دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ135
فصل ۱۳۵ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر رطوبت مداوم، بارندگی و چرخه‌های طولانی خیس ماندن
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
در بعضی مناطق، مشکل اصلی ساختمان یک بارندگی شدید و کوتاه‌مدت نیست؛ بلکه نما ممکن است برای ساعت‌ها یا حتی روزها در شرایط مرطوب باقی بماند.
بارندگی مداوم، مه، رطوبت نسبی بالا، سایه، شبنم و نبود تابش کافی خورشید می‌توانند باعث شوند سطح نما دیرتر خشک شود.
این وضعیت برای مصالح متخلخل اهمیت بیشتری دارد، زیرا آب می‌تواند وارد منافذ سطحی شود و مدت تماس مصالح با رطوبت افزایش پیدا کند.
در چنین شرایطی، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از اقدامات قابل بررسی برای حفاظت از نمای ساختمان باشد. عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف، در صورت سازگاری با مصالح، می‌تواند برای آبگریز کردن برخی سطوح مانند سنگ، آجر، بتن و سیمان مورد استفاده قرار گیرد.
اما باید یک اصل مهم را از ابتدا مشخص کرد: آبگریزی سطحی با آب‌بندی کامل و جلوگیری مطلق از نفوذ آب یکسان نیست.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
رطوبت مداوم چیست؟
رطوبت مداوم به شرایطی گفته می‌شود که سطح ساختمان در مدت طولانی یا به دفعات زیاد در معرض رطوبت قرار می‌گیرد.
این شرایط ممکن است در اثر عوامل مختلف ایجاد شود:
– بارندگی طولانی
– مه مکرر
– شبنم
– رطوبت بالای هوا
– سایه دائمی
– پاشش آب
– نزدیکی به دریا
– نقص در تخلیه آب
در چنین شرایطی، مسئله فقط مقدار آب نیست؛ مدت تماس سطح با آب نیز اهمیت دارد.
تفاوت بارندگی کوتاه و بارندگی طولانی
اگر یک بارندگی شدید برای مدت کوتاهی اتفاق بیفتد، سطح ممکن است پس از پایان بارش سریع خشک شود.
اما در بارندگی طولانی، سطح ممکن است ساعت‌ها خیس بماند.
اگر بارندگی دوباره تکرار شود، قبل از خشک شدن کامل، سطح مجدداً مرطوب می‌شود.
در این وضعیت چرخه خشک شدن ناقص می‌شود و رطوبت مدت بیشتری در مصالح باقی می‌ماند.
چرا ماندگاری آب اهمیت دارد؟
مصالح ساختمانی متخلخل دارای منافذی هستند که می‌توانند آب را جذب کنند.
هرچه تماس با آب طولانی‌تر باشد، فرصت بیشتری برای نفوذ آب به منافذ وجود دارد.
البته میزان نفوذ به نوع مصالح، اندازه منافذ، ترک‌ها، دما و سایر شرایط بستگی دارد.
بنابراین نمی‌توان برای تمام نماها یک رفتار یکسان در نظر گرفت.
نقش آبگریزکننده در کاهش جذب آب
آبگریزکننده سطحی می‌تواند رفتار سطح را در برابر آب تغییر دهد.
در صورت اجرای صحیح، قطرات آب ممکن است تمایل کمتری به نفوذ در منافذ سطحی داشته باشند.
این موضوع می‌تواند مقدار جذب آب سطحی را کاهش دهد.
با این حال، آبگریزی به معنای آن نیست که هیچ آبی با سطح تماس پیدا نمی‌کند یا هیچ رطوبتی وارد ساختمان نمی‌شود.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
نمای سنگی در شرایط رطوبت مداوم
سنگ‌ها از نظر جذب آب بسیار متفاوت هستند.
سنگ‌های متراکم معمولاً رفتار متفاوتی نسبت به سنگ‌های متخلخل دارند.
در سنگ‌های متخلخل، آبگریزکننده شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب بررسی شود.
قبل از اجرا باید سطح از نظر ترک، شوره، آلودگی و پوشش قبلی بررسی شود.
تراورتن و ماندگاری رطوبت
تراورتن دارای تخلخل طبیعی است و میزان جذب آب آن می‌تواند به نوع و فرآوری سنگ بستگی داشته باشد.
در مناطقی که نما مرتباً خیس می‌شود، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند مورد توجه قرار گیرد.
اما حفره‌های باز، ترک‌ها و درزهای بین سنگ‌ها باید به صورت جداگانه بررسی شوند.
آبگریزکننده نمی‌تواند جایگزین ترمیم درز یا ترک باشد.
نمای آجری
آجر نیز در انواع مختلف تولید می‌شود و میزان جذب آب آن یکسان نیست.
در بارندگی طولانی، آجر متخلخل ممکن است برای مدت بیشتری رطوبت را در خود نگه دارد.
استفاده از آبگریزکننده مناسب می‌تواند جذب آب سطحی را کاهش دهد، اما نتیجه باید با توجه به نوع آجر و ملات ارزیابی شود.
نمای سیمانی
سطح سیمانی قدیمی ممکن است دارای منافذ، ترک‌های مویی و بخش‌های پودر‌شونده باشد.
قبل از اجرای عایق شفاف باید وضعیت سطح بررسی شود.
اگر سطح سست باشد، ابتدا باید مشکل آن برطرف شود.
اجرای پوشش روی سطح پودر‌شونده نمی‌تواند یک بستر مناسب برای حفاظت ایجاد کند.
بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، ظاهر سطح اهمیت زیادی دارد.
رطوبت مداوم می‌تواند باعث ایجاد تفاوت ظاهری بین قسمت‌های مختلف بتن شود.
در چنین سطوحی، اجرای آزمایشی آبگریزکننده اهمیت ویژه‌ای دارد تا مشخص شود رنگ و ظاهر بتن تغییر نمی‌کند.
رطوبت و شوره
یکی از مشکلات احتمالی رطوبت مداوم، جابه‌جایی املاح در داخل مصالح است.
آب می‌تواند برخی املاح محلول را حرکت دهد و پس از تبخیر، آنها را روی سطح باقی بگذارد.
این رسوبات ممکن است به شکل لکه‌های سفید یا شوره دیده شوند.
اگر شوره از قبل وجود داشته باشد، ابتدا باید منشأ آن مشخص شود.
آیا آبگریزی شوره را درمان می‌کند؟
خیر.
آبگریزکننده می‌تواند جذب آب را کاهش دهد، اما شوره موجود را پاک نمی‌کند.
همچنین اگر منبع رطوبت همچنان فعال باشد، ممکن است مشکل ادامه پیدا کند.
بنابراین برای شوره، باید منشأ آب، مسیر حرکت رطوبت و املاح بررسی شود.
بارندگی طولانی و درزهای نما
درزهای بین سنگ‌ها، آجرها، قطعات نما و اطراف پنجره‌ها نقاط حساسی هستند.
در صورت خرابی درزگیر، آب می‌تواند از مسیر درز وارد ساختمان شود.
پوشش شفاف سطحی برای چنین نفوذی کافی نیست.
ابتدا باید درز آسیب‌دیده ترمیم شود.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
اطراف پنجره‌ها
پنجره یکی از نقاطی است که در بارندگی طولانی ممکن است تحت فشار آب بیشتری قرار گیرد.
درز بین قاب و دیوار باید سالم باشد.
آبچکان نیز باید مسیر مناسبی برای هدایت آب داشته باشد.
در صورت وجود نشتی، ابتدا باید مسیر نفوذ آب مشخص و اصلاح شود.
آبچکان و قرنیز
آبچکان مناسب می‌تواند از جاری شدن متمرکز آب روی سطح نما جلوگیری کند.
اگر آب از لبه پنجره یا قرنیز مستقیماً روی نما بریزد، ممکن است خطوط آلودگی و لکه ایجاد شود.
بنابراین طراحی صحیح جزئیات نما در کنار استفاده از مواد آبگریز اهمیت دارد.
نمای شمالی و سایه‌دار
سطوحی که کمتر در معرض نور خورشید هستند، ممکن است دیرتر خشک شوند.
درختان، ساختمان‌های مجاور و سایه دائمی نیز می‌توانند این وضعیت را تشدید کنند.
در چنین نماهایی بررسی ماندگاری رطوبت اهمیت بیشتری دارد.
رشد جلبک و آلودگی زیستی
رطوبت طولانی‌مدت می‌تواند در بعضی محیط‌ها شرایط مناسبی برای رشد جلبک یا برخی آلودگی‌های زیستی فراهم کند.
اگر این مشکل وجود داشته باشد، ابتدا باید پاک‌سازی و علت رطوبت بررسی شود.
آبگریزکننده را نباید به عنوان ماده‌ای برای از بین بردن جلبک معرفی کرد، مگر آنکه محصول مشخصاً برای چنین کاربردی طراحی و آزمون شده باشد.
چرخه‌های خیس و خشک
نما ممکن است بارها خیس و خشک شود.
برای مثال:
صبح: شبنم و رطوبت
ظهر: خشک شدن نسبی
عصر: افزایش رطوبت
شب: تشکیل شبنم
روز بعد: بارندگی
این چرخه‌ها در مناطق مرطوب می‌توانند بارها تکرار شوند.
آبگریزی سطح می‌تواند با کاهش جذب آب، یکی از روش‌های مدیریت این چرخه باشد.
تفاوت آبگریزی با آب‌بندی
آبگریزکننده معمولاً برای تغییر رفتار سطح در برابر آب استفاده می‌شود.
اما آب‌بندی کامل ساختمان نیازمند سیستم مناسب درزها، ترک‌ها، اتصالات، آبروها و لایه‌های آب‌بند است.
بنابراین اگر ساختمان دارای نشتی فعال باشد، ابتدا باید منشأ نشتی مشخص شود.
میزان رقیق‌سازی محصول
بر اساس مشخصات محصول مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
میزان مصرف واقعی می‌تواند با توجه به جذب سطح، نوع مصالح و روش اجرا متفاوت باشد.
نسبت نهایی اجرا باید با دستورالعمل فنی محصول تطبیق داده شود.
اهمیت اجرای آزمایشی
در نمای قدیمی یا بسیار متخلخل، بهتر است قبل از اجرای کامل یک بخش آزمایشی اجرا شود.
در این آزمایش می‌توان موارد زیر را بررسی کرد:
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– میزان جذب آب
– یکنواختی
– سازگاری با پوشش قبلی
– رفتار سطح پس از بارندگی
اگر نتیجه مناسب بود، اجرای اصلی انجام شود.
اجرای محصول روی سطح خیس
نباید صرفاً به دلیل اینکه محصول برای مناطق مرطوب استفاده می‌شود، تصور کرد که می‌توان آن را روی هر سطح خیس اجرا کرد.
شرایط اجرای محصول باید مطابق مشخصات فنی باشد.
در صورت نیاز، سطح باید تا حد مورد نظر خشک یا آماده شود.
اجرای نامناسب می‌تواند بر جذب و عملکرد نهایی اثر بگذارد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
رطوبت مداوم و آلودگی
سطح مرطوب می‌تواند برخی آلودگی‌ها را بیشتر روی خود نگه دارد.
گردوغبار، دوده و ذرات موجود در هوا ممکن است با آب ترکیب شوند و لکه ایجاد کنند.
در چنین مناطقی، شست‌وشوی دوره‌ای نما اهمیت زیادی دارد.
آبگریزی به معنای حذف نیاز به نظافت نیست.
آیا بارندگی طولانی باعث از بین رفتن آبگریزی می‌شود؟
دوام آبگریزی به نوع محصول، مصالح، شرایط محیطی و نحوه اجرا بستگی دارد.
بارندگی، تابش خورشید، شست‌وشو و عوامل جوی می‌توانند بر عملکرد هر پوشش سطحی اثر بگذارند.
بنابراین بهتر است عملکرد سطح به صورت دوره‌ای بررسی شود و صرفاً بر اساس یک عدد ثابت برای تمام ساختمان‌ها تصمیم‌گیری نشود.
مناطق ساحلی و بارندگی طولانی
در مناطق ساحلی ممکن است رطوبت، نمک و بارندگی هم‌زمان وجود داشته باشند.
در این شرایط، حفاظت از نما باید جامع‌تر باشد.
علاوه بر آبگریزی، قطعات فلزی، درزها، اتصالات و سیستم تخلیه آب نیز باید بررسی شوند.
آبگریزکننده مخصوص مصالح معدنی، جایگزین پوشش ضدخوردگی فلزات نیست.
مناطق جنگلی و پربارش
در مناطق جنگلی، سایه و رطوبت می‌توانند زمان خشک شدن نما را افزایش دهند.
در چنین محیط‌هایی، وضعیت پشت نما، تهویه و جزئیات تخلیه آب نیز اهمیت دارد.
اگر سطح برای مدت طولانی خیس باقی بماند، نگهداری دوره‌ای اهمیت بیشتری خواهد داشت.
مناطق کوهستانی پربارش
در مناطق کوهستانی ممکن است باران، مه، برف و یخ‌زدگی در کنار یکدیگر وجود داشته باشند.
در این شرایط باید علاوه بر جذب آب، مقاومت مصالح در برابر چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب نیز بررسی شود.
آبگریزی می‌تواند یکی از اقدامات محافظتی باشد، اما جایگزین مصالح مناسب و جزئیات صحیح ساخت نیست.
ترک‌ها و رطوبت مداوم
ترک‌های سطحی و سازه‌ای مسیرهای متفاوتی برای ورود آب ایجاد می‌کنند.
اگر ترک فعال باشد، صرفاً پوشاندن سطح با یک ماده آبگریز راه‌حل قابل اتکایی نیست.
نوع ترک باید مشخص شود و در صورت نیاز با سیستم ترمیم مناسب اصلاح گردد.
نگهداری دوره‌ای
برای ساختمان‌هایی که در معرض رطوبت مداوم هستند، بازدید دوره‌ای پیشنهاد می‌شود.
مواردی مانند شوره، ترک، درز، جلبک، لکه‌های رطوبتی، خرابی آبچکان و تجمع آب باید بررسی شوند.
هرچه مشکل زودتر تشخیص داده شود، احتمال کنترل آن آسان‌تر است.
محدودیت‌های عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف
این نوع محصول را نباید برای موارد زیر به عنوان راه‌حل کامل معرفی کرد:
– فشار هیدروستاتیک
– نشتی لوله
– رطوبت صعودی
– ترک سازه‌ای
– درز باز
– آب‌بندی زیرزمین
– نفوذ آب از پشت دیوار
– تراکم بخار آب داخل ساختمان
در این موارد، علت اصلی باید به صورت جداگانه بررسی شود.
جمع‌بندی
رطوبت مداوم و بارندگی طولانی می‌تواند شرایط متفاوتی نسبت به یک بارندگی کوتاه ایجاد کند. وقتی نما برای مدت طولانی خیس می‌ماند، احتمال جذب آب در مصالح متخلخل بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد.
آبگریزکننده بی‌رنگ و شفاف می‌تواند در صورت سازگاری با مصالح، یکی از روش‌های کاهش جذب آب سطحی باشد.
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت رقیق‌سازی محصول پادنار ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است؛ با این حال، دستورالعمل فنی نهایی محصول باید مبنای اجرای واقعی باشد.
در مناطق پربارش، توجه به ترک‌ها، درزها، آبچکان‌ها، پنجره‌ها، شیب‌بندی و مسیر تخلیه آب به اندازه انتخاب ماده آبگریز اهمیت دارد.
همچنین باید توجه داشت که آبگریزی با آب‌بندی کامل، ضدجلبک بودن یا درمان شوره یکسان نیست.
اجرای آزمایشی، آماده‌سازی مناسب سطح و نگهداری دوره‌ای نیز از عوامل مهم دستیابی به نتیجه مناسب هستند.
برای مشاوره درباره عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار برای نماهای در معرض رطوبت مداوم و بارندگی طولانی: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
فصل بعد
فصل ۱۳۶ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر خیس و خشک شدن مکرر و چرخه‌های متناوب رطوبتی
۰ دیدگاه