دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ208
208
فصل ۲۰۸ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در محل نصب تجهیزات اندازه‌گیری دما و رطوبت
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
تجهیزات اندازه‌گیری دما و رطوبت از جمله تجهیزاتی هستند که ممکن است برای پایش شرایط محیطی در نمای خارجی ساختمان نصب شوند. دماسنج‌های خارجی، رطوبت‌سنج‌ها، حسگرهای دما و رطوبت، تجهیزات پایش اقلیم و برخی سیستم‌های هوشمند کنترل ساختمان می‌توانند روی دیوار خارجی یا بخش‌هایی از نمای ساختمان قرار گیرند.
محل نصب این تجهیزات معمولاً دارای پایه، پیچ، رول‌پلاک، براکت یا سوراخ‌های عبور کابل است. بنابراین علاوه بر خود دستگاه، سطح نما در اطراف محل نصب نیز باید از نظر جذب آب و نفوذ رطوبت بررسی شود.
در نماهای سنگی، آجری، سیمانی و بتن اکسپوز، اجرای عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف روی سطح مناسب اطراف این تجهیزات می‌تواند به کاهش جذب آب سطحی کمک کند.
اما یک اصل مهم باید همیشه رعایت شود:
عایق رطوبتی و آبگریزکننده نما برای کاهش جذب آب بستر نما است و نباید بدون بررسی سازگاری روی قسمت حساس تجهیزات اندازه‌گیری اجرا شود.
رطوبت‌سنج یا سنسور دما باید بتواند شرایط واقعی محیط را اندازه‌گیری کند. بنابراین پوشاندن قسمت اندازه‌گیری آن با هر نوع ماده‌ای می‌تواند عملکرد دستگاه را تغییر دهد.
—
اهمیت محل نصب تجهیزات دما و رطوبت
تجهیزات اندازه‌گیری دما و رطوبت با محیط اطراف خود در ارتباط هستند. برای همین معمولاً دارای قسمت‌هایی برای عبور هوا یا تماس سنسور با محیط هستند.
این ویژگی باعث می‌شود هنگام اجرای عایق رطوبتی اطراف آنها دقت بیشتری لازم باشد.
ممکن است تجهیز دارای:
– محفظه محافظ
– سنسور دما
– سنسور رطوبت
– دریچه تهویه
– سوراخ عبور هوا
– کابل
– کانکتور
– پایه
– براکت
باشد.
هدف از اجرای آبگریزکننده در این شرایط، حفاظت از سطح نما در اطراف تجهیزات است، نه مسدود کردن قسمت‌هایی که برای اندازه‌گیری شرایط محیطی طراحی شده‌اند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نقش عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف
اگر تجهیزات اندازه‌گیری روی نمای سنگی، آجری، سیمانی یا بتن اکسپوز نصب شده باشند، سطح اطراف آنها ممکن است در معرض بارندگی مستقیم قرار گیرد.
در چنین شرایطی، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند بخشی از برنامه حفاظت نما باشد.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
محلول آماده‌شده برای اجرای آبگریزی روی سطح مناسب نما استفاده می‌شود.
اگر سطح دارای تخلخل باشد، آبگریز کردن آن می‌تواند میزان جذب آب سطحی را کاهش دهد.
—
تفاوت آبگریزی نما و حفاظت دستگاه اندازه‌گیری
آبگریز کردن نمای ساختمان و حفاظت خود دستگاه دو موضوع متفاوت هستند.
آبگریزی سطح نما
هدف آن کاهش جذب آب در مصالح معدنی است.
حفاظت تجهیزات
به طراحی، محفظه، آب‌بندی کارخانه‌ای و مشخصات فنی خود دستگاه مربوط می‌شود.
بنابراین اگر دستگاه دارای درجه حفاظت مشخص در برابر آب و گردوغبار باشد، نباید با اجرای یک ماده روی بدنه آن، مشخصات حفاظتی دستگاه را تغییر داد.
به‌خصوص قسمت‌هایی که برای اندازه‌گیری رطوبت یا دما در نظر گرفته شده‌اند باید آزاد باقی بمانند.
—
تجهیزات نصب‌شده روی نمای سنگی
سنگ‌های مختلف میزان جذب آب متفاوتی دارند.
در سنگ‌های متخلخل، آب باران می‌تواند وارد منافذ سطح شود.
اگر محل نصب دماسنج یا رطوبت‌سنج دارای سوراخ پیچ باشد، این قسمت ممکن است نسبت به سطح اطراف حساس‌تر باشد.
در چنین شرایطی می‌توان پس از بررسی سلامت اتصال، سطح معدنی اطراف دستگاه را آبگریز کرد.
اگر سنگ ترک‌خورده یا پوسته‌شده باشد، ابتدا باید ترمیم شود.
—
تجهیزات نصب‌شده روی نمای آجری
آجر نیز بسته به نوع ساختار خود می‌تواند میزان جذب آب متفاوتی داشته باشد.
اگر تجهیزات اندازه‌گیری روی آجر نصب شده باشند، محل پیچ‌ها و رول‌پلاک‌ها باید بررسی شود.
در صورتی که اتصال روی بند ملات قرار گرفته باشد، کیفیت ملات نیز اهمیت دارد.
ملات سست یا فرسوده باید قبل از آبگریزی اصلاح شود.
پس از اصلاح بستر، سطح مناسب اطراف تجهیز می‌تواند با عایق رطوبتی شفاف اجرا شود.
—
تجهیزات روی نمای سیمانی
نمای سیمانی معمولاً دارای ساختار معدنی و مقداری تخلخل است.
در صورت بارندگی، آب می‌تواند در منافذ آن جذب شود.
محل نصب تجهیزات اندازه‌گیری نیز به دلیل ایجاد سوراخ و اتصال ممکن است نیازمند توجه بیشتری باشد.
اگر سطح سالم و تمیز باشد، آبگریزی می‌تواند به کاهش جذب آب کمک کند.
اما ترک، شکستگی یا بازشدگی اتصال باید پیش از اجرای محصول اصلاح شود.
—
تجهیزات روی بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، حفظ ظاهر طبیعی نما اهمیت زیادی دارد.
استفاده از محصول بی‌رنگ و شفاف، در صورت سازگاری با سطح، می‌تواند برای کاهش جذب آب بررسی شود.
پیش از اجرای کامل، بهتر است یک قسمت کوچک آزمایش شود.
در آزمایش می‌توان موارد زیر را بررسی کرد:
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– یکنواختی
– تغییر بافت ظاهری
– آبگریزی سطح
اگر نتیجه مطلوب باشد، اجرای اصلی انجام می‌شود.
—
دماسنج‌های خارجی ساختمان
دماسنج‌های خارجی باید در محلی نصب شوند که بتوانند دمای واقعی محیط را اندازه‌گیری کنند.
بنابراین نباید قسمت حساس آنها با پوشش‌های سطحی مسدود شود.
در عین حال، پایه یا محل اتصال دماسنج به نما می‌تواند از نظر جذب آب مورد توجه قرار گیرد.
در این حالت، می‌توان محدوده معدنی اطراف پایه را آبگریز کرد و قسمت اندازه‌گیری دستگاه را از محدوده اجرا خارج نگه داشت.
—
رطوبت‌سنج‌های خارجی
رطوبت‌سنج‌های محیطی نسبت به دماسنج‌ها حساسیت بیشتری به شرایط تماس با هوا دارند.
اگر دریچه یا بخش حسگر با یک ماده پوشانده شود، ممکن است پاسخ دستگاه تغییر کند.
به همین دلیل، در هنگام اجرای عایق رطوبتی نما باید قسمت حسگر کاملاً محافظت شود.
هدف عملیات، آبگریزی سطح اطراف محل نصب است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
سنسورهای ترکیبی دما و رطوبت
بعضی تجهیزات، دما و رطوبت را به صورت هم‌زمان اندازه‌گیری می‌کنند.
این تجهیزات ممکن است در سیستم‌های هوشمند ساختمان، گلخانه‌ها، اتاق‌های فنی یا پایش محیطی ساختمان استفاده شوند.
در صورت نصب خارجی، محفظه و سنسور باید طبق طراحی سازنده محافظت شوند.
پوشاندن سطح نمای اطراف می‌تواند جداگانه انجام شود، اما قسمت سنجش دستگاه نباید با مواد آبگریزکننده مسدود شود.
—
محل عبور کابل
اگر دستگاه با کابل به سیستم مرکزی متصل باشد، محل عبور کابل از نما اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
وجود سوراخ یا فضای خالی اطراف کابل می‌تواند مسیر بالقوه ورود آب باشد.
در چنین حالتی باید ابتدا وضعیت این مسیر بررسی شود.
اگر فضای خالی وجود دارد، استفاده از یک ماده درزبندی مناسب ممکن است ضروری باشد.
پس از اصلاح اتصال، می‌توان سطح معدنی اطراف آن را آبگریز کرد.
—
آیا آبگریزکننده می‌تواند سوراخ کابل را آب‌بندی کند؟
نباید چنین انتظاری داشت.
آبگریزکننده برای کاهش جذب آب سطحی طراحی شده است، اما یک سوراخ عبور کابل ممکن است یک فضای خالی واقعی ایجاد کند.
این فضا باید با روش مناسب آب‌بندی شود.
بنابراین در این کاربرد نیز باید میان:
آبگریزی سطح
و
آب‌بندی مسیر عبور کابل
تفاوت گذاشت.
—
تجهیزات دارای محفظه محافظ
برخی تجهیزات دما و رطوبت دارای محفظه‌هایی هستند که برای قرار گرفتن در فضای خارجی طراحی شده‌اند.
در این حالت بهتر است محفظه دستکاری نشود مگر اینکه دستورالعمل سازنده اجازه چنین کاری را بدهد.
اگر محفظه باز شود، ممکن است آب‌بندی کارخانه‌ای آن کاهش پیدا کند.
بنابراین اجرای عایق رطوبتی نما بهتر است بدون باز کردن غیرضروری دستگاه انجام شود.
—
تجهیزات نصب‌شده در مناطق پرباران
در مناطق پرباران، محل نصب تجهیزات ممکن است مرتباً خیس شود.
در این شرایط موارد زیر باید بررسی شوند:
– مسیر حرکت آب
– وجود آبچکان
– وضعیت پایه
– پیچ‌ها
– سوراخ‌های نصب
– ترک‌های اطراف
– مسیر کابل
– وضعیت سطح نما
کاهش جذب آب سطحی می‌تواند به عنوان بخشی از حفاظت نما مورد استفاده قرار گیرد.
اما مسیرهای باز ورود آب باید جداگانه اصلاح شوند.
—
مناطق سردسیر و یخبندان
در مناطق سرد، نفوذ آب به منافذ سطح و یخ‌زدگی بعدی می‌تواند برای بعضی مصالح نامطلوب باشد.
محل نصب تجهیزات اندازه‌گیری به دلیل سوراخ‌ها و اتصالات می‌تواند حساس‌تر باشد.
آبگریزی سطح اطراف می‌تواند بخشی از برنامه کاهش تماس مصالح با آب باشد.
با این حال، ترک‌ها، درزها و سوراخ‌های عمیق باید جداگانه ترمیم شوند.
—
مناطق مرطوب و ساحلی
در مناطق ساحلی و مرطوب، علاوه بر آب، نمک و رطوبت هوا نیز می‌تواند روی تجهیزات و اتصالات اثر بگذارد.
در این شرایط، جنس پایه، پیچ و براکت اهمیت دارد.
اگر اتصال فلزی دچار خوردگی شده باشد، باید ابتدا عملیات مناسب حفاظت از فلز انجام شود.
آبگریزکننده سطح نما، جایگزین پوشش ضدخوردگی فلز نیست.
—
نصب تجهیزات روی نمای قدیمی
در نماهای قدیمی، وضعیت سطح ممکن است یکنواخت نباشد.
ممکن است قسمتی از نما رنگ شده، قسمتی ترمیم شده و بخش دیگری بدون پوشش باشد.
پیش از اجرای محصول باید وضعیت پوشش‌های قبلی مشخص شود.
اگر سطح دارای پوشش قدیمی است، آزمایش سازگاری ضروری‌تر می‌شود.
همچنین قسمت‌های سست باید قبل از اجرای عایق حذف یا ترمیم شوند.
—
آیا می‌توان روی رنگ قدیمی اجرا کرد؟
صرفاً بی‌رنگ بودن محصول به معنی سازگاری آن با همه رنگ‌ها نیست.
اگر اطراف تجهیزات با رنگ پوشیده شده باشد، باید مشخص شود که محصول با آن پوشش سازگار است یا خیر.
بهتر است ابتدا یک آزمایش کوچک انجام شود.
اگر تغییر رنگ، پوسته‌شدن، چسبندگی نامناسب یا سایر آثار نامطلوب مشاهده شد، اجرای کامل نباید بدون بررسی بیشتر انجام شود.
—
آماده‌سازی سطح
سطح اطراف تجهیز باید تا حد امکان:
– تمیز
– خشک
– سالم
– بدون چربی
– بدون گردوغبار
– بدون ذرات سست
باشد.
همچنین قسمت‌های حساس دستگاه باید پیش از اجرای محصول پوشانده شوند.
به‌خصوص دریچه‌های اندازه‌گیری رطوبت نباید با مواد پوششی مسدود شوند.
—
روش کلی اجرای محصول
برای اجرای صحیح می‌توان مراحل زیر را در نظر گرفت:
۱. بررسی نوع تجهیز
نوع سنسور و قسمت‌های حساس مشخص شود.
۲. محافظت از حسگر
بخش اندازه‌گیری از تماس با محصول محافظت شود.
۳. بررسی زیرکار
نوع نما و وضعیت آن بررسی شود.
۴. رفع عیوب
ترک‌ها و درزهای باز اصلاح شوند.
۵. تمیزکاری
سطح اطراف محل نصب تمیز شود.
۶. اجرای آزمایشی
یک بخش کوچک آزمایش شود.
۷. آماده‌سازی محصول
نسبت مصرف مطابق اطلاعات محصول، یعنی ۱ کیلوگرم + ۸۰ لیتر آب، رعایت شود.
۸. اجرای آبگریزکننده
محلول روی سطح معدنی مناسب اطراف تجهیز اجرا شود.
۹. کنترل نهایی
پس از خشک‌شدن، ظاهر و آبگریزی سطح بررسی شود.
—
آیا آبگریزی باعث اختلال در اندازه‌گیری می‌شود؟
اگر محصول فقط روی سطح مناسب نما اجرا شود و قسمت سنجش دستگاه پوشانده نشود، هدف عملیات، حفاظت سطح نما است.
اما اگر ماده روی حسگر، دریچه، پنجره اندازه‌گیری یا مسیر ورود هوا قرار گیرد، احتمال تأثیر بر عملکرد دستگاه وجود دارد.
بنابراین مرزبندی محل اجرا بسیار مهم است.
در تجهیزات دقیق، دستورالعمل سازنده باید مبنای تصمیم‌گیری درباره قسمت‌های قابل پوشش باشد.
—
آیا باید دستگاه باز شود؟
در حالت عادی، باز کردن دستگاه ضرورتی ندارد.
اگر بتوان قسمت‌های حساس را بدون باز کردن محافظت کرد، این روش می‌تواند از دستکاری غیرضروری تجهیز جلوگیری کند.
باز کردن دستگاه ممکن است باعث آسیب به:
– واشر
– آب‌بندی
– کابل
– کانکتور
– محفظه
شود.
بنابراین فقط در صورت ضرورت و طبق دستورالعمل سازنده باید انجام شود.
—
حفاظت از ظاهر نما
در نماهای معماری، تجهیزات اندازه‌گیری ممکن است در کنار سنگ یا بتن اکسپوز قرار گرفته باشند.
محصول شفاف می‌تواند برای حفظ ظاهر طبیعی بستر مناسب مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، آزمایش موضعی همچنان توصیه می‌شود.
این آزمایش به‌خصوص برای نماهای بسیار روشن، سنگ‌های تزئینی و سطوح صیقلی اهمیت دارد.
—
نگهداری پس از اجرا
بعد از اجرای آبگریزکننده، سطح نما باید همچنان به صورت دوره‌ای بازرسی شود.
همچنین خود تجهیزات اندازه‌گیری باید بررسی شوند.
موارد زیر می‌توانند نشانه وجود مشکل باشند:
– ورود آب به محفظه
– ترک اطراف پایه
– شل‌شدن پیچ
– خوردگی براکت
– خرابی کابل
– تغییر وضعیت دستگاه
– تجمع آب پشت پایه
در صورت مشاهده هر یک از این موارد، ابتدا باید علت مشکل مشخص شود.
—
جمع‌بندی فصل
محل نصب تجهیزات اندازه‌گیری دما و رطوبت روی نمای خارجی ساختمان، به دلیل وجود پایه، پیچ، سوراخ، براکت و گاهی کابل، می‌تواند یکی از نقاط موضعی حساس در برابر رطوبت باشد.
در نماهای سنگی، آجری، سیمانی و بتن اکسپوز، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی اطراف محل نصب مورد استفاده قرار گیرد.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.
اما قسمت‌های حساس تجهیزات مانند سنسور دما، سنسور رطوبت، دریچه‌های تهویه، مسیر ورود هوا، کانکتورها و مدارهای الکترونیکی نباید بدون بررسی سازگاری پوشانده شوند.
همچنین آبگریزی سطح نما جایگزین آب‌بندی سوراخ‌های نصب، مسیر کابل، ترک‌ها یا درزهای باز نیست.
بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که حفاظت سطح نما، سلامت اتصال مکانیکی، آب‌بندی مسیرهای نفوذ و حفاظت خود دستگاه به صورت جداگانه بررسی شوند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه