دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ221
221
فصل ۲۲۱ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نماهای دارای بافت و سطح زبر
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
نماهای دارای بافت و سطح زبر از جمله سطوحی هستند که اجرای عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف روی آنها به دقت بیشتری نیاز دارد. سنگ‌های طبیعی زبر، تراورتن‌های دارای خلل‌وفرج، آجرهای بافت‌دار، سیمان شسته، بتن اکسپوز زبر و برخی نماهای معدنی نمونه‌هایی از این نوع سطوح هستند.
در این نماها، هدف از اجرای عایق رطوبتی می‌تواند کاهش جذب آب سطحی و کمک به محافظت مصالح در برابر تماس مکرر با رطوبت باشد. با این حال، زبری و ناهمواری سطح باعث می‌شود توزیع محصول، میزان جذب و ظاهر نهایی آن با یک سطح کاملاً صاف متفاوت باشد.
بنابراین در چنین نماهایی، آماده‌سازی صحیح، مقدار مصرف، یکنواختی اجرا و تست نمونه اهمیت ویژه‌ای دارد.
—
نمای بافت‌دار چیست؟
نمای بافت‌دار به سطحی گفته می‌شود که دارای برجستگی، فرورفتگی، خلل‌وفرج یا ناهمواری قابل مشاهده باشد.
این بافت ممکن است طبیعی یا حاصل روش اجرای مصالح باشد.
برای مثال:
– سنگ تراورتن تیشه‌ای
– سنگ‌های طبیعی زبر
– آجرهای بافت‌دار
– سیمان شسته
– بتن اکسپوز زبر
– نمای مینرال
– سطوح سیمانی دانه‌دار
– برخی پوشش‌های معدنی
از جمله نماهایی هستند که ممکن است دارای بافت قابل توجه باشند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
چرا سطح زبر به آب حساس‌تر است؟
وجود منافذ و فرورفتگی در سطح می‌تواند محل تجمع آب و آلودگی باشد.
در هنگام بارندگی، آب ممکن است در قسمت‌های فرورفته باقی بماند و مدت بیشتری سطح را مرطوب نگه دارد.
همچنین در صورت وجود گردوغبار یا آلودگی، آب می‌تواند این مواد را در فرورفتگی‌ها جابه‌جا کند.
به همین دلیل، آبگریزی سطح می‌تواند یکی از روش‌های مورد بررسی برای کاهش جذب آب مصالح متخلخل باشد.
—
تفاوت سطح صاف و زبر در اجرای عایق
روی سطح صاف، پخش یکنواخت یک ماده معمولاً ساده‌تر است.
اما در سطح زبر، قسمت‌های برجسته و فرورفته ممکن است مقدار متفاوتی از ماده دریافت کنند.
اگر اجرای محصول یکنواخت نباشد، احتمال تفاوت ظاهری در بخش‌های مختلف افزایش پیدا می‌کند.
به همین دلیل روش اجرا باید متناسب با ساختار سطح انتخاب شود.
—
سنگ‌های زبر و طبیعی
سنگ طبیعی ممکن است دارای بافتی باشد که بخشی از زیبایی آن محسوب می‌شود.
در این نوع سنگ‌ها نباید هدف آبگریزی به قیمت از بین رفتن ظاهر طبیعی مصالح دنبال شود.
اگر محصول روی سطح تجمع پیدا کند، ممکن است بعضی فرورفتگی‌ها تیره‌تر یا براق‌تر دیده شوند.
بنابراین تست نمونه قبل از اجرای کامل ضروری است.
—
تراورتن با خلل و فرج طبیعی
تراورتن یکی از مصالحی است که می‌تواند دارای منافذ و خلل‌وفرج طبیعی باشد.
این منافذ بر میزان جذب آب تأثیر می‌گذارند.
به همین دلیل، یک تراورتن متراکم و یک تراورتن با تخلخل بیشتر الزاماً رفتار یکسانی در برابر یک ماده آبگریزکننده ندارند.
نتیجه باید روی همان نوع سنگ مورد استفاده در پروژه بررسی شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
آجرهای زبر و بافت‌دار
آجرهای نما ممکن است سطحی صاف یا کاملاً زبر داشته باشند.
در آجرهای بافت‌دار، آب می‌تواند در قسمت‌های فرورفته باقی بماند.
همچنین گردوغبار و ذرات موجود در هوا نیز ممکن است در این قسمت‌ها جمع شوند.
آبگریزی می‌تواند با هدف کاهش جذب آب مورد بررسی قرار گیرد، اما نباید انتظار داشت که تمام آلودگی‌های سطحی را از بین ببرد.
—
سیمان شسته
سیمان شسته یکی از نمونه‌های رایج نمای بافت‌دار است.
وجود دانه‌های سنگی و ساختار زبر باعث می‌شود سطح نسبت به سیمان کاملاً صاف، رفتار متفاوتی داشته باشد.
در این نماها باید پیش از اجرای محصول بررسی شود که ماده:
– رنگ سطح را تغییر ندهد،
– دانه‌ها را بیش از حد براق نکند،
– در فرورفتگی‌ها تجمع پیدا نکند،
– ظاهر طبیعی نما را مختل نکند.
—
بتن اکسپوز زبر
بتن اکسپوز ممکن است بسته به روش قالب‌بندی و پرداخت، سطحی صاف یا نسبتاً زبر داشته باشد.
در بتن زبر، تخلخل سطحی می‌تواند باعث جذب متفاوت محصول شود.
بنابراین اگر هدف حفظ ظاهر مات و طبیعی بتن است، تست نمونه اهمیت زیادی دارد.
—
خطر تجمع محصول در فرورفتگی‌ها
یکی از نکات مهم در نماهای زبر، احتمال تجمع موضعی محصول است.
اگر ماده در قسمت‌های فرورفته جمع شود و در قسمت‌های برجسته کمتر توزیع شود، ممکن است ظاهر سطح یکنواخت نباشد.
این مسئله می‌تواند در نماهایی که رنگ یکنواخت یا ظاهر مات دارند بیشتر قابل مشاهده باشد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
تمیزکاری قبل از اجرا
سطح زبر معمولاً آلودگی بیشتری نسبت به سطح کاملاً صاف در خود نگه می‌دارد.
بنابراین پیش از اجرای آبگریزکننده باید وضعیت سطح بررسی شود.
گردوغبار، دوده، چربی، شوره، گل‌ولای و بقایای مواد قبلی می‌توانند بر نتیجه نهایی تأثیر بگذارند.
در صورت شست‌وشو، باید اجازه داد سطح در شرایط مناسب برای اجرای محصول قرار گیرد.
—
شوره روی سطح زبر
در فرورفتگی‌های سطح زبر، رسوبات و شوره ممکن است بیشتر به چشم بیایند.
اگر شوره ناشی از ورود آب از پشت نما باشد، تنها آبگریز کردن سطح مشکل اصلی را حل نمی‌کند.
ابتدا باید منشأ رطوبت مشخص شود.
پس از رفع مشکل و پاک‌سازی مناسب، می‌توان درباره اجرای آبگریزکننده تصمیم گرفت.
—
اهمیت خشک بودن سطح
رطوبت موجود در منافذ یک سطح زبر ممکن است بیشتر از چیزی باشد که از ظاهر سطح مشخص است.
به همین دلیل پس از شست‌وشوی نما باید زمان کافی برای رسیدن سطح به شرایط مناسب اجرا در نظر گرفته شود.
اجرای محصول در شرایط نامناسب رطوبتی می‌تواند نتیجه را تحت تأثیر قرار دهد.
—
تست آب روی سطح
یکی از بررسی‌های اولیه می‌تواند مشاهده رفتار قطرات آب روی سطح باشد.
البته این آزمایش به تنهایی جایگزین آزمایش فنی محصول نیست، اما می‌تواند اطلاعات اولیه‌ای درباره جذب آب سطح ارائه کند.
پس از اجرای نمونه آبگریزکننده نیز می‌توان رفتار آب روی همان قسمت را با بخش اجرا نشده مقایسه کرد.
—
آیا آبگریزی تمام منافذ را می‌بندد؟
لزوماً خیر.
آبگریزی با آب‌بندی کامل منافذ و ترک‌ها یک مفهوم نیست.
هدف آبگریزکننده معمولاً تغییر رفتار سطح در برابر آب و کاهش تمایل آن به جذب آب است.
اگر ترک یا سوراخی در سطح وجود داشته باشد، باید آن مشکل به روش مناسب تعمیر شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نماهای زبر و بارندگی شدید
در بارندگی شدید، آب با سرعت و حجم بیشتری به نما برخورد می‌کند.
سطوح زبر ممکن است به دلیل ساختار خود، آب را در قسمت‌هایی نگه دارند.
در چنین شرایطی، شیب سطح، آبچکان‌ها و مسیر تخلیه آب اهمیت زیادی دارند.
آبگریزی به تنهایی جایگزین طراحی صحیح دفع آب نیست.
—
نماهای زبر در مناطق آلوده
فرورفتگی‌های سطح می‌توانند محل تجمع گردوغبار باشند.
در شهرهای آلوده، ترکیب گردوغبار و رطوبت ممکن است باعث ایجاد لکه‌های قابل مشاهده شود.
آبگریزی می‌تواند برای کاهش جذب آب بررسی شود، اما نباید آن را معادل خودتمیزشوندگی کامل دانست.
—
اجرای یکنواخت روی سطح بافت‌دار
اجرای یکنواخت در نماهای زبر یکی از مهم‌ترین عوامل نتیجه ظاهری است.
باید از ایجاد نقاط با مصرف بسیار زیاد یا بسیار کم جلوگیری شود.
روش اجرا باید با نوع محصول و دستورالعمل فنی آن هماهنگ باشد.
—
مقدار آماده‌سازی محصول پادنار
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه، نسبت آماده‌سازی:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
با این حال، مقدار مصرف واقعی روی هر مترمربع می‌تواند با توجه به تخلخل، زبری و میزان جذب سطح متفاوت باشد.
بنابراین در سطوح بسیار زبر، انجام تست نمونه و بررسی میزان مصرف واقعی اهمیت بیشتری دارد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
آیا سطح زبر محصول بیشتری مصرف می‌کند؟
ممکن است.
سطح متخلخل و زبر می‌تواند نسبت به سطح متراکم و صاف مقدار بیشتری از ماده را جذب کند.
اما میزان دقیق مصرف را نمی‌توان بدون بررسی نوع مصالح و شرایط سطح تعیین کرد.
به همین دلیل، مصرف باید براساس دستورالعمل فنی و آزمون واقعی سطح مشخص شود.
—
تغییر ظاهر سطح زبر
سطح زبر به دلیل وجود سایه‌های طبیعی بین برجستگی‌ها و فرورفتگی‌ها، ممکن است بعد از اجرای محصول تغییر ظاهری متفاوتی نشان دهد.
گاهی افزایش جزئی عمق رنگ یا تغییر بازتاب نور در فرورفتگی‌ها قابل مشاهده است.
این موضوع یکی از دلایل اصلی ضرورت تست نمونه قبل از اجرای کامل است.
—
نمای بافت‌دار و حفظ ظاهر طبیعی
اگر هدف حفظ ظاهر طبیعی نما باشد، بهتر است نمونه اجراشده از زوایای مختلف بررسی شود.
همچنین مقایسه قسمت اجراشده و اجرا نشده در نور طبیعی می‌تواند اطلاعات مفیدی ارائه دهد.
برای نماهای معماری و تزئینی، این بررسی اهمیت بیشتری دارد.
—
ترک‌های پنهان در سطح زبر
برخی ترک‌ها در سطح زبر به دلیل ناهمواری ممکن است به‌راحتی دیده نشوند.
پیش از اجرای آبگریزکننده باید سطح از نظر ترک‌های قابل نفوذ بررسی شود.
در صورت وجود ترک، ابتدا باید علت و روش تعمیر آن مشخص شود.
آبگریزکننده جایگزین ترمیم ترک نیست.
—
درزها و اتصالات
در نماهای بافت‌دار نیز محل اتصال دو مصالح، اطراف پنجره، درزهای حرکتی و محل عبور تأسیسات می‌توانند مسیر ورود آب باشند.
این قسمت‌ها باید جداگانه بررسی و در صورت نیاز آب‌بندی شوند.
اجرای ماده آبگریز روی کل سطح نمی‌تواند تمام مشکلات ناشی از جزئیات اجرایی را برطرف کند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
تفاوت آبگریزی با آب‌بندی کامل
یکی از مهم‌ترین نکات در معرفی این محصولات، تفکیک آبگریزی از آب‌بندی است.
آبگریزی به کاهش جذب آب سطحی مربوط می‌شود.
اما آب‌بندی کامل نیازمند سیستم‌های تخصصی برای ترک‌ها، درزها، اتصالات و مسیرهای نفوذ آب است.
بنابراین در یک نمای زبر و متخلخل، هر دو موضوع باید جداگانه بررسی شوند.
—
کاربرد در نماهای قدیمی و فرسوده
اگر نمای قدیمی دارای بافت زبر باشد، قبل از آبگریزی باید میزان استحکام سطح بررسی شود.
قسمت‌های سست، پوسته‌شده یا جداشونده باید اصلاح شوند.
اجرای محصول روی سطحی که خود مصالح آن در حال جداشدن است، نمی‌تواند مشکل زیرسازی را برطرف کند.
—
نمای زبر پس از شست‌وشو
شست‌وشوی نما ممکن است آلودگی‌های قدیمی را حذف کند و در عین حال عیوبی را که قبلاً پنهان بوده‌اند آشکار سازد.
پس از شست‌وشو باید سطح بررسی شود و پس از رسیدن به شرایط مناسب، تست محصول انجام گیرد.
این مرحله به ویژه برای نماهای قدیمی اهمیت دارد.
—
جمع‌بندی
نماهای دارای بافت و سطح زبر، به دلیل ناهمواری، تخلخل و وجود فرورفتگی‌ها، در برابر آب و همچنین در هنگام اجرای مواد آبگریز رفتار متفاوتی نسبت به سطوح صاف دارند.
در چنین نماهایی، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از اهداف استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف باشد؛ اما نتیجه نهایی به نوع مصالح، میزان تخلخل، زبری، وضعیت زیرکار و روش اجرا بستگی دارد.
برای سنگ‌های طبیعی زبر، تراورتن، آجر بافت‌دار، سیمان شسته و بتن اکسپوز زبر، بهتر است قبل از اجرای گسترده موارد زیر بررسی شود:
– تمیزی سطح
– وجود شوره
– ترک و درز
– میزان جذب آب
– میزان تخلخل
– وضعیت رطوبت
– تغییر احتمالی رنگ
– تغییر براقیت
– یکنواختی اجرای محصول
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.
در نهایت باید تأکید کرد که آبگریزی سطح با آب‌بندی کامل تفاوت دارد و برای ترک‌ها، درزها، اتصالات و مسیرهای مشخص نفوذ آب باید اقدامات جداگانه انجام شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه