دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ119
فصل ۱۱۹ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نماهای ساختمان در برابر آلودگی، گردوغبار و دوده شهری
مقدمه
نمای ساختمان در شهرها به‌طور مداوم در معرض گردوغبار، ذرات معلق، دوده، آلودگی ناشی از خودروها، باران، رطوبت و تغییرات دمایی قرار دارد. این عوامل می‌توانند به مرور زمان ظاهر نما را تغییر داده و پاک‌سازی و نگهداری آن را دشوارتر کنند.
یکی از روش‌هایی که برای حفاظت سطحی برخی مصالح نما مورد توجه قرار می‌گیرد، استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف یا پوشش آب‌گریز شفاف است.
هدف اصلی چنین محصولی، در این کاربرد، کاهش جذب آب سطحی است؛ بنابراین نباید آن را به‌عنوان ماده‌ای که به‌تنهایی مانع نشستن تمام گردوغبار یا دوده می‌شود معرفی کرد.
برای دریافت مشاوره درباره حفاظت سطحی نمای ساختمان، ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
—
۱. چرا نمای ساختمان در شهر کثیف می‌شود؟
سطح نما در محیط شهری در معرض ترکیبی از عوامل مختلف قرار دارد:
– گردوغبار
– ذرات معلق هوا
– دوده
– دود خودروها
– آلودگی صنعتی
– باران
– رطوبت
– فضولات پرندگان
– ذرات خاک
– مواد ناشی از فعالیت‌های ساختمانی
این مواد می‌توانند روی سطح متراکم یا متخلخل نما قرار گرفته و ظاهر آن را تغییر دهند.
—
۲. نقش تخلخل در تجمع آلودگی
مصالح متخلخل معمولاً دارای منافذ بیشتری در سطح خود هستند.
اگر آب و آلودگی وارد منافذ شوند، پاک‌سازی ممکن است دشوارتر شود.
به همین دلیل، در برخی سطوح متخلخل، کاهش جذب آب می‌تواند بخشی از برنامه نگهداری نما باشد.
—
۳. آیا عایق شفاف از نشستن گردوغبار جلوگیری می‌کند؟
نباید چنین نتیجه‌ای به‌صورت مطلق بیان شود.
عایق آب‌گریز شفاف عمدتاً با هدف کاهش جذب آب استفاده می‌شود.
کاهش جذب آب می‌تواند در برخی شرایط به نگهداری آسان‌تر سطح کمک کند، اما میزان چسبندگی گردوغبار و آلودگی به عوامل متعددی مانند زبری سطح، نوع آلودگی، شرایط آب‌وهوایی و جنس مصالح بستگی دارد.
—
۴. ارتباط رطوبت و آلودگی
رطوبت می‌تواند در ماندگاری برخی آلودگی‌ها روی سطح نقش داشته باشد.
سطحی که دائماً مرطوب می‌شود ممکن است شرایط متفاوتی نسبت به سطح خشک داشته باشد.
به همین دلیل، مدیریت آب سطحی و کاهش جذب آب می‌تواند بخشی از برنامه حفاظت نما باشد.
—
۵. دوده شهری چیست؟
دوده مجموعه‌ای از ذرات بسیار ریز است که می‌تواند از احتراق ناقص سوخت و منابع مختلف وارد محیط شود.
در شهرهای پرتردد، نمای ساختمان ممکن است به‌مرور در معرض این ذرات قرار گیرد.
—
۶. آلودگی خودروها و نمای ساختمان
نمای ساختمان‌های واقع در خیابان‌های پرتردد ممکن است بیشتر در معرض ذرات ناشی از ترافیک قرار داشته باشد.
این موضوع در سطوح روشن و متخلخل معمولاً از نظر ظاهری محسوس‌تر است.
—
۷. گردوغبار روی نمای ساختمان
گردوغبار می‌تواند روی سنگ، آجر، سیمان، بتن و سایر مصالح بنشیند.
در مناطق خشک و بادخیز، مقدار گردوغبار منتقل‌شده به نما ممکن است افزایش یابد.
—
۸. نمای سنگی و آلودگی
سنگ‌های نما از نظر تخلخل و ساختار یکسان نیستند.
تراورتن، سنگ‌های آهکی و برخی سنگ‌های متخلخل ممکن است رفتار متفاوتی با سنگ‌های متراکم داشته باشند.
بنابراین انتخاب محصول باید بر اساس نوع سنگ و وضعیت سطح انجام شود.
—
۹. نمای آجری و دوده
آجر دارای ساختار متخلخل است و میزان جذب آن به نوع آجر و فرآیند تولید بستگی دارد.
آلودگی در صورت نفوذ به منافذ ممکن است سخت‌تر پاک شود.
—
۱۰. نمای سیمانی و گردوغبار
سطوح سیمانی ممکن است دارای زبری و تخلخل قابل توجه باشند.
در چنین سطوحی آماده‌سازی صحیح قبل از اجرای هرگونه محصول شفاف اهمیت زیادی دارد.
—
۱۱. بتن اکسپوز و آلودگی
در بتن اکسپوز، حفظ ظاهر یکنواخت اهمیت زیادی دارد.
هرگونه ماده محافظ باید ابتدا روی بخش کوچکی آزمایش شود تا مواردی مانند تغییر رنگ، براقیت یا ایجاد لکه بررسی شود.
—
۱۲. شست‌وشوی نما قبل از اجرا
اگر سطح قبلاً آلوده شده باشد، اجرای عایق شفاف روی آلودگی موجود روش مناسبی نیست.
ابتدا باید:
1. آلودگی شناسایی شود.
2. روش پاک‌سازی انتخاب شود.
3. سطح تمیز شود.
4. سطح کاملاً مناسب اجرای محصول شود.
5. آزمایش موضعی انجام شود.
—
۱۳. اهمیت خشک بودن سطح
رطوبت باقی‌مانده روی سطح می‌تواند بر اجرای محصول اثر بگذارد.
بنابراین قبل از اجرا باید شرایط سطح مطابق دستورالعمل فنی محصول بررسی شود.
—
۱۴. اجرای نمونه آزمایشی
برای نماهای ارزشمند، قدیمی، رنگی یا دارای حساسیت ظاهری، اجرای نمونه آزمایشی اهمیت ویژه‌ای دارد.
در نمونه باید موارد زیر بررسی شود:
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– لکه
– یکنواختی
– جذب آب
– ظاهر نهایی
—
۱۵. عایق شفاف و حفظ ظاهر نما
یکی از مزیت‌های مورد انتظار از محصولات شفاف این است که در صورت سازگاری مناسب، ظاهر اصلی مصالح تا حد زیادی حفظ شود.
با این حال، شفاف بودن محصول به معنی مناسب بودن آن برای تمام مصالح نیست.
تست اولیه ضروری است.
—
۱۶. نسبت رقیق‌سازی محصول
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
به‌عنوان نسبت رقیق‌سازی در نظر گرفته می‌شود.
با این حال، دستورالعمل فنی سازنده و شرایط واقعی سطح باید ملاک نهایی اجرای پروژه باشد.
—
۱۷. روش‌های اجرای محصول
بسته به مشخصات محصول و شرایط پروژه، اجرای ماده می‌تواند با روش‌هایی مانند:
– اسپری
– غلتک
– قلم‌مو
انجام شود.
انتخاب روش مناسب به اندازه سطح، میزان تخلخل و تجهیزات موجود بستگی دارد.
—
۱۸. مقدار مصرف
مصرف محصول را نمی‌توان برای همه نماها یکسان در نظر گرفت.
عوامل مؤثر عبارت‌اند از:
– تخلخل
– زبری
– جذب سطح
– جنس مصالح
– روش اجرا
– وضعیت قبلی نما
به همین دلیل، تست عملی می‌تواند برای برآورد دقیق‌تر مصرف مفید باشد.
—
۱۹. نمای ساختمان در مناطق صنعتی
در مناطق صنعتی، احتمال تماس نما با ذرات معلق و آلودگی بیشتر است.
در چنین شرایطی، برنامه نگهداری منظم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
عایق شفاف را می‌توان در صورت سازگاری با مصالح به‌عنوان یکی از اجزای برنامه حفاظت سطحی بررسی کرد.
—
۲۰. نمای ساختمان در خیابان‌های پرتردد
ساختمان‌های واقع در خیابان‌های پرتردد ممکن است به شست‌وشوی دوره‌ای بیشتری نیاز داشته باشند.
استفاده از پوشش آب‌گریز نباید جایگزین برنامه نظافت و نگهداری نما شود.
—
۲۱. آیا آب باران می‌تواند نما را تمیز کند؟
باران می‌تواند بخشی از گردوغبار سطحی را جابه‌جا کند، اما نمی‌توان انتظار داشت تمام آلودگی‌های شهری فقط با بارندگی از بین بروند.
برخی آلودگی‌ها ممکن است به سطح چسبیده باشند و نیاز به شست‌وشوی کنترل‌شده داشته باشند.
—
۲۲. اثر باران اسیدی و آلودگی
در برخی مناطق، ترکیب آلاینده‌های هوا و رطوبت می‌تواند بر مصالح ساختمانی اثر بگذارد.
نوع مصالح و ترکیب آلاینده‌ها در میزان آسیب مؤثر است.
بنابراین برای هر پروژه باید شرایط محیطی به‌صورت جداگانه بررسی شود.
—
۲۳. عایق شفاف و شست‌وشوی نما
وجود آب‌گریزی به این معنی نیست که نما هرگز به شست‌وشو نیاز نخواهد داشت.
نگهداری صحیح همچنان شامل:
– بازرسی
– پاک‌سازی
– کنترل ترک
– کنترل بندها
– بررسی اتصالات
است.
—
۲۴. شست‌وشوی فشار بالا
استفاده از فشار آب بسیار زیاد می‌تواند برای برخی مصالح یا بندهای قدیمی مناسب نباشد.
فشار و روش شست‌وشو باید متناسب با نوع نما انتخاب شود.
—
۲۵. مواد شوینده و نمای ساختمان
استفاده از شوینده قوی بدون آزمایش می‌تواند موجب:
– تغییر رنگ
– کدر شدن
– خوردگی
– آسیب به بندها
– تغییر بافت
شود.
بنابراین هر ماده شوینده باید ابتدا در بخش کوچکی آزمایش شود.
—
۲۶. آلودگی و شوره
گاهی آلودگی و شوره هم‌زمان روی نما مشاهده می‌شوند.
در این شرایط باید مشخص شود که:
رسوب سفید = شوره
و
رسوب تیره = آلودگی یا دوده
است یا ترکیبی از چند نوع رسوب وجود دارد.
تشخیص صحیح، روش پاک‌سازی را تعیین می‌کند.
—
۲۷. نقش آب‌گریزی در حفاظت نما
آب‌گریزی به این معناست که تمایل سطح به جذب آب کاهش پیدا کند.
این ویژگی می‌تواند در کاهش تماس آب با منافذ سطحی نقش داشته باشد.
اما آب‌گریزی با آب‌بندی کامل متفاوت است.
—
۲۸. عایق شفاف جایگزین تعمیر نما نیست
اگر نما دارای موارد زیر باشد:
– ترک فعال
– درز باز
– بند فرسوده
– نشت آب
– شکستگی
– جداشدگی
– خرابی آبچکان
ابتدا باید مشکل سازه‌ای یا اجرایی برطرف شود.
سپس می‌توان حفاظت سطحی را بررسی کرد.
—
۲۹. استفاده روی نمای قدیمی
در نمای قدیمی، ابتدا باید وضعیت سطح بررسی شود.
وجود رنگ پوسته‌شده، آلودگی، چربی، دوده، شوره یا مصالح سست می‌تواند اجرای موفق را دشوار کند.
—
۳۰. استفاده روی نمای نوساز
در نمای نوساز نیز باید از اجرای محصول روی سطحی که هنوز شرایط مناسب اجرایی ندارد خودداری شود.
سطح باید تمیز، آماده و سازگار با محصول باشد.
—
۳۱. محافظت از نمای روشن
نماهای روشن معمولاً آلودگی را بیشتر نشان می‌دهند.
در این سطوح، تست آزمایشی اهمیت ویژه‌ای دارد تا مشخص شود محصول شفاف باعث تغییر ظاهر نمی‌شود.
—
۳۲. محافظت از نمای تیره
در نماهای تیره نیز تغییر براقیت یا ایجاد لکه ممکن است محسوس باشد.
به همین دلیل آزمایش موضعی قبل از اجرای گسترده توصیه می‌شود.
—
۳۳. کنترل کیفیت اجرای نهایی
پس از اجرای محصول، سطح باید از نظر موارد زیر کنترل شود:
☐ یکنواختی
☐ عدم ایجاد لکه
☐ عدم تغییر رنگ ناخواسته
☐ عدم ایجاد براقیت غیرطبیعی
☐ رفتار مناسب آب
☐ عدم باقی‌ماندن آلودگی زیر پوشش
—
۳۴. برنامه نگهداری پس از اجرا
حتی پس از اجرای عایق شفاف، نما باید به‌صورت دوره‌ای بررسی شود.
برنامه نگهداری می‌تواند شامل:
بازرسی → شست‌وشوی مناسب → بررسی ترک و درز → کنترل آبچکان → ارزیابی مجدد سطح
باشد.
—
۳۵. مزیت استفاده صحیح از عایق شفاف
در صورت انتخاب صحیح محصول و سازگاری با مصالح، حفاظت سطحی می‌تواند بخشی از برنامه نگهداری ساختمان باشد.
اهداف اصلی عبارت‌اند از:
– کاهش جذب آب
– کمک به حفاظت سطح
– حفظ ظاهر مصالح
– کاهش تماس مستقیم آب با سطح متخلخل
– کمک به افزایش سهولت نگهداری در برخی کاربردها
—
۳۶. محدودیت‌های عایق رطوبتی شفاف
این محصولات را نباید به‌عنوان راه‌حل همه مشکلات نما معرفی کرد.
عایق شفاف برای مواردی مانند:
– نشت لوله
– ترک سازه‌ای
– آب زیرزمینی
– فشار هیدرواستاتیک
– رطوبت صعودی
– درز کاملاً باز
– خرابی سیستم تخلیه آب
به‌تنهایی راه‌حل کامل محسوب نمی‌شود.
—
۳۷. چک‌لیست اجرای عایق شفاف برای نمای آلوده
مرحله اول ـ تشخیص
☐ نوع آلودگی مشخص شود.
☐ منبع رطوبت بررسی شود.
☐ وضعیت مصالح بررسی شود.
مرحله دوم ـ پاک‌سازی
☐ گردوغبار حذف شود.
☐ دوده و آلودگی پاک شود.
☐ شوره در صورت وجود بررسی و پاک‌سازی شود.
مرحله سوم ـ آماده‌سازی
☐ ترک‌ها ترمیم شوند.
☐ بندهای آسیب‌دیده اصلاح شوند.
☐ سطح برای اجرا آماده شود.
مرحله چهارم ـ تست
☐ نمونه کوچک اجرا شود.
☐ تغییر رنگ بررسی شود.
☐ تغییر براقیت بررسی شود.
مرحله پنجم ـ اجرای نهایی
☐ نسبت رقیق‌سازی رعایت شود.
☐ روش اجرای مناسب انتخاب شود.
☐ سطح به‌صورت یکنواخت پوشش داده شود.
—
۳۸. جمع‌بندی
آلودگی، گردوغبار و دوده از عوامل مهم تغییر ظاهر نماهای شهری هستند. شدت این مشکل به محل ساختمان، میزان تردد، شرایط آب‌وهوایی، جنس مصالح و وضعیت سطح بستگی دارد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف را می‌توان در صورت سازگاری با سطح، به‌عنوان بخشی از برنامه حفاظت نما بررسی کرد. نقش اصلی آن در این کاربرد، کاهش جذب آب سطحی است و نباید از آن انتظار داشت که به‌تنهایی مانع نشستن تمام گردوغبار و دوده شود.
برای رسیدن به نتیجه مناسب، فرآیند باید از تشخیص و پاک‌سازی صحیح آغاز شود و سپس با اجرای آزمایشی و کنترل کیفیت ادامه پیدا کند.
نسبت رقیق‌سازی مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است؛ اما دستورالعمل فنی محصول و شرایط واقعی پروژه باید ملاک نهایی اجرا باشد.
برای مشاوره درباره حفاظت رطوبتی و آب‌گریز کردن نمای ساختمان، ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
در فصل بعد به موضوع عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر تابش خورشید، گرما و تغییرات دمایی خواهیم پرداخت.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر درباره کاربرد محصول در پروژه‌های ساختمانی نیز می‌توانید با ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ در ارتباط باشید.
۰ دیدگاه