دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ23
23
فصل بیستوسوم ـ کنترل کیفیت عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف؛ از محصول و آمادهسازی تا اجرای نهایی
جهت مشاوره رایگان با پادنار به شماره ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
مقدمه
کیفیت نهایی عایقکاری با یک محصول شفاف فقط به کیفیت خود ماده عایق وابسته نیست.
حتی یک محصول مناسب، اگر روی سطح نامناسب، آلوده، مرطوب یا سست اجرا شود، ممکن است نتیجه مورد انتظار را ایجاد نکند.
به همین دلیل کنترل کیفیت باید از زمان دریافت محصول آغاز شود و تا مرحله بررسی سطح پس از اجرا ادامه پیدا کند.
در یک فرآیند حرفهای، حداقل پنج مرحله قابل کنترل است:
1. کنترل محصول
2. کنترل شرایط نگهداری
3. کنترل سطح
4. کنترل آمادهسازی و اجرا
5. کنترل نتیجه نهایی
جهت مشاوره رایگان با پادنار به شماره ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
—
۱. کنترل کیفیت قبل از خرید
قبل از خرید عایق رطوبتی بیرنگ باید مشخص شود محصول برای چه سطحی در نظر گرفته شده است.
برای مثال، نیاز یک سطح:
– تراورتن
– لایمستون
– دهبید
– آجر
– بتن
– سیمان
– چوب
– ترمووود
– کاهگل
ممکن است یکسان نباشد.
بنابراین اولین کنترل، تناسب محصول با سطح موردنظر است.
—
۲. بررسی مشخصات فنی
پیش از اجرا بهتر است اطلاعات فنی محصول بررسی شود.
مواردی مانند:
– شکل عرضه
– آماده مصرف یا کنسانتره بودن
– نسبت رقیقسازی
– روش اجرا
– شرایط سطح
– شرایط محیطی
– میزان مصرف اعلامی
– روش نگهداری
باید از سازنده یا برگه فنی محصول دریافت شود.
—
۳. کنترل بستهبندی
هنگام دریافت محصول، بستهبندی باید از نظر سلامت ظاهری بررسی شود.
وجود مواردی مانند:
– پارگی
– نشتی
– بازشدگی
– آسیب جدی
– تغییر شکل غیرعادی
باید بررسی شود.
—
۴. کنترل مشخصات محصول
نام محصول، نوع محصول و مشخصات درجشده روی بستهبندی باید با سفارش مطابقت داشته باشد.
این موضوع بهخصوص زمانی اهمیت دارد که یک مجموعه چند نوع عایق مختلف عرضه میکند.
—
۵. کنترل تاریخ تولید و شرایط نگهداری
در صورت درج تاریخ تولید یا تاریخ مصرف، اطلاعات مربوطه باید بررسی شود.
همچنین محصول باید مطابق شرایط نگهداری اعلامشده توسط سازنده نگهداری شود.
نباید برای محصولی که اطلاعات کافی درباره شرایط نگهداری آن نداریم، دما یا مدت نگهداری مشخصی را بهصورت حدسی تعیین کرد.
—
۶. کنترل محصول آماده مصرف
در محصول آماده مصرف، قبل از اجرا باید ظاهر ماده بررسی شود.
موارد غیرعادی مانند:
– تغییر شدید ظاهر
– جداشدگی غیرمنتظره
– ذرات غیرمعمول
– آلودگی
نیازمند بررسی بیشتر است.
—
۷. کنترل محصول کنسانتره
در محصول کنسانتره، کنترل مهم دیگری نیز وجود دارد:
صحت نسبت رقیقسازی.
برای مثال، بر اساس اطلاعات ارائهشده توسط پادنار، نسبت اعلامی محصول کنسانتره:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
در این حالت مقدار آب و کنسانتره باید دقیق اندازهگیری شود.
—
۸. کنترل آب مورد استفاده
اگر محصول نیاز به رقیقسازی داشته باشد، کیفیت آب نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
آب مورد استفاده نباید دارای آلودگی یا مواد اضافی نامشخص باشد.
در صورت وجود دستورالعمل خاص سازنده درباره آب، همان دستورالعمل باید ملاک قرار گیرد.
—
۹. کنترل ظرف اختلاط
ظرف مورد استفاده برای آمادهسازی کنسانتره باید تمیز باشد.
وجود بقایای:
– رنگ
– رزین
– روغن
– حلال
– مواد شوینده
میتواند موجب آلودگی محلول شود.
—
۱۰. کنترل فرآیند اختلاط
اختلاط باید بهگونهای انجام شود که محلول یکنواخت شود.
هدف از اختلاط، توزیع یکنواخت ماده در کل حجم محلول است.
از ایجاد کف شدید یا ورود آلودگی به محلول باید جلوگیری شود.
—
۱۱. کنترل سطح قبل از عایقکاری
یکی از مهمترین مراحل کنترل کیفیت، بررسی بستر است.
سطح باید از نظر:
– گردوغبار
– چربی
– دوده
– شوره
– رنگ پوستهشده
– آلودگی
– ترک
– قسمتهای سست
بررسی شود.
—
۱۲. سطح سست
اگر سطح زیرین استحکام کافی نداشته باشد، اجرای عایق شفاف روی آن ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد.
در این حالت ابتدا باید مشکل بستر برطرف شود.
عایق رطوبتی نباید برای تثبیت هر نوع سطح سست بدون بررسی فنی استفاده شود.
—
۱۳. کنترل ترکها
وجود ترک باید قبل از اجرای عایق بررسی شود.
ترکهای فعال یا ترکهای ساختمانی ممکن است به سیستم ترمیم جداگانه نیاز داشته باشند.
پوشش آبگریز سطحی جایگزین ترمیم سازهای یا آببندی تخصصی ترک نیست.
—
۱۴. کنترل درزها
درزهای باز، اتصالها و محل برخورد مصالح مختلف باید بررسی شوند.
برای مثال در نمای ترکیبی:
سنگ + آجر
یا:
سنگ + سیمان
ممکن است محل اتصال نیازمند آببندی یا جزئیات اجرایی جداگانه باشد.
—
۱۵. کنترل رطوبت بستر
شرایط رطوبتی سطح باید براساس دستورالعمل محصول کنترل شود.
نباید بدون اطلاع از مشخصات فنی، برای همه محصولات یک میزان ثابت از خشکی یا رطوبت سطح تعیین کرد.
دستورالعمل سازنده باید ملاک باشد.
—
۱۶. کنترل دمای محیط
شرایط دمایی محیط میتواند بر اجرای پوشش اثر بگذارد.
بنابراین محدوده دمایی مجاز باید از اطلاعات فنی محصول مشخص شود.
اجرای محصول در شرایط خارج از محدوده توصیهشده میتواند نتیجه را تغییر دهد.
—
۱۷. کنترل بارندگی
برای اجرای عایق شفاف روی نمای خارجی، احتمال بارندگی باید بررسی شود.
اگر محصول قبل از تکمیل فرآیند خشکشدن با باران مواجه شود، ممکن است عملکرد یا ظاهر آن تحت تأثیر قرار گیرد.
مدت زمان محافظت در برابر بارندگی باید براساس دستورالعمل همان محصول تعیین شود.
—
۱۸. کنترل تابش مستقیم خورشید
تابش شدید خورشید نیز میتواند شرایط اجرای محصول را تغییر دهد.
در پروژههای نما، بهتر است زمان اجرای کار با شرایط محیطی هماهنگ شود.
بهخصوص باید از اجرای عجولانه روی سطوح بسیار داغ یا در شرایطی که محصول خارج از محدوده توصیهشده قرار میگیرد، جلوگیری کرد.
—
۱۹. تست موضعی
تست موضعی یکی از مهمترین ابزارهای کنترل کیفیت است.
قبل از اجرای گسترده، بخش کوچکی از سطح انتخاب شود.
برای مثال:
۱ تا چند مترمربع
از سطح واقعی پروژه میتواند برای آزمایش اولیه انتخاب شود.
—
۲۰. چه مواردی در تست موضعی بررسی شود؟
در تست اولیه بهتر است موارد زیر بررسی شود:
– سازگاری با مصالح
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– نحوه پخش
– میزان جذب
– ظاهر پس از خشکشدن
– آبگریزی
– میزان مصرف
—
۲۱. تست روی تراورتن
در تراورتن، تفاوت میزان تخلخل میتواند باعث تفاوت در جذب محصول شود.
بنابراین تست باید روی همان نوع تراورتن مورد استفاده در پروژه انجام شود.
نمونهای از یک سنگ متفاوت الزاماً نماینده تمام انواع تراورتن نیست.
—
۲۲. تست روی لایمستون و دهبید
لایمستون و دهبید نیز ممکن است بسته به نوع، پرداخت و وضعیت سطح رفتار متفاوتی داشته باشند.
بنابراین تست موضعی باید روی نمونه واقعی پروژه انجام شود.
—
۲۳. تست روی آجر
در آجر باید جذب سطح، ظاهر پس از اجرا و وضعیت بندها بررسی شود.
اگر آجر دارای شوره یا آلودگی باشد، ابتدا باید مشکل سطح بررسی و برطرف شود.
—
۲۴. تست روی بتن و سیمان
در سطوح سیمانی و بتنی باید میزان تخلخل و زبری سطح بررسی شود.
سطوح بسیار متخلخل ممکن است میزان مصرف متفاوتی نسبت به سطوح متراکم داشته باشند.
—
۲۵. تست روی چوب و ترمووود
در چوب و ترمووود، علاوه بر آبگریزی، ظاهر نهایی اهمیت زیادی دارد.
در تست باید مشخص شود که محصول چه اثری بر:
– رنگ
– بافت
– براقیت
– ظاهر طبیعی
دارد.
—
۲۶. تست روی کاهگل
در کاهگل ابتدا باید استحکام بستر کنترل شود.
اگر سطح دچار ریزش یا پوستهشدن باشد، اجرای پوشش بدون اصلاح بستر میتواند مشکلساز شود.
—
۲۷. کنترل ابزار اجرا
ابزار باید متناسب با نوع محصول و سطح انتخاب شود.
بسته به دستورالعمل محصول ممکن است از:
– اسپری
– غلتک
– قلممو
– یا ابزار دیگر
استفاده شود.
انتخاب ابزار نباید صرفاً براساس راحتی اپراتور انجام شود.
—
۲۸. کنترل میزان مصرف
میزان مصرف واقعی باید در پروژه اندازهگیری شود.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا مصرف به عوامل مختلفی وابسته است:
– تخلخل
– زبری
– جذب
– نوع مصالح
– روش اجرا
– مهارت اپراتور
بنابراین یک عدد ثابت را نمیتوان بدون بررسی به تمام سطوح تعمیم داد.
—
۲۹. کنترل یکنواختی اجرا
پس از اجرای محصول باید سطح از نظر یکنواختی بررسی شود.
نقاطی که محصول بیش از حد یا کمتر از حد موردنیاز دریافت کردهاند، میتوانند رفتار متفاوتی داشته باشند.
هدف اجرای یکنواخت و کنترلشده است.
—
۳۰. کنترل ظاهر پس از خشکشدن
پس از خشکشدن، سطح باید از نظر:
– تغییر رنگ
– براقیت ناخواسته
– لکه
– رد ابزار
– تجمع محصول
– تفاوت ظاهری
بررسی شود.
—
۳۱. کنترل آبگریزی
برای ارزیابی اولیه آبگریزی میتوان از روش آزمایش موضعی مناسب استفاده کرد.
اما یک آزمایش ساده آب روی سطح نباید بهتنهایی جایگزین آزمونهای فنی و استاندارد عملکرد محصول شود.
—
۳۲. کنترل نفوذ آب
اگر هدف پروژه جلوگیری از نفوذ آب از مسیرهای مشخص باشد، باید توجه داشت که آبگریزی سطحی با سیستم آببندی کامل یکسان نیست.
درزها، ترکها و مسیرهای نفوذ باید جداگانه بررسی شوند.
—
۳۳. کنترل نما پس از بارندگی
پس از بارندگی میتوان رفتار سطح را بررسی کرد.
مواردی مانند:
– جذب آب
– تغییر ظاهر
– ایجاد لکه
– عملکرد نقاط ترمیمشده
میتواند برای ارزیابی میدانی مفید باشد.
—
۳۴. کنترل اجرای مجدد
در صورتی که سازنده اجرای مجدد یا لایه دوم را توصیه کرده باشد، فاصله زمانی و روش اجرای آن باید طبق دستورالعمل محصول رعایت شود.
نباید تعداد لایهها صرفاً با هدف افزایش ضخامت بدون تأیید فنی افزایش داده شود.
—
۳۵. کنترل کیفیت در پروژههای بزرگ
در پروژههای بزرگ بهتر است کار به بخشهای مشخص تقسیم شود.
برای هر بخش میتوان ثبت کرد:
– تاریخ اجرا
– نوع مصالح
– مقدار محصول
– مساحت
– روش اجرا
– شرایط محیطی
– نتیجه تست
این اطلاعات برای کنترل پروژه بسیار مفید است.
—
۳۶. فرم پیشنهادی ثبت مصرف
برای هر قسمت میتوان جدولی مشابه زیر تهیه کرد:
مورد| اطلاعات
نوع مصالح| تراورتن / آجر / بتن / چوب و…
مساحت| مترمربع
نوع محصول| آماده مصرف / کنسانتره
مقدار محصول| کیلوگرم یا لیتر
مقدار آب| لیتر
روش اجرا| طبق دستورالعمل
شرایط محیطی| ثبت شود
نتیجه تست| ثبت شود
—
۳۷. کنترل کیفیت کنسانتره پادنار
بر اساس اطلاعات ارائهشده توسط پادنار، برای نوع کنسانتره نسبت:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
اعلام شده است.
بنابراین یکی از مهمترین نقاط کنترل، اطمینان از رعایت همین نسبت در زمان آمادهسازی است.
برای مقادیر بالاتر نیز باید محاسبه متناسب انجام شود.
—
۳۸. کنترل کیفیت آماده مصرف پادنار
در نوع آماده مصرف، مرحله رقیقسازی حذف میشود و تمرکز کنترل کیفیت بیشتر روی:
– آمادهسازی سطح
– روش اجرا
– میزان مصرف
– یکنواختی
– شرایط محیطی
– نتیجه نهایی
قرار میگیرد.
—
۳۹. کنترل کیفیت و گارانتی
اگر محصول دارای ضمانت یا گارانتی قراردادی باشد، شرایط آن باید بهصورت مکتوب بررسی شود.
موارد مهم عبارتاند از:
– محدوده ضمانت
– شرایط اجرا
– شرایط سطح
– موارد خارج از ضمانت
– مدت ضمانت
– نحوه ثبت ادعا
نباید صرفاً براساس تبلیغات، شرایط ضمانت را تفسیر کرد.
—
۴۰. آیا کنترل کیفیت به معنی آزمایشگاه است؟
خیر.
بخش مهمی از کنترل کیفیت میتواند در محل پروژه انجام شود.
اما برای اثبات مشخصات تخصصی مانند برخی خواص فیزیکی و شیمیایی، آزمایشهای استاندارد و تجهیزات آزمایشگاهی ممکن است ضروری باشند.
بنابراین کنترل میدانی و آزمایشگاهی مکمل یکدیگرند.
—
۴۱. کنترل کیفیت در بناهای تاریخی
در بناهای تاریخی، حساسیت کنترل کیفیت بیشتر است.
در این موارد باید پیش از اجرای گسترده:
– سازگاری ماده
– اثر ظاهری
– قابلیت برگشتپذیری در صورت نیاز
– وضعیت مصالح
– روش اجرا
بررسی شود.
همچنین هرگونه اجرای رسمی روی اثر تاریخی باید مطابق مجوزها و ضوابط مربوطه انجام شود.
—
۴۲. کنترل کیفیت در نمای ساختمان مسکونی
در ساختمانهای مسکونی، علاوه بر عملکرد فنی، ظاهر نما اهمیت زیادی دارد.
بنابراین تست اولیه باید در بخشی انجام شود که از نظر رنگ و بافت نماینده بخش اصلی نما باشد.
—
۴۳. کنترل کیفیت در نمای ترکیبی
اگر نما از چند مصالح تشکیل شده باشد، بهتر است هر مصالح جداگانه تست شود.
مثلاً:
تراورتن + آجر + چوب
ممکن است هر سه سطح واکنش متفاوتی نسبت به محصول نشان دهند.
—
۴۴. چکلیست نهایی کنترل کیفیت
قبل از تحویل کار میتوان این موارد را بررسی کرد:
☐ محصول صحیح انتخاب شده است.
☐ بستهبندی سالم بوده است.
☐ شرایط نگهداری رعایت شده است.
☐ نسبت رقیقسازی صحیح بوده است.
☐ سطح آمادهسازی شده است.
☐ ترکها و درزها بررسی شدهاند.
☐ تست موضعی انجام شده است.
☐ میزان مصرف ثبت شده است.
☐ اجرای یکنواخت انجام شده است.
☐ ظاهر نهایی بررسی شده است.
☐ آبگریزی موردنظر کنترل شده است.
☐ نقاط مشکلدار اصلاح شدهاند.
—
۴۵. جمعبندی فصل بیستوسوم
کنترل کیفیت عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف یک فرآیند چندمرحلهای است.
کیفیت نهایی فقط به ماده اولیه وابسته نیست، بلکه به مجموعهای از عوامل بستگی دارد:
محصول مناسب + سطح مناسب + آمادهسازی صحیح + نسبت اختلاط صحیح + اجرای صحیح + کنترل نتیجه
در محصولات کنسانتره، رعایت نسبت رقیقسازی اهمیت ویژهای دارد.
در محصولات آماده مصرف، کنترل سطح و روش اجرا اهمیت بیشتری پیدا میکند.
برای هر دو نوع محصول نیز اجرای آزمایشی روی بخش کوچکی از سطح، بهخصوص در مصالح حساس مانند سنگهای طبیعی، چوب، ترمووود و کاهگل، میتواند ریسک اجرای گسترده را کاهش دهد.
در نهایت باید توجه داشت که عایق رطوبتی شفاف سطحی، در صورت طراحی بهعنوان آبگریزکننده، جایگزین رفع ترکهای سازهای، اصلاح درزها، رفع خرابی بستر یا سیستمهای تخصصی آببندی تحت فشار نیست.
جهت مشاوره رایگان با پادنار به شماره ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
۰ دیدگاه