۱۱
مهر

دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ146

فصل ۱۴۶ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر بارندگی متناوب و خیس و خشک شدن مکرر نما

تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

همه بارندگی‌ها به صورت یکسره و چندروزه اتفاق نمی‌افتند. در بسیاری از مناطق، باران به صورت متناوب می‌بارد؛ چند ساعت بارندگی، سپس توقف، خشک شدن نسبی نما و دوباره شروع بارش.

این وضعیت ممکن است در پاییز، زمستان و فصل‌های پربارش بارها تکرار شود.

در چنین شرایطی، نما مرتباً وارد چرخه خیس شدن، خشک شدن، دوباره خیس شدن و دوباره خشک شدن می‌شود. این چرخه در مصالح متخلخل می‌تواند از نظر جذب آب، ظاهر سطح و نگهداری نما اهمیت داشته باشد.

تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

چرخه خیس و خشک شدن چیست؟

وقتی باران شروع می‌شود، سطح نما خیس می‌شود و بخشی از آب ممکن است در منافذ مصالح جذب شود.

پس از توقف بارندگی، آب سطحی تبخیر می‌شود و سطح به تدریج خشک می‌شود.

اگر باران دوباره شروع شود، همین فرآیند تکرار خواهد شد.

بنابراین ممکن است یک نما در یک فصل بارندگی، تعداد زیادی چرخه رطوبتی را تجربه کند.

چرا تکرار این چرخه اهمیت دارد؟

تکرار خیس و خشک شدن با یک بار خیس شدن تفاوت دارد.

هر بارندگی می‌تواند دوباره سطح را در معرض آب قرار دهد و هر دوره خشک شدن نیز باعث تغییر میزان رطوبت موجود در مصالح شود.

در مصالح متخلخل، این تغییرات می‌تواند بخشی از فرآیند طبیعی فرسایش و نگهداری نما باشد.

البته رفتار واقعی هر مصالح به ساختار، کیفیت، اقلیم و شرایط اجرا بستگی دارد.

نقش آبگریزکننده شفاف

آبگریزکننده شفاف برای سطوح مناسب می‌تواند جذب آب سطحی را کاهش دهد.

وقتی آب کمتر وارد منافذ سطحی شود، میزان رطوبت جذب‌شده توسط لایه نزدیک به سطح نیز می‌تواند کاهش پیدا کند.

این ویژگی برای سنگ‌های متخلخل، آجر، بتن و برخی سطوح سیمانی قابل بررسی است.

تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

آبگریزی جایگزین تعمیر نما نیست

اگر سطح ترک دارد، ابتدا باید نوع ترک مشخص شود.

اگر بندکشی خراب است، باید بندکشی اصلاح شود.

اگر پنجره آب‌بندی مناسبی ندارد، اتصال آن باید تعمیر شود.

آبگریزکننده برای کاهش جذب آب سطحی است و نباید به عنوان راه‌حل همه مشکلات نفوذ آب معرفی شود.

خیس شدن سطح سنگ

سنگ‌های نما از نظر جذب آب متفاوت هستند.

برخی سنگ‌ها متراکم‌اند و برخی دارای تخلخل و حفره بیشتری هستند.

در سنگ‌های متخلخل، کاهش جذب آب می‌تواند یکی از اقدامات نگهداری باشد.

تراورتن و چرخه‌های رطوبتی

تراورتن به دلیل ساختار متخلخل خود می‌تواند آب جذب کند.

در چرخه‌های متناوب بارندگی، این سنگ مرتباً در معرض تغییر میزان رطوبت قرار می‌گیرد.

در صورت استفاده از آبگریزکننده، سازگاری محصول با نوع سنگ باید پیش از اجرای گسترده بررسی شود.

آجر نما

آجر نیز در برابر خیس شدن و خشک شدن‌های مکرر رفتار مشخص خود را دارد.

آجرهای متخلخل ممکن است مقدار بیشتری آب جذب کنند.

در کنار خود آجر، وضعیت بندکشی نیز اهمیت دارد.

نمای سیمانی

سطح سیمانی ممکن است در بارندگی آب جذب کند و در زمان خشک شدن بخشی از آن را از دست بدهد.

اگر سطح سالم و پایدار باشد، کاهش جذب آب می‌تواند یکی از اهداف آبگریز کردن باشد.

اما سطح پودر‌شونده یا پوسته‌شده ابتدا باید اصلاح شود.

بتن اکسپوز

در بتن اکسپوز، اجرای آزمایشی اهمیت زیادی دارد.

زیرا هر نوع ماده شفاف ممکن است روی ظاهر بتن اثر متفاوتی داشته باشد.

پیش از اجرای کامل باید رنگ، براقیت و یکنواختی سطح بررسی شود.

نقش تابش خورشید

پس از توقف بارندگی، تابش خورشید می‌تواند سرعت خشک شدن نما را افزایش دهد.

نماهای جنوبی و غربی ممکن است شرایط خشک شدن متفاوتی نسبت به نماهای شمالی و سایه‌دار داشته باشند.

بنابراین جهت ساختمان در ارزیابی چرخه‌های رطوبتی اهمیت دارد.

نقش سایه

سطوح سایه‌دار معمولاً فرصت کمتری برای دریافت تابش مستقیم دارند.

اگر باد نیز کم باشد، خشک شدن ممکن است آهسته‌تر شود.

در چنین شرایطی، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند بخشی از برنامه نگهداری نما باشد.

تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

نقش باد

باد می‌تواند باعث تبخیر سریع‌تر رطوبت شود.

اما هنگام بارندگی، باد ممکن است قطرات آب را به قسمت‌هایی از نما برساند که معمولاً کمتر خیس می‌شوند.

بنابراین اثر باد باید با توجه به مرحله بارندگی یا خشک شدن بررسی شود.

باران و شبنم

گاهی پس از یک روز بارندگی، شبنم نیز در ساعات شب ایجاد می‌شود.

این مسئله می‌تواند فاصله بین دو دوره رطوبتی را کاهش دهد.

در مناطق مرطوب، چنین شرایطی می‌تواند باعث شود سطح برای مدت بیشتری مرطوب باقی بماند.

باران و مه

مه نیز می‌تواند سطح نما را مرطوب کند، حتی زمانی که بارندگی قابل توجهی وجود ندارد.

در مناطقی که باران و مه به طور متناوب رخ می‌دهند، مجموع زمان تماس نما با رطوبت بیشتر از چیزی است که فقط با میزان بارندگی محاسبه می‌شود.

ایجاد شوره

چرخه‌های رطوبتی می‌توانند در جابه‌جایی املاح موجود در مصالح نقش داشته باشند.

اگر آب وارد مصالح شود و سپس تبخیر گردد، برخی املاح ممکن است به سطح منتقل شوند.

در صورت مشاهده شوره مکرر، باید منشأ رطوبت بررسی شود.

تغییر ظاهر نما

خیس شدن مکرر ممکن است باعث شود رنگ نما در زمان خیس بودن با زمان خشک بودن متفاوت به نظر برسد.

این مسئله در برخی سنگ‌ها و مصالح طبیعی کاملاً قابل مشاهده است.

پیش از اجرای ماده شفاف باید اثر آن روی ظاهر خشک و خیس سطح آزمایش شود.

آلودگی‌های سطحی

باران می‌تواند ذرات گردوغبار را روی سطح بنشاند.

تکرار خیس و خشک شدن نیز ممکن است باعث باقی ماندن برخی آلودگی‌ها روی نما شود.

کاهش جذب آب می‌تواند به عنوان بخشی از نگهداری سطح مطرح باشد، ولی به معنی حذف کامل نیاز به نظافت نیست.

رشد آلودگی‌های زیستی

در محیط‌های مرطوب، سایه‌دار و کم‌تهویه ممکن است آلودگی‌های زیستی سطحی افزایش پیدا کنند.

رطوبت یکی از عوامل محیطی مؤثر در این فرآیند است.

اگر کنترل جلبک یا قارچ هدف اصلی باشد، باید محصولی با عملکرد مشخص و آزمون‌شده برای این منظور انتخاب شود.

ترک‌های سطحی

ترک‌ها ممکن است در اثر عوامل مختلف ایجاد شوند.

برخی ترک‌ها سطحی و برخی عمیق یا فعال هستند.

پیش از اجرای آبگریزکننده باید مشخص شود که آیا ترک نیازمند تعمیر است یا خیر.

درزهای ساختمانی

درزهای ساختمانی و حرکتی نباید فقط با پوشش سطحی محافظت شوند.

این درزها نیازمند سیستم آب‌بندی مناسب و سازگار با حرکت ساختمان هستند.

آبگریزکننده شفاف جایگزین درزگیر تخصصی نیست.

اطراف پنجره‌ها

اطراف پنجره‌ها یکی از نقاطی است که در بارندگی متناوب بارها در معرض آب قرار می‌گیرد.

اگر درزگیر فرسوده باشد، آب ممکن است به زیر نما نفوذ کند.

ابتدا باید آب‌بندی اتصال بررسی شود و سپس درباره آبگریزی سطح تصمیم‌گیری شود.

تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

لبه بام و آبچکان

اگر آب باران از لبه بام مستقیماً روی نما تخلیه شود، همان قسمت ممکن است در هر بارندگی دوباره خیس شود.

اصلاح آبچکان و مسیر تخلیه آب در چنین شرایطی بسیار مهم است.

آبگریز کردن سطح بدون اصلاح مسیر جریان آب ممکن است مشکل اصلی را برطرف نکند.

بالکن و تراس

در بالکن و تراس، باران متناوب می‌تواند باعث تکرار خیس شدن سطح شود.

شیب‌بندی و تخلیه آب باید مناسب باشد.

اگر آب در یک قسمت جمع می‌شود، ابتدا باید علت آن اصلاح شود.

دیوارهای کنار فضای سبز

آبیاری باغچه یا شست‌وشوی محوطه می‌تواند در فاصله بین بارندگی‌ها دوباره دیوار را خیس کند.

بنابراین در چنین ساختمانی باید مشخص شود رطوبت فقط از باران است یا منابع دیگری نیز وجود دارد.

نمای ساختمان قدیمی

در ساختمان قدیمی، چرخه‌های خیس و خشک ممکن است روی سطحی اتفاق بیفتند که قبلاً چند بار تعمیر یا رنگ شده است.

لایه‌های قدیمی باید از نظر چسبندگی و پایداری بررسی شوند.

تست موضعی قبل از اجرای گسترده توصیه می‌شود.

آماده‌سازی سطح

پیش از اجرای محصول، گردوغبار، چربی، مواد سست و آلودگی‌های مزاحم باید بررسی شوند.

سطح ناپایدار یا پوسته‌شده برای اجرای یک پوشش محافظ مناسب نیست.

همچنین باید مشخص شود که سطح قبلاً با چه ماده‌ای پوشش داده شده است.

تست موضعی

یک قسمت کوچک و کم‌دید از نما را می‌توان برای آزمایش انتخاب کرد.

پس از اجرای محصول، باید ظاهر سطح و رفتار آب بررسی شود.

اگر نتیجه مناسب باشد، اجرای گسترده با رعایت دستورالعمل محصول انجام می‌شود.

نسبت رقیق‌سازی محصول پادنار

بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه:

۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب

میزان مصرف نهایی می‌تواند بر اساس جذب سطح و شرایط زیرکار متفاوت باشد.

در پروژه واقعی، دستورالعمل فنی محصول باید ملاک اجرا قرار گیرد.

زمان اجرای آبگریزکننده

اجرای محصول باید در شرایطی انجام شود که سطح و آب‌وهوای محیط با دستورالعمل سازنده سازگار باشد.

بارندگی هنگام اجرا یا وجود آب آزاد روی سطح می‌تواند اجرای صحیح را مختل کند.

بنابراین پیش‌بینی وضعیت آب‌وهوا قبل از شروع کار اهمیت دارد.

آیا آبگریزکننده در برابر چرخه‌های مکرر رطوبتی مؤثر است؟

میزان دوام و عملکرد واقعی باید بر اساس مشخصات فنی محصول و آزمون‌های مربوط به همان محصول ارزیابی شود.

صرفاً از روی شفاف بودن یا آبگریز بودن نمی‌توان تعداد چرخه‌های قابل تحمل را تعیین کرد.

به همین دلیل، بهتر است از ادعاهای قطعی و بدون آزمون درباره عمر محصول خودداری شود.

تفاوت با آب‌بندی کامل

آبگریزی سطحی با ایجاد یک سیستم آب‌بندی کامل تفاوت دارد.

اگر ساختمان با فشار آب، نفوذ آب از زیرزمین، رطوبت صعودی یا نشتی لوله مواجه باشد، باید روش تخصصی متناسب با منشأ رطوبت انتخاب شود.

نگهداری دوره‌ای

حتی پس از اجرای آبگریزکننده، نما باید بررسی شود.

درزگیرها، آبچکان‌ها، ترک‌های جدید و اطراف پنجره‌ها از نقاطی هستند که بهتر است به صورت دوره‌ای کنترل شوند.

اگر مسیر جدیدی برای ورود آب ایجاد شود، باید همان مسیر تعمیر شود.

بازدید در فصل بارندگی

بازدید در زمان بارندگی اطلاعات بیشتری درباره مسیر حرکت آب ارائه می‌دهد.

پس از باران می‌توان قسمت‌هایی را که دیرتر خشک می‌شوند شناسایی کرد.

این اطلاعات برای تشخیص نقاط آسیب‌پذیر مفید است.

بارندگی متناوب در مناطق سرد

در مناطق سرد، توقف و شروع دوباره بارندگی ممکن است با تغییرات دما همراه باشد.

اگر آب در منافذ باقی بماند و دما به زیر صفر برسد، چرخه یخ‌زدگی و ذوب نیز وارد فرآیند می‌شود.

در این شرایط، انتخاب مصالح و کاهش جذب آب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

بارندگی متناوب در مناطق گرم

در اقلیم گرم، تابش خورشید ممکن است سرعت خشک شدن نما را افزایش دهد.

اما اگر بارندگی دوباره شروع شود، سطح مجدداً خیس خواهد شد.

در نتیجه تعداد چرخه‌های رطوبتی در طول فصل می‌تواند قابل توجه باشد.

جمع‌بندی

بارندگی متناوب باعث می‌شود نمای ساختمان بارها در معرض چرخه خیس شدن و خشک شدن قرار گیرد.

این شرایط با یک بارش کوتاه و منفرد تفاوت دارد، زیرا در طول فصل ممکن است تعداد زیادی چرخه رطوبتی تکرار شود.

در مصالح متخلخل، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از اقدامات قابل بررسی برای حفاظت از نما باشد.

عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار، بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، با نسبت ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب رقیق می‌شود.

تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

با این حال، آبگریزکننده جایگزین تعمیر ترک، آب‌بندی درزها، اصلاح آبچکان، تعمیر بام یا رفع نشتی‌های ساختمانی نیست.

در ساختمان‌هایی که با رطوبت صعودی، فشار آب، نشتی لوله یا نفوذ آب از پشت نما مواجه هستند، باید ابتدا منشأ رطوبت شناسایی شود.

در نتیجه، استفاده صحیح از آبگریزکننده باید بخشی از یک برنامه کامل‌تر برای نگهداری نما، کنترل جذب آب، تخلیه مناسب باران و تعمیر نقاط نفوذ باشد.

برای مشاوره درباره عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

فصل بعد

فصل ۱۴۷ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر رطوبت ناشی از باران و تابش متناوب خورشید