دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ139
فصل ۱۳۸ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر بارندگی، یخ‌زدگی، ذوب شدن و تغییرات شدید دمایی
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
در مناطق سردسیر، کوهستانی و مناطقی که زمستان‌های متغیر دارند، نمای ساختمان ممکن است در فاصله کوتاهی چند وضعیت متفاوت را تجربه کند: بارندگی، خیس شدن، کاهش دما، یخ‌زدگی، افزایش دما و ذوب شدن یخ و برف.
این چرخه اگر بارها تکرار شود، برای مصالح متخلخل اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا آب جذب‌شده در منافذ می‌تواند در هنگام کاهش دما یخ بزند و پس از افزایش دما دوباره ذوب شود.
به همین دلیل، در چنین شرایطی موضوع جذب آب مصالح در کنار کیفیت ساخت، وضعیت ترک‌ها، درزها و مقاومت خود مصالح در برابر چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب باید مورد توجه قرار گیرد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف، در صورت سازگاری با بستر، می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی برخی مصالح نما مورد استفاده قرار گیرد. اما نباید از آن نتیجه گرفت که هر نوع نمایی پس از آبگریز شدن در برابر یخ‌زدگی کاملاً مصون خواهد شد.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
چرخه یخ‌زدگی و ذوب چیست؟
وقتی آب وارد منافذ یک مصالح می‌شود و دمای محیط به زیر نقطه انجماد می‌رسد، بخشی از آب ممکن است یخ بزند.
با افزایش دما، یخ ذوب می‌شود.
اگر این اتفاق بارها تکرار شود، اصطلاحاً با چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب مواجه هستیم.
شدت اثر این چرخه به نوع مصالح، میزان رطوبت، تخلخل، شرایط دمایی و تعداد چرخه‌ها بستگی دارد.
چرا آب موجود در منافذ مهم است؟
آبی که روی سطح قرار دارد، با آبی که وارد منافذ مصالح شده است شرایط یکسانی ندارد.
در هنگام یخ‌زدگی، آب محبوس در منافذ می‌تواند شرایطی متفاوت نسبت به آب آزاد روی سطح ایجاد کند.
به همین دلیل، کاهش جذب آب در مصالح متخلخل می‌تواند یکی از موضوعات قابل بررسی در مناطق سرد باشد.
نقش آبگریزکننده در مناطق یخبندان
هدف آبگریزکننده، کاهش تمایل سطح به جذب آب است.
اگر مقدار آب ورودی به منافذ سطحی کاهش یابد، ممکن است میزان رطوبت قابل انجماد در بخش‌های نزدیک به سطح نیز کاهش پیدا کند.
اما این موضوع به معنی حذف کامل خطر یخ‌زدگی نیست.
اگر مصالح از قبل دارای رطوبت، ترک، حفره یا نقص ساختاری باشند، آبگریزکننده نمی‌تواند همه مشکلات را برطرف کند.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
تفاوت آبگریزی با مقاومت در برابر یخ‌زدگی
این دو مفهوم باید از یکدیگر جدا شوند.
آبگریزی به رفتار سطح در برابر آب مربوط است.
مقاومت در برابر یخ‌زدگی و ذوب به توانایی مصالح یا سیستم در تحمل چرخه‌های انجماد و ذوب مربوط می‌شود.
بنابراین حتی اگر یک سطح آبگریز باشد، برای استفاده در مناطق بسیار سرد باید مقاومت خود مصالح نیز بررسی شود.
سنگ نما در مناطق سرد
سنگ‌های نما از نظر تخلخل و جذب آب متفاوت هستند.
سنگ متراکم ممکن است رفتار متفاوتی نسبت به سنگ متخلخل داشته باشد.
در سنگ‌های متخلخل، کنترل جذب آب می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
قبل از اجرای محصول باید نوع سنگ، وضعیت بندها، ترک‌ها و پوشش‌های قبلی بررسی شود.
تراورتن و یخ‌زدگی
تراورتن دارای ساختار متخلخل است و میزان تخلخل آن به نوع سنگ و فرآوری آن بستگی دارد.
در مناطق سرد، آب موجود در منافذ می‌تواند در صورت رسیدن دما به شرایط انجماد، مسئله‌ساز شود.
آبگریزکننده شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد، اما نباید به عنوان جایگزین انتخاب صحیح سنگ و اجرای اصولی نما معرفی شود.
آجر و چرخه یخ‌زدگی
آجرهای مختلف میزان جذب آب متفاوتی دارند.
آجر متخلخل ممکن است نسبت به آجر کم‌جذب، آب بیشتری دریافت کند.
در مناطقی که بارندگی و یخبندان مرتب تکرار می‌شوند، مشخصات فنی آجر و مقاومت آن در برابر چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب اهمیت دارد.
آبگریزی سطحی تنها یکی از اقدامات قابل بررسی است.
نمای سیمانی
سطوح سیمانی نیز ممکن است دارای منافذ و ترک‌های ریز باشند.
اگر آب وارد این منافذ شود و سپس یخ بزند، شرایط سطح با یک سطح کاملاً خشک متفاوت خواهد بود.
قبل از اجرای عایق شفاف، قسمت‌های سست، ترک‌ها و نقاط آسیب‌دیده باید بررسی شوند.
بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، تخلخل و کیفیت بتن بر رفتار آن در برابر رطوبت تأثیر دارند.
در مناطق سرد، علاوه بر ظاهر، باید مشخصات بتن از نظر دوام در برابر چرخه‌های انجماد و ذوب نیز بررسی شود.
آبگریز کردن سطح می‌تواند برای کاهش جذب آب مورد توجه قرار گیرد، ولی مقاومت اصلی بتن باید از ابتدا مناسب شرایط محیطی باشد.
باران و سپس یخ‌زدگی
یکی از شرایط مهم در مناطق سرد زمانی است که بارندگی پیش از افت دما رخ می‌دهد.
سطح نما خیس می‌شود و سپس دمای هوا کاهش پیدا می‌کند.
اگر بخشی از آب در منافذ باقی مانده باشد، شرایط برای یخ‌زدگی فراهم می‌شود.
در چنین وضعیتی، کیفیت مصالح و میزان جذب آب اهمیت پیدا می‌کند.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
برف و ذوب شدن
برف می‌تواند روی لبه‌ها، قرنیزها، آبچکان‌ها و قسمت‌های مختلف نما جمع شود.
با افزایش دما، برف ذوب می‌شود و آب حاصل ممکن است روی سطح حرکت کند.
اگر مسیر تخلیه آب مناسب نباشد، ممکن است آب در نقاط خاصی تجمع پیدا کند.
بنابراین طراحی صحیح آبچکان و مسیر تخلیه آب بسیار مهم است.
یخ‌زدگی اطراف پنجره‌ها
اطراف پنجره‌ها یکی از نقاط حساس نما است.
در زمستان ممکن است آب حاصل از بارندگی یا ذوب برف در اطراف قاب باقی بماند و سپس یخ بزند.
خرابی درزگیر نیز می‌تواند ورود آب به دیوار را تشدید کند.
بنابراین درزهای اطراف پنجره باید پیش از اجرای پوشش شفاف بررسی و در صورت نیاز اصلاح شوند.
آبچکان در مناطق سرد
آبچکان باید آب را از سطح نما دور کند.
اگر آب به جای خروج از ساختمان روی سطح باقی بماند، احتمال خیس شدن مکرر و یخ‌زدگی افزایش می‌یابد.
به همین دلیل، در مناطق سرد عملکرد صحیح آبچکان اهمیت ویژه‌ای دارد.
ترک‌ها در فصل زمستان
ترک‌ها می‌توانند مسیر ورود آب باشند.
در صورت وجود ترک فعال، آب می‌تواند به داخل مصالح نفوذ کند.
اگر این آب یخ بزند، شرایط با سطح بدون ترک متفاوت خواهد بود.
بنابراین پیش از اجرای آبگریزکننده، ترک‌ها باید بررسی و در صورت نیاز ترمیم شوند.
درزهای ساختمانی
درزهای بین سنگ‌ها و قطعات نما ممکن است در برابر آب و تغییرات دما آسیب‌پذیر باشند.
درزگیر نامناسب یا فرسوده می‌تواند باعث نفوذ آب شود.
اجرای یک ماده آبگریز روی سطح اطراف درز، جایگزین ترمیم خود درز نیست.
تغییرات شدید دما
در برخی مناطق ممکن است دمای روز و شب اختلاف قابل توجهی داشته باشد.
این تغییرات باعث انبساط و انقباض مصالح می‌شوند.
اگر طراحی نما و اتصالات مناسب نباشد، احتمال ایجاد تنش و ترک افزایش پیدا می‌کند.
بنابراین آبگریزی باید به عنوان بخشی از حفاظت سطحی دیده شود، نه راه‌حل تمام مشکلات حرارتی و سازه‌ای.
یخ‌زدگی و شوره
چرخه‌های خیس شدن، یخ‌زدگی، ذوب و خشک شدن می‌توانند حرکت آب و املاح را پیچیده‌تر کنند.
اگر آب حاوی املاح وارد مصالح شود، در زمان خشک شدن ممکن است بخشی از آنها در سطح باقی بمانند.
آبگریزی می‌تواند جذب آب را کاهش دهد، اما شوره موجود را پاک نمی‌کند.
رطوبت پشت نما
یکی از مسائل مهم در ساختمان‌های دارای نمای سنگی یا آجری، احتمال وجود رطوبت در پشت نما است.
اگر آب از پشت یا از محل اتصالات وارد سیستم نما شود، اجرای ماده روی سطح بیرونی الزاماً مشکل را حل نمی‌کند.
مسیر ورود آب باید شناسایی شود.
نماهای قدیمی در مناطق سرد
در ساختمان‌های قدیمی ممکن است ترک‌ها، بندهای فرسوده، سنگ‌های لق و قسمت‌های آسیب‌دیده وجود داشته باشند.
قبل از آبگریز کردن چنین نمایی باید وضعیت کلی آن بررسی شود.
اجرای مستقیم روی سطح فرسوده می‌تواند نتیجه نامطلوبی داشته باشد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
مناطق کوهستانی
در مناطق کوهستانی ممکن است چند عامل هم‌زمان وجود داشته باشد:
– بارش برف
– باران
– مه
– یخ‌زدگی
– تابش شدید خورشید
– تغییر سریع دما
– باد
در چنین شرایطی حفاظت نما باید جامع باشد.
آبگریزکننده تنها یکی از اجزای احتمالی این برنامه حفاظتی است.
مناطق دارای زمستان‌های متناوب
برخی مناطق زمستان بسیار سردی ندارند، اما دما مرتباً از بالای صفر به زیر صفر می‌رود.
این شرایط می‌تواند تعداد زیادی چرخه انجماد و ذوب ایجاد کند.
در این مناطق نیز بررسی جذب آب مصالح و کیفیت اجرای نما اهمیت دارد.
اهمیت خشک شدن نما
اگر سطح پس از بارندگی به سرعت خشک شود، مدت حضور آب کاهش پیدا می‌کند.
اما در نماهای سایه‌دار یا مناطق بسیار مرطوب، خشک شدن ممکن است طولانی‌تر شود.
جهت ساختمان، تابش خورشید، باد و تهویه اطراف نما می‌توانند بر زمان خشک شدن تأثیر بگذارند.
عایق شفاف و حفظ ظاهر نما
یکی از مزیت‌های مورد انتظار از یک محصول شفاف این است که بتواند بدون تغییر قابل توجه در ظاهر مصالح مورد استفاده قرار گیرد.
اما این ویژگی باید برای هر محصول و هر سطح آزمایش شود.
سنگ، آجر و بتن ممکن است پس از اجرای مواد مختلف رفتار ظاهری متفاوتی نشان دهند.
آزمایش موضعی
قبل از اجرای کامل، بهتر است یک قسمت کوچک از نما انتخاب شود.
پس از اجرای محصول باید مواردی مانند:
– تغییر رنگ
– براقیت
– لکه
– یکنواختی
– جذب آب
– چسبندگی
– رفتار سطح در شرایط محیطی
بررسی شوند.
پس از تأیید نتیجه می‌توان اجرای گسترده‌تر را انجام داد.
میزان رقیق‌سازی محصول
بر اساس مشخصات محصول مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
با این حال، مقدار مصرف و روش دقیق اجرا باید بر اساس دستورالعمل فنی محصول و نوع سطح تعیین شود.
آیا آبگریزکننده جلوی یخ‌زدگی را می‌گیرد؟
نمی‌توان چنین نتیجه‌ای را به صورت مطلق بیان کرد.
آبگریزکننده می‌تواند با کاهش جذب آب، مقدار رطوبت ورودی به سطح را کاهش دهد؛ اما یخ‌زدگی به عوامل متعددی از جمله نوع مصالح، تخلخل، میزان رطوبت، دما و تعداد چرخه‌ها وابسته است.
بنابراین عبارت‌هایی مانند «ضد یخ‌زدگی مطلق» یا «جلوگیری کامل از آسیب یخ‌زدگی» بدون آزمون معتبر نباید استفاده شوند.
آیا آبگریزکننده جایگزین عایق‌کاری زمستانی است؟
خیر.
اگر ساختمان به عایق حرارتی نیاز داشته باشد، باید از سیستم عایق حرارتی مناسب استفاده شود.
آبگریزکننده وظیفه اصلی خود را در مدیریت جذب آب انجام می‌دهد و نباید با عایق حرارتی یکسان تلقی شود.
حفاظت از قطعات فلزی
در نمای ساختمان ممکن است قطعات فلزی، پیچ، اتصالات، نرده یا قاب وجود داشته باشند.
آبگریزکننده مخصوص سنگ و مصالح معدنی لزوماً یک پوشش ضدخوردگی فلز نیست.
برای قطعات فلزی باید سیستم مناسب ضدخوردگی انتخاب شود.
نگهداری پس از اجرا
پس از اجرای محصول نیز باید نما به صورت دوره‌ای بررسی شود.
مواردی مانند ترک، شوره، خرابی درز، تجمع آب و آسیب‌های ناشی از یخبندان باید مورد توجه قرار گیرند.
اگر مشکلی مشاهده شود، باید علت آن مشخص شود.
اهمیت انتخاب مصالح
در مناطق دارای یخبندان، انتخاب اولیه مصالح اهمیت زیادی دارد.
اگر مصالح برای شرایط اقلیمی منطقه مناسب نباشند، نمی‌توان انتظار داشت یک پوشش سطحی تمام مشکلات را جبران کند.
بنابراین طراحی و اجرای نما باید از ابتدا با شرایط اقلیمی هماهنگ باشد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
تفاوت حفاظت سطحی و آب‌بندی
یک ماده آبگریز سطحی برای کاهش جذب آب استفاده می‌شود.
اما آب‌بندی کامل ساختمان موضوع گسترده‌تری است و ممکن است شامل لایه‌های آب‌بند، درزگیرها، آبچکان‌ها، جزئیات اتصال و سیستم تخلیه آب باشد.
اگر ساختمان دارای نشتی فعال باشد، ابتدا باید مسیر نفوذ آب مشخص شود.
جمع‌بندی
در مناطق سرد، بارندگی و برف می‌توانند مقداری آب وارد منافذ مصالح کنند. اگر دما کاهش پیدا کند، بخشی از این آب ممکن است یخ بزند و پس از افزایش دما ذوب شود.
تکرار این فرآیند، یعنی چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب، یکی از عوامل مهم در ارزیابی دوام نما است.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار، بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، با نسبت ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب رقیق می‌شود و می‌تواند در صورت سازگاری با بستر، برای کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد.
اما نباید از آبگریزی نتیجه گرفت که مصالح در برابر یخ‌زدگی کاملاً مقاوم شده‌اند.
مقاومت واقعی در برابر یخ‌زدگی به کیفیت و نوع مصالح، تخلخل، میزان رطوبت، تعداد چرخه‌های انجماد و ذوب و کیفیت اجرای نما وابسته است.
ترمیم ترک‌ها، سالم بودن درزها، عملکرد آبچکان‌ها، تخلیه صحیح آب و انتخاب مصالح متناسب با اقلیم نیز اهمیت زیادی دارند.
برای مشاوره درباره کاربرد عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار در نماهای در معرض باران، برف، یخ‌زدگی و تغییرات شدید دمایی: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
فصل بعد
فصل ۱۳۹ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر برف، باران، یخ و ذوب مکرر در مناطق سردسیر
۰ دیدگاه