دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ149
فصل ۱۴۹ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر باران، سرمای ناگهانی و تغییرات دمایی
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
در بسیاری از مناطق، نمای ساختمان ممکن است در مدت کوتاهی با چند وضعیت متفاوت آب‌وهوایی مواجه شود؛ باران، کاهش ناگهانی دما، سرمای شبانه، تابش خورشید و افزایش دوباره دما.
این شرایط زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که مصالح نما متخلخل باشند و بخشی از آب باران را در منافذ خود نگه دارند.
آبگریزی سطحی می‌تواند یکی از روش‌های مورد بررسی برای کاهش جذب آب باران توسط مصالح مناسب باشد. هدف اصلی چنین روشی این است که مقدار آب واردشده به منافذ سطحی کاهش پیدا کند.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
رابطه باران و سرمای ناگهانی
فرض کنید سطح نما در طول روز بر اثر بارندگی خیس شده و شب دمای هوا به شدت کاهش پیدا کند.
آب باقی‌مانده در منافذ مصالح ممکن است در اثر کاهش دما دچار تغییر حالت شود. میزان این پدیده به مقدار آب موجود، تخلخل مصالح، اندازه منافذ، شرایط محیطی و دمای واقعی سطح بستگی دارد.
به همین دلیل، کاهش میزان آب جذب‌شده در شرایطی که مصالح و محصول با یکدیگر سازگار هستند، می‌تواند بخشی از برنامه حفاظت سطحی نما باشد.
چرا منافذ مصالح اهمیت دارند؟
مصالح ساختمانی یکسان نیستند.
برخی سنگ‌ها، آجرها و مصالح سیمانی دارای منافذ بیشتری هستند و برخی دیگر متراکم‌ترند.
هرچه ساختار سطحی مصالح متفاوت باشد، رفتار آن در برابر آب و تغییر دما نیز می‌تواند متفاوت باشد.
بنابراین انتخاب آبگریزکننده باید بر اساس نوع سطح انجام شود.
آبگریزکننده چه کاری انجام می‌دهد؟
آبگریزکننده سطحی مناسب می‌تواند باعث کاهش تمایل سطح به جذب آب شود.
در نتیجه، هنگام بارندگی، بخشی از آب به صورت قطرات روی سطح باقی می‌ماند یا راحت‌تر از سطح عبور می‌کند.
این عملکرد با ایجاد یک سیستم عایق رطوبتی کامل در برابر فشار آب متفاوت است.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
تفاوت آبگریزی با عایق‌کاری کامل
اگر آب از یک ترک عمیق، درز باز، اتصال پنجره، بام یا لوله وارد ساختمان شود، آبگریز کردن سطح نما لزوماً مشکل را برطرف نمی‌کند.
آبگریزکننده برای کاهش جذب سطحی آب مناسب است، نه برای حل تمام انواع مشکلات رطوبتی ساختمان.
این تفاوت باید در معرفی فنی محصول کاملاً رعایت شود.
نمای سنگی در مناطق سرد
سنگ‌های نما در مناطق سرد می‌توانند در معرض بارندگی و کاهش دمای شبانه قرار بگیرند.
اگر سنگ متخلخل باشد، بررسی میزان جذب آب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اجرای آبگریزکننده می‌تواند در صورت سازگاری با سنگ، به عنوان یکی از اقدامات حفاظتی مورد بررسی قرار گیرد.
تراورتن و سرمای ناگهانی
تراورتن به دلیل تخلخل خود می‌تواند نسبت به برخی سنگ‌های متراکم آب بیشتری جذب کند.
حفره‌های سنگ، کیفیت فرآوری و وجود پوشش‌های قبلی بر رفتار آن اثر می‌گذارند.
قبل از اجرای گسترده، اجرای آزمایشی روی قسمت کوچکی از سنگ توصیه می‌شود.
نمای آجری
آجر نما نیز بسته به نوع و ساختار خود مقدار متفاوتی آب جذب می‌کند.
در ساختمان‌های مناطق سرد، وضعیت بندکشی اهمیت ویژه‌ای دارد.
اگر بندها ترک‌خورده باشند، آب می‌تواند از مسیرهایی وارد شود که با آبگریزی سطح آجر قابل حل نیست.
نمای سیمانی
سطح سیمانی سالم می‌تواند برای اجرای آبگریزکننده مورد بررسی قرار گیرد.
اما اگر سطح پوسته‌پوسته، پودر‌شونده یا ترک‌خورده باشد، ابتدا باید تعمیر شود.
اجرای محصول روی یک لایه ضعیف نمی‌تواند استحکام زیرکار را افزایش دهد.
بتن اکسپوز
بتن اکسپوز معمولاً به دلیل ظاهر نهایی خود نیازمند دقت بیشتری در انتخاب پوشش است.
هر ماده شفاف باید ابتدا در قسمت کوچکی آزمایش شود.
پس از خشک شدن، تغییر رنگ، تغییر براقیت و یکنواختی سطح بررسی شود.
سرمای شبانه
در برخی مناطق، روزها ممکن است دمای نسبتاً مناسبی داشته باشند اما در شب دما به مقدار قابل توجهی کاهش پیدا کند.
اگر نما در طول روز خیس شده باشد، کاهش دما شرایط متفاوتی نسبت به یک سطح کاملاً خشک ایجاد می‌کند.
بنابراین بررسی وضعیت آب جذب‌شده در مصالح اهمیت دارد.
تابش خورشید پس از بارندگی
پس از یک شب سرد یا یک بارندگی، ممکن است روز بعد تابش شدید خورشید اتفاق بیفتد.
در این حالت سطح ابتدا سرد و مرطوب بوده و سپس گرم و خشک می‌شود.
این تغییرات متوالی می‌تواند در طول سال بارها اتفاق بیفتد.
چرخه یخ‌زدگی و ذوب
در مناطقی که دمای سطح به محدوده یخ‌زدگی می‌رسد، چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب باید به صورت جداگانه مورد توجه قرار گیرند.
وجود آب در منافذ و تکرار این چرخه می‌تواند برای برخی مصالح اهمیت داشته باشد.
اما مقاومت در برابر چرخه یخ‌زدگی و ذوب یک ویژگی تخصصی است و نباید صرفاً از روی آبگریزی سطح درباره آن نتیجه‌گیری کرد.
آبگریزی و چرخه یخ‌زدگی
کاهش جذب آب می‌تواند از نظر کاهش مقدار آب ورودی به برخی منافذ مفید باشد.
با این حال، میزان اثر واقعی به ساختار مصالح، عمق نفوذ آب، شرایط اقلیمی و مشخصات فنی محصول بستگی دارد.
بنابراین نمی‌توان بدون آزمون معتبر ادعا کرد که هر آبگریزکننده‌ای، مصالح را در برابر یخ‌زدگی کاملاً محافظت می‌کند.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
اهمیت ترک‌ها در مناطق سرد
ترک‌های سطحی یا عمیق می‌توانند مسیر ورود آب باشند.
اگر این ترک‌ها باز باقی بمانند، اجرای آبگریزکننده روی آنها راه‌حل کامل محسوب نمی‌شود.
نوع ترک باید مشخص شود و سپس روش تعمیر مناسب انتخاب شود.
درزهای ساختمانی
درزهای حرکتی باید با مواد مناسب آب‌بندی شوند.
درزگیر باید قابلیت تحمل حرکت مورد انتظار را داشته باشد.
پوشش آبگریز سطحی نباید جایگزین درزگیر تخصصی شود.
اطراف پنجره
اطراف پنجره یکی از نقاطی است که در زمان بارندگی ممکن است آب بیشتری دریافت کند.
اگر آب از اتصال قاب و دیوار عبور کند، باید ابتدا اتصال اصلاح شود.
پوشش شفاف روی نمای اطراف پنجره فقط در صورت سالم بودن جزئیات آب‌بندی می‌تواند نقش مکمل داشته باشد.
لبه بام و آبچکان
در ساختمان‌هایی که آب باران مستقیماً از لبه بام روی نما می‌ریزد، یک ناحیه مشخص از دیوار ممکن است مرتب خیس شود.
آبچکان مناسب می‌تواند جریان آب را از سطح نما دور کند.
اصلاح این جزئیات باید پیش از هر اقدام سطحی بررسی شود.
بالکن‌ها
در بالکن‌ها و تراس‌ها، ترکیب باران و تغییر دما می‌تواند شرایط سطح را تغییر دهد.
اما مشکل اصلی ممکن است ناشی از شیب‌بندی یا خرابی لایه آب‌بندی باشد.
آبگریزی سطح نباید جایگزین سیستم اصلی آب‌بندی کف بالکن شود.
شوره و رطوبت
در نماهای آجری و سنگی، ورود و خروج مکرر آب ممکن است در بعضی شرایط با انتقال املاح همراه شود.
اگر شوره به صورت مکرر ظاهر شود، باید منشأ رطوبت بررسی شود.
پاک کردن شوره بدون رفع منبع آب معمولاً مشکل را به صورت ریشه‌ای حل نمی‌کند.
نمای قدیمی در مناطق سرد
در نماهای قدیمی، ممکن است چندین بار تعمیر و رنگ‌آمیزی انجام شده باشد.
قبل از استفاده از محصول، باید مشخص شود سطح نهایی از چه ماده‌ای تشکیل شده و آیا هنوز استحکام کافی دارد یا خیر.
قسمت‌های سست باید قبل از اجرای آبگریزکننده اصلاح شوند.
سطح آلوده
گردوغبار، دوده، چربی و رسوبات سطحی می‌توانند عملکرد هر پوشش شفاف را تحت تأثیر قرار دهند.
سطح باید طبق دستورالعمل محصول آماده شود.
تمیزی سطح به ویژه در پروژه‌های قدیمی اهمیت دارد.
آزمایش موضعی
یک آزمایش کوچک می‌تواند مشخص کند که ماده با سطح موردنظر سازگار است یا خیر.
در آزمایش می‌توان تغییر رنگ، براقیت، یکنواختی و رفتار قطرات آب را مشاهده کرد.
در نماهای ارزشمند، انجام این مرحله اهمیت بیشتری دارد.
شرایط اجرای محصول
اجرای محصول باید در شرایطی انجام شود که با دستورالعمل فنی سازنده سازگار باشد.
بارندگی نزدیک به زمان اجرا، سرمای شدید یا تابش بسیار شدید می‌تواند شرایط اجرای ماده را تغییر دهد.
بنابراین برنامه‌ریزی زمان اجرا اهمیت دارد.
رقیق‌سازی محصول پادنار
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
میزان مصرف واقعی به تخلخل، زبری و میزان جذب سطح بستگی دارد.
برای پروژه‌های اجرایی، دستورالعمل فنی به‌روز محصول باید ملاک نهایی قرار گیرد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
آیا این محصول ضدیخ است؟
نباید آبگریزکننده شفاف را صرفاً با عنوان «ضدیخ نما» معرفی کرد، مگر اینکه برای چنین کاربردی آزمون و مستندات فنی معتبر وجود داشته باشد.
آبگریزی و مقاومت در برابر یخ‌زدگی دو ویژگی متفاوت هستند.
کاهش جذب آب ممکن است یک عامل مؤثر در رفتار مصالح باشد، اما اثبات مقاومت در برابر چرخه‌های یخ‌زدگی نیازمند آزمون اختصاصی است.
آیا آبگریزی مانع ترک خوردن می‌شود؟
خیر، آبگریزکننده را نباید جایگزین سیستم کنترل ترک دانست.
علت ترک باید مشخص شود.
برای ترک‌های ناشی از حرکت یا تغییرات سازه‌ای، راهکار مناسب ممکن است کاملاً متفاوت از یک پوشش آبگریز باشد.
آیا آبگریزی از تخریب سنگ جلوگیری می‌کند؟
نمی‌توان چنین نتیجه‌ای را به صورت عمومی برای تمام سنگ‌ها بیان کرد.
عملکرد به نوع سنگ، میزان تخلخل، شرایط محیطی و مشخصات محصول وابسته است.
در هر پروژه باید سازگاری ماده با سنگ بررسی شود.
مناطق کوهستانی
در مناطق مرتفع، امکان ترکیب بارش، سرمای شبانه، تابش شدید و تغییرات سریع دما وجود دارد.
در چنین مناطقی، جزئیات اجرایی نما اهمیت ویژه‌ای دارند.
آبچکان، درزها، بندها و نقاط اتصال باید مرتب بررسی شوند.
مناطق برفی
در مناطق برفی، نما ممکن است برای مدت طولانی در معرض رطوبت قرار گیرد.
برف در هنگام ذوب می‌تواند آب زیادی ایجاد کند.
در چنین شرایطی، مسیر تخلیه آب و وضعیت لبه‌ها اهمیت زیادی دارد.
مناطق دارای باران و سرمای متناوب
اگر در یک منطقه باران و سرمای شبانه به طور مرتب تکرار شوند، مصالح نما در چرخه‌های متفاوت رطوبتی قرار می‌گیرند.
کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از اقدامات حفاظتی قابل بررسی باشد.
اما برای سیستم‌های تحت فشار آب یا نفوذ از پشت نما، روش‌های تخصصی‌تری لازم است.
نگهداری دوره‌ای
پس از اجرای محصول، بازدیدهای دوره‌ای باید ادامه داشته باشند.
ترک‌ها، درزگیرها، اطراف پنجره، لبه بام و آبچکان باید بررسی شوند.
اگر یک قسمت نما دائماً مرطوب باقی می‌ماند، بهتر است علت آن مشخص شود.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
بررسی عملکرد سطح
یکی از نشانه‌های ظاهری آبگریزی می‌تواند تشکیل قطرات آب روی سطح باشد.
با این حال، شکل قطرات به تنهایی معیار کامل عملکرد محصول نیست.
برای ارزیابی دقیق‌تر، می‌توان از آزمون‌های مناسب جذب آب یا روش‌های آزمایشگاهی استفاده کرد.
جمع‌بندی
نمای ساختمان در مناطق سرد و متغیر ممکن است به صورت متوالی در معرض باران، سرمای ناگهانی، تابش خورشید و تغییرات دمایی قرار گیرد.
اگر مصالح متخلخل باشند، میزان آب جذب‌شده در این شرایط اهمیت پیدا می‌کند.
آبگریزکننده شفاف می‌تواند در سطوح سازگار، یکی از روش‌های کاهش جذب آب باران باشد.
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، محصول پادنار با نسبت ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب رقیق می‌شود.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
با این حال، آبگریزی به معنی عایق‌کاری کامل در برابر فشار آب، ترک، درز یا نفوذ از پشت نما نیست.
در مناطق سرد، علاوه بر آبگریزی، باید وضعیت مصالح، ترک‌ها، بندها، درزها، آبچکان‌ها و مسیر تخلیه آب نیز مورد توجه قرار گیرد.
به این ترتیب، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند به عنوان یکی از اجزای حفاظت سطحی نما در برابر جذب آب باران مورد استفاده قرار گیرد، نه به عنوان راه‌حل همه مشکلات رطوبتی و حرارتی ساختمان.
تلفن مشاوره و اطلاعات محصول پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه