دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ205
205
فصل ۲۰۵ ـ عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف برای نمای ساختمان در محل نصب پلاک ساختمان، شماره واحد و تابلوهای شناسایی
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
پلاک ساختمان، شماره واحد، تابلوهای شناسایی ورودی، شماره طبقات و سایر علائم شناسایی، اگرچه معمولاً ابعاد کوچکی دارند، اما محل نصب آنها در بسیاری از ساختمانها میتواند یکی از نقاطی باشد که آب باران و رطوبت در اطراف آن جمع شده یا از طریق سوراخهای نصب، پیچها، رولبولتها و اتصالات به لایههای زیرین نما منتقل شود.
در چنین شرایطی، استفاده از یک عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف در اطراف محل نصب پلاک میتواند به کاهش جذب آب سطحی در قسمتهای معدنی نما کمک کند. این موضوع بهویژه در نماهای سنگی، آجری، سیمانی و بتن اکسپوز اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا بعضی از این مصالح دارای تخلخل و قابلیت جذب آب هستند و در صورت تماس مکرر با بارندگی، رطوبت و چرخههای خیس و خشک شدن، ممکن است تغییرات ظاهری یا لکههای ناشی از رطوبت در اطراف محل نصب ایجاد شود.
البته باید از همان ابتدا یک نکته فنی را روشن کرد: آبگریز کردن سطح نما در اطراف پلاک با آببندی کامل خود پلاک، پیچ، رولبولت، پشت تابلو یا تجهیزات الکتریکی آن یکسان نیست. عایق رطوبتی شفاف مخصوص نما در این کاربرد، اساساً برای کاهش جذب آب سطحی بستر معدنی و کمک به حفاظت موضعی نما مورد استفاده قرار میگیرد.
—
نقش پلاک ساختمان در ایجاد نقاط موضعی جذب آب
پلاک ساختمان ممکن است مستقیماً روی سنگ، آجر، سیمان یا بتن اکسپوز نصب شود. برای نصب آن نیز معمولاً از یکی از روشهای زیر استفاده میشود:
– پیچ و رولپلاک
– رولبولت
– پیچ فلزی
– پایه یا براکت
– چسب
– ترکیب چسب و پیچ
– سیستمهای مخفی نصب
– پایههای فاصلهدار
– پیچهای عبوری
هر سوراخی که برای نصب ایجاد میشود، در صورتی که به شکل صحیح آماده و آببندی نشده باشد، میتواند به یک مسیر بالقوه برای ورود رطوبت تبدیل شود.
در یک نمای سنگی یا آجری، حتی اگر خود پلاک کوچک باشد، محل تماس آن با نما ممکن است در معرض بارندگی مستقیم قرار گیرد. در نماهای عمودی، آب باران میتواند از قسمت بالایی پلاک به سمت پایین حرکت کند و در اطراف پیچها، لبهها و فرورفتگیهای محل نصب باقی بماند.
در صورت تکرار این وضعیت، ممکن است اطراف محل نصب نسبت به سایر قسمتهای نما بیشتر خیس شود یا دیرتر خشک گردد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
عایق رطوبتی بیرنگ برای اطراف پلاک ساختمان چیست؟
عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف نما در این کاربرد، پوششی است که روی سطح مناسب معدنی اجرا میشود تا میزان جذب آب سطحی آن کاهش پیدا کند و آب باران و رطوبت با سهولت کمتری در ساختار سطح نفوذ کنند.
در محصول مورد استفاده در این دانشنامه، مطابق اطلاعات ارائهشده برای محصول پادنار، محلول مصرفی با نسبت:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
آماده میشود.
با اجرای صحیح روی بستر مناسب، هدف اصلی این عملیات ایجاد خاصیت آبگریزی در سطح نما است، بدون آنکه ظاهر طبیعی مصالحی مانند سنگ، آجر یا بتن اکسپوز به شکل قابلتوجهی تغییر کند.
البته نتیجه نهایی به نوع زیرکار، میزان تخلخل، تمیزی سطح، شرایط اجرا، مقدار مصرف و وضعیت قبلی نما بستگی دارد.
—
مناسب برای چه نوع نماهایی است؟
استفاده از عایق رطوبتی بیرنگ در اطراف پلاک ساختمان بیشتر در نماهای معدنی قابل بررسی است؛ از جمله:
نمای سنگی
سنگهای متخلخل مانند برخی انواع تراورتن میتوانند در برابر آب باران جذب قابلتوجهی داشته باشند. در این شرایط، اجرای آبگریزکننده روی محدوده مناسب اطراف پلاک میتواند به کاهش جذب آب کمک کند.
نمای آجری
آجر، بهخصوص آجرهای متخلخل، میتواند رطوبت را جذب کند. اطراف محل نصب پلاک نیز به دلیل وجود سوراخ، پیچ یا فاصلههای کوچک ممکن است حساستر باشد.
نمای سیمانی
در نمای سیمانی، تخلخل و بافت سطح میتواند باعث جذب آب شود. آبگریز کردن سطح اطراف پلاک میتواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد.
بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، حفظ ظاهر طبیعی سطح اهمیت زیادی دارد. استفاده از محصول بیرنگ و شفاف، در صورت سازگاری با بتن و اجرای صحیح، میتواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
—
چرا اطراف پلاک ساختمان اهمیت دارد؟
گاهی تصور میشود چون پلاک ساختمان سطح بسیار کوچکی دارد، حفاظت رطوبتی اطراف آن اهمیتی ندارد. اما موضوع فقط اندازه پلاک نیست.
آنچه اهمیت دارد، محل اتصال چند جزء مختلف به یکدیگر است:
نما + سوراخ نصب + پیچ + پایه + پلاک + آب باران
هرگاه چند ماده متفاوت در یک نقطه به یکدیگر متصل شوند، احتمال ایجاد درز، شکاف، فضای خالی یا مسیر موضعی حرکت آب بیشتر میشود.
برای مثال، ممکن است سطح سنگ آب را به میزان محدودی جذب کند، اما سوراخ ایجادشده برای پیچ دارای عمق بیشتری باشد. اگر این قسمت بهدرستی آماده نشده باشد، آب میتواند از همان مسیر به عمق بیشتری وارد شود.
بنابراین در اجرای عایق رطوبتی اطراف پلاک، تنها پوشاندن سطح جلوی پلاک کافی نیست و وضعیت محل اتصال نیز باید بررسی شود.
—
آیا میتوان روی خود پلاک عایق رطوبتی نما اجرا کرد؟
این موضوع به جنس پلاک و سازگاری شیمیایی محصول بستگی دارد.
اگر پلاک از سنگ، سیمان یا یک بستر معدنی مناسب ساخته شده باشد، امکان بررسی سازگاری آن با محصول وجود دارد. اما اگر پلاک از جنس فلز، آلومینیوم، استیل، پلاستیک، اکریلیک، شیشه یا مواد پوششدار باشد، نباید صرفاً بر اساس بیرنگ بودن محصول، اجرای آن روی سطح پلاک را مناسب فرض کرد.
در چنین مواردی بهتر است ابتدا یک آزمایش در قسمت کوچکی که در معرض دید نیست انجام شود.
بهخصوص اگر پلاک دارای:
– چاپ
– رنگ
– پوشش پودری
– روکش
– نوشته
– فیلم محافظ
– لایه براق
– چسب
– قطعات پلاستیکی
باشد، باید سازگاری محصول بررسی شود.
هدف اصلی این فصل، آبگریز کردن بستر نما در اطراف محل نصب پلاک است، نه پوشش دادن بدون بررسی خود پلاک.
—
آبگریزی اطراف پیچهای پلاک
پیچها و بستهای فلزی از نقاط مهم محل نصب هستند.
در اثر بارندگی، آب ممکن است روی سطح پیچ حرکت کند و به محل ورود آن به نما برسد. اگر در این قسمت فضای خالی وجود داشته باشد، آب میتواند وارد آن شود.
در این شرایط باید دو عملیات را از یکدیگر تفکیک کرد:
۱. آبگریزی سطح نما
برای کاهش جذب آب در بستر سنگ، آجر، سیمان یا بتن.
۲. آببندی سوراخ و اتصال
برای جلوگیری از عبور آب از فضای خالی اطراف پیچ یا بست.
این دو عملیات الزاماً یک کار نیستند.
اگر سوراخ نصب دارای لقی یا ترک باشد، صرفاً آبگریز کردن سطح اطراف آن نمیتواند جایگزین یک ماده آببند مناسب برای پر کردن درز یا فضای خالی شود.
—
پلاکهایی که با فاصله از نما نصب میشوند
برخی پلاکهای ساختمانی به وسیله پایههای فاصلهدار نصب میشوند. در این حالت، پشت پلاک از سطح نما فاصله دارد و ممکن است آب باران وارد فضای پشت آن شود.
این موضوع در نماهایی که بارندگی مستقیم دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در چنین شرایطی باید موارد زیر بررسی شود:
– نحوه تخلیه آب پشت پلاک
– وجود یا عدم وجود فضای بسته
– محل پیچهای اتصال
– نوع پایه
– وضعیت سوراخهای نصب
– امکان تجمع آب
– وضعیت درز بین پایه و نما
– خوردگی احتمالی اتصالات فلزی
آبگریز کردن سطح معدنی اطراف پایه میتواند بخشی از عملیات حفاظت نما باشد، اما نباید آن را بهعنوان جایگزین طراحی صحیح اتصال یا آببندی فضای پشت پلاک در نظر گرفت.
—
پلاک شماره واحد در ساختمانهای چندطبقه
در ساختمانهای چندطبقه، تعداد پلاکها معمولاً زیاد است. ممکن است برای هر واحد یک شماره یا پلاک شناسایی نصب شده باشد.
در این حالت، تعداد سوراخهای ایجادشده در نما نیز افزایش مییابد.
به همین دلیل هنگام اجرای عملیات آبگریزی نما میتوان محدوده اطراف پلاکها را نیز بهعنوان یکی از نقاط جزئی و حساس بررسی کرد.
در نمای آجری یا سنگی، این موضوع میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد؛ زیرا سوراخهای نصب ممکن است درزها یا بخشهای متخلخل مصالح را تحت تأثیر قرار دهند.
—
پلاکهای روی نمای سنگی
در نمای سنگی، باید ابتدا نوع سنگ و میزان تخلخل آن مشخص شود.
برای سنگهای متخلخل، کاهش جذب آب میتواند به حفظ ظاهر سطح در برابر خیسشدنهای مکرر کمک کند.
اگر پلاک روی سنگ تراورتن نصب شده باشد، اطراف سوراخهای پیچ و محل پایهها باید با دقت بیشتری بررسی شود.
پیش از اجرای محصول نیز لازم است سطح:
– خشک
– تمیز
– عاری از گردوغبار
– عاری از چربی
– فاقد آلودگیهای سطحی
باشد.
اگر سنگ قبلاً با ماده دیگری پوشش داده شده باشد، ابتدا باید سازگاری پوشش قبلی با محصول جدید بررسی شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
پلاک روی نمای آجری
در نمای آجری، علاوه بر خود آجر، محل بندها نیز اهمیت دارد.
اگر پلاک روی بند ملات نصب شده باشد، وضعیت ملات باید بررسی شود. ملات سست، ترکخورده یا جداشده باید قبل از عملیات آبگریزی اصلاح شود.
آبگریزکننده نمیتواند ملات کاملاً تخریبشده را ترمیم کند.
همچنین اگر سوراخ نصب پلاک بیش از حد بزرگ شده یا رولپلاک در آن لق است، ابتدا باید مشکل مکانیکی اتصال برطرف شود.
پس از آمادهسازی بستر، میتوان آبگریزی سطح معدنی مناسب را انجام داد.
—
پلاک روی نمای سیمانی
نمای سیمانی ممکن است دارای بافت متخلخل باشد و آب را نسبتاً سریع جذب کند.
در هنگام بارندگی، محل اطراف پلاک ممکن است به دلیل سایهاندازی یا وجود فرورفتگی، دیرتر خشک شود.
اجرای عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف روی سطح مناسب میتواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال اگر در اطراف پلاک ترک وجود داشته باشد، ابتدا باید ترک بررسی و در صورت نیاز ترمیم شود.
آبگریزکننده، ماده ترمیم ترک نیست.
—
بتن اکسپوز و پلاکهای شناسایی
در ساختمانهایی که از بتن اکسپوز استفاده شده است، پلاکهای شناسایی معمولاً به وسیله پیچ، پایه یا اتصالات مکانیکی نصب میشوند.
در این شرایط، حفظ ظاهر بتن اهمیت دارد.
اگر محصول مورد استفاده شفاف و مناسب بستر بتن باشد، میتوان آن را برای کاهش جذب آب سطحی اطراف محل نصب مورد بررسی قرار داد.
پیش از اجرای گسترده، آزمایش روی بخش کوچکی از بتن توصیه میشود؛ زیرا ظاهر بتن اکسپوز ممکن است بسته به نوع بتن، پرداخت، تخلخل و پوششهای قبلی متفاوت باشد.
—
آبگریزی محل عبور کابل پلاکهای روشن
برخی پلاکها دارای نورپردازی هستند و کابل برق از پشت یا کنار آنها عبور میکند.
در این موارد باید میان سطح نما و تجهیزات برقی تفاوت گذاشت.
محل عبور کابل ممکن است نیازمند آببندی مناسب باشد، اما نباید عایق رطوبتی نمای ساختمان را بدون بررسی روی:
– کابل
– کانکتور
– منبع تغذیه
– LED
– ترمینال
– تجهیزات الکتریکی
اعمال کرد.
برای جلوگیری از ورود آب به تجهیزات روشنایی، باید از روش و مواد مناسب همان سیستم استفاده شود.
—
آیا عایق شفاف باعث تغییر رنگ پلاک یا نما میشود؟
بیرنگ بودن یک محصول به این معنا نیست که در همه شرایط و روی همه مصالح، هیچ تغییر ظاهری ایجاد نمیکند.
نوع سنگ، میزان تخلخل، رطوبت زیرکار، مقدار مصرف، نحوه اجرا و پوششهای قبلی میتوانند بر ظاهر نهایی تأثیر داشته باشند.
بنابراین برای نماهایی که ظاهر آنها اهمیت زیادی دارد، مانند سنگهای تزئینی، نماهای لوکس یا بتن اکسپوز، اجرای آزمایشی در بخش کوچکی از سطح توصیه میشود.
بهخصوص اگر هدف اصلی حفظ دقیق رنگ و بافت موجود باشد، آزمایش موضعی قبل از اجرای کامل اهمیت بیشتری پیدا میکند.
—
آیا عایق رطوبتی شفاف از ایجاد شوره اطراف پلاک جلوگیری میکند؟
شوره و رسوبات سفیدرنگ معمولاً به حرکت آب و انتقال املاح مربوط هستند.
کاهش جذب آب میتواند در برخی شرایط به کاهش تماس آب با مصالح و در نتیجه کاهش زمینه برخی رسوبهای سطحی کمک کند؛ اما نمیتوان گفت هر نوع شوره یا سفیدک صرفاً با آبگریز کردن سطح برطرف یا بهطور قطعی پیشگیری میشود.
اگر منبع رطوبت از پشت نما، خاک، لوله، درز یا یک اتصال معیوب باشد، ابتدا باید منشأ رطوبت شناسایی شود.
در چنین شرایطی، آبگریزی سطح تنها یک اقدام مکمل است.
—
اجرای عایق رطوبتی در اطراف پلاک در مناطق پرباران
در مناطق پرباران، تعداد دفعات خیسشدن نما بیشتر است.
در این مناطق بهتر است قبل از اجرای آبگریزکننده موارد زیر بررسی شود:
– مسیر حرکت آب باران
– وجود سایهبان
– وضعیت آبچکان
– درز بالای پلاک
– وضعیت پیچها
– ترکهای اطراف
– وضعیت بندکشی
– شیب سطوح مجاور
اگر آب از قسمت بالای پلاک به پشت آن هدایت میشود، صرفاً آبگریز کردن سطح جلویی نمیتواند مشکل طراحی مسیر آب را برطرف کند.
—
اجرای عایق رطوبتی در مناطق سردسیر
در مناطق سرد، رطوبتی که در منافذ مصالح باقی میماند ممکن است در زمان کاهش دما دچار یخزدگی شود.
تکرار چرخه:
خیسشدن → یخزدگی → ذوبشدن → خیسشدن مجدد
میتواند برای برخی مصالح و اتصالات نامطلوب باشد.
کاهش جذب آب سطحی میتواند یکی از اقدامات حفاظتی برای نماهای معدنی باشد، اما باید توجه داشت که وضعیت خود پلاک، پیچها، پایهها و اتصالات نیز اهمیت دارد.
در صورت وجود ترک یا نفوذ آب از پشت نما، ابتدا باید منشأ اصلی مشکل اصلاح شود.
—
مناطق ساحلی و مرطوب
در مناطق ساحلی، رطوبت هوا و تماس با آب و نمک میتواند برای مصالح نما و بهخصوص اتصالات فلزی چالش ایجاد کند.
در چنین محیطهایی باید علاوه بر آبگریزی سطح، جنس پیچها، پایهها و بستها نیز مورد توجه قرار گیرد.
آبگریز کردن نمای سنگی یا سیمانی نمیتواند جایگزین انتخاب فلز مناسب برای محیط خورنده شود.
بنابراین در پروژههای ساحلی، حفاظت نما و حفاظت اتصال باید بهصورت جداگانه بررسی شوند.
—
آمادهسازی سطح قبل از اجرا
یکی از مهمترین مراحل، آمادهسازی سطح است.
قبل از اجرای عایق رطوبتی بیرنگ در اطراف پلاک، باید سطح از موارد زیر پاک شود:
– گردوغبار
– خاک
– دوده
– چربی
– آلودگیهای سطحی
– رسوبات سست
– ذرات جداشونده
اگر سطح قبلاً شسته شده است، باید فرصت کافی برای خشکشدن آن در نظر گرفته شود.
همچنین اگر بارندگی نزدیک به زمان اجرا پیشبینی میشود، زمانبندی عملیات باید بهگونهای باشد که محصول فرصت مناسب برای اجرای صحیح و خشکشدن داشته باشد.
—
روش کلی اجرای محصول
مطابق اطلاعات ارائهشده برای محصول مورد استفاده در این دانشنامه، محلول مصرفی با نسبت:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
آماده میشود.
بهصورت کلی، مراحل کار میتواند شامل موارد زیر باشد:
مرحله اول: بررسی محل نصب
ابتدا وضعیت پلاک، پایه، پیچ، سوراخها و سطح اطراف بررسی شود.
مرحله دوم: رفع عیبهای زیرکار
ترکها، قسمتهای سست، درزهای باز و اتصالات معیوب باید قبل از آبگریزی اصلاح شوند.
مرحله سوم: تمیزکاری
سطح معدنی باید از آلودگیهای مانع جذب مناسب پاک شود.
مرحله چهارم: خشکشدن
سطح باید برای اجرای محصول شرایط مناسب داشته باشد.
مرحله پنجم: آمادهسازی محلول
محصول طبق نسبت مصرف تعیینشده آماده شود.
مرحله ششم: اجرای آزمایشی
بهتر است ابتدا بخش کوچکی از نما آزمایش شود.
مرحله هفتم: اجرای اصلی
پس از اطمینان از سازگاری، سطح مناسب اطراف پلاک پوشش داده شود.
مرحله هشتم: کنترل نهایی
بعد از خشکشدن، وضعیت ظاهری، یکنواختی اجرا و عملکرد آبگریزی سطح بررسی شود.
—
آیا لازم است پلاک برای اجرای عایق جدا شود؟
در بعضی پروژهها، اگر دسترسی به سطح زیر پلاک بدون باز کردن آن امکانپذیر نباشد، باز کردن موقت پلاک میتواند اجرای دقیقتر را ممکن کند.
اما این موضوع به شرایط نصب بستگی دارد.
اگر باز کردن پلاک باعث آسیب به نما، پیچها، کابلها یا سیستم اتصال شود، نباید بدون بررسی انجام شود.
در پلاکهای دارای تجهیزات روشنایی نیز پیش از هرگونه باز کردن یا جابهجایی، ایمنی برق باید رعایت شود.
—
عایق رطوبتی اطراف پلاک و حفظ زیبایی نما
یکی از مزیتهای استفاده از محصول شفاف در این کاربرد، امکان حفاظت از بستر معدنی بدون پوشاندن کامل ظاهر طبیعی آن است.
در نمای سنگی، آجر و بتن اکسپوز، حفظ رنگ و بافت موجود معمولاً اهمیت دارد.
با این حال، اجرای صحیح و آزمایش قبلی همچنان ضروری است؛ زیرا حتی محصولات شفاف نیز ممکن است بسته به جنس و وضعیت سطح، اثر ظاهری متفاوتی داشته باشند.
—
آیا این محصول جایگزین سیلیکون یا چسب آببند است؟
خیر.
درزهای اطراف پلاک، فاصله بین پایه و نما، سوراخهای بزرگشده و مسیرهای مشخص نفوذ آب ممکن است نیازمند یک ماده درزبندی یا آببندی مناسب باشند.
عایق رطوبتی شفاف نما برای کاهش جذب آب سطحی طراحی میشود و نباید بهعنوان جایگزین همه مواد درزگیر استفاده شود.
بنابراین در یک اتصال واقعی ممکن است هر دو عملیات لازم باشند:
آببندی اتصال + آبگریزی سطح اطراف
—
نکات ایمنی هنگام کار در ارتفاع
پلاکهای ساختمان معمولاً در ارتفاع نصب میشوند. بنابراین اجرای عایق رطوبتی در اطراف آنها ممکن است نیازمند داربست، بالابر یا تجهیزات دسترسی به نما باشد.
ایمنی فرد اجراکننده باید بر سرعت اجرای کار مقدم باشد.
همچنین نباید برای رسیدن به نقاط مرتفع از روشهای غیرایمن استفاده شود.
در ساختمانهای بلند، برنامهریزی اجرای نما باید توسط افراد دارای تجربه کار در ارتفاع انجام شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
جمعبندی فصل
محل نصب پلاک ساختمان و شماره واحد، اگرچه بخش کوچکی از نما را تشکیل میدهد، اما به دلیل وجود سوراخهای نصب، پیچها، پایهها، براکتها و گاهی کابلهای برق، میتواند یکی از نقاط حساس موضعی در برابر رطوبت باشد.
استفاده از عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف در اطراف این نقاط، بهویژه روی نماهای سنگی، آجری، سیمانی و بتن اکسپوز، میتواند با کاهش جذب آب سطحی به حفاظت موضعی نما کمک کند.
در محصول مورد بحث، نسبت آمادهسازی مطابق اطلاعات ارائهشده برای پادنار ۱ کیلوگرم محصول در ۸۰ لیتر آب است.
با این حال، باید همواره میان آبگریزی سطح نما و آببندی اتصال پلاک، پیچ، کابل یا تجهیزات تفاوت قائل شد. اگر محل نصب دارای ترک، درز باز، سوراخ بزرگ، اتصال معیوب یا مسیر مشخص نفوذ آب باشد، ابتدا باید عیب اصلی برطرف شود.
در نهایت، برای دستیابی به نتیجه مناسب، بررسی زیرکار، تمیزکاری، آزمایش موضعی، رعایت شرایط اجرا و توجه به جنس پلاک و تجهیزات مجاور آن اهمیت زیادی دارد.
۰ دیدگاه