دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ216
216
فصل ۲۱۶ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای جلوگیری از تغییر ظاهر نما هنگام بارندگی
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
بارندگی می‌تواند ظاهر نمای ساختمان را برای مدتی تغییر دهد. بعضی سنگ‌ها هنگام خیس‌شدن تیره‌تر می‌شوند، برخی آجرها رنگ عمیق‌تری پیدا می‌کنند و بعضی سطوح سیمانی یا بتنی نیز پس از جذب آب، تفاوت ظاهری محسوسی با حالت خشک نشان می‌دهند.
در بعضی نماها این تغییر کاملاً طبیعی است و پس از خشک‌شدن از بین می‌رود. اما در نماهایی که جذب آب بالایی دارند، تکرار خیس‌شدن و خشک‌شدن می‌تواند علاوه بر تغییرات ظاهری، زمینه ایجاد لکه، رسوب و شوره را نیز فراهم کند.
در چنین شرایطی، استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف یا آبگریزکننده سطحی می‌تواند با هدف کاهش جذب آب سطحی و کمک به حفظ ظاهر نما در برابر بارندگی مورد بررسی قرار گیرد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
چرا بارندگی ظاهر نما را تغییر می‌دهد؟
آب باران هنگام برخورد با نما ممکن است سه رفتار اصلی داشته باشد:
1. روی سطح حرکت کند.
2. بخشی از آن جذب منافذ شود.
3. در درزها و نقاط اتصال وارد شود.
در مصالح متخلخل، ورود آب به منافذ می‌تواند ویژگی ظاهری سطح را تغییر دهد.
به همین دلیل، قسمت خیس نما ممکن است تیره‌تر یا پررنگ‌تر از قسمت خشک دیده شود.
—
آیا تغییر رنگ هنگام بارندگی به معنی خرابی نما است؟
خیر.
تغییر موقت رنگ هنگام خیس‌شدن به خودی خود به معنی خرابی نیست.
بسیاری از مصالح طبیعی و معدنی هنگام تماس با آب تغییر ظاهری موقت دارند.
اما اگر تغییر رنگ همراه با مواردی مانند:
– شوره
– لکه دائمی
– پوسته‌شدن
– ترک
– رطوبت مداوم
– جداشدگی
باشد، باید علت آن جداگانه بررسی شود.
—
هدف از آبگریزی نما چیست؟
آبگریزکننده برای ایجاد یک رفتار متفاوت سطح در برابر آب استفاده می‌شود.
هدف می‌تواند کاهش جذب آب سطحی و کاهش ماندگاری آب در منافذ سطح باشد.
این موضوع ممکن است باعث شود تغییرات ظاهری ناشی از خیس‌شدن در برخی مصالح کمتر شود.
اما نتیجه به نوع مصالح و وضعیت سطح بستگی دارد.
—
آیا آبگریزی باعث می‌شود نما در باران کاملاً خشک بماند؟
خیر.
نباید آبگریزکننده را به معنی خشک ماندن کامل نما در هنگام بارندگی دانست.
آب ممکن است همچنان روی سطح قرار گیرد یا سطح را خیس کند، اما میزان نفوذ و جذب آب می‌تواند کاهش پیدا کند.
بنابراین عبارت دقیق‌تر، کاهش جذب آب سطحی است، نه جلوگیری مطلق از خیس‌شدن.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
سنگ‌های طبیعی و تغییر ظاهر در باران
سنگ‌های طبیعی از نظر تخلخل و جذب آب با یکدیگر متفاوت هستند.
سنگ‌های متراکم ممکن است تغییر ظاهری کمی هنگام بارندگی داشته باشند.
در مقابل، سنگ‌های متخلخل ممکن است با جذب آب تیره‌تر شوند.
برای همین نمی‌توان نتیجه یک محصول را روی یک نوع سنگ، بدون آزمایش، به تمام سنگ‌ها تعمیم داد.
—
تراورتن و حفظ ظاهر نما
تراورتن به دلیل ساختار متخلخل خود ممکن است هنگام خیس‌شدن تغییر رنگ بیشتری نشان دهد.
اگر مالک ساختمان بخواهد ظاهر طبیعی سنگ در زمان بارندگی تا حد امکان یکنواخت‌تر باقی بماند، می‌توان آبگریزی سطحی را بررسی کرد.
در این حالت آزمایش روی همان نوع تراورتن اهمیت زیادی دارد.
—
آجر و تغییر رنگ هنگام بارندگی
آجر نیز می‌تواند هنگام خیس‌شدن تیره‌تر شود.
این حالت در آجرهای متخلخل معمولاً بیشتر دیده می‌شود.
آبگریزی می‌تواند با هدف کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
اما اگر تغییر رنگ ناشی از شوره یا رطوبت پشت دیوار باشد، ابتدا باید علت اصلی بررسی شود.
—
سیمان و بتن
سطوح سیمانی و بتن نیز ممکن است هنگام بارندگی تیره شوند.
این تغییر به میزان تخلخل و مقدار آب جذب‌شده بستگی دارد.
در بتن اکسپوز، این مسئله می‌تواند از نظر ظاهری مهم‌تر باشد، زیرا تغییرات رنگی سطح به‌وضوح قابل مشاهده است.
در چنین مواردی تست موضعی قبل از اجرای گسترده اهمیت زیادی دارد.
—
نمای دارای رنگ
اگر نما قبلاً رنگ شده باشد، بارندگی ممکن است باعث تفاوت موقت یا دائمی در ظاهر رنگ شود.
در چنین شرایطی ابتدا باید مشخص شود که آیا رنگ سالم است یا خیر.
رنگ پوسته‌شده یا ضعیف باید پیش از اجرای محصول جدید بررسی شود.
آبگریزکننده نمی‌تواند جایگزین ترمیم رنگ آسیب‌دیده باشد.
—
جلوگیری از لکه‌های ناشی از باران
یکی از آثار بارندگی، ایجاد رگه‌هایی در مسیر حرکت آب است.
این رگه‌ها ممکن است با گردوغبار، دوده و آلودگی ترکیب شوند.
اگر طراحی نما دارای آبچکان مناسب نباشد، آب ممکن است مسیر مشخصی را بارها طی کند و در همان محل لکه ایجاد شود.
در چنین شرایطی، علاوه بر آبگریزی، مسیر تخلیه آب باید اصلاح شود.
—
نقش آبچکان در ظاهر نما
آبچکان مناسب باعث می‌شود آب از لبه مناسب جدا شود و کمتر روی سطح نما حرکت کند.
اگر آبچکان خراب یا نامناسب باشد، حتی یک نمای آبگریز نیز ممکن است در مسیر جریان مداوم آب دچار لکه شود.
بنابراین آبچکان بخشی از سیستم مدیریت آب نما است و نباید نقش آن را به آبگریزکننده نسبت داد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
پنجره‌ها و آثار بارندگی
قسمت زیر پنجره‌ها معمولاً در معرض جریان آب قرار دارد.
اگر درزها، آبچکان یا شیب مناسب نباشند، آب می‌تواند روی نما حرکت کند.
پیش از اجرای آبگریزکننده باید این نقاط بررسی شوند.
—
لبه‌ها و پیش‌آمدگی‌های نما
بالکن، تراس، قرنیز، لبه سقف و پیش‌آمدگی‌های معماری می‌توانند مسیر حرکت آب را تغییر دهند.
اگر آب از این نقاط روی نما جاری شود، ممکن است لکه‌های تکرارشونده ایجاد شود.
اصلاح مسیر آب در چنین نقاطی اهمیت زیادی دارد.
—
بارندگی شدید
در بارندگی شدید، حجم آب واردشده به سطح نما افزایش پیدا می‌کند.
آبگریزی می‌تواند برای کاهش جذب سطحی مورد استفاده قرار گیرد، اما نباید انتظار داشت که یک پوشش سطحی جایگزین آب‌بندی سازه یا سیستم زهکشی شود.
در بارندگی شدید، نقاط ضعف نما مانند درزهای باز و ترک‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
—
بارندگی طولانی
در بارندگی چندساعته یا چندروزه، سطح نما مدت بیشتری در معرض رطوبت قرار دارد.
در مناطق پرباران، انتخاب روش مناسب حفاظت نما باید با توجه به جنس مصالح و شرایط اقلیمی انجام شود.
آبگریزی یکی از اقدامات قابل بررسی است، نه تنها اقدام ممکن.
—
بارندگی همراه با آلودگی هوا
آب باران می‌تواند ذرات معلق و آلودگی‌های موجود روی سطح نما را جابه‌جا کند.
در نتیجه ممکن است بعد از بارندگی، خطوط تیره یا لکه‌های سطحی ایجاد شوند.
در این شرایط تمیزی سطح و طراحی مناسب مسیر آب اهمیت زیادی دارد.
—
بارندگی و شوره
اگر آب وارد مصالح متخلخل شود و املاح را جابه‌جا کند، امکان ایجاد شوره وجود دارد.
در چنین حالتی، صرفاً کاهش جذب آب سطحی ممکن است کافی نباشد.
منبع رطوبت و مسیر انتقال املاح نیز باید بررسی شود.
—
بارندگی و رطوبت پشت نما
اگر آب از پشت نما وارد شود، آبگریز کردن سطح بیرونی الزاماً مشکل را حل نمی‌کند.
برای مثال ممکن است نفوذ از:
– ترک پشت نما
– خرابی عایق
– لوله
– درز سازه‌ای
– محل اتصال
باشد.
در این شرایط، منشأ نفوذ باید برطرف شود.
—
آیا عایق شفاف ظاهر نما را حفظ می‌کند؟
هدف محصولات شفاف این است که تا حد امکان ظاهر موجود مصالح را حفظ کنند.
اما «شفاف» بودن به معنی تضمین مطلق عدم تغییر ظاهر نیست.
نوع سنگ، رنگ، تخلخل، پوشش قبلی، میزان مصرف و روش اجرا می‌توانند بر نتیجه ظاهری تأثیر بگذارند.
بنابراین آزمایش موضعی ضروری است.
—
تست موضعی قبل از اجرای کامل
برای بررسی نتیجه، می‌توان بخش کوچکی از نما را انتخاب کرد.
در همان قسمت:
1. سطح آماده می‌شود.
2. محصول طبق روش اجرایی آماده می‌شود.
3. آبگریزکننده اجرا می‌شود.
4. سطح پس از خشک‌شدن بررسی می‌شود.
5. رفتار آن در برابر آب مشاهده می‌شود.
این کار کمک می‌کند نتیجه واقعی روی همان مصالح مشخص شود.
—
بررسی تغییر رنگ
در آزمایش موضعی باید به تغییرات ظاهری توجه شود.
موارد مهم عبارت‌اند از:
– تیره‌شدن
– براق‌شدن
– مات‌شدن
– اختلاف رنگ
– ایجاد لکه
– ایجاد هاله
– تفاوت با قسمت اجرا نشده
اگر حفظ ظاهر نما اهمیت بالایی دارد، اجرای گسترده بدون این بررسی توصیه نمی‌شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نمای سفید و روشن
در نماهای سفید، حتی تغییرات جزئی ممکن است قابل مشاهده باشند.
وجود گردوغبار یا شوره نیز می‌تواند نتیجه ظاهری را تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین سطح باید قبل از اجرا کاملاً بررسی و آماده شود.
—
نمای تیره
در نماهای تیره نیز افزایش براقیت یا تغییر عمق رنگ ممکن است محسوس باشد.
آزمایش موضعی به ویژه برای سنگ‌های تیره و سطوح رنگ‌شده اهمیت دارد.
—
نمای قدیمی
در نمای قدیمی، تغییرات ظاهری ممکن است فقط مربوط به آب نباشد.
فرسودگی، آلودگی، پوشش‌های قبلی و تعمیرات متعدد می‌توانند رفتار نما را تغییر دهند.
به همین دلیل، قبل از اجرای آبگریزکننده باید وضعیت کلی سطح بررسی شود.
—
نمای تازه
در نمای تازه اجراشده نیز باید شرایط مناسب بستر و آماده بودن مصالح بررسی شود.
اجرای عجولانه روی سطحی که هنوز شرایط لازم برای اجرای محصول را ندارد، می‌تواند بر نتیجه نهایی اثر بگذارد.
—
نسبت آماده‌سازی محصول پادنار
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
نسبت آماده‌سازی مورد استفاده است.
اجرای نهایی باید بر اساس دستورالعمل فنی محصول و شرایط واقعی سطح انجام شود.
—
آیا آبگریزی مانع تغییر رنگ در تمام بارندگی‌ها می‌شود؟
چنین تضمینی نباید داده شود.
شدت بارندگی، مدت بارش، تخلخل مصالح، مسیر حرکت آب و شرایط سطح همگی بر ظاهر نما تأثیر دارند.
هدف منطقی‌تر، کاهش جذب آب سطحی و کمک به کاهش آثار ناشی از نفوذ آب در سطح است.
—
آبگریزی و شست‌وشوی نما
اگر نما آلوده باشد، پیش از اجرای آبگریزکننده باید روش مناسب پاک‌سازی مشخص شود.
اجرای محصول روی دوده، گردوغبار یا شوره می‌تواند نتیجه را تحت تأثیر قرار دهد.
همچنین پس از آبگریزی، روش شست‌وشوی نما باید با سیستم اجراشده سازگار باشد.
—
آبگریزی جایگزین تعمیر نما نیست
اگر نما دارای:
– ترک
– سنگ لق
– بند خراب
– درز باز
– نشتی
– آبچکان معیوب
– رطوبت پشت نما
باشد، ابتدا باید مشکل اصلی بررسی شود.
آبگریزکننده تنها بخشی از برنامه حفاظت سطحی نما است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نقش نگهداری دوره‌ای
حتی یک نمای آبگریز نیز باید به صورت دوره‌ای بررسی شود.
گرفتگی ناودان، خرابی درزها یا ایجاد ترک جدید می‌تواند عملکرد کلی نما را تحت تأثیر قرار دهد.
نگهداری منظم کمک می‌کند مشکلات قبل از گسترش شناسایی شوند.
—
جمع‌بندی
بارندگی می‌تواند در نماهای متخلخل باعث تغییر موقت یا مکرر ظاهر شود. تیره‌شدن سنگ، آجر، سیمان یا بتن هنگام خیس‌شدن در بسیاری از موارد نتیجه ورود آب به منافذ و تغییر رفتار نوری سطح است.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند با هدف کاهش جذب آب سطحی و کمک به حفظ ظاهر نما مورد استفاده قرار گیرد، اما نباید آن را تضمین‌کننده ثابت ماندن رنگ در تمام شرایط بارندگی یا جایگزین آب‌بندی کامل دانست.
برای رسیدن به نتیجه مناسب، ابتدا باید سطح تمیز و سالم باشد و مشکلاتی مانند ترک، درز باز، خرابی آبچکان و نشتی تأسیسات برطرف شوند.
در نماهای حساس، اجرای نمونه آزمایشی اهمیت زیادی دارد تا میزان تغییر رنگ، براقیت و رفتار سطح در برابر آب پیش از اجرای گسترده مشخص شود.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه