دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ226
226
فصل ۲۲۶ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نماهایی که دیر خشک می‌شوند و رطوبت را مدت طولانی نگه می‌دارند
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
بعضی نماها پس از بارندگی، شست‌وشو یا قرار گرفتن در هوای مرطوب، برای مدت طولانی خیس باقی می‌مانند. در چنین نماهایی ممکن است آب روی سطح یا داخل منافذ مصالح باقی بماند و خشک‌شدن آن نسبت به قسمت‌های دیگر ساختمان زمان بیشتری ببرد.
این وضعیت در نماهای متخلخل، قسمت‌های سایه‌گیر، سطوح زبر، نماهای شمالی، ساختمان‌های واقع در مناطق مرطوب و همچنین قسمت‌هایی که گردش هوا در اطراف آنها کم است، بیشتر دیده می‌شود.
در چنین شرایطی، استفاده از یک آبگریزکننده می‌تواند با کاهش جذب آب سطحی، در محدوده عملکرد محصول به کاهش ورود آب به منافذ سطح کمک کند؛ اما باید توجه داشت که آبگریزی با خشک‌کردن فوری نما یا آب‌بندی کامل ساختمان یکسان نیست.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
چرا بعضی نماها دیر خشک می‌شوند؟
خشک‌شدن نما به عوامل مختلفی بستگی دارد.
مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:
– میزان تخلخل مصالح،
– مقدار آبی که وارد منافذ شده،
– شدت تابش خورشید،
– دمای هوا،
– رطوبت نسبی،
– سرعت باد،
– زبری سطح،
– جهت قرارگیری نما،
– وجود سایه،
– و میزان گردش هوا در اطراف ساختمان.
بنابراین ممکن است دو نمای یک ساختمان، پس از یک بارندگی یکسان، سرعت خشک‌شدن متفاوتی داشته باشند.
—
نقش تخلخل در ماندگاری رطوبت
مصالح متخلخل می‌توانند مقداری از آب را در منافذ خود نگه دارند.
هرچه مقدار آب جذب‌شده بیشتر باشد، در شرایط یکسان ممکن است خشک‌شدن نیز طولانی‌تر شود.
سنگ‌های متخلخل، برخی انواع آجر، ملات‌های سیمانی و بعضی بتن‌ها می‌توانند رفتار متفاوتی نسبت به مصالح متراکم داشته باشند.
—
تفاوت آب روی سطح با آب داخل منافذ
گاهی تصور می‌شود اگر آب از روی سطح کنار برود، نما کاملاً خشک شده است.
اما ممکن است بخشی از آب به داخل منافذ مصالح نفوذ کرده باشد.
در این حالت، سطح ممکن است از بیرون نسبتاً خشک به نظر برسد، در حالی که رطوبت هنوز در ساختار نزدیک به سطح وجود دارد.
—
آیا آبگریزکننده باعث خشک‌شدن سریع نما می‌شود؟
نباید چنین نتیجه‌ای را به صورت مطلق بیان کرد.
عملکرد آبگریزکننده عمدتاً به کاهش جذب آب سطحی مربوط است.
اگر در آینده آب کمتری از سطح وارد منافذ شود، در شرایط مناسب ممکن است مقدار رطوبت واردشده نیز کاهش یابد؛ اما سرعت خشک‌شدن به عوامل محیطی و ساختار مصالح نیز وابسته است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نمای شمالی و دیر خشک‌شدن
نماهای شمالی در بسیاری از ساختمان‌ها تابش مستقیم خورشید کمتری دریافت می‌کنند.
در صورت وجود رطوبت و هوای مرطوب، خشک‌شدن سطح ممکن است نسبت به نمای آفتاب‌گیر کندتر باشد.
در چنین نماهایی بررسی مسیر باران، تخلخل مصالح و وضعیت آبروها اهمیت بیشتری دارد.
—
نمای سایه‌گیر
قسمت‌هایی از نما که توسط ساختمان‌های مجاور، درختان، پیش‌آمدگی‌ها یا سایر عناصر در سایه قرار دارند، ممکن است زمان بیشتری برای خشک‌شدن نیاز داشته باشند.
اگر این قسمت‌ها متخلخل نیز باشند، ترکیب سایه و جذب آب می‌تواند باعث ماندگاری بیشتر رطوبت شود.
—
نقش باران‌های مکرر
اگر بین دو بارندگی زمان کافی برای خشک‌شدن نما وجود نداشته باشد، سطح ممکن است بارها در معرض خیس‌شدن قرار گیرد.
در این شرایط، مصالح متخلخل ممکن است فرصت کافی برای رسیدن به وضعیت خشک نداشته باشند.
کاهش جذب آب سطحی می‌تواند به عنوان یکی از اقدامات محافظتی مورد بررسی قرار گیرد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
باران و آفتاب متناوب
در بعضی مناطق، نما ممکن است در طول روز چند بار شرایط متفاوتی را تجربه کند:
باران، توقف بارندگی، تابش خورشید، کاهش دما و دوباره رطوبت شبانه.
تکرار این چرخه می‌تواند باعث خیس و خشک‌شدن مداوم سطح شود.
آبگریزی سطح می‌تواند میزان تماس آب با مصالح را کاهش دهد، اما جایگزین طراحی صحیح جزئیات نما نیست.
—
اثر زبری سطح بر خشک‌شدن
سطح زبر ممکن است دارای حفره‌ها و فرورفتگی‌های بیشتری باشد.
این فرورفتگی‌ها می‌توانند قطرات آب را برای مدتی در سطح نگه دارند.
بنابراین در یک سطح زبر، حتی اگر میزان جذب آب مصالح کم باشد، شکل هندسی سطح نیز می‌تواند بر مدت باقی‌ماندن قطرات اثر بگذارد.
—
نماهای متخلخل و لکه‌های تیره
بعضی مصالح هنگام خیس‌شدن تیره‌تر به نظر می‌رسند.
اگر یک قسمت نما آب بیشتری جذب کند، ممکن است تغییر رنگ آن نسبت به قسمت‌های متراکم‌تر بیشتر باشد.
اجرای آبگریزکننده مناسب می‌تواند با کاهش جذب آب سطحی، در شرایط مناسب به کاهش این اثر کمک کند، ولی تضمین نمی‌کند که ظاهر نما در تمام شرایط بارندگی کاملاً ثابت بماند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
آیا ماندگاری رطوبت همیشه مشکل عایق رطوبتی است؟
خیر.
اگر علت اصلی دیر خشک‌شدن، سایه، رطوبت بالای هوا، نبود باد یا شرایط اقلیمی باشد، اجرای آبگریزکننده ممکن است فقط یکی از اقدامات محافظتی باشد.
اما اگر آب به دلیل خرابی ساختمان در سطح جمع می‌شود، باید علت آن اصلاح شود.
—
جمع‌شدن آب روی لبه‌های نما
در قسمت‌های افقی یا تقریباً افقی ممکن است آب روی سطح جمع شود.
برای مثال:
– لبه سنگ‌ها،
– قرنیزها،
– طاقچه‌ها،
– جان‌پناه‌ها،
– بالکن‌ها،
– و سطوح پیش‌آمده.
در این نقاط، شیب‌بندی و آبچکان مناسب اهمیت زیادی دارد.
آبگریزکننده نباید جایگزین اصلاح شیب یا مسیر تخلیه آب شود.
—
آب باقی‌مانده زیر لبه‌ها
گاهی قطرات آب در زیر لبه‌های سنگی یا پیش‌آمدگی‌ها باقی می‌مانند.
در این شرایط، شکل هندسی ساختمان و جزئیات آبچکان می‌تواند بیش از میزان آبگریزی سطح بر مدت ماندگاری قطرات تأثیر داشته باشد.
—
نقش ناودان و آبرو
اگر ناودان یا آبرو به درستی کار نکند، ممکن است مقدار زیادی آب به یک قسمت محدود از نما برسد.
در چنین شرایطی، حتی بهترین آبگریزکننده نیز نباید به عنوان راه‌حل اصلی خرابی آبرو در نظر گرفته شود.
ابتدا باید مسیر آب اصلاح شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نشتی لوله و دیر خشک‌شدن نما
اگر یک قسمت از نما همیشه مرطوب است، باید احتمال وجود نشتی تأسیسات نیز بررسی شود.
برای مثال:
– لوله آب،
– لوله فاضلاب،
– لوله کولر،
– سیستم آبیاری،
– لوله تخلیه آب،
– یا خروجی آب باران.
در چنین شرایطی آبگریزکردن سطح بدون رفع نشتی، مشکل را حل نمی‌کند.
—
آب حاصل از کولر
در بعضی ساختمان‌ها، آب تقطیر یا تخلیه کولر به صورت مداوم روی نما می‌ریزد.
اگر مسیر تخلیه مناسب نباشد، ممکن است یک قسمت از نما دائماً مرطوب باقی بماند.
اصلاح مسیر تخلیه باید در اولویت قرار گیرد.
—
گیاهان و درختان نزدیک نما
درختان، بوته‌ها و پوشش گیاهی نزدیک ساختمان می‌توانند گردش هوا را کاهش دهند و رطوبت را در نزدیکی نما افزایش دهند.
همچنین آبیاری فضای سبز ممکن است به صورت مستقیم یا غیرمستقیم سطح نما را مرطوب کند.
در چنین شرایطی باید هم وضعیت نما و هم شرایط اطراف آن بررسی شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
اهمیت گردش هوا
باد و گردش هوا یکی از عوامل طبیعی مؤثر بر تبخیر آب از سطح است.
اگر یک نما بین ساختمان‌های نزدیک قرار گرفته باشد یا با موانعی پوشیده شده باشد، ممکن است جریان هوا در اطراف آن کاهش یابد.
در این شرایط، زمان خشک‌شدن سطح می‌تواند بیشتر شود.
—
رطوبت شبانه و شبنم
در برخی مناطق، رطوبت شبانه و تشکیل شبنم می‌تواند باعث شود سطحی که در طول روز خشک شده است، در شب دوباره مرطوب شود.
این وضعیت به ویژه در مناطق دارای رطوبت نسبی بالا قابل توجه است.
آبگریزی سطحی می‌تواند جذب آب مایع را کاهش دهد، اما نمی‌توان آن را معادل جلوگیری کامل از تمام انواع رطوبت محیطی دانست.
—
نما در مناطق مرطوب
در مناطق با رطوبت نسبی بالا، تبخیر آب ممکن است کندتر باشد.
اگر چنین شرایطی با بارندگی مکرر و مصالح متخلخل همراه شود، ماندگاری رطوبت بیشتر قابل توجه خواهد بود.
در این مناطق، طراحی مناسب زهکشی و جزئیات نما اهمیت ویژه‌ای دارد.
—
آیا باید روی نمای مرطوب عایق اجرا کرد؟
شرایط مناسب اجرای محصول باید مطابق مشخصات فنی و دستورالعمل آن تعیین شود.
در هر صورت، اگر رطوبت موجود ناشی از نشتی فعال باشد، ابتدا باید منشأ آن مشخص و برطرف شود.
اجرای محصول روی سطحی که شرایط مناسبی برای اجرا ندارد می‌تواند عملکرد مورد انتظار را کاهش دهد.
—
آماده‌سازی قبل از اجرا
پیش از اجرای عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف بهتر است:
1. سطح بررسی شود.
2. آلودگی و مواد سست حذف شوند.
3. شوره فعال بررسی شود.
4. ترک‌ها و درزهای مهم شناسایی شوند.
5. مسیر آب باران بررسی شود.
6. نشتی احتمالی تأسیسات کنترل شود.
7. شرایط رطوبتی سطح بررسی شود.
8. تست نمونه انجام شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
اجرای آزمایشی روی نمای دیرخشک‌شونده
در این نوع نماها، اجرای آزمایشی اهمیت زیادی دارد.
نمونه باید روی بخشی اجرا شود که از نظر تخلخل و شرایط محیطی مشابه بخش اصلی نما باشد.
پس از خشک‌شدن محصول، می‌توان ظاهر و رفتار آب سطح را بررسی کرد.
—
نسبت آماده‌سازی محصول پادنار
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه، نسبت آماده‌سازی:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
این نسبت به تنهایی تعیین‌کننده مقدار مصرف نهایی در تمام نماها نیست؛ زیرا میزان تخلخل، زبری و شرایط مصالح می‌تواند متفاوت باشد.
—
آیا افزایش مقدار محصول باعث خشک‌شدن سریع‌تر می‌شود؟
نباید چنین فرضی داشت.
افزایش مقدار مصرف بدون توجه به دستورالعمل محصول ممکن است باعث باقی‌ماندن ماده روی سطح یا تغییر ظاهر شود.
میزان مصرف باید بر اساس مشخصات محصول و شرایط واقعی سطح کنترل شود.
—
نمایی که بعد از شست‌وشو دیر خشک می‌شود
اگر نما پس از شست‌وشو برای مدت طولانی مرطوب می‌ماند، ممکن است مقدار قابل توجهی آب وارد منافذ شده باشد.
در این شرایط باید پیش از اجرای محصول، شرایط مناسب سطح بررسی شود.
اجرای آبگریزکننده بلافاصله پس از شست‌وشو بدون توجه به شرایط سطح می‌تواند نتیجه نامناسبی ایجاد کند.
—
تفاوت رطوبت سطح و رطوبت داخلی
ممکن است سطح نما از نظر ظاهری خشک شده باشد، اما بخش نزدیک به سطح هنوز رطوبت داشته باشد.
این موضوع در مصالح متخلخل اهمیت بیشتری دارد.
بنابراین شرایط مناسب اجرای محصول باید بر اساس دستورالعمل فنی و وضعیت واقعی سطح تعیین شود.
—
نماهای قدیمی و دیرخشک‌شونده
نماهای قدیمی ممکن است علاوه بر تخلخل بالا، ترک، بندهای فرسوده و پوشش‌های قدیمی داشته باشند.
در این موارد باید ابتدا وضعیت کلی نما بررسی شود.
آبگریزی سطحی نباید جایگزین تعمیرات ضروری ساختمان شود.
—
آیا آبگریزی می‌تواند جذب باران را کاهش دهد؟
هدف اصلی چنین محصولاتی می‌تواند کاهش جذب آب سطحی در محدوده عملکرد آنها باشد.
این موضوع به ویژه در مصالحی که سطح متخلخل دارند اهمیت دارد.
با این حال، میزان عملکرد واقعی به نوع مصالح، آماده‌سازی، روش اجرا و شرایط محیطی بستگی دارد.
—
آبگریزی در برابر آب‌بندی
در نمایی که دیر خشک می‌شود، این تفاوت بسیار مهم است.
آبگریزی یعنی کاهش تمایل سطح به جذب آب یا کاهش جذب آب سطحی.
اما آب‌بندی به معنای ایجاد مانع مناسب در برابر نفوذ آب از مسیرهای مشخص است.
اگر مشکل از ترک، درز، لوله، آبرو یا اتصال ساختمانی باشد، آبگریزکننده به تنهایی راه‌حل کامل آن نیست.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
چه زمانی باید علت دیرخشک‌شدن بررسی شود؟
اگر یک قسمت از نما:
– همیشه خیس است،
– در تمام فصول رطوبت دارد،
– پس از چند روز هنوز خشک نمی‌شود،
– مرتب لکه می‌شود،
– شوره مکرر دارد،
– یا فقط در یک نقطه خاص مرطوب است،
باید احتمال وجود منبع دائمی یا تکرارشونده رطوبت بررسی شود.
—
جمع‌بندی
دیر خشک‌شدن نما می‌تواند ناشی از ترکیبی از تخلخل مصالح، شرایط اقلیمی، سایه، رطوبت هوا، نبود گردش هوا، بارندگی مکرر یا وجود یک مشکل ساختمانی باشد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند در شرایط مناسب برای کاهش جذب آب سطحی مصالح مورد استفاده قرار گیرد و در نتیجه ممکن است ورود آب از سطح را کاهش دهد؛ اما نباید از آن انتظار داشت که به تنهایی تمام مشکلات مربوط به رطوبت را برطرف کند.
اگر آب از ترک، درز، آبرو، لوله، پشت نما یا سایر مسیرهای ساختمانی وارد می‌شود، ابتدا باید منشأ آن اصلاح شود.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است و اجرای نهایی باید با توجه به وضعیت واقعی سطح و دستورالعمل محصول انجام شود.
در نماهای متخلخل و دیرخشک‌شونده، تست نمونه و بررسی شرایط واقعی سطح پیش از اجرای گسترده، اقدام مهمی برای ارزیابی نتیجه نهایی است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه