دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ25
25
فصل بیستوپنجم ـ مشکلات رایج عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف؛ لکه، سفیدک، تغییر رنگ، پوستهشدن و روش عیبیابی
جهت مشاوره رایگان با پادنار به شماره ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
مقدمه
عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف یکی از راهکارهای مهم برای کاهش نفوذ آب و رطوبت به داخل مصالحی مانند سنگ، آجر، بتن، سیمان، چوب، ترمووود و کاهگل است. مهمترین مزیت این نوع پوشش آن است که در صورت انتخاب محصول مناسب و اجرای صحیح، ظاهر اصلی مصالح تا حد زیادی حفظ میشود و برخلاف بسیاری از پوششهای رنگی، سطح زیرین پوشانده نمیشود.
با وجود این، مشاهده مشکلاتی مانند لکه، سفیدشدگی، تغییر رنگ، براق شدن، چسبناک ماندن، پوسته شدن یا کاهش آبگریزی پس از اجرا ممکن است باعث شود تصور شود خود عایق رطوبتی عملکرد مناسبی نداشته است.
در بسیاری از موارد، علت مشکل الزاماً خود ماده عایق نیست؛ بلکه عواملی مانند رطوبت موجود در زیرکار، آلودگی سطح، اجرای بیش از حد، ناسازگاری محصول با مصالح، شرایط نامناسب آبوهوایی، آمادهسازی نادرست، اختلاط اشتباه یا انتخاب محصول نامتناسب میتوانند عامل اصلی باشند.
بنابراین عیبیابی عایق رطوبتی بیرنگ باید بهصورت مرحلهای انجام شود.
—
۱. مهمترین مشکلات عایق رطوبتی بیرنگ
مشکلاتی که ممکن است پس از اجرای عایق شفاف مشاهده شوند عبارتاند از:
– سفیدک زدن سطح
– ایجاد لکههای سفید یا مات
– تغییر رنگ مصالح
– افزایش ناخواسته براقیت
– تیره شدن سنگ یا آجر
– چسبناک باقی ماندن سطح
– پوستهشدن
– ترک خوردن لایه
– جدا شدن پوشش
– ایجاد حباب
– ایجاد رد قلم یا غلتک
– ناهمگونی در ظاهر
– کاهش آبگریزی
– آبگریز نشدن بخشی از سطح
– ایجاد لکههای ناشی از اجرای غیریکنواخت
– کاهش چسبندگی
– کثیف شدن سریع سطح
– باقی ماندن آثار نمک و شوره
– کاهش عملکرد پس از چند فصل
– ایجاد تفاوت ظاهری بین قسمتهای مختلف نما
هرکدام از این موارد علت متفاوتی دارد و نباید همه آنها به یک دلیل نسبت داده شوند.
—
۲. سفیدک زدن عایق رطوبتی بیرنگ
یکی از مشکلاتی که بیشترین نگرانی را ایجاد میکند، سفید یا مات شدن سطح پس از اجراست.
در بسیاری از موارد، سفیدک ارتباط مستقیمی با وجود رطوبت در زیرکار دارد.
مصالحی مانند آجر، سنگ متخلخل، بتن، ملات سیمانی و کاهگل میتوانند مقدار قابلتوجهی رطوبت در منافذ خود داشته باشند. اگر پوشش شفاف روی سطحی اجرا شود که هنوز رطوبت داخلی آن بالا است، ممکن است رفتار ظاهری پوشش تغییر کند.
عوامل احتمالی سفیدک
– اجرای عایق روی سطح مرطوب
– وجود نمکهای محلول در مصالح
– شوره قدیمی
– خشک نبودن ملات
– اجرای پوشش در هوای بسیار مرطوب
– اجرای بیش از حد ماده
– ناسازگاری محصول با زیرکار
– واکنش یا مهاجرت برخی مواد محلول از داخل مصالح
– آلودگی سطح
بنابراین قبل از اجرای عایق شفاف، پاکسازی شوره و اطمینان از شرایط مناسب زیرکار اهمیت زیادی دارد.
—
۳. تفاوت سفیدک ناشی از عایق با شوره مصالح
این دو پدیده نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
شوره مصالح معمولاً ناشی از انتقال آب و املاح محلول از داخل مصالح به سطح است. این موضوع میتواند حتی قبل از اجرای عایق نیز اتفاق افتاده باشد.
اما سفیدشدگی یا کدری پوشش ممکن است به شرایط تشکیل و خشک شدن خود لایه عایق مربوط باشد.
برای تشخیص صحیح باید ابتدا بررسی شود که آیا سطح قبل از اجرای عایق دارای شوره بوده یا خیر.
یکی از روشهای مناسب، اجرای نمونه آزمایشی در یک قسمت کوچک و مقایسه آن با قسمت بدون پوشش است.
—
۴. تغییر رنگ سنگ پس از اجرای عایق شفاف
سنگهای ساختمانی از نظر جذب آب و ساختار داخلی یکسان نیستند.
تراورتن، لایمستون، دهبید و سایر سنگها ممکن است در برابر یک ماده شفاف رفتار متفاوتی داشته باشند.
در برخی موارد، نفوذ ماده به داخل منافذ سنگ میتواند باعث شود سنگ کمی تیرهتر دیده شود؛ حتی اگر ماده مورد استفاده شفاف باشد.
این موضوع لزوماً به معنای رنگی بودن عایق نیست.
عوامل مؤثر بر تغییر ظاهری
– تخلخل سنگ
– میزان جذب آب
– رطوبت اولیه
– مقدار ماده مصرفشده
– تعداد لایهها
– نوع ماده
– نحوه اجرا
– خشک شدن
– شرایط نور
به همین دلیل، برای سنگهای حساس از نظر رنگ، تست موضعی پیش از اجرای کامل ضروری است.
—
۵. براق شدن ناخواسته سطح
برخی کاربران انتظار دارند عایق بیرنگ دقیقاً هیچ تغییری در ظاهر سطح ایجاد نکند.
اما «بیرنگ بودن» الزاماً به معنی «کاملاً مات بودن» نیست.
میزان براقیت میتواند به نوع محصول، ضخامت لایه، مقدار مصرف و ویژگی سطح زیرکار بستگی داشته باشد.
در صورتی که حفظ ظاهر طبیعی و مات مصالح اهمیت زیادی داشته باشد، باید محصولی انتخاب شود که برای این هدف طراحی شده باشد و قبل از اجرای کامل، روی نمونه واقعی آزمایش شود.
—
۶. چسبناک ماندن سطح
اگر پس از گذشت زمان مناسب، سطح همچنان حالت چسبناک داشته باشد، باید علت آن بررسی شود.
عوامل احتمالی عبارتاند از:
– اجرای بیش از مقدار لازم
– خشک نشدن مناسب
– رطوبت بالا
– دمای نامناسب
– اختلاط نادرست
– رقیقسازی نادرست محصول کنسانتره
– ناسازگاری محصول با زیرکار
– اجرای لایه بعدی قبل از خشک شدن لایه قبلی
یکی از اشتباهات رایج این است که برای افزایش آببندی، مقدار بسیار زیادی از ماده روی سطح اعمال شود.
افزایش مقدار مصرف الزاماً به معنی افزایش عملکرد نیست.
—
۷. پوسته شدن عایق رطوبتی شفاف
پوستهشدن یکی از مهمترین نشانههای ضعف اتصال پوشش به زیرکار است.
دلایل احتمالی عبارتاند از:
۷-۱. وجود گردوغبار
گردوغبار مانند یک لایه جداکننده بین عایق و مصالح عمل میکند.
۷-۲. چربی و آلودگی
روغن، واکس، مواد شوینده و سایر آلودگیها میتوانند چسبندگی را کاهش دهند.
۷-۳. رطوبت
اجرای برخی محصولات روی زیرکار نامناسب یا مرطوب میتواند باعث کاهش اتصال شود.
۷-۴. سطح سست
اگر خود سطح مصالح پوستهپوسته یا پودر شونده باشد، عایق نمیتواند یک زیرلایه پایدار ایجاد کند.
۷-۵. اجرای بیش از حد
ضخامت زیاد ممکن است باعث ایجاد تنش و مشکلات ظاهری در بعضی سیستمهای پوششی شود.
—
۸. ایجاد حباب
حباب میتواند به دلیل محبوس شدن هوا، رطوبت یا گاز در زیر پوشش ایجاد شود.
این مسئله در سطوح متخلخل اهمیت بیشتری دارد.
برای کاهش احتمال ایجاد حباب:
1. سطح باید تمیز باشد.
2. زیرکار باید شرایط مناسب داشته باشد.
3. اجرای ماده باید یکنواخت باشد.
4. از تجمع ماده در نقاط گود جلوگیری شود.
5. اجرای آزمایشی روی سطح واقعی انجام شود.
—
۹. چرا بعضی قسمتهای نما آبگریز میشوند و بعضی قسمتها نه؟
این مشکل معمولاً با یکنواخت نبودن شرایط سطح یا اجرای محصول ارتباط دارد.
برای مثال:
– قسمتی از سنگ متخلخلتر است.
– قسمت دیگری قبلاً آغشته به ماده دیگری بوده است.
– مقدار مصرف در نقاط مختلف متفاوت بوده است.
– یک بخش کاملاً تمیز شده و بخش دیگر آلودگی داشته است.
– ماده در بخشی به مقدار کافی اعمال نشده است.
– روش اجرا در قسمتهای مختلف یکسان نبوده است.
در چنین شرایطی، آبگریزی نهایی ممکن است یکنواخت نباشد.
—
۱۰. اهمیت آمادهسازی سطح
آمادهسازی سطح یکی از مهمترین مراحل اجرای عایق بیرنگ است.
سطح باید از موارد زیر تا حد امکان پاک باشد:
– گردوغبار
– گل و خاک
– چربی
– روغن
– شوره
– نمکهای سطحی
– رنگهای سست
– پوششهای قبلی ناسازگار
– ذرات جداشونده
در سنگ و آجر قدیمی، بررسی وضعیت بندکشی نیز اهمیت دارد.
اگر مشکل اصلی نفوذ آب از ترک، درز یا بند باشد، صرفاً اجرای آبگریزکننده روی سطح الزاماً مشکل را برطرف نمیکند.
—
۱۱. ترکها را با عایق شفاف اشتباه نگیریم
عایق رطوبتی بیرنگ سطحی، جایگزین ترمیم ترکهای ساختمانی نیست.
اگر نما دارای:
– ترک فعال
– درز باز
– بندکشی تخریبشده
– اتصال نامناسب
– شکستگی سنگ
– درز انقطاع یا جزئیات اجرایی مشکلدار
باشد، ابتدا باید علت ورود آب بررسی و در صورت نیاز ترمیم شود.
آبگریز کردن سطح بهتنهایی نمیتواند همه مسیرهای نفوذ آب را مسدود کند.
—
۱۲. مشکل کاهش آبگریزی پس از مدتی
کاهش آبگریزی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد.
از جمله:
– فرسایش سطح
– تابش طولانیمدت خورشید
– آلودگی
– شستوشوی مکرر
– سایش مکانیکی
– استفاده از شوینده نامناسب
– انتخاب محصول نامناسب برای شرایط محیطی
– اجرای ناکافی
– آسیب دیدن سطح پوشش
بنابراین دوام عایق باید بر اساس نوع محصول، زیرکار، شرایط محیطی و دستورالعمل تولیدکننده بررسی شود.
—
۱۳. تأثیر باران بلافاصله پس از اجرا
بارندگی بلافاصله پس از اجرای محصول میتواند در بعضی سیستمها بر تشکیل و عملکرد لایه اثر بگذارد.
به همین دلیل باید دستورالعمل محصول درباره:
– زمان خشک شدن
– شرایط دما
– رطوبت محیط
– احتمال بارندگی
– زمان لازم برای رسیدن به شرایط مناسب
رعایت شود.
اجرای آزمایشی در پروژههای حساس میتواند ریسک خطا را کاهش دهد.
—
۱۴. عایق رطوبتی بیرنگ و مشکل نمزدگی داخلی
اگر دیوار از داخل دچار نمزدگی است، نباید بدون بررسی منشأ آب، صرفاً روی نمای خارجی عایق شفاف اجرا کرد.
منبع رطوبت ممکن است یکی از موارد زیر باشد:
– نفوذ باران
– لوله آب
– لوله فاضلاب
– رطوبت صعودی
– میعان
– شکستگی یا ترک
– آب زیرزمینی
– خرابی آببندی بام
در چنین شرایطی ابتدا باید مسیر ورود رطوبت شناسایی شود.
—
۱۵. آیا عایق بیرنگ روی هر سطحی قابل اجراست؟
خیر.
عبارت «قابل استفاده برای سنگ، آجر، چوب، بتن و کاهگل» به این معنا نیست که یک محصول بدون بررسی روی تمام سطوح دقیقاً یک رفتار خواهد داشت.
هر مصالح:
– تخلخل متفاوت
– جذب متفاوت
– زبری متفاوت
– ترکیب شیمیایی متفاوت
– رطوبت متفاوت
– رفتار متفاوت در برابر پوشش
دارد.
بنابراین تست موضعی یکی از مهمترین مراحل حرفهای کار است.
—
۱۶. تست موضعی چگونه انجام شود؟
برای پروژههای حساس بهتر است قبل از اجرای کامل:
1. یک قسمت کوچک انتخاب شود.
2. سطح کاملاً آماده شود.
3. ماده طبق دستورالعمل آماده شود.
4. محصول با روش موردنظر اجرا شود.
5. ظاهر سطح پس از خشک شدن بررسی شود.
6. آبگریزی آزمایش شود.
7. چسبندگی و یکنواختی ظاهری بررسی شود.
8. نتیجه با قسمت بدون پوشش مقایسه شود.
اگر نتیجه مناسب بود، اجرای گستردهتر انجام شود.
—
۱۷. مشکلات مربوط به عایق کنسانتره
محصولات کنسانتره باید دقیقاً طبق نسبت توصیهشده تولیدکننده رقیق شوند.
بر اساس اطلاعات ارائهشده توسط پادنار، نسخه کنسانتره این مجموعه با نسبت ۱ کیلوگرم محصول به ۸۰ لیتر آب معرفی شده است.
با این حال، در اجرای واقعی باید همیشه اطلاعات درجشده روی بستهبندی یا دستورالعمل فنی همان محصول مبنا قرار گیرد و نسبت رقیقسازی محصولات مختلف را نمیتوان بهصورت عمومی یکسان فرض کرد.
خطاهای رایج
– آب کمتر از مقدار توصیهشده
– آب بیشتر از مقدار توصیهشده
– استفاده از آب یا ظرف نامناسب
– اختلاط ناقص
– نگهداری نامناسب محلول آمادهشده
– استفاده از محلول خارج از زمان توصیهشده
—
۱۸. آیا اجرای دو یا سه لایه بهتر است؟
تعداد لایهها باید بر اساس مشخصات فنی محصول و میزان جذب زیرکار تعیین شود.
اجرای چندباره بدون توجه به دستورالعمل ممکن است باعث افزایش ضخامت و تغییر ظاهر شود.
هدف اصلی باید ایجاد یک پوشش یکنواخت و مناسب باشد، نه صرفاً افزایش تعداد دفعات اجرا.
—
۱۹. روش کلی عیبیابی
برای عیبیابی حرفهای، بهتر است به ترتیب زیر عمل شود:
مرحله اول: بررسی مصالح
مشخص کنید سطح از چه مادهای ساخته شده است.
مرحله دوم: بررسی رطوبت
وجود رطوبت اولیه، نم، شوره یا نشتی بررسی شود.
مرحله سوم: بررسی سطح
آلودگی، چربی، گردوغبار، پوشش قدیمی و ذرات سست بررسی شود.
مرحله چهارم: بررسی محصول
نوع محصول، آماده مصرف یا کنسانتره بودن و تاریخ مصرف بررسی شود.
مرحله پنجم: بررسی اجرا
روش اعمال، مقدار مصرف، شرایط محیطی و زمان خشک شدن بررسی شود.
مرحله ششم: تست موضعی
در صورت امکان، قسمت آسیبدیده با نمونه سالم مقایسه شود.
مرحله هفتم: تصمیم برای اصلاح
پس از مشخص شدن علت، تعمیر یا اجرای مجدد انجام شود.
—
۲۰. جدول عیبیابی سریع
مشکل| علتهای احتمالی| اقدام پیشنهادی
سفیدک| رطوبت، شوره، نمک| بررسی رطوبت و پاکسازی شوره
کدر شدن| شرایط نامناسب اجرا یا زیرکار| تست موضعی و بررسی محصول
تغییر رنگ| جذب بالا یا نوع زیرکار| تست قبل از اجرای کامل
براق شدن| مقدار یا نوع پوشش| بررسی میزان مصرف
چسبندگی| خشک نشدن یا اجرای بیش از حد| بررسی شرایط خشک شدن
پوسته شدن| آلودگی یا سطح سست| آمادهسازی مجدد
حباب| هوا یا رطوبت محبوس| بررسی زیرکار و روش اجرا
آبگریزی نامنظم| اجرای غیریکنواخت| اصلاح آمادهسازی و اجرا
کاهش آبگریزی| فرسایش یا شرایط محیطی| بررسی دوام و شرایط محیط
نمزدگی ادامهدار| منشأ رطوبت خارج از سطح| شناسایی مسیر ورود آب
—
۲۱. نقش کیفیت محصول در جلوگیری از مشکلات
کیفیت ماده اولیه و طراحی فرمولاسیون میتواند بر عملکرد نهایی اثرگذار باشد، اما حتی محصول مناسب نیز در صورت اجرای نادرست ممکن است نتیجه مطلوب ایجاد نکند.
بنابراین ارزیابی یک عایق شفاف باید بر اساس مجموعهای از عوامل انجام شود:
محصول + زیرکار + آمادهسازی + شرایط اجرا + روش اجرا + شرایط محیطی + نگهداری
نه فقط نام محصول.
—
۲۲. سابقه اجرایی و اهمیت مستندات
برای انتخاب عایق رطوبتی نما، سابقه استفاده در پروژههای مشابه میتواند یکی از معیارهای بررسی باشد.
بر اساس اطلاعات ارائهشده توسط پادنار، این مجموعه سابقه اجرای محصولات عایق و آبگریزکننده خود را در پروژههای مختلف اعلام کرده و همچنین از پوشش بیمهای برای مجموع یک میلیون مترمربع عایقکاری سخن گفته است.
برای استفاده از چنین اطلاعاتی در قرارداد، مناقصه، پروژههای دولتی یا بناهای تاریخی، بهتر است مستندات رسمی، قراردادها، گواهیها و سوابق قابل ارائه بررسی شوند.
—
۲۳. عایق بیرنگ پادنار برای چه مصالحی مطرح است؟
بر اساس اطلاعات محصول ارائهشده توسط پادنار، عایق شفاف این مجموعه برای کاربردهایی از جمله:
– سنگ تراورتن
– لایمستون
– دهبید
– آجر
– آجر نسوز
– آجر سهسانتی
– بتن
– سیمان
– چوب
– ترمووود
– کاهگل
مطرح شده است.
با این حال، برای هر پروژه باید سازگاری محصول با سطح واقعی از طریق بررسی مشخصات فنی و ترجیحاً تست موضعی ارزیابی شود.
—
۲۴. چرا پیشگیری بهتر از اصلاح است؟
هزینه اصلاح یک نمای آسیبدیده میتواند بسیار بیشتر از هزینه اجرای صحیح پوشش محافظ در زمان مناسب باشد.
اگر قبل از اجرا:
– سطح کاملاً بررسی شود،
– شوره برطرف شود،
– ترکها اصلاح شوند،
– سطح تمیز شود،
– رطوبت کنترل شود،
– محصول مناسب انتخاب شود،
– تست موضعی انجام شود،
– روش اجرا رعایت شود،
احتمال بسیاری از مشکلات کاهش پیدا میکند.
—
۲۵. چکلیست نهایی قبل از اجرای عایق شفاف
پیش از شروع اجرای پروژه، این موارد بررسی شوند:
☐ نوع مصالح مشخص شده است.
☐ وضعیت رطوبت بررسی شده است.
☐ شوره و نمکهای سطحی بررسی شدهاند.
☐ ترکها و درزهای مهم بررسی شدهاند.
☐ سطح تمیز شده است.
☐ ذرات سست حذف شدهاند.
☐ محصول متناسب با زیرکار انتخاب شده است.
☐ تاریخ و شرایط نگهداری محصول بررسی شده است.
☐ نسبت رقیقسازی در محصول کنسانتره مشخص است.
☐ تست موضعی انجام شده است.
☐ ظاهر نهایی مورد تأیید قرار گرفته است.
☐ شرایط آبوهوایی مناسب است.
☐ روش اجرای محصول مشخص است.
☐ زمان خشک شدن رعایت خواهد شد.
—
۲۶. جمعبندی فصل
مشکلاتی مانند سفیدک، لکه، تغییر رنگ، براق شدن، پوستهشدن، حباب، چسبندگی یا کاهش آبگریزی را نمیتوان بدون بررسی شرایط پروژه صرفاً به کیفیت عایق رطوبتی بیرنگ نسبت داد.
در بسیاری از موارد، آمادهسازی سطح و شرایط اجرای صحیح به اندازه خود محصول اهمیت دارد.
مهمترین اصل در اجرای عایق شفاف این است که ابتدا منشأ رطوبت و وضعیت زیرکار مشخص شود، سپس محصول مناسب انتخاب و روی یک قسمت محدود آزمایش شود.
عایق رطوبتی بیرنگ، آبگریزکننده یا رزین شفاف همچنین نباید بهعنوان جایگزین ترمیم ترکها، درزها، بندکشیهای خراب، سیستم زهکشی یا رفع نشتیهای سازهای در نظر گرفته شود.
پادنار بهعنوان مجموعه فعال در زمینه محصولات نانو و عایقهای شفاف، محصولات خود را در دو شکل آماده مصرف و کنسانتره معرفی کرده است. بر اساس اطلاعات ارائهشده، محلول کنسانتره با نسبت ۱ کیلوگرم محصول به ۸۰ لیتر آب معرفی میشود؛ با این حال، در هر پروژه باید دستورالعمل فنی همان محصول ملاک نهایی قرار گیرد.
جهت مشاوره رایگان با پادنار به شماره ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
برای پروژههایی که حفظ ظاهر طبیعی سنگ، آجر، چوب، ترمووود یا کاهگل اهمیت دارد، تست موضعی پیش از اجرای کامل یکی از مهمترین اقدامات کنترلی است.
جهت مشاوره رایگان با پادنار به شماره ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
۰ دیدگاه