دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ92
92
فصل ۹۲ ـ عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف برای نماهای ساختمان در مناطق پرباد و طوفانی
مقدمه
ساختمانهایی که در مناطق پرباد، طوفانی، کوهستانی، دشتهای باز، سواحل یا مناطق در معرض بادهای فصلی قرار دارند، علاوه بر بارندگی معمولی ممکن است با باران بادزده مواجه شوند. در این شرایط، قطرات آب با نیروی باد به سطح نما برخورد کرده و میتوانند به سمت درزها، اتصالات، لبهها، پنجرهها و نقاط آسیبپذیر هدایت شوند.
در نماهای متخلخل، بخشی از این آب ممکن است جذب سطح شود. استفاده از یک عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف یا آبگریزکننده سطحی میتواند، در صورت سازگاری با مصالح، برای کاهش جذب آب و خیسشدن سطح مورد بررسی قرار گیرد.
با این حال، باد شدید میتواند فشار و مسیر حرکت آب را تغییر دهد و در چنین شرایطی، عایق شفاف بهتنهایی جایگزین طراحی مناسب نما، آببندی درزها، سالم بودن پنجرهها، آبچکانها و سیستم زهکشی نیست.
برای دریافت مشاوره درباره عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف نمای ساختمان میتوانید به ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
—
۱. چرا باد بر عملکرد نمای ساختمان تأثیر میگذارد؟
در شرایط عادی، باران عمدتاً تحت تأثیر نیروی گرانش به سمت پایین حرکت میکند؛ اما هنگامی که باد شدید وجود داشته باشد، مسیر قطرات آب تغییر میکند.
آب ممکن است:
– به صورت افقی به نما برخورد کند؛
– به سمت بالا و زیر لبهها حرکت کند؛
– وارد درزهای کوچک شود؛
– به سمت اتصالات پنجره هدایت شود؛
– پشت برخی قطعات نما حرکت کند.
بنابراین باران همراه با باد میتواند از نظر مدیریت رطوبت، شرایط پیچیدهتری ایجاد کند.
—
۲. باران بادزده چیست؟
باران بادزده یا Wind-Driven Rain به بارشی گفته میشود که تحت تأثیر جریان باد با زاویهای غیر از حالت عمودی به ساختمان برخورد میکند.
شدت اثر آن به عواملی مانند:
– سرعت باد
– شدت بارندگی
– ارتفاع ساختمان
– شکل نما
– جهت باد
– جهت جغرافیایی نما
– وجود موانع اطراف
وابسته است.
در ساختمانهای بلند یا ساختمانهای واقع در مناطق باز، اهمیت این موضوع میتواند بیشتر باشد.
—
۳. نقش عایق رطوبتی بیرنگ در چنین شرایطی
عایق شفاف آبگریز، در صورت سازگاری با سطح، میتواند جذب آب مصالح متخلخل را کاهش دهد.
این عملکرد برای مواردی مانند:
– سنگ متخلخل
– آجر
– بتن
– سیمان
– ملات
قابل بررسی است.
اما باید بین دو مسئله تفاوت گذاشت:
خیسشدن سطح متخلخل
و
نفوذ آب از درزها و اتصالات
آبگریزکننده میتواند بر اولی اثر داشته باشد، اما الزاماً مشکل دومی را حل نمیکند.
—
۴. چرا آبگریزی برای باران بادزده بهتنهایی کافی نیست؟
باد میتواند آب را با فشار و سرعت به نقاط ضعیف نما هدایت کند.
اگر یک درز باز یا اتصال معیوب وجود داشته باشد، حتی اگر سطح اطراف آن آبگریز باشد، آب ممکن است از همان مسیر وارد ساختمان شود.
بنابراین حفاظت نما باید چندلایه باشد:
آبگریزی سطح + آببندی درزها + زهکشی + طراحی مناسب نما + نگهداری
—
۵. نقاط حساس در نمای ساختمانهای پرباد
در زمان بررسی نما، نقاط زیر اهمیت ویژهای دارند:
– اطراف پنجره
– اطراف درها
– درز بین سنگها
– اتصالات نما
– لبه بالکن
– جانپناه
– زیر لبههای نما
– محل اتصال دیوار و سقف
– محل اتصال دو نوع مصالح
– محل عبور تأسیسات
این نقاط ممکن است حتی بیشتر از سطح اصلی نما در معرض نفوذ آب باشند.
—
۶. نقش پنجرهها در نفوذ آب
یکی از مسیرهای مهم ورود آب در باران بادزده، اطراف پنجرههاست.
باید مواردی مانند:
– درزگیر
– فلاشینگ
– آبچکان
– قاب پنجره
– اتصال قاب به دیوار
بررسی شود.
اگر آب از اطراف پنجره وارد شود، اجرای عایق شفاف روی نمای اطراف بهتنهایی مشکل را برطرف نمیکند.
—
۷. اهمیت آبچکان
آبچکان باعث میشود آب از لبههای ساختمان به سمت بیرون هدایت شود.
در مناطق پرباد، آب ممکن است خلاف مسیر معمول حرکت کند؛ بنابراین طراحی مناسب لبهها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آبچکانهای آسیبدیده یا نامناسب باید پیش از اجرای پوشش سطحی اصلاح شوند.
—
۸. نقش ناودان و آبرو
در ساختمانهای در معرض بارندگی و باد، ناودان و آبرو باید آب را سریع و کنترلشده از ساختمان دور کنند.
گرفتگی یا شکستگی آنها میتواند باعث شود آب روی قسمتهایی از نما جاری شود.
در نتیجه، قبل از اجرای عایق شفاف باید سیستم دفع آب بررسی شود.
—
۹. نمای سنگی در مناطق پرباد
سنگهای طبیعی از نظر جذب آب یکسان نیستند.
در سنگهای متخلخل، آبگریزکننده شفاف میتواند بهعنوان یکی از روشهای کاهش جذب آب بررسی شود.
اما باید موارد زیر نیز کنترل شوند:
– بندکشی
– اتصالات
– ترک سنگ
– لقشدن سنگ
– فاصله سنگ از دیوار
– سیستم نصب
– آبچکانها
—
۱۰. نمای آجری
آجرهای نما نیز در برابر باران بادزده میتوانند آب جذب کنند.
اجرای آبگریزکننده روی آجر، در صورت سازگاری، ممکن است میزان جذب آب سطح را کاهش دهد.
اما بندهای ملات نیز باید بررسی شوند؛ زیرا آب ممکن است از مسیر ملات یا ترکها عبور کند.
—
۱۱. نمای بتنی و سیمانی
سطوح بتنی و سیمانی ممکن است دارای منافذ و ترکهای مختلف باشند.
پیش از اجرای عایق باید:
– ترکها بررسی شوند؛
– قسمتهای سست حذف شوند؛
– سطح تمیز شود؛
– نقاط آسیبدیده ترمیم شوند.
اجرای مستقیم روی سطح ضعیف یا ترکخورده نمیتواند جایگزین تعمیرات لازم باشد.
—
۱۲. باد و گردوغبار
در مناطق پرباد، مشکل فقط باران نیست.
باد میتواند مقدار زیادی گردوغبار را روی نما منتقل کند.
این گردوغبار ممکن است در:
– فرورفتگیها
– بندها
– گوشهها
– اطراف پنجرهها
تجمع کند.
بنابراین نظافت دورهای نما اهمیت دارد.
—
۱۳. گردوغبار قبل از اجرای عایق
وجود گردوغبار روی سطح میتواند تماس ماده با مصالح را کاهش دهد.
به همین دلیل سطح باید پیش از اجرا تا حد امکان:
– تمیز
– خشک یا مطابق دستورالعمل محصول آماده
– عاری از ذرات سست
– عاری از چربی
باشد.
—
۱۴. آیا عایق شفاف ضدگردوغبار است؟
نباید صرفاً بر اساس آبگریز بودن محصول، ادعای «ضدگردوغبار» مطرح کرد.
آبگریزی و چسبندگی ذرات گردوغبار دو موضوع متفاوت هستند.
اگر محصول دارای ویژگی ضدگردوغبار یا خودتمیزشوندگی باشد، بهتر است این ویژگی بر اساس مشخصات فنی یا آزمون مربوطه بیان شود.
—
۱۵. آمادهسازی نما قبل از اجرا
فرآیند پیشنهادی:
مرحله اول
بازرسی کامل نما.
مرحله دوم
شناسایی ترکها و درزها.
مرحله سوم
بررسی اطراف پنجرهها.
مرحله چهارم
بررسی آبچکانها و ناودانها.
مرحله پنجم
پاکسازی گردوغبار و آلودگی.
مرحله ششم
ترمیم قسمتهای آسیبدیده.
مرحله هفتم
انجام تست موضعی.
مرحله هشتم
اجرای نهایی.
—
۱۶. آزمایش موضعی
در نمای ساختمانهای پرباد، تست موضعی اهمیت زیادی دارد.
قسمتی از همان مصالح انتخاب شود و محصول روی آن اجرا گردد.
پس از خشکشدن موارد زیر بررسی شوند:
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– یکنواختی
– لکه
– جذب آب
– سازگاری با پوشش موجود
—
۱۷. نسبت مصرف عایق شفاف
بر اساس مشخصات مصرف مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
این نسبت باید با دستورالعمل فنی محصول تطبیق داده شود.
نوع سطح، میزان تخلخل و روش اجرا میتواند بر میزان مصرف واقعی اثر بگذارد.
—
۱۸. روش اجرای عایق در نمای پرباد
روش اجرا میتواند با توجه به سطح و محصول شامل:
– اسپری
– غلتک
– قلممو
باشد.
در اجرای اسپری باید توجه ویژهای به شرایط باد داشت.
باد شدید میتواند باعث:
– پخش شدن ذرات ماده
– کاهش یکنواختی
– هدررفت محصول
– آلودگی محیط اطراف
شود.
بنابراین اجرای اسپری در شرایط نامناسب باد توصیه نمیشود، مگر مطابق دستورالعمل و با تجهیزات مناسب.
—
۱۹. اهمیت دمای سطح
علاوه بر سرعت باد، دمای سطح نیز اهمیت دارد.
سطح بسیار گرم یا بسیار سرد ممکن است شرایط اجرای متفاوتی ایجاد کند.
قبل از اجرا باید شرایط محیطی و دمای مناسب مصرف براساس دستورالعمل محصول کنترل شود.
—
۲۰. اجرای محصول در زمان بارندگی
اجرای بسیاری از مواد آبگریز در شرایط بارندگی مناسب نیست.
وجود آب آزاد روی سطح میتواند باعث:
– رقیقشدن محصول
– کاهش تماس با سطح
– پخش نامناسب
– ایجاد لکه
شود.
بنابراین باید زمان کافی برای اجرای صحیح و خشکشدن محصول در نظر گرفته شود.
—
۲۱. ساختمانهای بلند در مناطق پرباد
هرچه ارتفاع ساختمان بیشتر باشد، شرایط باد میتواند متفاوتتر شود.
در ساختمانهای مرتفع باید علاوه بر آبگریزی سطحی، موارد زیر نیز مورد توجه باشند:
– طراحی سیستم نما
– اتصالات
– درزها
– پنجرهها
– فلاشینگها
– سیستم تخلیه آب
در چنین پروژههایی پوشش شفاف نباید بهعنوان تنها سیستم حفاظت در برابر باران بادزده در نظر گرفته شود.
—
۲۲. ساختمانهای ساحلی و پرباد
برخی مناطق ساحلی همزمان دارای:
– رطوبت بالا
– نمک
– باد
– باران
هستند.
در این شرایط مشکلات فصل ۸۹ و فصل ۹۲ ممکن است همزمان وجود داشته باشند.
در چنین پروژههایی علاوه بر آبگریزی، باید آلودگی نمکی و مسیرهای نفوذ آب نیز بررسی شوند.
—
۲۳. ساختمانهای مناطق کوهستانی
در مناطق کوهستانی، باد ممکن است همراه با:
– باران
– برف
– یخ
– گردوغبار
باشد.
بنابراین جزئیات اجرایی مانند آبچکان، درزها و لبههای نما اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
—
۲۴. آبگریزی و فشار باد
نباید تصور کرد که آبگریزکننده سطحی میتواند در برابر هر میزان فشار ناشی از باد از نفوذ آب جلوگیری کند.
رفتار آب در برابر فشار باد به طراحی کل سیستم نما وابسته است.
برای پروژههای حساس باید از سیستمهایی استفاده شود که عملکرد آنها برای شرایط موردنظر بررسی و تأیید شده باشد.
—
۲۵. تعمیر ترکها پیش از اجرای محصول
اگر ترک وجود دارد، ابتدا باید علت و نوع ترک مشخص شود.
ترک ممکن است:
– سطحی
– غیرسازهای
– ناشی از جمعشدگی
– ناشی از حرکت مصالح
– یا مرتبط با مشکلات سازهای
باشد.
یک عایق شفاف نباید برای پوشاندن یا حل همه انواع ترک معرفی شود.
—
۲۶. اهمیت درزهای حرکتی
در ساختمانهای بزرگ، درزهای حرکتی برای کنترل حرکت نسبی بخشهای مختلف اهمیت دارند.
این درزها نباید با مادهای که برای آبگریزی سطح طراحی شده، بهصورت نامناسب پوشانده شوند.
برای آببندی آنها باید از سیستم درزگیر مناسب استفاده شود.
—
۲۷. تفاوت حفاظت سطح و آببندی
موضوع| عایق شفاف آبگریز| آببندی درز و اتصال
کاهش جذب آب سطح| هدف اصلی| هدف اصلی نیست
محافظت از مصالح متخلخل| قابل بررسی| محدود
ترک فعال| مناسب نیست| نیازمند سیستم مناسب
درز حرکتی| جایگزین نیست| باید با درزگیر مناسب اجرا شود
اطراف پنجره| کافی نیست| نیازمند جزئیات اجرایی
باران بادزده| کاهش خیسشدن سطح| کنترل مسیر نفوذ
زهکشی| جایگزین نیست| بخشی از طراحی ساختمان
—
۲۸. اشتباهات رایج در مناطق پرباد
اجرای بدون توجه به درزها
ممکن است آب از همان درز وارد شود.
اسپری در باد شدید
باعث کاهش یکنواختی و هدررفت محصول میشود.
اجرای روی سطح آلوده
گردوغبار مانع تماس مناسب ماده با سطح میشود.
تصور آببندی کامل
آبگریزی سطحی جایگزین سیستم آببندی نیست.
بیتوجهی به پنجره
اطراف پنجره یکی از نقاط حساس در باران بادزده است.
بیتوجهی به آبچکان
آب ممکن است روی نما حرکت کند.
—
۲۹. نگهداری دورهای نمای ساختمان
در مناطق پرباد، بازدید دورهای بهتر است شامل موارد زیر باشد:
– بررسی ترکها
– کنترل درزها
– بررسی اطراف پنجره
– بررسی آبچکان
– بررسی ناودان
– پاکسازی گردوغبار
– کنترل لکههای آب
– کنترل شوره
– بررسی قسمتهای آسیبدیده نما
—
۳۰. برنامه پیشنهادی بازرسی
قبل از فصل بارندگی
بازرسی کامل نما و آبروها.
هنگام بارندگیهای شدید
بررسی نقاط نفوذ آب.
بعد از طوفان
بازرسی آسیبهای مکانیکی و بازشدن درزها.
پایان فصل بارندگی
بررسی لکهها، شوره و وضعیت سطح.
—
۳۱. نمای ساختمان پس از طوفان
پس از وقوع باد شدید یا طوفان، بهتر است قسمتهای زیر بررسی شوند:
– قطعات سنگ
– بندها
– درزها
– قاب پنجره
– آبچکان
– لبههای نما
– پوششهای سطحی
اگر بخشی از نما لق یا جدا شده باشد، ابتدا باید مشکل ایمنی و اتصال آن رفع شود.
عایق شفاف برای تثبیت قطعات نمای جداشده طراحی نشده است.
—
۳۲. عایق شفاف و حفظ ظاهر نما
در نماهای سنگی و آجری، یکی از اهداف استفاده از محصول شفاف میتواند حفظ ظاهر مصالح باشد.
با این حال، حتی محصولات بیرنگ ممکن است روی برخی مصالح باعث تغییر جزئی در:
– رنگ
– براقیت
– عمق رنگ
– بافت ظاهری
شوند.
به همین دلیل تست موضعی ضروری است.
—
۳۳. چکلیست اجرای عایق رطوبتی بیرنگ در مناطق پرباد
☐ نوع مصالح مشخص شده است.
☐ میزان تخلخل بررسی شده است.
☐ ترکها کنترل شدهاند.
☐ درزها بررسی شدهاند.
☐ اطراف پنجرهها بررسی شده است.
☐ آبچکانها سالم هستند.
☐ ناودانها سالم هستند.
☐ سطح از گردوغبار پاک شده است.
☐ تست موضعی انجام شده است.
☐ تغییر رنگ بررسی شده است.
☐ تغییر براقیت بررسی شده است.
☐ سرعت باد هنگام اجرا مناسب است.
☐ بارندگی در زمان اجرا پیشبینی نشده است.
☐ نسبت مصرف کنترل شده است.
☐ روش اجرا با شرایط محیطی سازگار است.
☐ برنامه نگهداری مشخص شده است.
—
۳۴. نکات مهم برای پروژههای بزرگ
در پروژههای بزرگ بهتر است اجرای کامل به یکباره آغاز نشود.
پیشنهاد میشود:
1. یک قسمت نمونه انتخاب شود.
2. آمادهسازی کامل انجام شود.
3. محصول در مقیاس محدود اجرا شود.
4. نتیجه بررسی شود.
5. روش اجرا استاندارد شود.
6. سپس اجرای گسترده آغاز گردد.
این روش میتواند ریسک تفاوت ظاهری یا اجرای نامناسب را کاهش دهد.
—
۳۵. مشخصات مصرف محصول پادنار
بر اساس مشخصات مصرف مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت مصرف عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف پادنار:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
در نظر گرفته شده است.
مقدار نهایی مصرف میتواند براساس نوع مصالح و میزان جذب سطح متفاوت باشد.
در پروژههای بزرگ، انجام تست موضعی و تعیین روش اجرای یکنواخت اهمیت بیشتری پیدا میکند.
برای دریافت مشاوره فنی درباره استفاده از عایق شفاف پادنار در نماهای ساختمان، ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹.
—
۳۶. جمعبندی فصل ۹۲
در مناطق پرباد و طوفانی، باران میتواند تحت تأثیر باد با زاویه و سرعت بیشتری به سطح ساختمان برخورد کند. در چنین شرایطی، آب ممکن است علاوه بر سطح متخلخل، به سمت درزها، پنجرهها، اتصالات، لبهها و نقاط آسیبپذیر هدایت شود.
عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف، در صورت سازگاری با مصالح، میتواند برای کاهش جذب آب و خیسشدن برخی سطوح متخلخل مورد بررسی قرار گیرد؛ اما نباید آن را جایگزین آببندی درزها، تعمیر ترکها، آبچکان، فلاشینگ، پنجره استاندارد یا سیستم زهکشی دانست.
برای ساختمانهای پرباد، حفاظت مؤثر از نما باید ترکیبی از آمادهسازی سطح، آبگریزی مناسب، آببندی جزئیات، مدیریت آب، کنترل درزها و نگهداری دورهای باشد.
برای دریافت اطلاعات و مشاوره درباره عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف پادنار، ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹.
فصل بعدی
در فصل ۹۳ به بررسی عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف برای نماهای ساختمان در برابر باران شدید و آب باران میپردازیم؛ با تمرکز بر جذب آب، آبچکانها، ناودان، لبههای نما، شستوشوی باران، بارندگیهای فصلی و تفاوت آبگریزی سطحی با آببندی کامل.
۰ دیدگاه