دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ105
فصل ۱۰۵ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای بالکن، تراس و سطوح افقی متصل به نما
مقدمه
بالکن و تراس از قسمت‌هایی از ساختمان هستند که به دلیل قرار گرفتن در معرض مستقیم باران، برف، تابش خورشید و تغییرات دمایی، همواره در معرض رطوبت قرار دارند. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که کف تراس یا بالکن از مصالح متخلخل مانند سیمان، بتن، موزاییک یا برخی سنگ‌های ساختمانی تشکیل شده باشد.
در چنین سطوحی، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند در شرایط مناسب به‌عنوان یک راهکار آب‌گریزی سطحی برای کاهش جذب آب مورد بررسی قرار گیرد. با این حال، نباید آب‌گریزکننده شفاف را با سیستم آب‌بندی کامل کف تراس یا بالکن یکسان دانست.
در صورتی که مشکل اصلی ناشی از ترک، درز، خرابی لایه آب‌بندی زیرین، شیب‌بندی نامناسب یا فشار آب باشد، ابتدا باید منشأ مشکل اصلاح شود.
جهت دریافت مشاوره درباره استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای بالکن، تراس و سطوح سیمانی و بتنی، ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
—
۱. چرا بالکن و تراس در معرض نفوذ آب هستند؟
بالکن و تراس برخلاف بسیاری از سطوح داخلی ساختمان مستقیماً در معرض شرایط محیطی قرار دارند.
مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:
– بارندگی
– برف
– آب حاصل از ذوب برف
– شست‌وشوی کف
– شبنم
– رطوبت هوا
– تغییرات دمایی
– تابش مستقیم خورشید
اگر کف دارای منافذ یا ترک باشد، آب می‌تواند در سطح باقی بماند یا به داخل مصالح نفوذ کند.
—
۲. تفاوت سطح افقی و سطح عمودی
رفتار آب روی کف بالکن با نمای عمودی متفاوت است.
در نمای عمودی، بخش زیادی از آب به دلیل جاذبه به سمت پایین حرکت می‌کند؛ اما در کف تراس، اگر شیب مناسب وجود نداشته باشد، آب می‌تواند روی سطح جمع شود.
به همین دلیل در سطوح افقی، موضوع شیب‌بندی و تخلیه آب اهمیت بسیار زیادی دارد.
—
۳. اهمیت شیب‌بندی تراس
شیب‌بندی مناسب یکی از اصول اصلی کنترل آب در تراس است.
هدف آن این است که آب به‌جای ماندن روی کف، به سمت مسیر تخلیه هدایت شود.
اگر آب به‌صورت طولانی روی کف باقی بماند، حتی آب‌گریزی سطح نیز نمی‌تواند جایگزین سیستم مناسب تخلیه آب شود.
بنابراین پیش از استفاده از عایق شفاف باید وضعیت شیب بررسی شود.
—
۴. آب‌گریزی در برابر آب‌بندی تراس
این دو اصطلاح از نظر فنی یکسان نیستند.
آب‌گریزی
باعث کاهش تمایل سطح متخلخل به جذب آب می‌شود.
آب‌بندی
برای جلوگیری از عبور آب از یک سیستم یا لایه طراحی می‌شود.
اگر تراس دارای نشتی فعال باشد، استفاده از آب‌گریزکننده شفاف روی سطح ممکن است راهکار اصلی نباشد.
—
۵. کف سیمانی تراس
کف سیمانی معمولاً دارای منافذی است که می‌توانند مقداری آب جذب کنند.
در چنین سطوحی، یک محصول آب‌گریز مناسب می‌تواند در صورت سازگاری با مصالح، جذب آب سطحی را کاهش دهد.
قبل از اجرا باید سطح از نظر:
– ترک
– تخلخل
– آلودگی
– فرسایش
– شیب
– وضعیت آبچکان
بررسی شود.
—
۶. کف بتنی بالکن
بتن نیز با توجه به طرح اختلاط، تراکم، عمل‌آوری و شرایط سطح می‌تواند دارای منافذ مختلف باشد.
در بتن سالم و آماده، استفاده از محصول شفاف آب‌گریز می‌تواند به‌عنوان یکی از روش‌های حفاظت سطحی بررسی شود.
اما ترک‌های فعال، درزها و نشتی‌های زیرین باید جداگانه مورد بررسی قرار گیرند.
—
۷. تراس موزاییکی
موزاییک و ملات زیر آن می‌توانند رفتار متفاوتی نسبت به آب داشته باشند.
در این نوع کف باید علاوه بر خود موزاییک، وضعیت:
– بندها
– ترک‌ها
– محل اتصال کف و دیوار
– شیب‌بندی
– کف‌شور
نیز بررسی شود.
آب ممکن است از بندها یا اتصالات وارد لایه‌های زیرین شود.
—
۸. تراس سنگ‌فرش
سنگ‌های مورد استفاده در تراس از نظر تخلخل یکسان نیستند.
سنگ‌های متخلخل ممکن است آب بیشتری جذب کنند، در حالی که برخی سنگ‌های متراکم جذب بسیار کمتری دارند.
بنابراین قبل از اجرای عایق شفاف باید نوع سنگ مشخص و یک نمونه آزمایشی انجام شود.
—
۹. محل اتصال کف و دیوار
یکی از نقاط حساس تراس، گوشه‌ای است که کف به دیوار می‌رسد.
در این محل ممکن است:
– ترک
– بازشدگی
– خرابی درز
– جمع‌شدن آب
اتفاق بیفتد.
در صورت وجود درز یا ترک، ابتدا باید سیستم مناسب تعمیر یا درزگیری شود.
عایق شفاف سطحی نباید جایگزین آب‌بندی این اتصال تلقی شود.
—
۱۰. کف‌شور و مسیر تخلیه آب
کف‌شور باید به‌درستی نصب و نگهداری شود.
اگر مسیر خروج آب مسدود باشد، آب روی سطح باقی می‌ماند.
بنابراین در بررسی تراس باید موارد زیر کنترل شوند:
– محل کف‌شور
– شیب اطراف کف‌شور
– باز بودن مسیر تخلیه
– اتصال صحیح آب‌بندی به کف‌شور
—
۱۱. آبچکان بالکن
لبه بالکن باید به‌گونه‌ای طراحی شود که آب را از سطح نما دور کند.
آبچکان نامناسب ممکن است باعث شود آب از لبه کف به سمت دیوار یا زیر بالکن حرکت کند.
بنابراین آبچکان بخش مهمی از طراحی کنترل رطوبت است.
—
۱۲. ترک‌های کف تراس
ترک‌های کف باید قبل از اجرای عایق شفاف بررسی شوند.
ترک‌های ریز سطحی، ترک‌های باز و ترک‌های فعال رفتار متفاوتی دارند.
در صورت وجود ترک قابل توجه، ابتدا باید علت آن مشخص و روش تعمیر مناسب انتخاب شود.
پوشاندن ترک با آب‌گریزکننده، جایگزین تعمیر ترک نیست.
—
۱۳. اجرای عایق شفاف روی تراس قدیمی
در تراس‌های قدیمی، ابتدا باید:
1. سطح بررسی شود.
2. آلودگی‌ها حذف شوند.
3. ذرات سست جدا شوند.
4. ترک‌ها و درزها بررسی شوند.
5. شیب‌بندی کنترل شود.
6. کف‌شور بررسی شود.
7. سطح برای اجرای محصول آماده شود.
سپس اجرای آزمایشی انجام شود.
—
۱۴. اجرای عایق شفاف روی تراس نوساز
در تراس نوساز نیز نباید بلافاصله پس از اجرای ملات یا بتن، محصول محافظ اجرا شود.
سطح باید شرایط مناسب خود را به دست آورده و مطابق دستورالعمل محصول آماده شده باشد.
عمل‌آوری بتن و ملات باید به‌طور کامل مورد توجه قرار گیرد.
—
۱۵. نسبت رقیق‌سازی محصول پادنار
بر اساس مشخصات ارائه‌شده برای محصول مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
به‌عنوان نسبت رقیق‌سازی در نظر گرفته می‌شود.
با توجه به تفاوت احتمالی شرایط پروژه، دستورالعمل فنی محصول باید در زمان اجرای واقعی ملاک نهایی قرار گیرد.
برای دریافت مشاوره درباره میزان مصرف و روش اجرای عایق شفاف روی بالکن و تراس، ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
—
۱۶. روش اجرای عایق شفاف روی کف
با توجه به مشخصات محصول و نوع سطح، می‌توان از:
– اسپری
– غلطک
– قلم‌مو
استفاده کرد.
در سطوح افقی، توزیع یکنواخت محصول اهمیت زیادی دارد.
نباید اجازه داد مواد در نقاط خاصی جمع شوند.
—
۱۷. آماده‌سازی کف قبل از اجرا
قبل از اجرای محصول بهتر است:
– گردوغبار حذف شود؛
– چربی و آلودگی برطرف شود؛
– ذرات سست جدا شوند؛
– ترک‌ها بررسی شوند؛
– درزها بررسی شوند؛
– سطح در شرایط مناسب رطوبتی قرار داشته باشد.
در صورت وجود پوشش قبلی، سازگاری آن با محصول نیز باید بررسی شود.
—
۱۸. اجرای آزمایشی روی بالکن
به‌خصوص در تراس‌هایی که دارای سنگ، موزاییک یا بتن اکسپوز هستند، اجرای نمونه اهمیت زیادی دارد.
در نمونه آزمایشی موارد زیر بررسی شود:
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– لکه
– جذب محصول
– آب‌گریزی
– یکنواختی
پس از تأیید نمونه، اجرای کل سطح انجام شود.
—
۱۹. تراس در مناطق پرباران
در مناطق پرباران، کف تراس دفعات زیادی در معرض آب قرار می‌گیرد.
در چنین مناطقی باید مجموعه‌ای از اقدامات در نظر گرفته شود:
– شیب مناسب
– تخلیه صحیح
– آبچکان
– کنترل درزها
– کنترل ترک‌ها
– حفاظت سطحی در صورت نیاز
عایق شفاف می‌تواند در شرایط مناسب یکی از اقدامات تکمیلی باشد.
—
۲۰. تراس در مناطق سردسیر
در مناطق سردسیر، آب موجود در منافذ سطح ممکن است در زمان یخ‌زدگی منجمد شود.
به همین دلیل کاهش جذب آب مصالح می‌تواند از نظر حفاظت سطحی مورد توجه باشد.
با این حال، مقاومت واقعی در برابر چرخه یخ‌زدگی و ذوب باید بر اساس مشخصات و آزمون‌های معتبر محصول ارزیابی شود.
—
۲۱. تراس در مناطق گرم و خشک
در مناطق گرم، سطح تراس ممکن است در طول روز به دمای بالایی برسد و سپس در شب با کاهش دما مواجه شود.
تغییرات دمایی می‌تواند بر مصالح و درزها اثر بگذارد.
در چنین شرایطی بررسی ترک‌ها و اتصالات اهمیت ویژه‌ای دارد.
—
۲۲. تراس در مناطق ساحلی
در مناطق ساحلی، رطوبت بالا و وجود نمک محیطی می‌تواند شرایط خاصی ایجاد کند.
در این مناطق باید علاوه بر آب‌گریزی سطح:
– شوره
– رسوب نمک
– ترک
– خوردگی قطعات فلزی
– وضعیت کف‌شور
– وضعیت درزها
نیز بررسی شود.
—
۲۳. آیا عایق شفاف برای نشتی تراس کافی است؟
اگر نشتی فعال وجود دارد، ابتدا باید منشأ آن پیدا شود.
علت نشتی ممکن است:
– ترک کف
– خرابی عایق زیرین
– خرابی کف‌شور
– نفوذ از اتصال کف و دیوار
– درزهای باز
– آب جمع‌شده
– نقص شیب‌بندی
باشد.
در این شرایط، آب‌گریزکننده شفاف نباید به‌عنوان درمان قطعی نشتی در نظر گرفته شود.
—
۲۴. تفاوت حفاظت سطحی با آب‌بندی زیر موزاییک
در برخی تراس‌ها، سیستم آب‌بندی اصلی در زیر لایه نهایی کف قرار دارد.
اگر این لایه خراب شده باشد، آب ممکن است از زیر موزاییک عبور کند.
در چنین شرایطی اجرای عایق شفاف روی سطح موزاییک لزوماً مشکل سیستم زیرین را حل نمی‌کند.
—
۲۵. تراس بدون پوشش نهایی
برخی تراس‌ها دارای کف بتنی یا سیمانی نمایان هستند.
در این حالت، در صورت سالم بودن سطح و سازگاری محصول، آب‌گریزسازی مستقیم می‌تواند ساده‌تر باشد.
اما همچنان:
– شیب
– ترک
– کف‌شور
– آبچکان
– درزها
باید بررسی شوند.
—
۲۶. اشتباهات رایج در اجرای عایق شفاف روی تراس
اشتباه اول: اجرای روی سطح خیس بدون توجه به دستورالعمل
شرایط رطوبتی سطح باید مناسب باشد.
اشتباه دوم: نادیده گرفتن شیب
آب‌گریزی جایگزین شیب‌بندی نیست.
اشتباه سوم: پوشاندن ترک
ترک باید ابتدا بررسی و در صورت نیاز ترمیم شود.
اشتباه چهارم: نادیده گرفتن کف‌شور
تخلیه صحیح آب اهمیت اساسی دارد.
اشتباه پنجم: اجرای بدون نمونه
خصوصاً روی سنگ و موزاییک.
اشتباه ششم: انتظار رفع نشتی زیرین
آب‌گریزکننده سطحی جایگزین آب‌بندی زیر کف نیست.
—
۲۷. کنترل کیفیت بعد از اجرا
بعد از اجرای محصول، سطح باید از نظر:
– یکنواختی
– تغییر رنگ
– لکه
– تجمع مواد
– آب‌گریزی
– نقاط جاافتاده
بررسی شود.
همچنین در اولین بارندگی قابل توجه، عملکرد سیستم تخلیه آب و رفتار سطح بررسی شود.
—
۲۸. نگهداری تراس پس از اجرای عایق شفاف
نگهداری منظم می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
– تمیز نگه داشتن کف‌شور
– کنترل درزها
– بررسی ترک‌ها
– حذف رسوبات
– بررسی آبچکان
– بررسی نقاط تجمع آب
این اقدامات به اندازه اجرای محصول اهمیت دارند.
—
۲۹. چک‌لیست اجرای عایق شفاف تراس
☐ سطح سالم است.
☐ شیب‌بندی مناسب است.
☐ کف‌شور باز و سالم است.
☐ ترک‌ها بررسی شده‌اند.
☐ درزها بررسی شده‌اند.
☐ سطح تمیز است.
☐ سطح شرایط مناسب برای اجرا دارد.
☐ نمونه آزمایشی انجام شده است.
☐ میزان مصرف مشخص شده است.
☐ شرایط آب‌وهوایی مناسب است.
☐ پس از اجرا، یکنواختی سطح بررسی شده است.
—
۳۰. جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
بالکن و تراس به دلیل افقی بودن و قرار گرفتن مستقیم در معرض بارندگی، از قسمت‌های حساس ساختمان در برابر آب هستند.
استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف روی سطوح سیمانی، بتنی، برخی سنگ‌ها یا مصالح متخلخل می‌تواند در شرایط مناسب به کاهش جذب آب سطحی کمک کند.
اما موفقیت سیستم تنها به محصول وابسته نیست.
شیب‌بندی، کف‌شور، آبچکان، درزگیری، ترمیم ترک و سیستم آب‌بندی زیرین باید به‌صورت جداگانه کنترل شوند.
در صورت وجود نشتی فعال، ابتدا باید منشأ نفوذ آب مشخص و اصلاح شود.
بر اساس مشخصات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت رقیق‌سازی مورد استفاده در این دانشنامه ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است و در اجرای واقعی باید دستورالعمل فنی محصول ملاک نهایی قرار گیرد.
برای دریافت مشاوره درباره استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف در بالکن، تراس، کف سیمانی و بتن، ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
در فصل بعد، به بررسی عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای دیوارهای محوطه، دیوارهای حیاط و دیوارهای مشترک ساختمان‌ها می‌پردازیم؛ با تمرکز بر باران، رطوبت زمین، شوره، جذب آب و تفاوت دیوارهای یک‌طرفه و دوطرفه.
۰ دیدگاه