دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ131
فصل ۱۳۱ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در مناطق دارای باران اسیدی و آلودگی جوی
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
نمای ساختمان در مناطق شهری و صنعتی ممکن است هم‌زمان در معرض رطوبت، بارندگی و آلاینده‌های موجود در هوا قرار گیرد. در برخی مناطق، ترکیب آلاینده‌های جوی با آب باران می‌تواند ویژگی شیمیایی آب باران را تغییر دهد و شرایطی ایجاد کند که از آن با عنوان باران اسیدی یاد می‌شود.
باران اسیدی موضوعی متفاوت از صرفاً «باران آلوده» است. اسیدیته باران به ترکیبات موجود در جو و واکنش آنها با آب بستگی دارد و شدت آن در مناطق مختلف یکسان نیست.
برای نمای ساختمان، اهمیت این موضوع در آن است که برخی مصالح معدنی، ملات‌ها، سنگ‌ها و سطوح سیمانی ممکن است در برابر محیط‌های اسیدی حساسیت بیشتری داشته باشند.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف یا آبگریزکننده سطح می‌تواند در برخی کاربردها با کاهش تماس و جذب آب، به عنوان یکی از اقدامات محافظتی مورد بررسی قرار گیرد؛ اما نباید بدون آزمون و مشخصات فنی، ادعا کرد که هر محصول شفاف در برابر باران اسیدی «مقاومت شیمیایی کامل» ایجاد می‌کند.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
باران اسیدی چیست؟
باران اسیدی به بارش‌هایی گفته می‌شود که اسیدیته آنها به دلیل حضور ترکیبات خاص در جو، نسبت به بارش معمولی افزایش یافته است.
گازهایی مانند اکسیدهای گوگرد و اکسیدهای نیتروژن می‌توانند در فرآیندهای جوی با آب و اکسیژن واکنش داده و ترکیبات اسیدی ایجاد کنند.
شدت این پدیده به شرایط منطقه، میزان آلاینده‌ها، باد، رطوبت و سایر عوامل جوی وابسته است.
بنابراین نمی‌توان هر باران شهری را باران اسیدی دانست.
باران اسیدی چگونه به نما آسیب می‌زند؟
وقتی آب باران با ترکیبات اسیدی همراه باشد، تماس مکرر آن با برخی مصالح می‌تواند به مرور بر سطح اثر بگذارد.
نوع و شدت این اثر به جنس مصالح، میزان تخلخل، ترکیب شیمیایی سطح، مدت تماس و شرایط محیطی وابسته است.
مصالح کربناته مانند برخی سنگ‌های آهکی ممکن است در برابر محیط‌های اسیدی حساس‌تر باشند، در حالی که رفتار سنگ‌های سیلیکاته یا مصالح دیگر متفاوت است.
بنابراین انتخاب روش محافظت باید با توجه به نوع مصالح انجام شود.
تفاوت باران اسیدی با آب باران معمولی
هر آب بارانی اسیدی به معنای مخرب بودن شدید برای ساختمان نیست.
اسیدیته بارش می‌تواند در محدوده‌های مختلف قرار گیرد و اثر آن بر مصالح نیز به عوامل متعددی وابسته است.
به همین دلیل در یک مقاله فنی بهتر است از عبارت‌های قطعی مانند «هر باران اسیدی باعث تخریب نما می‌شود» استفاده نشود.
آنچه اهمیت دارد، بررسی ترکیب مصالح، شرایط محیطی و میزان تماس مکرر با بارش و آلاینده‌ها است.
نقش آلودگی هوا
در شهرهای بزرگ، هوا می‌تواند حاوی ذرات معلق، دوده، گردوغبار و ترکیبات گازی مختلف باشد.
وقتی این مواد روی نمای ساختمان می‌نشینند، سطح نما ممکن است کدر و آلوده شود.
اگر هم‌زمان رطوبت یا بارندگی وجود داشته باشد، بخشی از این مواد می‌تواند با آب واکنش نشان داده یا به سطح بچسبد.
به همین دلیل حفاظت نما در شهرهای آلوده فقط مسئله آب نیست؛ موضوع آلودگی سطح نیز اهمیت دارد.
آبگریزی و کاهش جذب آب آلوده
اگر سطح نما آب را به راحتی جذب کند، آب باران همراه با ذرات و آلاینده‌ها می‌تواند وارد منافذ سطح شود.
کاهش جذب آب می‌تواند در برخی شرایط میزان تماس مواد محلول با بخش داخلی منافذ را کاهش دهد.
این موضوع یکی از دلایلی است که آبگریزی سطحی می‌تواند به عنوان بخشی از برنامه حفاظت از نما مطرح شود.
با این حال، این موضوع با «مقاومت شیمیایی کامل در برابر اسیدها» تفاوت دارد.
آیا عایق شفاف در برابر باران اسیدی مقاوم است؟
پاسخ را نمی‌توان بدون شناخت فرمول محصول و آزمون مربوط به صورت قطعی بیان کرد.
یک پوشش ممکن است در برابر رطوبت عملکرد مناسبی داشته باشد اما در برابر محیط اسیدی رفتار متفاوتی نشان دهد.
اگر مقاومت در برابر باران اسیدی یکی از الزامات پروژه باشد، بهتر است مشخصات مقاومت شیمیایی و آزمون‌های مرتبط با محصول بررسی شود.
صرفاً شفاف یا بی‌رنگ بودن محصول، نشانه مقاومت اسیدی نیست.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
نمای سنگی و باران اسیدی
سنگ‌ها از نظر ترکیب شیمیایی متفاوت هستند.
برخی سنگ‌های آهکی و کربناته در برابر اسیدها حساس‌ترند. در چنین سطوحی، محیط اسیدی می‌تواند به مرور باعث تغییر در سطح سنگ شود.
در مقابل، سنگ‌های دیگر ممکن است رفتار متفاوتی داشته باشند.
بنابراین برای نمای سنگی در مناطق آلوده، نوع سنگ باید قبل از انتخاب محصول مشخص شود.
تراورتن و محیط اسیدی
تراورتن یکی از سنگ‌های رایج در نمای ساختمان است و از نظر ترکیب عمدتاً در گروه سنگ‌های کربناته قرار می‌گیرد.
به همین دلیل، قرار گرفتن طولانی‌مدت در محیط اسیدی می‌تواند برای سطح آن اهمیت داشته باشد.
آبگریزی می‌تواند با کاهش جذب آب، بخشی از تماس آب با منافذ سطح را کاهش دهد، اما نباید از این موضوع نتیجه گرفت که هر آبگریزکننده‌ای می‌تواند تراورتن را در برابر اسید مقاوم کند.
در پروژه‌های حساس، آزمون سازگاری و مقاومت شیمیایی اهمیت ویژه‌ای دارد.
نمای آجری و آلودگی جوی
آجر نیز می‌تواند ذرات آلاینده را روی سطح خود نگه دارد.
در مناطق شهری، دوده و گردوغبار ممکن است در طول زمان ظاهر آجر را تغییر دهند.
اگر آجر متخلخل باشد، جذب آب آلوده نیز می‌تواند مورد توجه قرار گیرد.
استفاده از یک آبگریزکننده مناسب می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی بررسی شود، ولی تمیزکاری و نگهداری دوره‌ای همچنان ضروری است.
نمای سیمانی و باران اسیدی
سطوح سیمانی و بتنی در محیط‌های شهری می‌توانند در معرض آب باران و آلاینده‌ها قرار گیرند.
در چنین شرایطی، کاهش جذب آب می‌تواند یکی از روش‌های محافظتی باشد.
اما اگر هدف پروژه مقاومت در برابر محیط اسیدی است، باید مقاومت شیمیایی واقعی محصول بررسی شود.
آبگریزی به تنهایی معادل پوشش ضداسید نیست.
بتن اکسپوز در مناطق آلوده
بتن اکسپوز به دلیل ظاهر نهایی خود معمولاً نسبت به لکه و آلودگی حساس است.
ذرات معلق و دوده می‌توانند روی سطح آن بنشینند و ظاهر یکنواخت بتن را تغییر دهند.
آبگریزی ممکن است به کاهش جذب آب و آسان‌تر شدن برخی فرآیندهای نگهداری کمک کند، اما عملکرد دقیق آن باید روی بتن واقعی پروژه آزمایش شود.
آلودگی و شست‌وشوی نما
در مناطق آلوده، شست‌وشوی دوره‌ای نما اهمیت دارد.
اما روش شست‌وشو باید با نوع مصالح و پوشش اجراشده سازگار باشد.
استفاده از مواد شوینده قوی یا اسیدی بدون بررسی می‌تواند به خود مصالح یا پوشش محافظ آسیب بزند.
بنابراین پس از اجرای آبگریزکننده باید دستورالعمل نگهداری مناسب نیز در نظر گرفته شود.
آبگریزی به معنی خودتمیزشوندگی کامل نیست
گاهی در تبلیغات محصولات آبگریز از عبارت «خودشویندگی» استفاده می‌شود.
اما باید میان کاهش چسبندگی برخی آلودگی‌ها و خودتمیزشوندگی کامل تفاوت قائل شد.
حتی یک سطح آبگریز ممکن است در محیط شهری با دوده، گردوغبار و ذرات معلق آلوده شود.
بنابراین آبگریزی جایگزین کامل شست‌وشو و نگهداری نما نیست.
تأثیر باران اسیدی بر درزها و اتصالات
در نما فقط سطح اصلی مصالح اهمیت ندارد.
درزهای ساختمانی، ملات‌ها، چسب‌ها، درزبندها و اتصالات ممکن است رفتار متفاوتی در برابر محیط اسیدی داشته باشند.
بنابراین هنگام بررسی یک نمای ساختمانی در منطقه آلوده باید تمام اجزای سیستم نما مورد توجه قرار گیرند.
اجرای آبگریزکننده روی سطح اصلی نمی‌تواند مشکلات یک درزگیر ناسازگار یا خراب را حل کند.
آیا عایق شفاف باید اسیدی باشد؟
خیر.
اسیدی یا قلیایی بودن ماده مصرفی موضوعی کاملاً جدا از مقاومت آن در برابر باران اسیدی است.
بر اساس مشخصات ارائه‌شده برای محصول مورد استفاده در این دانشنامه، محدوده pH اعلام‌شده برای محصول در برخی اطلاعات قبلی مطرح شده است، اما این موضوع به تنهایی برای اثبات مقاومت در برابر باران اسیدی کافی نیست.
برای ادعای مقاومت شیمیایی باید آزمون مناسب انجام شود.
آماده‌سازی سطح آلوده
اگر سطح نما مدت زیادی در معرض آلودگی جوی بوده، قبل از اجرای آبگریزکننده باید شرایط سطح بررسی شود.
دوده، چربی، گردوغبار، شوره و لایه‌های سست می‌توانند مانع تماس مناسب محصول با سطح شوند.
گاهی لازم است ابتدا شست‌وشوی مناسب انجام شود و پس از خشک شدن و آماده‌سازی صحیح، محصول اجرا گردد.
اجرای آزمایشی
برای نماهای قدیمی و آلوده، اجرای آزمایشی اهمیت بیشتری دارد.
یک قسمت کوچک را انتخاب کنید و پس از تمیزکاری، محصول را اجرا نمایید.
بعد از خشک شدن، موارد زیر بررسی شود:
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– یکنواختی
– رفتار قطرات آب
– سازگاری با سنگ یا آجر
– رفتار سطح پس از شست‌وشو
این روش از ایجاد مشکل در کل نما جلوگیری می‌کند.
میزان رقیق‌سازی محصول
بر اساس مشخصات ارائه‌شده برای محصول مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
این نسبت باید در زمان اجرا با مشخصات فنی و دستورالعمل نهایی محصول تطبیق داده شود.
تفاوت آبگریزی با پوشش ضداسید
این دو کاربرد را نباید یکی دانست.
آبگریزکننده برای کاهش جذب آب طراحی می‌شود.
پوشش ضداسید برای مقاومت در برابر مواد اسیدی طراحی و آزمون می‌شود.
ممکن است یک محصول در برابر رطوبت عملکرد مناسبی داشته باشد اما برای محیط‌های اسیدی شدید مناسب نباشد.
بنابراین اگر پروژه صنعتی یا شیمیایی است، باید محصول متناسب با همان محیط انتخاب شود.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
باران اسیدی و شوره
باران اسیدی را نباید با شوره ساختمانی یکسان دانست.
شوره معمولاً به حرکت و تبخیر آب حاوی نمک‌های محلول مربوط است.
باران اسیدی مسئله‌ای مرتبط با ترکیب شیمیایی بارش و آلاینده‌های جوی است.
ممکن است هر دو در یک ساختمان وجود داشته باشند، اما منشأ و راهکار آنها یکسان نیست.
نقش رطوبت در مناطق صنعتی
در مناطق صنعتی، ممکن است ترکیب رطوبت و آلاینده‌های جوی اهمیت بیشتری داشته باشد.
در چنین محیط‌هایی بهتر است علاوه بر آبگریزی، مقاومت شیمیایی مصالح، درزبندها و پوشش‌های موجود نیز بررسی شود.
برای محیط‌های صنعتی شدید، انتخاب محصول باید بر اساس داده‌های فنی و آزمون واقعی انجام شود.
نگهداری نمای محافظت‌شده
پس از اجرای محصول، نما باید به صورت دوره‌ای بررسی شود.
اگر آلودگی شدید، ترک، خرابی درزها یا تغییرات سطحی مشاهده شد، باید علت بررسی شود.
همچنین در صورت استفاده از مواد شوینده، سازگاری آنها با پوشش محافظ باید بررسی گردد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
آیا عایق شفاف جلوی آلودگی هوا را می‌گیرد؟
خیر.
هیچ آبگریزکننده‌ای را نباید صرفاً بر اساس خاصیت آبگریزی، به عنوان فیلتر آلودگی هوا معرفی کرد.
ذرات موجود در هوا همچنان می‌توانند روی نما بنشینند.
نقش احتمالی آبگریزی بیشتر به رفتار سطح در برابر آب و جذب رطوبت مربوط است.
آیا آبگریزی از تخریب شیمیایی جلوگیری می‌کند؟
نمی‌توان بدون اطلاعات آزمون چنین ادعایی کرد.
اگر یک محصول دارای مقاومت شیمیایی تأییدشده باشد، می‌توان بر اساس محدوده و شرایط آزمون درباره آن صحبت کرد.
اما اگر فقط خاصیت آبگریزی محصول مشخص شده باشد، بهتر است ادعا به همان کاهش جذب آب محدود شود.
جمع‌بندی
باران اسیدی و آلودگی جوی دو موضوع مهم در نگهداری نماهای ساختمانی در مناطق شهری و صنعتی هستند. ترکیب رطوبت، آلاینده‌ها و تماس مکرر با سطح می‌تواند برای برخی مصالح اهمیت بیشتری داشته باشد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند در صورت سازگاری با مصالح، به کاهش جذب آب سطحی کمک کند. این ویژگی ممکن است در حفاظت از برخی سطوح در برابر رطوبت محیطی مفید باشد.
اما آبگریزی با مقاومت ضداسیدی یکسان نیست. برای ادعای مقاومت در برابر باران اسیدی یا مواد شیمیایی باید آزمون و مشخصات فنی معتبر وجود داشته باشد.
در نمای سنگی، به‌خصوص سنگ‌های حساس به اسید، نوع سنگ اهمیت زیادی دارد. در نماهای آجری، سیمانی و بتنی نیز تخلخل، وضعیت سطح و میزان آلودگی باید بررسی شود.
همچنین تمیزکاری، ترمیم ترک‌ها، بررسی درزها و اجرای آزمایشی قبل از پوشش کامل، بخش مهمی از فرآیند حفاظت نما هستند.
برای مشاوره درباره کاربرد عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار در نماهای شهری، صنعتی و آلوده: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
فصل بعد
فصل ۱۳۲ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر دوده، گردوغبار و ذرات معلق هوا
۰ دیدگاه