دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ136
فصل ۱۳۷ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر باران، تابش شدید خورشید و تغییرات شدید دما
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
نمای ساختمان در فضای بیرون دائماً با یک عامل محیطی روبه‌رو نیست. در بسیاری از مناطق، ممکن است یک نما در طول یک شبانه‌روز ابتدا در معرض رطوبت و باران قرار بگیرد، سپس با تابش شدید خورشید خشک شود و در ادامه با افت دمای شبانه مواجه شود.
این تغییرات پی‌درپی باعث می‌شوند حفاظت از نما فقط به موضوع بارندگی محدود نباشد.
ترکیب آب، تابش خورشید و تغییرات دمایی می‌تواند شرایط متفاوتی برای سنگ، آجر، سیمان و بتن ایجاد کند. در مصالح متخلخل، کنترل میزان جذب آب می‌تواند یکی از اقدامات قابل بررسی برای افزایش حفاظت سطحی باشد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف، در صورت سازگاری با بستر، می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی بعضی مصالح نما مورد استفاده قرار گیرد؛ با این حال نباید آن را به‌عنوان راه‌حل کامل برای تمام مشکلات رطوبتی یا حرارتی ساختمان معرفی کرد.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
چرا ترکیب باران و آفتاب اهمیت دارد؟
اگر سطح ساختمان فقط خیس شود، یک شرایط محیطی ایجاد می‌شود.
اگر فقط در معرض تابش خورشید باشد، شرایط دیگری به وجود می‌آید.
اما وقتی یک سطح مرتباً خیس و سپس زیر تابش شدید خشک می‌شود، شرایط پیچیده‌تر خواهد بود.
برای مثال، ممکن است سطح نما در هنگام بارندگی آب جذب کند و چند ساعت بعد، تحت تابش شدید خورشید خشک شود.
تکرار این وضعیت در طول سال، یکی از عوامل مهم در ارزیابی دوام سطح نماست.
تابش خورشید و نمای ساختمان
تابش خورشید می‌تواند دمای سطح نما را افزایش دهد.
شدت افزایش دما به رنگ سطح، جنس مصالح، جهت نما، شرایط آب‌وهوایی و میزان تابش بستگی دارد.
نمای جنوبی و سطوحی که مستقیماً در معرض خورشید هستند، ممکن است نسبت به نماهای سایه‌دار شرایط متفاوتی داشته باشند.
بنابراین در انتخاب پوشش شفاف، پایداری آن در برابر شرایط محیطی باید مورد توجه قرار گیرد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
تغییرات شدید دما
در برخی مناطق، اختلاف دمای روز و شب قابل توجه است.
ممکن است دمای سطح نما در طول روز افزایش یابد و شب هنگام به مقدار بسیار پایین‌تری برسد.
این تغییرات می‌توانند باعث انبساط و انقباض مصالح شوند.
شدت این رفتار به نوع مصالح، ابعاد قطعات، اتصالات و شرایط اجرایی بستگی دارد.
انبساط و انقباض مصالح
سنگ، بتن، آجر و ملات در اثر تغییر دما می‌توانند تغییر ابعاد بسیار محدودی داشته باشند.
در نماهای بزرگ، همین تغییرات کوچک نیز باید در طراحی و اجرای صحیح اتصالات مورد توجه قرار گیرد.
اگر درزهای حرکتی یا اتصالات مناسب نباشند، ممکن است در طول زمان ترک یا جداشدگی ایجاد شود.
عایق رطوبتی سطحی نمی‌تواند جایگزین طراحی سازه‌ای و جزئیات صحیح اجرای نما شود.
نقش آب در تغییرات دمایی
وجود آب در منافذ مصالح می‌تواند رفتار مصالح را در برابر تغییرات دمایی تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل، در برخی نماهای متخلخل کاهش جذب آب می‌تواند به‌عنوان یک اقدام حفاظتی مورد توجه قرار گیرد.
اما میزان تأثیر آن باید با آزمون و اطلاعات واقعی محصول و مصالح ارزیابی شود.
آبگریزی چگونه عمل می‌کند؟
آبگریزکننده سطحی با هدف کاهش تمایل سطح به جذب آب استفاده می‌شود.
پس از اجرای صحیح، ممکن است قطرات آب تمایل بیشتری به باقی ماندن روی سطح یا لغزش از روی آن داشته باشند.
این رفتار می‌تواند میزان تماس آب با منافذ سطحی را کاهش دهد.
با این حال، این موضوع به معنای آب‌بندی کامل نما نیست.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
نمای سنگی در برابر باران و آفتاب
سنگ نما ممکن است در طول سال بارها خیس و خشک شود.
اگر سنگ متخلخل باشد، بخشی از آب می‌تواند وارد منافذ آن شود.
تابش خورشید نیز باعث خشک شدن سطح می‌شود.
در چنین شرایطی، آبگریزکننده شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
تراورتن و تابش خورشید
تراورتن یکی از مصالح رایج نمای ساختمان است و ساختار متخلخل آن در بسیاری از انواع این سنگ، جذب آب قابل توجهی ایجاد می‌کند.
در مناطق آفتابی و پرباران، انتخاب محصول محافظ باید با توجه به حفظ ظاهر سنگ انجام شود.
اجرای نمونه آزمایشی قبل از پوشش کل نما اهمیت زیادی دارد.
نمای آجری
آجر در برابر آب و تغییرات دما رفتار خاص خود را دارد.
آجرهای متخلخل ممکن است آب بیشتری جذب کنند.
در مناطقی که بارندگی و تابش شدید پشت سر هم اتفاق می‌افتد، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از روش‌های حفاظت از آجر باشد.
اما بندکشی و درزهای نما نیز باید هم‌زمان بررسی شوند.
نمای سیمانی
سطح سیمانی ممکن است دارای تخلخل و ترک‌های ریز باشد.
اگر این سطح به طور مرتب خیس و خشک شود، نقاط ضعیف ممکن است بیشتر نمایان شوند.
پیش از اجرای آبگریزکننده باید قسمت‌های سست، پوسته‌شده و ترک‌های قابل مشاهده اصلاح شوند.
بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، حفظ ظاهر طبیعی سطح اهمیت ویژه‌ای دارد.
پوشش انتخابی نباید بدون آزمایش روی کل نما اجرا شود.
یک تست موضعی می‌تواند مشخص کند که آیا محصول موجب تغییر رنگ یا براقیت ناخواسته می‌شود یا خیر.
تأثیر UV
اشعه فرابنفش خورشید می‌تواند بر بسیاری از مواد آلی و پلیمری در طول زمان اثر بگذارد.
بنابراین در انتخاب یک پوشش شفاف برای نمای بیرونی، مقاومت آن در برابر شرایط جوی و نور خورشید باید در مشخصات فنی محصول بررسی شود.
نباید صرفاً به دلیل شفاف بودن یک ماده، مقاومت آن در برابر UV را قطعی فرض کرد.
آیا شفاف بودن به معنی ضد UV بودن است؟
خیر.
شفافیت و مقاومت در برابر تابش فرابنفش دو ویژگی متفاوت هستند.
برای ادعای مقاومت UV باید مشخصات فنی یا آزمون معتبر محصول وجود داشته باشد.
این موضوع به‌خصوص در نماهایی که ساعات زیادی در معرض نور مستقیم خورشید قرار دارند اهمیت دارد.
باران و تابش متناوب
یکی از شرایط رایج در فضای بیرونی، بارندگی پس از یک دوره گرما و خشکی است.
سطح گرم ناگهان با آب سرد مواجه می‌شود و سپس مجدداً خشک می‌شود.
تکرار این شرایط، اهمیت کیفیت مصالح و اجرای صحیح نما را بیشتر می‌کند.
آبگریزکننده می‌تواند در مدیریت جذب آب نقش داشته باشد، اما تمام تنش‌های حرارتی را حذف نمی‌کند.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
نقش ترک‌ها
ترک، حتی اگر باریک باشد، می‌تواند مسیر ورود آب ایجاد کند.
در صورت وجود ترک فعال، اجرای ماده آبگریز روی سطح نمی‌تواند علت اصلی مشکل را برطرف کند.
ترک باید از نظر نوع و منشأ بررسی و در صورت نیاز ترمیم شود.
درزهای نما
درزهای بین قطعات سنگ، آجر، بتن و سایر اجزای نما باید سالم باشند.
درز آسیب‌دیده ممکن است آب را به پشت نما هدایت کند.
بنابراین قبل از اجرای پوشش شفاف، وضعیت درزها باید کنترل شود.
اطراف پنجره‌ها
پنجره‌ها یکی از نقاط حساس در برابر باران هستند.
آب ممکن است از اطراف قاب وارد دیوار شود.
اگر مشکل از درز اتصال باشد، آبگریز کردن سطح اطراف پنجره به تنهایی راه‌حل کافی نیست.
درزگیری و آب‌بندی اتصال باید به شکل جداگانه بررسی شود.
آبچکان و تخلیه آب
آبچکان مناسب باعث می‌شود آب از سطح نما دور شود.
اگر آب به صورت متمرکز روی بخشی از نما جاری شود، حتی سطح آبگریز نیز می‌تواند در معرض آلودگی و خیس شدن مکرر قرار گیرد.
بنابراین جزئیات هدایت آب، بخشی از سیستم حفاظت نما محسوب می‌شود.
بالکن و تراس
سطوح افقی نسبت به نماهای عمودی آب بیشتری دریافت می‌کنند.
در این بخش‌ها شیب‌بندی مناسب اهمیت زیادی دارد.
اگر آب روی سطح باقی بماند، ابتدا باید مشکل آب‌ماندگی اصلاح شود.
پوشش آبگریز شفاف نباید جایگزین عایق‌کاری اصولی تراس و بالکن تلقی شود.
نماهای جنوبی
نمای جنوبی در نیمکره شمالی معمولاً در بسیاری از شرایط تابش خورشید بیشتری دریافت می‌کند.
اما شدت واقعی تابش به موقعیت ساختمان، فصل، سایه‌اندازی و شرایط اقلیمی بستگی دارد.
در چنین نماهایی، مقاومت محصول در برابر شرایط جوی باید بررسی شود.
نماهای شمالی
نمای شمالی ممکن است تابش مستقیم کمتری دریافت کند و در بعضی شرایط دیرتر خشک شود.
در نتیجه ممکن است مدت تماس با رطوبت افزایش پیدا کند.
برای این نماها، کاهش جذب آب و همچنین کنترل تهویه و تخلیه آب اهمیت دارد.
مناطق گرم و خشک
در مناطق گرم و خشک، تابش شدید خورشید و اختلاف دمای روز و شب می‌تواند قابل توجه باشد.
بارندگی ممکن است کم باشد، اما زمانی که باران رخ می‌دهد، سطح پس از یک دوره خشکی طولانی ناگهان خیس می‌شود.
در این مناطق نیز انتخاب پوشش باید بر اساس شرایط واقعی اقلیم انجام شود.
مناطق گرم و مرطوب
در مناطق گرم و مرطوب، باران، رطوبت و تابش خورشید ممکن است هم‌زمان وجود داشته باشند.
سطح نما ممکن است در فاصله کوتاهی چندین بار خیس و خشک شود.
در این شرایط آماده‌سازی سطح و انتخاب محصول سازگار اهمیت بیشتری دارد.
مناطق ساحلی
در مناطق ساحلی علاوه بر رطوبت و بارندگی، نمک موجود در هوا نیز می‌تواند روی نما بنشیند.
تابش خورشید نیز ممکن است سطح را سریع‌تر خشک کند.
بنابراین حفاظت نما در این مناطق باید علاوه بر آبگریزی، موضوع آلودگی نمکی و خوردگی قطعات فلزی را نیز در نظر بگیرد.
شوره در اثر چرخه آب و خشک شدن
یکی از مشکلات احتمالی نماهای متخلخل، تشکیل شوره است.
آب وارد منافذ می‌شود، برخی املاح را جابه‌جا می‌کند و در زمان خشک شدن، بخشی از آنها ممکن است در سطح باقی بمانند.
کاهش جذب آب می‌تواند یکی از اقدامات پیشگیرانه قابل بررسی باشد، اما شوره موجود را از بین نمی‌برد.
آلودگی سطحی
باران می‌تواند گردوغبار و آلودگی‌های موجود در هوا را روی نما جابه‌جا کند.
بعد از خشک شدن، ممکن است لکه‌هایی روی سطح باقی بماند.
آبگریزی می‌تواند رفتار آب را تغییر دهد، اما نباید آن را بدون آزمون به عنوان پوشش خودتمیزشونده معرفی کرد.
آماده‌سازی سطح قبل از اجرا
قبل از استفاده از محصول، سطح باید تمیز و پایدار باشد.
وجود موارد زیر می‌تواند مشکل‌ساز باشد:
– گردوغبار
– دوده
– روغن
– شوره
– رنگ سست
– پوشش قدیمی ناسازگار
– ترک
– درز خراب
– قسمت‌های پوسته‌شده
تمیز کردن سطح باید بدون آسیب به مصالح انجام شود.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
اجرای آزمایشی
در نماهای قدیمی، رنگی یا حساس، اجرای آزمایشی اهمیت ویژه‌ای دارد.
قسمت کوچکی از نما انتخاب می‌شود و محصول طبق دستورالعمل اجرا می‌گردد.
پس از خشک شدن می‌توان تغییرات ظاهری و رفتار آب روی سطح را بررسی کرد.
میزان رقیق‌سازی
بر اساس مشخصات محصول مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
میزان مصرف نهایی به جذب سطح و نوع مصالح بستگی دارد و باید با دستورالعمل فنی محصول تطبیق داده شود.
آیا عایق شفاف جلوی گرم شدن نما را می‌گیرد؟
نباید چنین ادعایی را صرفاً بر اساس آبگریز بودن محصول مطرح کرد.
آبگریزکننده برای کاهش جذب آب طراحی می‌شود و این ویژگی با عایق حرارتی یا پوشش بازتابنده خورشیدی یکسان نیست.
اگر هدف کاهش انتقال حرارت باشد، باید از سیستم عایق حرارتی مناسب استفاده شود.
آیا عایق شفاف از ترک حرارتی جلوگیری می‌کند؟
به طور کلی نمی‌توان چنین نتیجه‌ای را صرفاً از خاصیت آبگریزی یک محصول نتیجه گرفت.
ترک‌ها می‌توانند ناشی از حرکت سازه، انبساط و انقباض مصالح، اجرای نامناسب، نشست یا عوامل دیگر باشند.
بنابراین علت ترک باید مشخص شود.
آیا آبگریزی از تمام آسیب‌های ناشی از خورشید جلوگیری می‌کند؟
خیر.
خورشید می‌تواند از مسیرهای مختلف بر مصالح اثر بگذارد.
مقاومت در برابر UV، پایداری رنگ، مقاومت حرارتی و دوام خود محصول باید بر اساس مشخصات فنی و آزمون‌های مربوطه بررسی شود.
تفاوت آبگریزکننده با عایق حرارتی
آبگریزکننده برای مدیریت تماس و جذب آب به کار می‌رود.
عایق حرارتی برای کاهش انتقال حرارت طراحی می‌شود.
ممکن است یک پروژه به هر دو سیستم نیاز داشته باشد، اما این دو محصول وظیفه یکسانی ندارند.
نگهداری دوره‌ای نما
حتی پس از اجرای موفق، بازدید دوره‌ای توصیه می‌شود.
باید موارد زیر بررسی شوند:
– ترک‌ها
– درزها
– شوره
– آلودگی
– آب‌ماندگی
– خرابی آبچکان
– وضعیت اطراف پنجره‌ها
– تغییرات ظاهری سطح
در صورت مشاهده مشکل، بهتر است قبل از گسترش آن اقدام شود.
جمع‌بندی
نمای ساختمان ممکن است در طول سال هم‌زمان با بارندگی، تابش شدید خورشید و تغییرات دمایی مواجه باشد.
این شرایط می‌تواند چرخه‌های مکرر خیس و خشک شدن و تغییرات حرارتی ایجاد کند.
در مصالح متخلخل، کاهش جذب آب سطحی یکی از روش‌هایی است که می‌تواند برای حفاظت نما مورد بررسی قرار گیرد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار، بر اساس مشخصات ارائه‌شده برای این محصول، با نسبت ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب رقیق می‌شود.
با این حال، عملکرد نهایی به نوع مصالح، آماده‌سازی سطح، شرایط جوی، روش اجرا و مشخصات فنی محصول وابسته است.
این محصول را نباید جایگزین عایق حرارتی، ترمیم ترک، درزگیری، آب‌بندی کامل یا سیستم ضدخوردگی دانست.
همچنین شفاف بودن محصول به تنهایی به معنای مقاومت قطعی در برابر UV نیست و چنین ویژگی‌ای باید از مشخصات فنی یا آزمون معتبر محصول احراز شود.
برای مشاوره درباره استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار در نماهای در معرض بارندگی، تابش خورشید و تغییرات دمایی: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
فصل بعد
فصل ۱۳۸ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر بارندگی، یخ‌زدگی، ذوب شدن و تغییرات شدید دمایی
۰ دیدگاه