دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ142
فصل ۱۴۲ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر رطوبت طولانی‌مدت و خیس ماندن مداوم سطح
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
یکی از شرایطی که می‌تواند به مرور زمان بر وضعیت نمای ساختمان اثر بگذارد، خیس ماندن طولانی‌مدت سطح است. این وضعیت ممکن است در مناطق پرباران، مناطق بسیار مرطوب، نماهای سایه‌دار، دیوارهای مجاور فضای سبز یا ساختمان‌هایی که آب باران به درستی از سطح آنها تخلیه نمی‌شود، مشاهده شود.
در چنین شرایطی، مسئله فقط مقدار بارش نیست؛ بلکه مدت زمانی که سطح در تماس با رطوبت باقی می‌ماند نیز اهمیت دارد.
سنگ، آجر، بتن و سیمان متخلخل می‌توانند بخشی از آب را در منافذ خود نگه دارند. بنابراین کاهش جذب آب سطحی، در صورت سازگاری محصول با مصالح، می‌تواند یکی از اقدامات قابل بررسی برای حفاظت و نگهداری نما باشد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
خیس ماندن طولانی‌مدت یعنی چه؟
وقتی یک سطح برای مدت کوتاهی خیس می‌شود و سپس سریع خشک می‌گردد، شرایط آن با سطحی که ساعت‌ها یا روزها مرطوب باقی می‌ماند متفاوت است.
خیس ماندن طولانی‌مدت ممکن است در اثر بارندگی مداوم، مه، شبنم، رطوبت زیاد هوا، آب جاری روی نما یا تخلیه نامناسب آب ایجاد شود.
در این شرایط باید علاوه بر مقدار آب، مسیر حرکت و مدت ماندگاری آن نیز بررسی شود.
تفاوت رطوبت سطحی با نشتی
رطوبت سطحی با نشتی ساختمان یکی نیست.
ممکن است نمای ساختمان فقط در اثر بارندگی خیس شود و مقداری آب در منافذ سطحی جذب کند.
اما اگر آب از یک نقطه مشخص وارد ساختمان شود، احتمال وجود مشکل در درز، ترک، پنجره، بام، لوله یا پشت نما وجود دارد.
آبگریزکننده شفاف برای اصلاح چنین نقص‌هایی طراحی نشده است.
چرا مدت تماس آب اهمیت دارد؟
هرچه آب برای مدت بیشتری با سطح متخلخل در تماس باشد، فرصت بیشتری برای ورود به منافذ سطح خواهد داشت.
به همین دلیل، در مناطقی که نما دیر خشک می‌شود، کنترل جذب آب می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
این موضوع به‌خصوص در نماهای سنگی، آجری و سیمانی متخلخل قابل توجه است.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
نقش آبگریزکننده در کاهش جذب آب
آبگریزکننده سطحی با کاهش تمایل سطح به جذب آب می‌تواند باعث شود آب مدت کمتری روی منافذ باز سطحی اثر بگذارد.
در بسیاری از کاربردها، هدف اصلی چنین محصولی کاهش جذب آب است، نه ایجاد یک لایه کاملاً نفوذناپذیر.
بنابراین هنگام معرفی عایق شفاف باید عملکرد واقعی آن به‌درستی بیان شود.
نمای سنگی و رطوبت مداوم
سنگ‌های ساختمانی از نظر تخلخل و جذب آب متفاوت هستند.
در سنگ‌های متخلخل، رطوبت طولانی‌مدت می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
پیش از اجرای آبگریزکننده باید نوع سنگ، میزان جذب، پرداخت سطح، بندها و وضعیت نصب بررسی شود.
تراورتن
تراورتن به دلیل ساختار متخلخل، در بسیاری از نماها نیازمند توجه ویژه به جذب آب است.
در صورت سازگاری محصول با تراورتن، آبگریز کردن سطح می‌تواند یکی از اقدامات نگهداری باشد.
اما سوراخ‌های باز، ترک‌ها و درزهای خراب باید قبل از آن اصلاح شوند.
نمای آجری
آجر نیز می‌تواند در شرایط رطوبت طولانی‌مدت آب جذب کند.
در نمای آجری، وضعیت خود آجر و همچنین ملات و بندکشی باید بررسی شود.
اگر بندها خراب باشند، آب می‌تواند از مسیر آنها به داخل سیستم نما نفوذ کند.
نمای سیمانی
سطح سیمانی متخلخل می‌تواند مقداری آب را جذب کند.
اگر این سطح در محیط مرطوب قرار داشته باشد و فرصت کافی برای خشک شدن نداشته باشد، کنترل جذب آب می‌تواند در برنامه نگهداری مطرح شود.
البته سطح پوسته‌شده یا ترک‌خورده باید پیش از اجرای محصول ترمیم شود.
بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، میزان تخلخل، کیفیت بتن و وضعیت سطح اهمیت دارد.
پیش از اجرای پوشش شفاف، بهتر است یک آزمایش موضعی انجام شود.
این آزمایش می‌تواند مشخص کند که آیا محصول باعث تغییر نامطلوب رنگ یا براقیت سطح می‌شود یا خیر.
نماهای سایه‌دار
یکی از عوامل افزایش مدت خیس ماندن نما، کمبود تابش مستقیم خورشید است.
نماهای شمالی یا قسمت‌هایی که توسط ساختمان‌های مجاور، درختان یا سازه‌ها سایه‌اندازی می‌شوند، ممکن است دیرتر خشک شوند.
در چنین قسمت‌هایی، مدیریت آب و کاهش جذب سطحی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
نقش باد در خشک شدن نما
باد می‌تواند به تبخیر رطوبت از سطح کمک کند.
بنابراین دو نمای مشابه که در دو جهت متفاوت ساختمان قرار دارند ممکن است زمان خشک شدن متفاوتی داشته باشند.
در بررسی مشکل رطوبت باید جهت نما و شرایط باد نیز در نظر گرفته شود.
رطوبت ناشی از مه و شبنم
همیشه منبع رطوبت باران نیست.
در بعضی مناطق، مه و شبنم می‌توانند سطح نما را برای ساعت‌ها مرطوب نگه دارند.
این موضوع به‌خصوص در مناطق کوهستانی، مرطوب و نزدیک منابع آبی قابل توجه است.
رطوبت و آلودگی سطحی
سطح مرطوب ممکن است بیشتر مستعد تجمع برخی ذرات معلق، گردوغبار و آلودگی‌های محیطی باشد.
در شهرهای آلوده، ترکیب رطوبت و ذرات هوا می‌تواند ظاهر نما را تحت تأثیر قرار دهد.
آبگریز کردن سطح ممکن است به کاهش ماندگاری برخی آلودگی‌های وابسته به آب کمک کند، اما جایگزین شست‌وشوی دوره‌ای نیست.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
رطوبت و شوره
اگر آب در مصالح حرکت کند، ممکن است املاح را نیز جابه‌جا کند.
پس از خشک شدن سطح، این املاح ممکن است به صورت رسوبات سفید یا شوره ظاهر شوند.
در صورت وجود شوره، باید ابتدا منشأ رطوبت مشخص شود.
رطوبت طولانی‌مدت و تغییرات دما
در مناطق سرد، سطح ممکن است ابتدا برای مدت طولانی مرطوب بماند و سپس با کاهش دما یخ بزند.
اگر آب در منافذ مصالح وجود داشته باشد، چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب می‌توانند اهمیت بیشتری پیدا کنند.
به همین دلیل، کنترل جذب آب یکی از عوامل قابل توجه در نگهداری نماهای سردسیر است.
لبه بام و جان‌پناه
گاهی علت خیس ماندن یک قسمت از نما، بارندگی عمومی نیست؛ بلکه آب از لبه بام یا جان‌پناه به همان نقطه هدایت می‌شود.
اگر یک مسیر مشخص مرتباً آب را روی نما تخلیه کند، همان بخش ممکن است دائماً مرطوب‌تر از سایر قسمت‌ها باشد.
اصلاح مسیر تخلیه آب باید در اولویت قرار گیرد.
آبچکان
آبچکان صحیح می‌تواند آب را از سطح نما دور کند.
اگر آبچکان خراب یا نامناسب باشد، آب ممکن است روی دیوار جاری شود.
در چنین مواردی، اصلاح جزئیات ساختمانی معمولاً مقدم بر استفاده از آبگریزکننده است.
اطراف پنجره
درزهای اطراف پنجره یکی از نقاط حساس ساختمان هستند.
اگر آب از این نقاط وارد دیوار شود، پوشش دادن سطح خارجی به تنهایی مشکل را حل نمی‌کند.
درزگیری و آب‌بندی اتصال باید جداگانه بررسی شود.
بالکن و تراس
تجمع آب روی بالکن یا تراس می‌تواند موجب افزایش رطوبت اطراف نما شود.
اگر کف شیب مناسبی نداشته باشد، آب ممکن است مدت زیادی باقی بماند.
در این شرایط، اصلاح شیب‌بندی و زهکشی اهمیت اساسی دارد.
دیوارهای مجاور فضای سبز
گیاهان، درختان و سیستم‌های آبیاری می‌توانند باعث افزایش رطوبت یک بخش از نما شوند.
پاشش مداوم آب آبیاری روی دیوار ممکن است باعث خیس ماندن موضعی سطح شود.
در این موارد، تنظیم مسیر آبیاری و فاصله مناسب گیاهان از دیوار نیز باید بررسی شود.
دیوارهای مجاور آب
ساختمان‌هایی که در نزدیکی استخر، آب‌نما، رودخانه یا محیط‌های بسیار مرطوب قرار دارند ممکن است با رطوبت بیشتری مواجه شوند.
در این ساختمان‌ها، انتخاب مصالح مناسب و کنترل جذب آب اهمیت بیشتری دارد.
ساختمان‌های قدیمی
در ساختمان قدیمی ممکن است چندین بار تعمیر و رنگ‌آمیزی انجام شده باشد.
وجود پوشش‌های قدیمی می‌تواند بر جذب و چسبندگی محصول جدید اثر بگذارد.
به همین دلیل، اجرای آزمایشی قبل از اجرای گسترده توصیه می‌شود.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
آماده‌سازی سطح
سطح باید تا حد امکان تمیز و عاری از مواد سست باشد.
گردوغبار، دوده، چربی، شوره شدید و پوشش‌های پوسته‌شده باید قبل از اجرای محصول بررسی شوند.
ترک‌ها و درزهای آسیب‌دیده نیز باید به صورت جداگانه اصلاح شوند.
سطح خیس هنگام اجرا
خیس بودن سطح در زمان اجرا با خیس شدن سطح پس از اجرای موفق محصول تفاوت دارد.
شرایط مجاز اجرا باید مطابق دستورالعمل فنی محصول باشد.
در صورت وجود آب آزاد، بارندگی یا یخ، اجرای محصول باید تا فراهم شدن شرایط مناسب به تعویق بیفتد، مگر اینکه دستورالعمل سازنده صراحتاً شرایط دیگری را مجاز بداند.
اجرای آزمایشی
در سطوح حساس، اجرای آزمایشی می‌تواند از ایجاد مشکل در کل نما جلوگیری کند.
قسمت کوچکی انتخاب و پس از اجرای محصول از نظر ظاهر و رفتار سطح بررسی می‌شود.
این موضوع در سنگ‌های رنگی، نماهای قدیمی و سطوح دارای پوشش قبلی اهمیت بیشتری دارد.
میزان رقیق‌سازی محصول پادنار
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
مقدار مصرف واقعی می‌تواند با توجه به میزان جذب و زبری سطح متفاوت باشد.
دستورالعمل فنی محصول و شرایط واقعی پروژه باید مبنای اجرای نهایی قرار گیرد.
آیا آبگریزکننده برای رطوبت دائمی کافی است؟
اگر منظور از رطوبت دائمی، باران و رطوبت سطحی باشد، کاهش جذب آب می‌تواند یکی از اقدامات قابل بررسی باشد.
اما اگر منظور نفوذ مداوم آب از پشت دیوار، فشار آب، رطوبت صعودی یا نشتی تأسیسات باشد، آبگریزکننده سطحی به تنهایی راه‌حل مناسبی برای علت اصلی نیست.
در چنین شرایطی، باید منشأ آب مشخص و برطرف شود.
تفاوت با عایق‌بندی زیرزمین
دیوارهای زیرزمین که در تماس با خاک هستند ممکن است تحت فشار رطوبت یا آب قرار داشته باشند.
این شرایط با باران روی نمای خارجی تفاوت دارد.
برای چنین مواردی ممکن است سیستم‌های تخصصی عایق‌کاری و زهکشی مورد نیاز باشد.
تفاوت با رطوبت صعودی
رطوبت صعودی از قسمت‌های پایین ساختمان و معمولاً به دلیل حرکت رطوبت از بستر یا زمین ایجاد می‌شود.
آبگریز کردن سطح نمای بالایی ساختمان نمی‌تواند علت چنین پدیده‌ای را برطرف کند.
منبع رطوبت باید به صورت جداگانه بررسی شود.
مراقبت پس از اجرا
پس از اجرای محصول نیز نما باید تحت نگهداری قرار داشته باشد.
ترک‌های جدید، خرابی بندها، آسیب مکانیکی، تغییر مسیر آب و نشتی‌های تازه باید بررسی و اصلاح شوند.
هیچ پوشش سطحی نباید به عنوان جایگزین دائمی تعمیرات ساختمانی تلقی شود.
جمع‌بندی
خیس ماندن طولانی‌مدت سطح یکی از شرایطی است که می‌تواند در مناطق مرطوب، پرباران، سایه‌دار و کم‌تابش برای نمای ساختمان ایجاد شود.
در مصالح متخلخل، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از اقدامات قابل بررسی برای حفاظت و نگهداری باشد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار، بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، با نسبت ۱ کیلوگرم محصول به ۸۰ لیتر آب رقیق می‌شود و در صورت سازگاری با سطح می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد.
اما اگر مشکل ناشی از نشتی، ترک، درز باز، رطوبت صعودی، فشار آب، خرابی بام، لوله یا نفوذ آب از پشت نما باشد، باید علت اصلی به صورت جداگانه برطرف شود.
در نهایت، حفاظت مناسب از نما در برابر رطوبت طولانی‌مدت ترکیبی از انتخاب مصالح مناسب، طراحی صحیح مسیر تخلیه آب، اصلاح ترک و درز، کاهش جذب آب سطحی و نگهداری منظم است.
برای مشاوره درباره عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
فصل بعد
فصل ۱۴۳ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر بارندگی مداوم و طولانی‌مدت
۰ دیدگاه