دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ151
فصل ۱۵۱ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر باران، یخ و چرخه‌های مکرر یخ‌زدگی و ذوب
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
در مناطق سردسیر، رطوبت روی نمای ساختمان همیشه به شکل باران یا برف باقی نمی‌ماند. گاهی آب حاصل از بارندگی یا ذوب برف در منافذ مصالح باقی می‌ماند و با کاهش دما یخ می‌زند. سپس با افزایش دما دوباره به آب تبدیل می‌شود.
اگر این فرآیند در طول فصل سرد بارها تکرار شود، نما با مجموعه‌ای از چرخه‌های رطوبتی و حرارتی مواجه خواهد شد.
به همین دلیل، در چنین مناطقی تنها مقدار بارش اهمیت ندارد؛ مقدار آب جذب‌شده، تخلخل مصالح، وضعیت ترک‌ها و درزها و تعداد چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
آبگریزکننده بی‌رنگ و شفاف، در صورت سازگاری با مصالح، می‌تواند یکی از روش‌های کاهش جذب آب سطحی باشد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
چرخه یخ‌زدگی و ذوب چیست؟
فرض کنید نمای ساختمان پس از بارندگی خیس شده است.
اگر دمای هوا به زیر نقطه انجماد برسد، بخشی از آب موجود در سطح یا منافذ ممکن است یخ بزند.
با افزایش دوباره دما، یخ ذوب می‌شود و آب به حالت مایع برمی‌گردد.
اگر این روند چندین بار تکرار شود، به آن چرخه یخ‌زدگی و ذوب گفته می‌شود.
البته میزان واقعی یخ‌زدگی به شرایط دمایی، مقدار آب، ساختار منافذ و ویژگی‌های مصالح بستگی دارد.
چرا آب جذب‌شده اهمیت دارد؟
هرچه مصالح متخلخل‌تر باشند، امکان نگهداری آب در منافذ آنها بیشتر است.
اما میزان جذب آب تنها به تخلخل وابسته نیست.
اندازه منافذ، اتصال منافذ، پوشش سطح، ترک‌ها و وضعیت بندها نیز می‌توانند مؤثر باشند.
به همین دلیل، بررسی نوع مصالح پیش از انتخاب پوشش آبگریز اهمیت دارد.
نقش کاهش جذب آب
یکی از اهداف استفاده از آبگریزکننده، کاهش جذب آب سطحی است.
اگر آب کمتری وارد ساختار سطحی شود، شرایط رطوبتی مصالح نیز ممکن است متفاوت شود.
با این حال، میزان اثر واقعی باید بر اساس نوع مصالح و عملکرد واقعی محصول ارزیابی شود.
نباید صرفاً از روی آبگریز شدن سطح نتیجه گرفت که مصالح در برابر یخ‌زدگی کاملاً مقاوم شده‌اند.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
آبگریزکننده ضدیخ نیست
آبگریزکننده و ماده ضدیخ دو مفهوم متفاوت هستند.
آبگریزکننده برای کاهش جذب آب سطحی استفاده می‌شود.
مقاومت در برابر چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب یک ویژگی تخصصی است که باید با آزمون مناسب ارزیابی شود.
بنابراین بهتر است محصول صرفاً بر اساس خاصیت آبگریزی، «ضدیخ نما» معرفی نشود؛ مگر اینکه مستندات فنی معتبر چنین کاربردی را تأیید کند.
نمای سنگی و یخ‌زدگی
سنگ‌های مختلف رفتار یکسانی در برابر آب و سرما ندارند.
سنگ متراکم، سنگ متخلخل و سنگ دارای ترک‌های ریز می‌توانند رفتار متفاوتی داشته باشند.
در سنگ‌های متخلخل، بررسی میزان جذب آب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
تراورتن
تراورتن دارای حفره‌ها و منافذ طبیعی است.
اگر این منافذ در معرض آب قرار بگیرند، مقدار آب جذب‌شده می‌تواند بسته به ساختار سنگ متفاوت باشد.
پیش از آبگریز کردن تراورتن باید سطح از نظر شوره، آلودگی، ترک و پوشش‌های قبلی بررسی شود.
سنگ‌های متراکم
برخی سنگ‌های متراکم آب بسیار کمتری نسبت به سنگ‌های متخلخل جذب می‌کنند.
در این سطوح، انتخاب محصول باید بر اساس میزان جذب و سازگاری واقعی انجام شود.
اجرای آزمایشی همچنان توصیه می‌شود.
نمای آجری
آجر نما می‌تواند مقدار قابل توجهی آب جذب کند، اما این مقدار در انواع مختلف آجر متفاوت است.
در مناطق سرد، کیفیت آجر و وضعیت بندکشی اهمیت ویژه‌ای دارد.
آب ممکن است از بندهای فرسوده وارد ساختار دیوار شود.
بندکشی آجر
اگر بندهای بین آجرها ترک‌خورده یا فرسوده باشند، صرفاً آبگریز کردن سطح آجر مشکل نفوذ را حل نمی‌کند.
در چنین شرایطی ابتدا باید بندها تعمیر شوند.
سپس می‌توان درباره آبگریزی سطح آجر تصمیم گرفت.
نمای سیمانی
سطح سیمانی در صورتی که سالم، خشک و پایدار باشد می‌تواند برای آبگریزی مورد بررسی قرار گیرد.
قسمت‌های پوسته‌شده یا پودر‌شونده باید ابتدا اصلاح شوند.
بتن اکسپوز
بتن اکسپوز نیز ممکن است در اثر رطوبت و تغییرات دما شرایط متفاوتی پیدا کند.
اگر سطح دارای ترک، حفره یا عیب اجرایی باشد، باید قبل از اجرای پوشش بررسی شود.
در مورد بتن اکسپوز، حفظ ظاهر اصلی نیز اهمیت دارد.
ترک‌های ریز
ترک‌های ریز ممکن است همیشه مسیر مستقیم و قابل مشاهده‌ای برای عبور آب نباشند، اما وجود آنها باید بررسی شود.
نوع ترک و علت ایجاد آن تعیین می‌کند که چه روش ترمیمی مناسب است.
آبگریزکننده برای ترمیم سازه‌ای ترک طراحی نشده است.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
ترک‌های عمیق
در ترک‌های عمیق یا فعال، ابتدا باید علت و وضعیت ترک مشخص شود.
اگر ترک حرکت داشته باشد، روش تعمیر باید امکان تحمل حرکت را داشته باشد.
پوشش سطحی نمی‌تواند جایگزین سیستم ترمیم مناسب شود.
درزهای حرکتی
درزهای حرکتی به دلیل تغییرات دمایی ساختمان ممکن است حرکت کنند.
درزگیر مورد استفاده باید متناسب با میزان حرکت و شرایط محیطی انتخاب شود.
آبگریزکننده شفاف فقط می‌تواند نقش مکمل در قسمت‌های مناسب داشته باشد.
اطراف پنجره
اطراف پنجره در برابر باران و یخ‌زدگی حساس است.
آب واردشده از درز بین قاب و دیوار می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند.
در مناطق سرد، آب‌بندی صحیح این اتصال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
لبه‌های افقی
قرنیز، لبه پنجره، جان‌پناه و سایر سطوح افقی می‌توانند محل تجمع برف و یخ باشند.
هنگام ذوب شدن، آب از این نقاط به سمت پایین حرکت می‌کند.
طراحی صحیح آبچکان می‌تواند مقدار تماس آب با نما را کاهش دهد.
آبچکان
آبچکان مناسب باید آب را از سطح نما دور کند.
اگر آب به صورت مداوم روی یک قسمت خاص بریزد، حتی آبگریزی سطح نیز نمی‌تواند علت اصلی مشکل را برطرف کند.
بنابراین آبچکان باید به عنوان بخشی از سیستم مدیریت آب ساختمان بررسی شود.
ناودان
نشتی ناودان یکی از عواملی است که می‌تواند باعث خیس شدن مداوم نما شود.
در فصل سرد، این رطوبت ممکن است با یخ‌زدگی و ذوب همراه شود.
اتصالات ناودان باید مرتب بررسی شوند.
شوره در چرخه یخ و ذوب
وقتی آب در مصالح حرکت می‌کند، ممکن است املاح نیز جابه‌جا شوند.
پس از خشک شدن، بخشی از این مواد می‌تواند روی سطح باقی بماند.
تکرار چرخه رطوبت و خشکی ممکن است ظاهر نما را تحت تأثیر قرار دهد.
در صورت شوره مداوم، باید منبع آب بررسی شود.
نماهای قدیمی
در نمای قدیمی، احتمال وجود ترک‌های قدیمی، بندهای فرسوده و پوشش‌های نامعلوم بیشتر است.
قبل از اجرای ماده شفاف باید وضعیت زیرکار بررسی شود.
اجرای محصول روی سطح ضعیف یا پوسته‌شده مناسب نیست.
آماده‌سازی سطح
سطح باید از مواد سست، گردوغبار، چربی و آلودگی‌های نامناسب پاک شود.
اگر شوره وجود دارد، ابتدا باید علت آن مشخص شود.
در صورت وجود پوشش قبلی، سازگاری آن با محصول جدید باید آزمایش شود.
اهمیت خشک بودن سطح
شرایط رطوبتی سطح هنگام اجرا باید مطابق دستورالعمل فنی محصول باشد.
نباید تنها به ظاهر خشک سطح اکتفا کرد.
در مناطق سرد، وجود رطوبت باقی‌مانده در منافذ می‌تواند موضوع مهمی باشد.
اجرای آزمایشی
یک بخش کوچک از نما را می‌توان برای آزمایش انتخاب کرد.
پس از اجرای محصول باید ظاهر سطح و رفتار آب بررسی شود.
اگر تغییر نامطلوبی دیده نشد، می‌توان درباره اجرای گسترده تصمیم گرفت.
رقیق‌سازی محصول پادنار
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
میزان مصرف واقعی به میزان جذب و ویژگی‌های سطح بستگی دارد.
برای پروژه‌های اجرایی، دستورالعمل فنی به‌روز محصول باید مبنای کار باشد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
اجرای محصول در فصل سرد
زمان اجرای محصول باید با شرایط دمایی و رطوبتی محیط هماهنگ باشد.
بارش، یخ‌زدگی، سرمای شدید و رطوبت بالا می‌توانند بر شرایط اجرا اثر بگذارند.
به همین دلیل، انتخاب زمان مناسب اجرا اهمیت دارد.
اجرای محصول پیش از زمستان
اگر هدف آماده‌سازی نما برای فصل سرد است، بهتر است عملیات قبل از شروع دوره بارندگی و یخبندان برنامه‌ریزی شود.
اما زمان کافی برای خشک شدن و تثبیت محصول باید مطابق دستورالعمل سازنده در نظر گرفته شود.
آیا محصول از یخ‌زدگی داخل ترک جلوگیری می‌کند؟
نباید چنین ادعایی را به صورت عمومی مطرح کرد.
اگر ترک مسیر ورود آب باشد، ابتدا باید ترک تعمیر شود.
کاهش جذب آب سطحی با آبگریزکننده با آب‌بندی کامل یک ترک متفاوت است.
آیا آبگریزی باعث افزایش عمر نما می‌شود؟
ممکن است کاهش جذب آب در برخی شرایط به حفاظت سطحی مصالح کمک کند، اما افزایش عمر مفید نما یک نتیجه قطعی و یکسان برای تمام مصالح نیست.
عمر نما به عوامل زیادی مانند کیفیت مصالح، اجرا، شرایط آب‌وهوایی، نگهداری و جزئیات ساختمانی بستگی دارد.
یخ روی سطح نما
گاهی یخ مستقیماً روی قسمت‌هایی از نما تشکیل می‌شود.
در زمان افزایش دما، این یخ ذوب شده و آب روی سطح جاری می‌شود.
مسیر تخلیه آب در این حالت اهمیت دارد.
یخ روی لبه پنجره
لبه‌های بیرونی پنجره ممکن است محل تشکیل یخ یا تجمع برف باشند.
اگر شیب مناسب وجود نداشته باشد، آب حاصل از ذوب می‌تواند به سمت دیوار حرکت کند.
آبچکان و درزگیر مناسب در این نقاط اهمیت دارند.
یخ در اطراف قرنیز
قرنیزهای بیرون‌زده ممکن است آب را روی یک قسمت مشخص از نما هدایت کنند.
اگر این آب در شب یخ بزند و روز بعد ذوب شود، همان نقطه بارها در معرض تغییر شرایط قرار می‌گیرد.
اصلاح مسیر آب باید قبل از هر پوشش سطحی بررسی شود.
مناطق کوهستانی
در مناطق کوهستانی، امکان وقوع بارش، سرمای شدید، یخ‌زدگی و تابش خورشید در دوره‌های کوتاه وجود دارد.
نوع مصالح نما و کیفیت جزئیات اجرایی در چنین مناطقی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
مناطق با زمستان طولانی
هرچه مدت دوره سرد طولانی‌تر باشد، تعداد دفعاتی که سطح در معرض تغییرات دمایی و رطوبتی قرار می‌گیرد ممکن است افزایش یابد.
در چنین مناطقی، نگهداری دوره‌ای نما اهمیت بیشتری دارد.
مناطق با زمستان متناوب
در برخی مناطق، دما مرتباً بین بالای صفر و زیر صفر تغییر می‌کند.
این وضعیت می‌تواند تعداد چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، بررسی مصالح و جزئیات آب‌بندی ضروری است.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
تفاوت آبگریزی با پوشش ضدیخ
پوشش آبگریز برای کاهش جذب آب طراحی می‌شود.
پوشش یا ماده‌ای که ادعای مقاومت در برابر یخ‌زدگی دارد، باید بر اساس آزمون‌های مربوط به چرخه‌های انجماد و ذوب ارزیابی شود.
بنابراین این دو مفهوم نباید در تبلیغات یا مشخصات فنی با یکدیگر یکی تلقی شوند.
بررسی بعد از فصل سرد
پس از پایان زمستان، نما باید از نظر ترک، شوره، پوسته‌شدن، تغییر رنگ و آسیب بندها بررسی شود.
این بررسی به شناسایی نقاط آسیب‌پذیر کمک می‌کند.
نگهداری سالانه
آبچکان‌ها، ناودان‌ها، درزها، اطراف پنجره‌ها و ترک‌های نما باید حداقل به صورت دوره‌ای بررسی شوند.
یک مشکل کوچک در این قسمت‌ها می‌تواند به مرور باعث نفوذ بیشتر آب شود.
آیا عایق شفاف جایگزین ایزوگام است؟
خیر.
محصول آبگریز شفاف برای کاربرد سطحی روی مصالح مناسب طراحی می‌شود و نباید جایگزین سیستم‌های عایق‌کاری تخصصی بام، زیرزمین یا سطوح تحت فشار آب شود.
آیا می‌توان روی تمام سنگ‌ها استفاده کرد؟
خیر، سازگاری باید بررسی شود.
نوع سنگ، تخلخل، پوشش قبلی و ظاهر مورد انتظار باید در نظر گرفته شود.
آزمایش موضعی روش مناسبی برای کاهش ریسک تغییر ظاهر است.
جمع‌بندی
در مناطق سرد، ترکیب باران، برف، یخ‌زدگی و ذوب مکرر می‌تواند شرایط متفاوتی برای نمای ساختمان ایجاد کند.
مقدار آب جذب‌شده توسط مصالح، وضعیت ترک‌ها و درزها و نحوه تخلیه آب همگی در عملکرد نما مؤثر هستند.
آبگریزکننده بی‌رنگ و شفاف، در صورت سازگاری با سطح، می‌تواند به کاهش جذب آب سطحی کمک کند.
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، رقیق‌سازی محصول پادنار ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
با این حال، آبگریزکننده را نباید به عنوان ماده ضدیخ یا عایق کامل در برابر نفوذ آب معرفی کرد، مگر اینکه مستندات فنی معتبر محصول چنین ویژگی‌هایی را تأیید کنند.
برای حفاظت مناسب نما در مناطق سرد، باید مجموعه‌ای از اقدامات شامل کنترل جذب آب، تعمیر ترک‌ها، آب‌بندی درزها، اصلاح آبچکان‌ها و ناودان‌ها و نگهداری دوره‌ای در نظر گرفته شود.
تلفن مشاوره و اطلاعات محصول پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه