دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ215
215
فصل ۲۱۵ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای دارای جذب آب بالا و تیره‌شدن هنگام خیس‌شدن
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
بعضی از نماهای ساختمان زمانی که خشک هستند، رنگ و ظاهر مشخصی دارند؛ اما به محض تماس با آب باران، شست‌وشو یا رطوبت، قسمت‌های خیس‌شده تیره‌تر دیده می‌شوند.
این تغییر ظاهر در بسیاری از مصالح متخلخل طبیعی است و می‌تواند به دلیل ورود آب به منافذ سطح و تغییر نحوه بازتاب نور ایجاد شود.
سنگ‌های متخلخل، برخی انواع آجر، سطوح سیمانی و بتن اکسپوز از جمله مصالحی هستند که ممکن است چنین رفتاری داشته باشند.
در این شرایط، استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف یا آبگریزکننده سطحی می‌تواند با هدف کاهش جذب آب مورد بررسی قرار گیرد؛ اما نتیجه نهایی به جنس و وضعیت واقعی نما وابسته است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
چرا نما هنگام خیس‌شدن تیره می‌شود؟
وقتی آب وارد منافذ سطحی یک ماده متخلخل می‌شود، ویژگی‌های نوری سطح تغییر می‌کند.
در نتیجه، سطح خیس ممکن است نسبت به همان سطح در حالت خشک، تیره‌تر یا پررنگ‌تر به نظر برسد.
این موضوع الزاماً به معنی خرابی مصالح نیست.
گاهی این تغییر فقط ناشی از تفاوت بین رفتار نور روی سطح خشک و سطح مرطوب است.
—
آیا تیره‌شدن هنگام خیس‌شدن نشانه جذب آب زیاد است؟
تیره‌شدن می‌تواند نشانه‌ای از نفوذ آب به منافذ سطح باشد، اما به تنهایی معیار دقیقی برای تعیین میزان جذب آب نیست.
برای تشخیص دقیق‌تر، باید نوع مصالح، تخلخل و شرایط سطح بررسی شود.
در پروژه‌های حساس، می‌توان از آزمون‌های مناسب جذب آب یا مقایسه نمونه خشک و مرطوب استفاده کرد.
—
سنگ‌های متخلخل
برخی سنگ‌های طبیعی دارای ساختار متخلخل هستند.
در این سنگ‌ها آب می‌تواند وارد منافذ شود و هنگام خیس‌شدن، رنگ سنگ را تغییر دهد.
اگر هدف پروژه کاهش تماس و جذب آب سطحی باشد، آبگریزکننده می‌تواند به عنوان یک گزینه محافظتی بررسی شود.
با این حال، قبل از اجرای گسترده باید روی همان نوع سنگ آزمایش انجام شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
سنگ تراورتن
تراورتن یکی از مصالحی است که می‌تواند دارای حفره‌ها و منافذ طبیعی باشد.
میزان تخلخل تراورتن‌ها نیز یکسان نیست.
بنابراین ممکن است دو نوع تراورتن، حتی با ظاهر مشابه، رفتار متفاوتی در برابر آب داشته باشند.
برای این نوع سنگ، آزمایش موضعی قبل از اجرای کامل اهمیت زیادی دارد.
—
نمای آجری
آجرهای مختلف میزان جذب آب متفاوتی دارند.
در آجرهای متخلخل، تماس با باران می‌تواند باعث جذب آب شود و سطح هنگام خیس‌شدن تیره‌تر دیده شود.
اگر هدف کاهش جذب آب باشد، اجرای آبگریزکننده می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد.
اما وجود شوره، خرابی بندها یا نفوذ آب از پشت دیوار باید جداگانه بررسی شود.
—
نمای سیمانی
سطوح سیمانی نیز ممکن است در اثر جذب آب تیره شوند.
این حالت در بتن یا ملات‌هایی که تخلخل بیشتری دارند بیشتر قابل مشاهده است.
اگر سطح سالم باشد، آبگریزی می‌تواند با هدف کاهش جذب سطحی آب بررسی شود.
اما ترک‌های فعال و درزهای باز باید قبل از اجرای محصول اصلاح شوند.
—
بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، تغییر رنگ ناشی از خیس‌شدن ممکن است از نظر ظاهری بسیار محسوس باشد.
از آنجا که زیبایی بتن اکسپوز تا حد زیادی به یکنواختی سطح آن وابسته است، آزمایش محصول در یک قسمت کوچک اهمیت زیادی دارد.
هدف این است که مشخص شود محصول:
– ظاهر بتن را تغییر می‌دهد یا خیر،
– باعث افزایش براقیت می‌شود یا خیر،
– و تا چه حد رفتار سطح در برابر آب تغییر می‌کند.
—
آبگریزی چگونه می‌تواند جذب آب را کاهش دهد؟
آبگریزکننده سطحی با تغییر رفتار سطح در برابر آب می‌تواند باعث شود آب تمایل کمتری به خیس‌کردن و ورود به سطح داشته باشد.
در نتیجه ممکن است میزان جذب آب سطحی کاهش پیدا کند.
البته مقدار کاهش جذب به نوع ماده، ساختار منافذ، آماده‌سازی و اجرای محصول بستگی دارد.
بنابراین نباید برای تمام مصالح یک درصد ثابت و قطعی اعلام کرد مگر اینکه آزمایش معتبر همان محصول و همان بستر وجود داشته باشد.
—
آیا آبگریزی باعث می‌شود نما دیگر هیچ‌وقت خیس نشود؟
خیر.
آبگریزی به معنی ضدآب شدن مطلق یا آب‌بندی کامل نیست.
سطح ممکن است همچنان در اثر باران خیس شود، اما رفتار قطرات آب و میزان جذب سطحی می‌تواند متفاوت باشد.
همچنین درزها، ترک‌ها و نقاط اتصال همچنان می‌توانند مسیر ورود آب باشند.
—
تفاوت آبگریزی و آب‌بندی
این تفاوت در انتخاب روش مناسب بسیار مهم است.
آبگریزی: کاهش تمایل سطح به جذب آب.
آب‌بندی: ایجاد مانع برای جلوگیری از عبور آب از یک مسیر یا درز مشخص.
بنابراین اگر مشکل ساختمان ناشی از نفوذ آب از یک ترک، درز یا اتصال باشد، آبگریزکننده به تنهایی راهکار کامل آن نیست.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
تیره‌شدن یکنواخت یا لکه‌ای
دو نوع رفتار ممکن است مشاهده شود.
در حالت اول، کل سطح هنگام بارندگی تقریباً به صورت یکنواخت تیره می‌شود.
در حالت دوم، بعضی قسمت‌ها تیره و بعضی قسمت‌ها تقریباً بدون تغییر باقی می‌مانند.
حالت دوم ممکن است نشان‌دهنده تفاوت در:
– تخلخل
– جنس مصالح
– پوشش قبلی
– آلودگی
– رطوبت داخلی
باشد.
—
اهمیت یکنواختی سطح
اگر یک نما از چند نوع سنگ یا مصالح تشکیل شده باشد، هر قسمت می‌تواند جذب آب متفاوتی داشته باشد.
در نتیجه، ممکن است پس از بارندگی، تفاوت رنگ بیشتری دیده شود.
در این شرایط، آبگریز کردن هر سطح باید بر اساس ویژگی همان سطح ارزیابی شود.
—
آیا عایق شفاف رنگ نما را تغییر می‌دهد؟
محصولی که به عنوان بی‌رنگ و شفاف معرفی می‌شود، لزوماً نباید تغییر رنگ قابل توجهی ایجاد کند؛ اما نمی‌توان برای تمام مصالح تضمین کرد که ظاهر دقیقاً بدون تغییر باقی می‌ماند.
میزان جذب محصول و ساختار سطح می‌تواند در نتیجه ظاهری مؤثر باشد.
به همین دلیل، آزمایش موضعی قبل از اجرای گسترده توصیه می‌شود.
—
احتمال براق شدن سطح
یکی از نگرانی‌های رایج در مورد نماهای طبیعی این است که محصول باعث ایجاد ظاهر براق یا فیلم‌دار شود.
این موضوع به نوع ماده و نحوه عملکرد آن بستگی دارد.
اگر حفظ ظاهر مات و طبیعی نما اهمیت دارد، آزمایش روی قسمت کوچکی از سطح می‌تواند نتیجه واقعی را مشخص کند.
—
نمای تیره‌رنگ
در نماهای تیره، حتی تغییرات کوچک ظاهری ممکن است بیشتر به چشم بیاید.
بنابراین اگر محصول قرار است روی سنگ تیره، آجر تیره یا بتن رنگ‌شده اجرا شود، آزمایش موضعی اهمیت بیشتری دارد.
—
نمای روشن
در نماهای سفید و روشن نیز ممکن است تغییر جزئی در یکنواختی سطح قابل مشاهده باشد.
خصوصاً اگر سطح دارای تخلخل متفاوت یا آلودگی باقی‌مانده باشد.
بنابراین پاک‌سازی و آماده‌سازی مناسب پیش از اجرای محصول اهمیت دارد.
—
تیره‌شدن ناشی از آب باران
در مناطق پرباران، تکرار خیس و خشک شدن نما ممکن است باعث شود تفاوت ظاهری بین قسمت‌های مختلف بیشتر دیده شود.
اگر آب در بعضی قسمت‌ها بیشتر جمع شود، همان نقاط ممکن است مدت بیشتری خیس بمانند.
در این حالت علاوه بر آبگریزی، طراحی و مسیر تخلیه آب نیز باید بررسی شود.
—
تأثیر آبچکان
آبچکان نامناسب می‌تواند باعث تمرکز آب در بخش مشخصی از نما شود.
در نتیجه حتی یک سطح آبگریز نیز ممکن است در مسیر جریان مداوم آب، آثار متفاوتی نشان دهد.
بنابراین آبچکان باید به صورت مستقل بررسی شود.
—
تأثیر ناودان و لوله آب باران
اگر ناودان یا لوله تخلیه آب باران نشتی داشته باشد، یک قسمت از نما دائماً خیس می‌شود.
در این حالت، تغییر رنگ یا تیره‌شدن مداوم سطح را نباید فقط به جذب طبیعی آب نسبت داد.
ابتدا باید سیستم تخلیه آب اصلاح شود.
—
رطوبت پشت نما
گاهی سطح از بیرون آبگریز به نظر می‌رسد اما از داخل یا پشت نما رطوبت وارد می‌شود.
این حالت می‌تواند باعث ایجاد لکه‌های مرطوب و تغییر رنگ شود.
آبگریزکننده سطحی برای رفع چنین منشأیی طراحی نشده است.
—
شوره و املاح
اگر آب وارد مصالح شود و همراه خود املاح را جابه‌جا کند، ممکن است پس از خشک‌شدن شوره ایجاد شود.
در این شرایط، ابتدا باید منبع رطوبت و علت انتقال املاح بررسی شود.
اجرای آبگریزکننده روی شوره موجود بدون آماده‌سازی مناسب سطح، روش مناسبی نیست.
—
آماده‌سازی سطح
پیش از اجرای محصول، سطح باید از نظر:
– گردوغبار
– دوده
– چربی
– شوره
– رنگ سست
– مواد پوسته‌شده
– آلودگی
بررسی شود.
وجود مواد سست روی سطح می‌تواند نتیجه اجرای محصول را تحت تأثیر قرار دهد.
—
آزمایش با قطره آب
یک آزمایش ساده می‌تواند اطلاعات اولیه‌ای درباره رفتار سطح در برابر آب بدهد.
برای مثال می‌توان در قسمت کوچکی از نما رفتار یک قطره آب را قبل و بعد از اجرای نمونه بررسی کرد.
البته این روش یک آزمون کامل آزمایشگاهی نیست و نباید جایگزین آزمایش استاندارد شود.
—
اجرای نمونه آزمایشی
برای نماهای حساس، اجرای نمونه در قسمت کوچکی از سطح اهمیت زیادی دارد.
نمونه باید ترجیحاً روی همان نوع مصالح، با همان وضعیت و روش آماده‌سازی اجرا شود.
بعد از خشک‌شدن، ظاهر و رفتار سطح در برابر آب بررسی می‌شود.
اگر نتیجه مطلوب باشد، اجرای گسترده با اطمینان بیشتری انجام می‌شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نسبت آماده‌سازی محصول پادنار
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول مورد بحث در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
نسبت آماده‌سازی مورد استفاده است.
در اجرای واقعی باید دستورالعمل فنی محصول و شرایط بستر نیز رعایت شود.
—
آیا آبگریزی مشکل تیره‌شدن را کاملاً از بین می‌برد؟
نباید چنین تضمینی داده شود.
هدف اصلی آبگریزکننده کاهش جذب آب سطحی است.
اما ظاهر نما می‌تواند تحت تأثیر عوامل دیگری مانند:
– جنس سنگ
– تخلخل
– آلودگی
– شوره
– مسیر آب
– پوشش قبلی
– رطوبت پشت نما
قرار داشته باشد.
—
نمای قدیمی و فرسوده
در نمای قدیمی ممکن است تیره‌شدن فقط نتیجه جذب آب نباشد.
فرسودگی، آلودگی، ترک، جداشدگی و رطوبت داخلی نیز می‌توانند نقش داشته باشند.
بنابراین ابتدا باید وضعیت کلی نما بررسی شود.
—
نمای تازه اجراشده
در نمای تازه نیز بهتر است قبل از اجرای هر نوع محصول محافظ، مصالح به شرایط مناسب برسند.
اجرای محصول روی سطحی که هنوز شرایط مناسب خشک‌شدن یا عمل‌آوری خود را طی نکرده است، می‌تواند نتیجه را تحت تأثیر قرار دهد.
—
نگهداری پس از آبگریزی
پس از اجرای آبگریزکننده، بازدید دوره‌ای همچنان لازم است.
اگر درزها خراب شوند یا آب از یک نقطه خاص روی نما جاری شود، باید مشکل برطرف شود.
آبگریزی جایگزین نگهداری ساختمان نیست.
—
جمع‌بندی
تیره‌شدن نمای ساختمان هنگام خیس‌شدن در بسیاری از مصالح متخلخل ناشی از ورود آب به منافذ و تغییر ویژگی‌های ظاهری سطح است.
در چنین شرایطی، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند با هدف کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
سنگ‌های متخلخل، تراورتن، آجر، سیمان و بتن اکسپوز از جمله سطوحی هستند که ممکن است چنین رفتاری داشته باشند.
با این حال، تیره‌شدن سطح همیشه فقط ناشی از جذب آب نیست و عواملی مانند شوره، آلودگی، خرابی آبچکان، نشتی تأسیسات و رطوبت پشت نما نیز باید بررسی شوند.
همچنین «بی‌رنگ و شفاف» بودن محصول به معنی تضمین مطلق عدم تغییر ظاهر نیست؛ بنابراین اجرای آزمایشی روی قسمت کوچکی از سطح، به‌خصوص در نماهای حساس، اهمیت زیادی دارد.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه