دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ214
214
فصل ۲۱۴ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای دارای لکه‌های آب و آثار بارندگی
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
لکه‌های آب روی نمای ساختمان یکی از مشکلات ظاهری رایج، به‌خصوص در نماهای سنگی، آجری، سیمانی و سطوح متخلخل است. گاهی پس از بارندگی، سطح نما برای مدتی تیره می‌شود و پس از خشک‌شدن، رد آب، لکه، رسوب یا تفاوت رنگ در قسمت‌های مختلف باقی می‌ماند.
در برخی نماها، این آثار فقط یک مشکل ظاهری هستند؛ اما در بعضی ساختمان‌ها، باقی ماندن لکه‌های آب می‌تواند نشانه جذب بالای آب، وجود آلودگی، شوره، خرابی آبچکان یا حتی مسیر نامناسب حرکت آب باشد.
به همین دلیل، پیش از استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف، باید مشخص شود که علت ایجاد لکه آب چیست.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
لکه آب روی نما چگونه ایجاد می‌شود؟
هنگامی که آب باران روی سطح نما قرار می‌گیرد، بخشی از آن ممکن است روی سطح حرکت کند و بخشی نیز توسط مصالح جذب شود.
در مصالح متخلخل، آب می‌تواند وارد منافذ شود.
هنگام خشک‌شدن نیز ممکن است:
– املاح سطحی باقی بمانند،
– گردوغبار جابه‌جا شود،
– آلودگی‌ها به صورت خطوطی روی نما باقی بمانند،
– یا قسمت‌های مختلف نما با سرعت متفاوت خشک شوند.
در نتیجه، پس از بارندگی ممکن است لکه‌ها یا خطوطی روی نما دیده شوند.
—
آیا تمام لکه‌های آب ناشی از جذب آب هستند؟
خیر.
لکه‌های روی نما می‌توانند دلایل مختلفی داشته باشند.
برای مثال:
– آب باران و آلودگی هوا
– شوره
– گردوغبار
– زنگ‌زدگی قطعات فلزی
– خرابی آبچکان
– کثیفی اطراف پنجره
– نشتی لوله
– خرابی درزگیر
– رطوبت پشت نما
بنابراین نباید هر لکه‌ای را صرفاً با آبگریزکننده درمان کرد.
—
نقش آبگریزی در کاهش آثار آب
یکی از کاربردهای آبگریزکننده، کاهش تمایل سطح به جذب آب است.
وقتی جذب آب سطحی کاهش پیدا کند، آب باران می‌تواند راحت‌تر از روی سطح عبور کند.
این موضوع ممکن است در کاهش برخی آثار ناشی از خیس‌شدن و خشک‌شدن نما مؤثر باشد.
اما میزان نتیجه به جنس سطح، تخلخل، آلودگی، وضعیت پوشش قبلی و نحوه اجرای محصول بستگی دارد.
—
لکه‌های آب روی سنگ نما
سنگ‌های نما از نظر جذب آب یکسان نیستند.
برخی سنگ‌ها متراکم‌تر هستند و برخی دیگر تخلخل بیشتری دارند.
در سنگ‌های متخلخل، احتمال جذب آب و ایجاد تغییر ظاهری هنگام خیس‌شدن بیشتر است.
در چنین مواردی، آبگریزی می‌تواند به عنوان یکی از اقدامات محافظتی سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
اما ابتدا باید مشخص شود که لکه‌ها ناشی از خود سنگ هستند یا از آلودگی و املاح روی سطح ایجاد شده‌اند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
لکه‌های آب روی آجر
آجر نیز می‌تواند در برابر آب رفتار متفاوتی داشته باشد.
در نمای آجری، آب ممکن است از سطح جذب شود و هنگام خشک‌شدن، املاح را به سمت سطح منتقل کند.
اگر این فرآیند تکرار شود، ممکن است شوره یا لکه‌های روشن روی آجر ایجاد شود.
در این حالت، تنها اجرای آبگریزکننده کافی نیست و باید منشأ رطوبت و املاح نیز بررسی شود.
—
لکه‌های باران روی نمای سیمانی
در نمای سیمانی، آب باران ممکن است با گردوغبار و ذرات موجود روی سطح ترکیب شود.
پس از خشک‌شدن، خطوط حرکت آب ممکن است به صورت لکه یا رگه مشاهده شوند.
اگر سطح سیمانی دارای تخلخل بالا باشد، کاهش جذب آب می‌تواند یکی از اقدامات مورد بررسی برای نگهداری آن باشد.
با این حال، ترک‌ها و درزهای باز باید جداگانه اصلاح شوند.
—
بتن اکسپوز و آثار بارندگی
در بتن اکسپوز، تغییر ظاهری ناشی از خیس‌شدن گاهی به‌وضوح دیده می‌شود.
قسمت‌های متراکم و متخلخل بتن ممکن است هنگام بارندگی رفتار متفاوتی داشته باشند.
اگر سطح دارای جذب آب قابل توجه باشد، آبگریزی می‌تواند برای کاهش جذب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
اما در بتن اکسپوز، حفظ ظاهر اولیه اهمیت زیادی دارد.
به همین دلیل اجرای آزمایشی توصیه می‌شود.
—
لکه‌های ناشی از آب و گردوغبار
یکی از مشکلات رایج این است که آب باران هنگام پایین آمدن از نما، ذرات گردوغبار و آلودگی را نیز با خود حرکت می‌دهد.
در نتیجه، خطوطی در مسیر حرکت آب تشکیل می‌شود.
این مشکل به‌خصوص در قسمت‌های زیر:
– لبه پنجره
– آبچکان
– جان‌پناه
– قرنیز
– پیش‌آمدگی‌ها
ممکن است بیشتر دیده شود.
در چنین شرایطی، اصلاح مسیر حرکت آب اهمیت زیادی دارد.
—
آبچکان و لکه‌های عمودی
اگر آبچکان درست طراحی یا اجرا نشده باشد، آب ممکن است به جای خروج از لبه، روی سطح نما حرکت کند.
در این حالت ممکن است خطوط عمودی و لکه‌های مکرر ایجاد شوند.
اجرای آبگریزکننده بدون اصلاح آبچکان ممکن است علت اصلی ایجاد لکه را برطرف نکند.
—
لکه‌های زیر پنجره
قسمت زیر پنجره یکی از نقاط حساس نما است.
اگر آب از لبه پنجره به سمت پایین حرکت کند، ممکن است روی سطح زیرین رگه ایجاد کند.
در این شرایط باید:
1. وضعیت آبچکان بررسی شود.
2. درزهای اطراف پنجره بررسی شوند.
3. شیب مناسب کنترل شود.
4. مسیر تخلیه آب بررسی شود.
سپس در صورت نیاز، آبگریزی سطح انجام شود.
—
لکه‌های سفید روی نما
اگر لکه سفید باشد، احتمال وجود رسوبات یا شوره باید بررسی شود.
شوره معمولاً با حرکت آب و انتقال املاح مرتبط است.
بنابراین قبل از اجرای آبگریزکننده باید سطح از نظر وجود شوره بررسی و در صورت امکان علت ایجاد آن مشخص شود.
اجرای محصول روی شوره موجود بدون آماده‌سازی مناسب سطح، روش مطلوبی نیست.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
لکه‌های تیره بعد از بارندگی
در برخی مصالح، هنگام خیس شدن، رنگ سطح تیره‌تر می‌شود.
این مسئله در سنگ، آجر، سیمان و بعضی سطوح متخلخل طبیعی است.
اگر پس از خشک‌شدن رنگ به حالت اولیه برگردد، این الزاماً به معنی خرابی سطح نیست.
اما اگر هدف کاهش میزان جذب آب باشد، می‌توان آبگریزی را به عنوان یک روش محافظتی سطحی بررسی کرد.
—
تفاوت لکه موقت با لکه دائمی
لکه موقت ممکن است تنها در زمان خیس بودن سطح مشاهده شود.
در مقابل، لکه دائمی ممکن است ناشی از:
– رسوب
– آلودگی
– شوره
– تغییر رنگ
– تخریب پوشش
– زنگ‌زدگی
– رطوبت مداوم
باشد.
بنابراین ابتدا باید نوع لکه مشخص شود.
—
آیا آبگریزکننده لکه‌های موجود را پاک می‌کند؟
خیر، نباید چنین انتظاری داشت.
آبگریزکننده معمولاً برای تغییر رفتار سطح در برابر آب استفاده می‌شود و قرار نیست به عنوان شوینده یا لکه‌بر عمل کند.
اگر نما قبلاً لکه‌دار شده باشد، ابتدا باید علت و ماهیت لکه مشخص و در صورت امکان پاک‌سازی شود.
سپس می‌توان آبگریزی را به عنوان اقدام محافظتی در نظر گرفت.
—
اهمیت تمیز بودن سطح
اجرای محصول روی سطح آلوده می‌تواند نتیجه نامطلوبی داشته باشد.
بنابراین در صورت وجود:
– دوده
– گردوغبار
– شوره
– چربی
– رسوب
– مواد سست
باید ابتدا آماده‌سازی مناسب انجام شود.
البته روش پاک‌سازی باید با جنس نما سازگار باشد.
—
اگر لکه‌ها ناشی از نشتی باشند
گاهی چیزی که به عنوان «لکه باران» دیده می‌شود، در واقع حاصل نشتی است.
برای مثال:
– نشتی لوله آب
– کولر
– لوله فاضلاب
– سیستم آبیاری
– آب باران جمع‌شده در پشت نما
می‌تواند باعث ایجاد لکه دائمی شود.
در این شرایط، ابتدا باید نشتی برطرف شود.
آبگریزکننده جایگزین تعمیر تأسیسات نیست.
—
لکه‌های ناشی از کولر
آب تقطیرشده یا آب خروجی کولر می‌تواند به صورت مداوم روی یک قسمت از نما جاری شود.
تکرار این جریان ممکن است باعث ایجاد رگه و لکه شود.
راهکار اصلی، اصلاح مسیر تخلیه آب است.
بعد از اصلاح مسیر، می‌توان وضعیت سطح را بررسی و در صورت نیاز آبگریزی کرد.
—
لکه‌های ناشی از ناودان
خرابی ناودان یا لوله آب باران نیز می‌تواند آب را روی یک قسمت از نما متمرکز کند.
در این شرایط، آبگریز کردن نما بدون تعمیر ناودان مشکل را ریشه‌ای حل نمی‌کند.
ابتدا مسیر تخلیه آب باید اصلاح شود.
—
اجرای آبگریزکننده روی نمای لکه‌دار
اگر لکه‌ها پس از پاک‌سازی برطرف شوند و سطح سالم باشد، می‌توان اجرای آبگریزکننده را بررسی کرد.
اما اگر لکه ناشی از رطوبت داخلی یا خرابی سازه‌ای باشد، ابتدا باید منشأ آن اصلاح شود.
هدف از آبگریزی، کاهش جذب آب سطحی است؛ نه درمان تمام انواع لکه.
—
اهمیت تست موضعی
در نمایی که دارای لکه‌های آب است، تست موضعی اهمیت ویژه‌ای دارد.
یک قسمت کوچک انتخاب می‌شود و پس از آماده‌سازی، محصول روی آن اجرا می‌شود.
سپس موارد زیر بررسی می‌شوند:
– تغییر رنگ
– براقیت
– یکنواختی
– رفتار قطرات آب
– ظاهر سطح پس از خشک‌شدن
– میزان تفاوت با قسمت اجرا نشده
این آزمایش می‌تواند از اجرای اشتباه روی کل نما جلوگیری کند.
—
حفظ ظاهر طبیعی نما
در نمای سنگی و آجری، بسیاری از مالکان تمایل دارند ظاهر طبیعی مصالح حفظ شود.
به همین دلیل، محصول شفاف نباید صرفاً بر اساس عنوان «بی‌رنگ» انتخاب شود.
نتیجه واقعی به نوع مصالح و شرایط سطح بستگی دارد.
اجرای آزمایشی بهترین روش برای مشاهده رفتار واقعی محصول روی همان سطح است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نسبت آماده‌سازی محصول
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
نسبت آماده‌سازی مورد استفاده است.
اجرای محصول باید روی سطح آماده و مطابق دستورالعمل فنی مربوط به محصول انجام شود.
—
آیا آبگریزی مانع ایجاد کامل لکه می‌شود؟
نباید چنین تضمینی ارائه کرد.
آبگریزی می‌تواند جذب آب سطحی را کاهش دهد، اما ظاهر نما همچنان تحت تأثیر عوامل مختلف قرار دارد.
گردوغبار، آلودگی هوا، مسیر حرکت آب، رسوبات، طراحی آبچکان و کیفیت مصالح همچنان می‌توانند در ایجاد لکه نقش داشته باشند.
—
نگهداری بعد از آبگریزی
حتی پس از اجرای آبگریزکننده، نما نیاز به نگهداری دارد.
بازرسی دوره‌ای می‌تواند مشکلاتی مانند:
– خرابی درزها
– گرفتگی ناودان
– شکستگی آبچکان
– ترک جدید
– نشتی تأسیسات
را زودتر مشخص کند.
نگهداری منظم معمولاً از ایجاد مشکلات بزرگ‌تر جلوگیری می‌کند.
—
بارندگی‌های مکرر
در مناطق پرباران، تکرار خیس و خشک شدن نما می‌تواند آثار آب را بیشتر نمایان کند.
در چنین شرایطی، آبگریزی سطح می‌تواند بخشی از برنامه حفاظت نما باشد.
اما باید شرایط اجرا، خشک بودن مناسب سطح و پیش‌بینی بارندگی پس از اجرا نیز مورد توجه قرار گیرد.
—
نماهای قدیمی
در نمای قدیمی، لکه‌های آب ممکن است سال‌ها ایجاد شده باشند.
پیش از اجرای محصول باید مشخص شود که سطح در چه وضعیتی قرار دارد.
اگر قسمتی از نما فرسوده یا سست باشد، آبگریزی به تنهایی راهکار مناسبی نیست.
ابتدا باید زیرسازی اصلاح شود.
—
جمع‌بندی
لکه‌های آب و آثار بارندگی روی نما می‌توانند دلایل متفاوتی داشته باشند. جذب آب بالا، تخلخل مصالح، گردوغبار، شوره، خرابی آبچکان، نشتی لوله و مسیر نامناسب تخلیه آب از جمله عوامل احتمالی هستند.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد، اما نباید آن را لکه‌بر، تعمیرکننده نشتی یا جایگزین آب‌بندی کامل دانست.
در نمای دارای لکه، ابتدا باید علت لکه مشخص شود، سطح در صورت نیاز پاک‌سازی و ترمیم شود و سپس با اجرای آزمایشی، سازگاری و نتیجه ظاهری محصول بررسی گردد.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه