دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ224
224
فصل ۲۲۴ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نماهایی با جذب آب متفاوت در قسمت‌های مختلف
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
در بسیاری از ساختمان‌ها، تمام قسمت‌های نما از یک نوع مصالح ساخته نشده است. ممکن است در یک نما، سنگ طبیعی در کنار آجر، سیمان، بتن اکسپوز، بندکشی یا ملات قرار گرفته باشد. حتی اگر تمام سطح نما از یک نوع سنگ تشکیل شده باشد، ممکن است بخش‌های مختلف آن به دلیل تفاوت در تخلخل، فرسودگی، پرداخت سطح یا وضعیت قبلی، میزان جذب آب یکسانی نداشته باشند.
این تفاوت در جذب آب، هنگام اجرای عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یک محصول آبگریز ممکن است در قسمت‌های مختلف نما رفتار متفاوتی نشان دهد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
هدف از اجرای چنین محصولی معمولاً کاهش جذب آب سطحی و کاهش تماس مستقیم آب باران با ساختار متخلخل مصالح است. با این حال، آبگریزی سطحی با آب‌بندی کامل تفاوت دارد و نمی‌توان از اجرای آبگریزکننده انتظار داشت که ترک‌ها، درزهای باز، اتصالات معیوب یا نشتی‌های ساختمانی را به طور کامل برطرف کند.
—
چرا جذب آب در قسمت‌های مختلف یک نما متفاوت است؟
حتی در یک ساختمان واحد، عوامل مختلفی می‌توانند باعث تفاوت جذب آب شوند.
از جمله:
– تفاوت نوع مصالح،
– تفاوت تخلخل،
– تفاوت میزان فرسودگی،
– تفاوت پرداخت سطح،
– تفاوت میزان آلودگی،
– وجود پوشش‌های قدیمی،
– تفاوت در بندکشی،
– تفاوت در تابش آفتاب،
– تفاوت در میزان بارندگی مستقیم،
– و تفاوت در نحوه شست‌وشوی قسمت‌های مختلف نما.
به همین دلیل نمی‌توان همیشه یک میزان مصرف ثابت را برای تمام قسمت‌های نما در نظر گرفت.
—
تفاوت جذب آب سنگ و ملات
برای مثال ممکن است سنگ نما نسبتاً متراکم باشد، اما ملات یا بند اطراف آن جذب آب بیشتری داشته باشد.
در این حالت، هنگام بارندگی ممکن است آب در قسمت ملات سریع‌تر جذب شود، در حالی که سطح سنگ رفتار آبگریزتری دارد.
بنابراین بررسی فقط سنگ برای ارزیابی کل سیستم نما کافی نیست.
—
نمای ترکیبی سنگ و آجر
در نماهای ترکیبی، ممکن است آجر و سنگ در کنار یکدیگر استفاده شده باشند.
آجرهای متخلخل معمولاً از نظر جذب آب با بسیاری از سنگ‌های متراکم متفاوت‌اند.
اگر یک ماده آبگریز برای کل نما استفاده می‌شود، بهتر است اجرای آزمایشی روی هر نوع مصالح انجام شود تا رفتار ظاهری و میزان جذب محصول بررسی شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نمای سنگی با تخلخل متفاوت
حتی دو قطعه سنگ از یک خانواده نیز ممکن است از نظر تخلخل و جذب آب کاملاً یکسان نباشند.
در سنگ‌های طبیعی، ویژگی‌هایی مانند:
– تراکم،
– تخلخل،
– رگه،
– حفره،
– پرداخت،
– فرسودگی،
– و وضعیت سطح
می‌توانند بر رفتار آب تأثیر بگذارند.
به همین دلیل تست نمونه در بخش‌های مختلف نما اهمیت دارد.
—
تراورتن و تفاوت جذب آب
تراورتن به دلیل ساختار متخلخل خود می‌تواند در قسمت‌های مختلف رفتار متفاوتی داشته باشد.
ممکن است یک بخش از سنگ نسبتاً متراکم باشد و بخش دیگری حفره‌های بیشتری داشته باشد.
بنابراین میزان جذب آب و حتی ظاهر سطح هنگام خیس‌شدن ممکن است در قسمت‌های مختلف متفاوت باشد.
—
آجر و بندکشی
در نمای آجری، فقط خود آجر اهمیت ندارد.
بندکشی نیز بخشی از مسیر احتمالی جذب آب است.
اگر بندها فرسوده یا ترک‌خورده باشند، کاهش جذب آب سطح آجر لزوماً مشکل نفوذ آب از بندها را حل نمی‌کند.
در این شرایط، ابتدا باید وضعیت بندها بررسی شود.
—
بتن اکسپوز و قسمت‌های تعمیرشده
در بتن اکسپوز قدیمی ممکن است بعضی قسمت‌ها با ملات یا مواد ترمیمی اصلاح شده باشند.
این قسمت‌های ترمیم‌شده ممکن است از نظر رنگ، تخلخل و جذب آب با بتن اصلی متفاوت باشند.
در نتیجه ممکن است پس از اجرای یک محصول شفاف، تفاوت ظاهری بین قسمت‌های مختلف بیشتر یا کمتر دیده شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
چرا ممکن است یک قسمت بیشتر تیره شود؟
وقتی یک سطح متخلخل خیس می‌شود، ورود آب به منافذ می‌تواند باعث تغییر موقت ظاهر آن شود.
اگر بخش‌های مختلف نما تخلخل متفاوتی داشته باشند، میزان تغییر ظاهر هنگام بارندگی نیز می‌تواند متفاوت باشد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند با کاهش جذب آب سطحی، در شرایط مناسب به کاهش این اثر کمک کند، اما نباید وعده داد که ظاهر نما در تمام شرایط بارندگی کاملاً بدون تغییر باقی خواهد ماند.
—
اهمیت تست چند نقطه‌ای
در چنین نماهایی، یک تست روی یک نقطه ممکن است برای کل ساختمان کافی نباشد.
بهتر است نمونه‌گذاری در قسمت‌هایی انجام شود که از نظر مصالح و شرایط سطح متفاوت هستند.
برای مثال:
– سنگ متراکم،
– سنگ متخلخل،
– آجر،
– ملات،
– بتن،
– قسمت ترمیم‌شده،
– و قسمت قدیمی‌تر نما
می‌توانند نمونه‌های جداگانه‌ای باشند.
—
اگر یک قسمت محصول را سریع‌تر جذب کند چه می‌شود؟
مصالح با جذب بیشتر ممکن است محصول را سریع‌تر دریافت کنند.
در مقابل، سطح متراکم‌تر ممکن است جذب کمتری داشته باشد.
بنابراین یکسان بودن مقدار پاشش یا اجرا الزاماً به معنی یکسان بودن مقدار جذب در تمام نقاط نیست.
اجرای صحیح باید مطابق دستورالعمل محصول و شرایط واقعی سطح انجام شود.
—
آیا می‌توان برای قسمت‌های مختلف مقدار متفاوت استفاده کرد؟
مقدار مصرف واقعی باید بر اساس مشخصات فنی محصول و وضعیت سطح تعیین شود.
اگر مصالح از نظر تخلخل تفاوت زیادی داشته باشند، ممکن است نیاز اجرایی آنها نیز یکسان نباشد.
اما افزایش خودسرانه مقدار مصرف همیشه به معنی افزایش عملکرد نیست و می‌تواند احتمال باقی‌ماندن ماده روی سطح یا ایجاد تغییر ظاهری را بیشتر کند.
—
نقش تمیزی سطح
وجود گردوغبار، دوده، چربی، رسوبات یا مواد باقی‌مانده روی سطح می‌تواند رفتار آبگریزکننده را تغییر دهد.
ممکن است یک قسمت از نما کاملاً تمیز و قسمت دیگری آلوده باشد.
در چنین شرایطی، حتی اگر مصالح هر دو قسمت یکسان باشند، نتیجه اجرای محصول می‌تواند متفاوت شود.
بنابراین آماده‌سازی سطح باید تا حد امکان یکنواخت باشد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
شست‌وشوی نما قبل از اجرای عایق
اگر نما نیاز به شست‌وشو دارد، بهتر است فرآیند شست‌وشو پیش از اجرای آبگریزکننده انجام شود.
پس از شست‌وشو باید اجازه داده شود سطح به شرایط مناسب برای اجرا برسد.
اجرای محصول روی سطح آلوده یا دارای رطوبت نامناسب می‌تواند نتیجه کار را تحت تأثیر قرار دهد.
—
تفاوت بخش‌های آفتاب‌گیر و سایه‌گیر
دو قسمت از یک نما ممکن است مصالح یکسانی داشته باشند اما به دلیل شرایط محیطی متفاوت، جذب آب و وضعیت سطح آنها یکسان نباشد.
قسمت‌های سایه‌گیر ممکن است مدت بیشتری مرطوب بمانند.
قسمت‌های آفتاب‌گیر نیز ممکن است تحت تابش و تغییرات دمایی بیشتری قرار گرفته باشند.
این تفاوت‌ها هنگام ارزیابی سطح باید در نظر گرفته شوند.
—
قسمت‌های زیر آبرو و لبه‌های نما
آب باران در بعضی نقاط نما بیشتر متمرکز می‌شود.
برای مثال:
– زیر آبروها،
– اطراف ناودان،
– زیر لبه‌های افقی،
– اطراف قرنیزها،
– و محل تخلیه آب
ممکن است بیشتر از سایر قسمت‌ها در معرض آب قرار گیرند.
در این نقاط، اصلاح مسیر آب و رفع عیب‌های ساختمانی اهمیت بیشتری از افزایش مقدار آبگریزکننده دارد.
—
آیا آبگریزکننده اختلاف جذب مصالح را کاملاً از بین می‌برد؟
خیر.
هدف آبگریزکننده کاهش جذب آب سطحی در محدوده عملکرد محصول است، نه تبدیل همه مصالح مختلف به یک ماده کاملاً یکسان.
اگر سنگ، آجر و ملات دارای ساختارهای متفاوت باشند، انتظار یکسان شدن کامل رفتار آنها منطقی نیست.
—
نماهای چندمصالحی
در نماهای مدرن و سنتی، ترکیب چند نوع مصالح بسیار رایج است.
برای مثال ممکن است یک ساختمان دارای:
– تراورتن،
– آجر،
– سیمان،
– چوب،
– بتن اکسپوز،
– فلز،
– و درزهای ملات
باشد.
در این شرایط باید مشخص شود محصول مورد استفاده برای کدام یک از این مصالح مناسب است و اجرای آن روی چه قسمت‌هایی توصیه می‌شود.
—
تأثیر بندها و اتصالات
گاهی جذب آب اصلی از خود مصالح نیست و از محل اتصال آنها اتفاق می‌افتد.
مثلاً اتصال سنگ به ملات یا محل درز دو نوع مصالح می‌تواند مسیر ورود آب ایجاد کند.
در چنین شرایطی آبگریزی سطح نمی‌تواند جایگزین آب‌بندی اصولی اتصال شود.
—
آیا شفاف بودن به معنی بدون تغییر ظاهر بودن است؟
خیر.
«شفاف» یا «بی‌رنگ» بودن یک محصول به تنهایی تضمین نمی‌کند که هیچ تغییر ظاهری ایجاد نشود.
نوع مصالح، میزان مصرف، وضعیت سطح، میزان جذب، نور محیط و باقی‌ماندن احتمالی ماده روی سطح می‌توانند بر ظاهر نهایی اثر بگذارند.
به همین دلیل در نماهای حساس، تست نمونه ضروری است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
حفظ ظاهر طبیعی مصالح
اگر هدف اصلی حفظ ظاهر طبیعی سنگ، آجر یا بتن اکسپوز باشد، بهتر است قبل از اجرای کامل، نمونه‌ای در محل کم‌دید یا بخش کوچکی از نما اجرا شود.
پس از خشک‌شدن، موارد زیر بررسی شود:
– تغییر رنگ،
– براقیت،
– ایجاد لکه،
– تغییر بافت ظاهری،
– یکنواختی،
– و رفتار آب.
—
نسبت آماده‌سازی محصول پادنار
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه، نسبت رقیق‌سازی و آماده‌سازی محصول:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
این نسبت باید در زمان اجرا به صورت یکنواخت رعایت شود و مقدار مصرف نهایی نیز با توجه به نوع سطح، تخلخل و شرایط اجرایی کنترل شود.
—
آیا می‌توان همه نما را با یک روش اجرا کرد؟
اگر مصالح و شرایط سطح کاملاً مشابه باشند، روش اجرا می‌تواند یکنواخت‌تر باشد.
اما در نمای چندمصالحی، بهتر است نوع مصالح و وضعیت هر قسمت جداگانه بررسی شود.
یک روش مناسب برای سنگ متراکم الزاماً برای آجر بسیار متخلخل یا ملات فرسوده نتیجه مشابهی ایجاد نمی‌کند.
—
اهمیت کنترل اجرا
در پروژه‌های بزرگ بهتر است اجرای نما مرحله‌بندی شود.
پس از اجرای یک بخش، می‌توان نتیجه آن را از نظر ظاهر و رفتار آب بررسی کرد و سپس ادامه کار را انجام داد.
این روش در نماهایی که اختلاف زیادی در تخلخل و نوع مصالح دارند، ریسک اجرای نامناسب را کاهش می‌دهد.
—
آبگریزی در برابر آب‌بندی کامل
یکی از مهم‌ترین نکات این فصل آن است که کاهش جذب آب سطحی را نباید با آب‌بندی کامل ساختمان یکسان دانست.
اگر آب از:
– ترک،
– درز باز،
– اتصال پنجره،
– محل عبور لوله،
– ناودان،
– پشت نما،
– خرابی آبرو،
– یا تأسیسات معیوب
وارد ساختمان شود، استفاده از آبگریزکننده سطحی به تنهایی راه‌حل آن مشکل نیست.
—
چه زمانی ابتدا باید تعمیرات انجام شود؟
اگر نما دارای عیوب ساختمانی باشد، بهتر است پیش از اجرای آبگریزکننده اصلاح شوند.
برای مثال:
– ترک‌های قابل توجه،
– بندهای باز،
– درزهای خراب،
– سنگ لق،
– آبروهای معیوب،
– اتصالات ناقص،
– یا نفوذ آب از پشت نما
باید جداگانه بررسی و اصلاح شوند.
—
جمع‌بندی
در نماهایی که میزان جذب آب در قسمت‌های مختلف متفاوت است، اجرای عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف نیازمند شناخت دقیق‌تر سطح است.
وجود مصالح مختلف، تخلخل متفاوت، فرسودگی، پوشش‌های قبلی، بندکشی و شرایط محیطی می‌تواند باعث شود یک محصول در نقاط مختلف رفتار یکسانی نداشته باشد.
به همین دلیل بهتر است پیش از اجرای کامل، قسمت‌های شاخص نما شناسایی و نمونه‌گذاری شوند. در نماهای چندمصالحی نیز هر نوع مصالح باید از نظر سازگاری و ظاهر نهایی بررسی شود.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است؛ اما مقدار مصرف واقعی و نحوه اجرای مناسب باید با توجه به شرایط سطح و دستورالعمل اجرایی محصول تعیین شود.
در نهایت، آبگریزکردن سطح برای کاهش جذب آب و محافظت در برابر رطوبت سطحی با آب‌بندی کامل متفاوت است. اگر مشکل اصلی از ترک، درز، اتصال، تأسیسات، ناودان یا نفوذ آب از پشت نما باشد، باید علت اصلی نیز به صورت جداگانه برطرف شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه