دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ75
75
فصل هفتاد و پنجم ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای زیرزمین، دیوارهای زیرسطحی و سطوح در تماس با خاک
جهت مشاوره فنی درباره عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای دیوارهای زیرزمین و سطوح ساختمانی: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
مقدمه
زیرزمین‌ها و دیوارهای زیرسطحی از حساس‌ترین بخش‌های ساختمان در برابر رطوبت هستند. این سطوح برخلاف نماهای معمولی فقط با بارندگی مستقیم مواجه نیستند، بلکه ممکن است تحت تأثیر رطوبت خاک، آب زیرزمینی، فشار هیدرواستاتیک، نم موئینگی، زهکشی نامناسب و نشتی تأسیسات قرار داشته باشند.
به همین دلیل، استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف در زیرزمین باید با دقت بیشتری بررسی شود.
نکته بسیار مهم این است که آب‌گریزکننده شفاف سطحی، در شرایطی که دیوار تحت فشار آب از سمت خاک قرار دارد، لزوماً جایگزین سیستم کامل آب‌بندی زیرزمین نیست.
—
۱. منابع رطوبت در زیرزمین
رطوبت زیرزمین می‌تواند از مسیرهای مختلف ایجاد شود:
– نفوذ آب از خاک
– آب زیرزمینی
– بارندگی و تجمع آب کنار ساختمان
– رطوبت صعودی
– ترک دیوار
– درزهای اجرایی
– نشتی لوله
– خرابی سیستم زهکشی
– نفوذ آب از کف
تشخیص منشأ، اولین مرحله در انتخاب روش عایق‌کاری است.
—
۲. دیوار زیرسطحی چیست؟
دیوار زیرسطحی دیواری است که بخشی یا تمام آن در مجاورت خاک قرار دارد.
این دیوار ممکن است از:
– بتن
– بلوک سیمانی
– آجر
– سنگ
– مصالح مرکب
ساخته شده باشد.
میزان جذب آب هرکدام متفاوت است.
—
۳. تفاوت دیوار زیرزمین با نمای خارجی
نمای خارجی عمدتاً در معرض باران و رطوبت سطحی قرار دارد، اما دیوار زیرزمین ممکن است با آب موجود در خاک تماس دائمی داشته باشد.
در نتیجه فشار آب و مسیر انتقال رطوبت باید جداگانه بررسی شود.
—
۴. آب‌گریزی در برابر فشار آب
یک ماده آب‌گریز برای کاهش جذب آب سطحی طراحی می‌شود.
اما فشار هیدرواستاتیک می‌تواند بسیار فراتر از شرایط معمول بارندگی باشد.
بنابراین نباید انتظار داشت آب‌گریزکننده شفاف به تنهایی تمام مشکلات زیرزمین را برطرف کند.
—
۵. رطوبت موئینگی
آب می‌تواند از طریق منافذ ریز مصالح به سمت بالا حرکت کند.
این پدیده در برخی دیوارهای قدیمی و مصالح متخلخل بیشتر مشاهده می‌شود.
—
۶. شوره دیوار زیرزمین
وجود شوره می‌تواند نشانه انتقال آب و املاح از داخل مصالح باشد.
پاک‌کردن شوره بدون رفع مسیر رطوبت، ممکن است فقط نتیجه ظاهری و موقتی ایجاد کند.
—
۷. دیوار بتنی زیرزمین
بتن متراکم و بتن متخلخل رفتار یکسانی ندارند.
در بتن باید موارد زیر بررسی شود:
– ترک
– کرموشدگی
– درز اجرایی
– نفوذ آب
– پوشش قبلی
– کیفیت سطح
—
۸. دیوار بلوک سیمانی
بلوک سیمانی ممکن است دارای تخلخل قابل توجه باشد.
بندهای ملات نیز باید جداگانه بررسی شوند.
اگر آب از سمت خاک فشار وارد کند، ابتدا باید سیستم آب‌بندی و زهکشی ارزیابی شود.
—
۹. دیوار آجری زیرزمین
آجرهای قدیمی ممکن است آب زیادی جذب کنند.
در این شرایط، ابتدا باید میزان رطوبت و منشأ آن مشخص شود.
—
۱۰. کف زیرزمین
گاهی مشکل رطوبت فقط در دیوار نیست و از کف زیرزمین وارد می‌شود.
در این حالت اجرای ماده روی دیوار به تنهایی راه‌حل کامل نخواهد بود.
—
۱۱. اتصال کف و دیوار
اتصال کف به دیوار از نقاط حساس است.
ترک یا درز باز در این قسمت می‌تواند مسیر نفوذ آب باشد.
—
۱۲. ترک‌های سازه‌ای
ترک‌های مهم باید توسط متخصص بررسی شوند.
عایق رطوبتی شفاف نباید جایگزین تعمیر ترک سازه‌ای شود.
—
۱۳. درزهای اجرایی
درزهای بتن‌ریزی و اتصالات مختلف می‌توانند مسیر انتقال آب باشند.
نوع درز و وضعیت آن باید قبل از اجرای هر پوشش بررسی شود.
—
۱۴. لوله‌های عبوری
عبور لوله از دیوار زیرزمین یکی از نقاط حساس است.
فضای اطراف لوله باید از نظر آب‌بندی بررسی شود.
—
۱۵. سیستم زهکشی
اگر آب در اطراف دیوار زیرزمین تجمع کند، فشار آب افزایش می‌یابد.
بنابراین بررسی:
– زهکش
– لوله‌های تخلیه
– شیب زمین
– مسیر آب باران
اهمیت زیادی دارد.
—
۱۶. آب باران در اطراف ساختمان
گاهی تصور می‌شود مشکل زیرزمین از آب زیرزمینی است، در حالی که آب باران از طریق زمین اطراف ساختمان به سمت دیوار حرکت می‌کند.
اصلاح شیب زمین می‌تواند یکی از اقدامات مهم باشد.
—
۱۷. آماده‌سازی سطح
اگر استفاده از آب‌گریزکننده شفاف برای یک سطح خاص مناسب تشخیص داده شود، آماده‌سازی باید شامل:
– پاک‌سازی
– حذف ذرات سست
– حذف آلودگی
– بررسی ترک‌ها
– بررسی شوره
– کنترل رطوبت
باشد.
—
۱۸. سطح بیش از حد مرطوب
اجرای محصول روی سطحی که دائماً خیس است می‌تواند نتیجه نامطلوب ایجاد کند.
ابتدا باید علت رطوبت مشخص شود.
—
۱۹. تست موضعی
در زیرزمین بهتر است تست در قسمت محدودی انجام شود.
موارد زیر بررسی شوند:
– جذب آب
– تغییر ظاهر
– چسبندگی
– رفتار سطح
– کاهش جذب آب
—
۲۰. نسبت آماده‌سازی محصول
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
به عنوان نسبت آماده‌سازی اعلام شده است.
این نسبت باید با دستورالعمل فنی محصول و شرایط واقعی سطح تطبیق داده شود.
برای مشاوره درباره بررسی سطح زیرزمین و انتخاب روش مناسب عایق رطوبتی: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
۲۱. اجرای روی بتن
در صورت مناسب بودن سطح بتن، اجرای آب‌گریزکننده می‌تواند به عنوان یک روش حفاظت سطحی بررسی شود.
اما ترک‌ها و درزهای باز باید ابتدا اصلاح شوند.
—
۲۲. اجرای روی بلوک
در بلوک سیمانی، جذب بالا می‌تواند باعث افزایش مصرف شود.
بنابراین تست جذب و تعیین میزان مصرف واقعی اهمیت دارد.
—
۲۳. اجرای روی آجر
سطح آجری باید از نظر شوره، گردوغبار و فرسودگی بررسی شود.
آجرهای سست باید تثبیت یا تعمیر شوند.
—
۲۴. دیوارهای سنگی زیرزمین
سنگ‌های متخلخل می‌توانند آب را جذب کنند.
اما سنگ‌های بسیار کم‌تخلخل ممکن است رفتار متفاوتی داشته باشند.
—
۲۵. زیرزمین ساختمان قدیمی
در ساختمان‌های قدیمی معمولاً باید موارد بیشتری بررسی شوند:
– رطوبت صعودی
– شوره
– ترک
– خرابی ملات
– فرسودگی مصالح
– نشتی لوله
– نبود زهکشی
—
۲۶. زیرزمین پارکینگ
در پارکینگ‌های زیرزمینی علاوه بر رطوبت، آلودگی‌های روغنی و گردوغبار نیز وجود دارد.
بنابراین آماده‌سازی سطح اهمیت ویژه‌ای دارد.
—
۲۷. زیرزمین انباری
در انباری‌ها، تهویه ضعیف می‌تواند باعث افزایش رطوبت نسبی شود.
بنابراین باید تهویه نیز بررسی شود.
—
۲۸. کنترل رطوبت نسبی
رطوبت زیرزمین فقط ناشی از نفوذ مستقیم آب نیست.
میعان بخار آب روی سطوح سرد نیز می‌تواند باعث ایجاد رطوبت شود.
—
۲۹. میعان
اگر هوای مرطوب با دیوار سرد برخورد کند، ممکن است بخار آب به قطرات آب تبدیل شود.
در این حالت راهکار می‌تواند شامل:
– تهویه
– کاهش رطوبت هوا
– بهبود عایق حرارتی
باشد.
—
۳۰. اشتباهات رایج
اشتباه اول: پوشاندن رطوبت فعال
ابتدا باید علت رطوبت مشخص شود.
اشتباه دوم: بی‌توجهی به خاک اطراف
شیب نامناسب زمین می‌تواند آب را به سمت ساختمان هدایت کند.
اشتباه سوم: نادیده گرفتن زهکشی
تجمع آب فشار بیشتری ایجاد می‌کند.
اشتباه چهارم: اجرای محصول روی سطح آلوده
آلودگی می‌تواند عملکرد پوشش را کاهش دهد.
اشتباه پنجم: انتظار آب‌بندی کامل
آب‌گریزکننده شفاف با سیستم آب‌بندی تحت فشار آب یکسان نیست.
—
۳۱. چه زمانی باید روش دیگری انتخاب شود؟
در شرایط زیر ممکن است به سیستم‌های تخصصی‌تر نیاز باشد:
– فشار آب زیرزمینی
– نفوذ فعال آب
– ترک‌های بزرگ
– درزهای اجرایی باز
– آب‌ماندگی شدید
– خرابی گسترده دیوار
– رطوبت شدید از کف
در چنین مواردی، بررسی تخصصی ساختمان ضروری است.
—
۳۲. جدول تشخیص اولیه
مشکل| علت احتمالی| اقدام اولیه
شوره| حرکت آب در مصالح| تعیین منشأ رطوبت
لکه مرطوب| نفوذ آب| بررسی مسیر آب
آب از ترک| ترک یا درز| تعمیر و آب‌بندی
رطوبت کف| نفوذ از زیر| بررسی کف
کپک| رطوبت/میعان| بررسی تهویه
آب کنار دیوار| زهکشی ضعیف| اصلاح تخلیه آب
جذب سطحی| تخلخل مصالح| بررسی آب‌گریزی
—
۳۳. نگهداری زیرزمین
پس از اجرای هر روش حفاظت سطحی، باید وضعیت دیوارها به صورت دوره‌ای بررسی شود.
خصوصاً بعد از:
– بارندگی شدید
– بالا آمدن سطح آب زیرزمینی
– خرابی سیستم زهکشی
– تغییرات ساختمانی
—
۳۴. چک‌لیست اجرای عایق شفاف در زیرزمین
□ منشأ رطوبت مشخص شده است.
□ وضعیت خاک اطراف بررسی شده است.
□ زهکشی بررسی شده است.
□ ترک‌ها بررسی شده‌اند.
□ درزهای اجرایی بررسی شده‌اند.
□ لوله‌ها کنترل شده‌اند.
□ شوره بررسی شده است.
□ سطح تمیز شده است.
□ تست موضعی انجام شده است.
□ سازگاری محصول تأیید شده است.
□ نسبت آماده‌سازی رعایت شده است.
□ نتیجه پس از اجرا کنترل شده است.
—
۳۵. نکته مهم درباره دیوارهای در تماس با خاک
اگر سطح خارجی دیوار مستقیماً با خاک در تماس باشد، اجرای ماده فقط روی سطح داخلی ممکن است نتواند فشار آب خارجی را متوقف کند.
در چنین شرایطی باید کل سیستم شامل:
زهکشی + آب‌بندی خارجی + جزئیات اتصال + کنترل آب سطحی
بررسی شود.
—
جمع‌بندی فصل
زیرزمین و دیوارهای زیرسطحی از پیچیده‌ترین بخش‌های ساختمان از نظر کنترل رطوبت هستند؛ زیرا علاوه بر بارندگی و رطوبت سطحی، ممکن است با آب خاک، رطوبت موئینگی و فشار هیدرواستاتیک مواجه باشند.
بنابراین عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف در این بخش‌ها باید با توجه به جنس سطح و منشأ رطوبت استفاده شود.
در سطوح سالم و متخلخل، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از اهداف استفاده از آب‌گریزکننده باشد؛ اما در صورت وجود فشار آب، نشتی فعال، ترک باز، آب زیرزمینی یا خرابی زهکشی، ابتدا باید مشکل اصلی ساختمان اصلاح شود.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی اعلام‌شده ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است و میزان مصرف واقعی باید با توجه به شرایط سطح تعیین شود.
جهت مشاوره فنی درباره کاربرد عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف در زیرزمین و دیوارهای در تماس با خاک: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
در فصل بعد، موضوع عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای سنگفرش، موزاییک، کف حیاط، تراس و سطوح افقی متخلخل بررسی خواهد شد.
شماره مشاوره: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه