دانشنامه جامع کمپرس یخ92
فصل ۹۲
دانشنامه جامع کمپرس یخ و ژلپک
طراحی ژلپک اقتصادی برای تولید انبوه؛ کاهش قیمت تمامشده بدون افت محسوس عملکرد سرمایشی
—
۹۲-۱ ـ مقدمه
پس از محاسبه دقیق قیمت تمامشده ژلپک در فصل ۹۱، مرحله بعدی این است که بررسی شود چگونه میتوان همان محصول را با هزینه کمتر تولید کرد، بدون اینکه عملکرد، استحکام، آببندی و قابلیت استفاده آن به شکل نامطلوب کاهش پیدا کند.
در تولید صنعتی، ارزانسازی محصول فقط با خرید مواد اولیه ارزانتر انجام نمیشود.
گاهی یک ماده ارزانتر باعث افزایش ضایعات میشود.
گاهی کاهش ضخامت فیلم باعث افزایش نشتی میشود.
گاهی کاهش مقدار پلیآکریلات باعث کاهش ظرفیت نگهداری آب یا تغییر رفتار ژل میشود.
گاهی افزایش سرعت تولید باعث افزایش محصولات معیوب میشود.
بنابراین هدف اصلی عبارت است از:
کاهش هزینه کل تولید به همراه حفظ عملکرد قابل قبول محصول.
این رویکرد را میتوان «طراحی اقتصادی ژلپک» نامید.
—
۹۲-۲ ـ ژلپک اقتصادی چیست؟
ژلپک اقتصادی محصولی نیست که الزاماً ارزانترین مواد را داشته باشد.
یک ژلپک اقتصادی باید مجموعهای از ویژگیها را همزمان داشته باشد:
– مصرف منطقی مواد اولیه
– وزن کنترلشده
– فیلم متناسب با کاربرد
– دوخت مطمئن
– نشتی پایین
– ضایعات کم
– سرعت تولید مناسب
– مصرف انرژی کنترلشده
– بستهبندی اقتصادی
– امکان تولید در تیراژ بالا
بنابراین:
قیمت خرید ماده اولیه ≠ قیمت تمامشده محصول
ممکن است یک فیلم ۱۰ درصد ارزانتر باشد، اما اگر ضایعات یا نشتی آن بیشتر شود، قیمت واقعی محصول کاهش پیدا نکند.
—
۹۲-۳ ـ هدف اصلی طراحی اقتصادی
هدف طراحی اقتصادی را میتوان به شکل زیر بیان کرد:
[
Minimum\ Cost
]
با رعایت:
[
Performance \geq Acceptable\ Level
]
یعنی:
کمترین هزینه ممکن، در حالی که عملکرد محصول در محدوده قابل قبول باقی بماند.
این نکته در ژلپک اهمیت زیادی دارد، زیرا کاهش هزینه نباید فقط روی کاغذ اتفاق بیفتد.
—
۹۲-۴ ـ مهمترین عوامل قابل بهینهسازی
در یک خط تولید ژلپک، مهمترین عوامل اقتصادی عبارتاند از:
1. مقدار پلیآکریلات
2. مقدار آب
3. نوع و قیمت فیلم
4. ضخامت فیلم
5. ابعاد کیسه
6. وزن مواد داخل
7. مقدار پرت فیلم
8. سرعت پرکنی
9. سرعت دوخت
10. مصرف برق
11. ظرفیت فریزر
12. تعداد محصولات سالم
13. میزان ضایعات
14. بستهبندی
15. نیروی انسانی
16. تعمیرات و نگهداری
هر یک از این عوامل میتواند روی قیمت نهایی اثر بگذارد.
—
۹۲-۵ ـ کاهش مصرف پلیآکریلات
یکی از نخستین مواردی که در طراحی اقتصادی بررسی میشود، مقدار پلیآکریلات است.
فرض کنیم در یک فرمول آزمایشی:
[
P=10g
]
پلیآکریلات برای مقدار مشخصی آب استفاده شود.
ممکن است بررسی شود که آیا با:
[
P=9g
]
یا حتی:
[
P=8g
]
هم میتوان عملکرد موردنظر را حفظ کرد یا خیر.
اما کاهش پلیمر نباید صرفاً براساس کاهش قیمت انجام شود.
باید موارد زیر بررسی شوند:
– میزان جذب آب
– سرعت تشکیل ژل
– یکنواختی ژل
– پایداری در دماهای موردنظر
– نشتی
– رفتار هنگام انجماد
– رفتار هنگام ذوب
– دوام بسته
فرمول ارزانتر زمانی ارزشمند است که عملکرد آن نیز قابل قبول باقی بماند.
—
۹۲-۶ ـ آزمایش پلکانی فرمول
یکی از روشهای مناسب برای بهینهسازی، آزمایش پلکانی است.
مثلاً چهار فرمول طراحی شود:
فرمول A: مقدار پلیمر بیشتر
فرمول B: مقدار پلیمر کمی کمتر
فرمول C: مقدار پلیمر متوسط
فرمول D: مقدار پلیمر حداقل
سپس همه نمونهها با شرایط یکسان بررسی شوند.
برای هر نمونه ثبت شود:
– وزن
– مقدار پلیمر
– مقدار آب
– زمان تشکیل ژل
– حجم نهایی
– نشتی
– رفتار پس از انجماد
– رفتار پس از ذوب
– قیمت تمامشده
در پایان میتوان محدوده اقتصادی مناسب را پیدا کرد.
—
۹۲-۷ ـ کاهش بیش از حد پلیآکریلات
کاهش پلیآکریلات همیشه به معنای کاهش واقعی هزینه نیست.
اگر مقدار پلیمر بیش از حد کم شود، ممکن است:
– ژل ضعیفتر شود.
– آب آزاد بیشتری ایجاد شود.
– توزیع مواد یکنواخت نباشد.
– محصول در هنگام جابهجایی رفتار نامناسبی داشته باشد.
– عملکرد حرارتی موردنظر تغییر کند.
بنابراین یک نقطه بهینه وجود دارد.
این نقطه باید با آزمون واقعی تولید تعیین شود.
—
۹۲-۸ ـ نقش آب در طراحی اقتصادی
آب معمولاً نسبت به بسیاری از مواد اولیه هزینه بسیار کمتری دارد.
اما این بدان معنا نیست که مقدار آب را بدون محدودیت افزایش یا کاهش دهیم.
آب بر ویژگیهای فیزیکی ژل اثر میگذارد.
بنابراین نسبت:
[
Water/Polymer
]
باید براساس فرمول و عملکرد نهایی تعیین شود.
برای تولید اقتصادی، بهتر است مقدار آب نیز با دقت وزن شود تا تغییرات بچبهبچ کاهش پیدا کند.
—
۹۲-۹ ـ کنترل وزن هر ژلپک
یکی از سادهترین راههای کاهش هزینه، کنترل دقیق وزن محصول است.
فرض کنید وزن هدف:
[
500g
]
باشد.
اگر اپراتور بهطور میانگین ۲۰ گرم بیشتر پر کند، در تولید هزار عدد:
[
20\times1000=20,000g
]
یعنی:
۲۰ کیلوگرم ماده اضافی
مصرف شده است.
در تیراژ بالا، این مقدار میتواند قابلتوجه باشد.
—
۹۲-۱۰ ـ اضافهوزن پنهان
فرض کنید وزن هدف هر محصول ۵۰۰ گرم باشد.
اما میانگین واقعی:
[
515g
]
باشد.
در تولید:
[
100,000
]
عدد، مقدار اضافه مصرف:
[
15\times100,000
]
برابر با:
[
1,500,000g
]
یعنی:
۱۵۰۰ کیلوگرم
است.
بنابراین تنظیم دقیق دستگاه پرکن میتواند بدون تغییر فرمول، هزینه تولید را کاهش دهد.
—
۹۲-۱۱ ـ کاهش ضخامت فیلم
فیلم یکی از اجزای مهم قیمت ژلپک است.
در نتیجه ممکن است این سؤال مطرح شود:
آیا میتوان ضخامت فیلم را کاهش داد؟
پاسخ وابسته به نوع فیلم، ساختار آن، روش دوخت، فشار داخلی، شرایط انجماد و کاربرد محصول است.
کاهش ضخامت باید مرحلهای انجام شود.
مثلاً:
– ضخامت فعلی
– ضخامت کمی کمتر
– ضخامت متوسط
– ضخامت حداقل آزمایشی
و سپس هر نمونه آزمایش شود.
—
۹۲-۱۲ ـ خطر کاهش بیش از حد ضخامت
اگر فیلم بیش از حد نازک شود، احتمال مشکلات زیر افزایش مییابد:
– پارگی
– سوراخشدن
– آسیب در حمل
– ضعف دوخت
– افزایش نشتی
– کاهش دوام
بنابراین کاهش ضخامت فقط زمانی منطقی است که آزمونهای مکانیکی و نشتی نتیجه قابل قبول بدهند.
—
۹۲-۱۳ ـ کاهش قیمت فیلم با انتخاب مناسب
گاهی لازم نیست ضخامت فیلم کاهش پیدا کند.
ممکن است با انتخاب فیلم مناسبتر، قیمت کاهش یابد.
در این حالت باید موارد زیر مقایسه شوند:
– قیمت هر کیلوگرم فیلم
– ضخامت
– استحکام
– قابلیت دوخت
– مقاومت در برابر پارگی
– رفتار در دمای پایین
– پرت برش
– کیفیت چاپ
فیلم ارزانتر در صورتی مناسب است که مجموع هزینه تولید را کاهش دهد.
—
۹۲-۱۴ ـ بهینهسازی ابعاد ژلپک
ابعاد محصول نیز روی قیمت اثر دارد.
برای مثال، دو محصول با وزن داخلی مشابه ممکن است به دلیل تفاوت شکل هندسی، مقدار فیلم متفاوتی مصرف کنند.
بنابراین میتوان نسبت:
[
Film\ Area / Product\ Weight
]
را بررسی کرد.
هرچه مقدار فیلم موردنیاز برای هر واحد محصول کمتر شود، در صورت حفظ عملکرد و استحکام، امکان کاهش قیمت وجود دارد.
—
۹۲-۱۵ ـ شکل هندسی اقتصادی
در طراحی محصول باید به موارد زیر توجه شود:
– طول
– عرض
– گوشهها
– محل دوخت
– میزان فضای خالی
– مقدار فیلم مصرفی
طراحی هندسی مناسب میتواند پرت فیلم را کاهش دهد.
—
جهت پیام به گردآورنده: ۰۹۳۸۸۴۰۶۷۱۶
۹۲-۱۶ ـ کاهش پرت فیلم
پرت فیلم یکی از هزینههای پنهان تولید است.
فرض کنیم برای تولید ۱۰٬۰۰۰ عدد محصول، ۱۰۰۰ مترمربع فیلم تئوری لازم باشد.
اما در عمل:
[
1050m^2
]
مصرف شود.
پرت:
[
\frac{1050-1000}{1000}\times100=5%
]
است.
اگر بتوان این مقدار را به ۳ درصد رساند، بدون تغییر محصول، مصرف فیلم کاهش پیدا میکند.
—
۹۲-۱۷ ـ طراحی الگوی برش
یکی از روشهای کاهش پرت، طراحی صحیح الگوی برش است.
باید بررسی شود که ابعاد کیسهها چگونه روی رول فیلم قرار میگیرند.
اگر محصولات در کنار یکدیگر با فاصله مناسب چیده شوند، پرت کنارهها و بین قطعات کاهش پیدا میکند.
این موضوع بهخصوص در تولید محصولات کوچک اهمیت دارد.
—
۹۲-۱۸ ـ استفاده از محصولات هماندازه
تنوع زیاد ابعاد میتواند هزینه تنظیم دستگاه و پرت مواد را افزایش دهد.
برای مثال، اگر کارخانه دهها اندازه متفاوت تولید کند، ممکن است زمان بیشتری برای:
– تنظیم
– تعویض
– شستوشو
– بستهبندی
– کنترل کیفیت
مصرف شود.
بنابراین میتوان بخشی از تولید را روی ابعاد پرفروش متمرکز کرد.
—
۹۲-۱۹ ـ افزایش ظرفیت تولید
افزایش تولید میتواند هزینه ثابت هر محصول را کاهش دهد.
اگر هزینه ثابت ماهانه:
[
100,000,000
]
تومان باشد:
در تولید ۱۰٬۰۰۰ عدد:
[
10,000
]
تومان سهم هزینه ثابت هر محصول خواهد بود.
اما در تولید ۵۰٬۰۰۰ عدد:
[
2,000
]
تومان خواهد شد.
بنابراین افزایش تولید سالم یکی از مهمترین ابزارهای کاهش قیمت تمامشده است.
—
۹۲-۲۰ ـ ظرفیت اسمی در برابر ظرفیت واقعی
اگر دستگاه روی کاغذ ۲۰۰۰ عدد در ساعت ظرفیت داشته باشد، نباید همین عدد مبنای قیمتگذاری قرار گیرد.
ممکن است تولید واقعی به دلیل:
– توقف
– تنظیم
– تعویض رول
– کنترل کیفیت
– بستهبندی
– خرابی
– کمبود مواد
کمتر باشد.
بنابراین شاخص مهم:
تعداد محصول سالم در ساعت
است.
—
۹۲-۲۱ ـ افزایش تولید سالم
هدف نباید صرفاً افزایش تعداد محصولات تولیدشده باشد.
هدف باید:
افزایش تعداد محصولات سالم قابل فروش
باشد.
مثلاً:
خط A:
۲۰۰۰ عدد تولید
۱۰۰ عدد ضایعات
محصول سالم:
۱۹۰۰ عدد
خط B:
۱۸۵۰ عدد تولید
۳۰ عدد ضایعات
محصول سالم:
۱۸۲۰ عدد
در چنین مقایسهای باید هزینه واقعی هر محصول سالم بررسی شود، نه فقط سرعت دستگاه.
—
۹۲-۲۲ ـ کاهش زمان پرکنی
سرعت پرکنی میتواند تأثیر مستقیمی بر ظرفیت تولید داشته باشد.
اگر دستگاه در هر سیکل:
[
2s
]
زمان نیاز داشته باشد و با بهینهسازی به:
[
1.5s
]
برسد، ظرفیت تئوری افزایش مییابد.
اما افزایش سرعت باید همراه با کنترل وزن و کیفیت باشد.
—
۹۲-۲۳ ـ اتوماسیون پرکنی
در تیراژ بالا، استفاده از سیستمهای دقیق پرکن میتواند باعث:
– کاهش خطای وزن
– کاهش نیروی انسانی
– افزایش سرعت
– کاهش نوسان محصول
– کاهش اضافهپرکنی
شود.
اتوماسیون زمانی اقتصادی است که مقدار تولید به اندازهای باشد که هزینه سرمایهگذاری را توجیه کند.
—
۹۲-۲۴ ـ اتوماسیون دوخت
دوخت یکنواخت میتواند:
– کیفیت آببندی
– سرعت تولید
– تکرارپذیری
– کاهش خطای انسانی
را بهبود دهد.
اما دستگاه دوخت باید متناسب با نوع فیلم انتخاب شود.
—
۹۲-۲۵ ـ کاهش مصرف انرژی
انرژی یکی از بخشهای قابل توجه هزینه تولید است، بهخصوص در مرحله انجماد.
راهکارهای قابل بررسی:
– عایقکاری مناسب فریزر
– کاهش ورود هوای گرم
– چیدمان صحیح محصولات
– جلوگیری از باز و بسته شدن غیرضروری درب
– نگهداری صحیح تجهیزات سرمایشی
– کنترل زمان انجماد
– جلوگیری از انجماد بیش از نیاز
—
۹۲-۲۶ ـ انجماد بیش از حد
اگر محصول برای کاربرد موردنظر پس از مدت مشخصی به دمای مطلوب رسیده باشد، ادامه کارکرد تجهیزات سرمایشی بدون نیاز میتواند انرژی اضافی مصرف کند.
بنابراین باید میان:
زمان لازم برای رسیدن به شرایط موردنظر
و
زمان کارکرد غیرضروری تجهیزات
تفاوت گذاشت.
زمان واقعی باید با آزمون مشخص شود.
—
۹۲-۲۷ ـ چیدمان محصولات در فریزر
چیدمان نامناسب میتواند انتقال حرارت را تغییر دهد.
اگر محصولات بیش از حد فشرده شوند، ممکن است گردش هوا کاهش یابد.
اگر فاصلهها بیش از حد باشند، ظرفیت مفید فریزر کاهش پیدا میکند.
بنابراین باید آرایش بهینهای پیدا شود که:
– ظرفیت بالا
– گردش هوای مناسب
– زمان انجماد مناسب
را همزمان فراهم کند.
—
۹۲-۲۸ ـ استفاده بهتر از ظرفیت فریزر
اگر فریزر در هر سیکل ظرفیت:
[
1000
]
محصول داشته باشد اما فقط:
[
700
]
عدد داخل آن قرار گیرد، ظرفیت استفادهنشده وجود دارد.
در صورت امکان، برنامهریزی تولید باید به گونهای باشد که ظرفیت مفید تجهیزات بیشتر استفاده شود.
البته پرکردن بیش از ظرفیت توصیهشده تجهیزات میتواند عملکرد سرمایشی را مختل کند و نباید انجام شود.
—
۹۲-۲۹ ـ کاهش هزینه بستهبندی
بستهبندی باید متناسب با کاربرد باشد.
در برخی محصولات ممکن است بستهبندی بسیار ساده کافی باشد.
در برخی سفارشهای خاص، بستهبندی چاپی و اختصاصی لازم است.
برای کاهش هزینه میتوان بررسی کرد:
– اندازه کارتن
– تعداد محصول در هر کارتن
– مقدار استرچ
– نوع لیبل
– نوع شیرینگ
– تعداد بستهها در هر پالت
—
۹۲-۳۰ ـ بستهبندی اقتصادی برای فروش عمده
در فروش عمده، معمولاً میتوان محصولات را در بستههای بزرگتر قرار داد.
این کار ممکن است هزینه بستهبندی به ازای هر محصول را کاهش دهد.
مثلاً اگر هزینه کارتن برای ۲۰ محصول:
[
20,000
]
تومان باشد:
[
C_{pack}=1,000
]
تومان به ازای هر محصول خواهد بود.
اما اگر ظرفیت کارتن بهینه شود و ۳۰ محصول با هزینه ۲۴٬۰۰۰ تومان بستهبندی شود:
[
C_{pack}=800
]
تومان خواهد بود.
البته کیفیت و استحکام بسته باید حفظ شود.
—
۹۲-۳۱ ـ کاهش هزینه نیروی انسانی
کاهش هزینه نیروی انسانی الزاماً به معنای کاهش تعداد کارکنان نیست.
گاهی با:
– طراحی بهتر خط
– کاهش جابهجایی
– چیدمان مناسب
– اتوماسیون
– آموزش اپراتور
میتوان تولید هر نفر را افزایش داد.
هدف اصلی:
افزایش بهرهوری نیروی انسانی
است.
—
۹۲-۳۲ ـ کاهش زمان جابهجایی
اگر اپراتور برای انتقال محصول بین مراحل تولید مسافت زیادی طی کند، زمان تولید افزایش مییابد.
قرار دادن مناسب:
– مواد اولیه
– دستگاه پرکن
– دستگاه دوخت
– میز کنترل
– بستهبندی
میتواند حرکت اضافی را کاهش دهد.
—
۹۲-۳۳ ـ کاهش توقف خط
هر دقیقه توقف خط میتواند هزینه داشته باشد.
علل توقف عبارتاند از:
– خرابی دستگاه
– کمبود فیلم
– کمبود مواد
– تنظیم دستگاه
– شستوشو
– مشکل برق
– مشکل فریزر
ثبت علت توقفها کمک میکند مهمترین عامل شناسایی شود.
—
جهت پیام به گردآورنده: ۰۹۳۸۸۴۰۶۷۱۶
۹۲-۳۴ ـ تعمیرات پیشگیرانه
تعمیرات پیشگیرانه میتواند از خرابی ناگهانی جلوگیری کند.
مواردی مانند:
– بررسی المنت دوخت
– کنترل سیستم پرکن
– بررسی کمپرسور
– تمیزکاری
– بررسی سنسورها
– کنترل اتصالات
باید طبق برنامه انجام شوند.
—
۹۲-۳۵ ـ کاهش ضایعات
ضایعات میتواند از بخشهای مختلف ایجاد شود:
– فیلم
– مواد داخلی
– دوخت ناقص
– پرکنی اشتباه
– محصول آسیبدیده
– بستهبندی
– انجماد نامناسب
برای هر نوع ضایعات بهتر است علت جداگانه ثبت شود.
—
۹۲-۳۶ ـ شاخص نرخ ضایعات
فرمول ساده:
[
Waste\ Rate=
\frac{Rejected\ Units}{Produced\ Units}\times100
]
اگر از ۱۰٬۰۰۰ محصول، ۲۰۰ عدد مردود شوند:
[
Waste\ Rate=2%
]
است.
کاهش این عدد میتواند مستقیماً قیمت تمامشده محصول سالم را کاهش دهد.
—
۹۲-۳۷ ـ کنترل نشتی
در ژلپک، نشتی میتواند هزینه بسیار بیشتری از ارزش مواد داخل محصول ایجاد کند.
محصول نشتیدار ممکن است باعث:
– ضایعات
– برگشت کالا
– شکایت مشتری
– آسیب به بستهبندی
– کاهش اعتماد مشتری
شود.
بنابراین کاهش هزینه نباید به قیمت کاهش کیفیت آببندی تمام شود.
—
۹۲-۳۸ ـ آزمون نمونهای نشتی
میتوان در هر بچ تولید، بخشی از محصولات را بهصورت نمونهای بررسی کرد.
روش آزمون باید براساس جنس فیلم و فرآیند تولید تعریف شود.
پارامترهای قابل ثبت:
– وزن
– ابعاد
– وضعیت دوخت
– نشتی
– ظاهر
هستند.
—
۹۲-۳۹ ـ طراحی دوخت اقتصادی
طول دوخت نیز اهمیت دارد.
هرچه طول دوخت بیشتر باشد، زمان و انرژی بیشتری لازم خواهد بود.
بنابراین در طراحی کیسه باید:
حداقل طول دوخت لازم برای آببندی مطمئن
تعیین شود.
کاهش طول دوخت بدون آزمون میتواند خطر نشتی ایجاد کند.
—
۹۲-۴۰ ـ مقایسه فیلمهای مختلف
برای انتخاب فیلم بهتر است جدول مقایسهای ایجاد شود:
نوع فیلم| قیمت| استحکام| قابلیت دوخت| پرت| مقاومت دمایی| هزینه نهایی
فیلم A| کم| متوسط| خوب| متوسط| متوسط| …
فیلم B| متوسط| خوب| خوب| کم| خوب| …
فیلم C| بالا| بسیار خوب| خوب| کم| خوب| …
در این جدول فقط قیمت خرید فیلم نباید ملاک باشد.
—
۹۲-۴۱ ـ تحلیل هزینه واقعی فیلم
فرض کنیم فیلم A هر مترمربع ۵۰٬۰۰۰ تومان و فیلم B هر مترمربع ۵۵٬۰۰۰ تومان باشد.
در نگاه اول فیلم A ارزانتر است.
اما اگر فیلم A باعث:
– پرت بیشتر
– نشتی بیشتر
– دوخت سختتر
شود، ممکن است هزینه نهایی آن بیشتر باشد.
بنابراین باید:
[
Total\ Film\ Cost
]
محاسبه شود، نه فقط قیمت خرید.
—
۹۲-۴۲ ـ طراحی اقتصادی وزن محصول
برای محصولات مختلف میتوان چند وزن استاندارد تعریف کرد.
مثلاً:
– کوچک
– متوسط
– بزرگ
این کار میتواند تولید و فروش را سادهتر کند.
البته وزن محصول باید براساس کاربرد موردنظر تعیین شود.
—
۹۲-۴۳ ـ کاهش هزینه با استانداردسازی
استانداردسازی ابعاد و وزن میتواند باعث کاهش:
– تعداد تنظیمات
– تنوع مواد بستهبندی
– زمان تولید
– موجودی انبار
– خطای تولید
شود.
بنابراین برای تولید انبوه، داشتن چند مدل استاندارد میتواند از تولید تعداد بسیار زیادی مدل سفارشی اقتصادیتر باشد.
—
۹۲-۴۴ ـ تولید سفارشی در برابر تولید استاندارد
تولید سفارشی میتواند مزایای بازاریابی داشته باشد، اما معمولاً نیازمند:
– تنظیمات بیشتر
– طراحی بستهبندی
– قالب یا الگوی متفاوت
– کنترل جداگانه
است.
بنابراین قیمت محصول سفارشی باید با درنظرگرفتن هزینه واقعی آن تعیین شود.
—
۹۲-۴۵ ـ طراحی اقتصادی کمپرس چشمی
در محصولات کوچک مانند کمپرس چشمی و عینکی، سطح فیلم نسبت به حجم داخلی میتواند سهم بیشتری در هزینه داشته باشد.
بنابراین بهینهسازی:
– شکل
– اندازه
– محل دوخت
– میزان پرت
اهمیت بیشتری پیدا میکند.
با این حال در محصولات مورد استفاده نزدیک چشم، کاهش هزینه نباید موجب کاهش ایمنی، کیفیت آببندی یا راحتی استفاده شود.
—
۹۲-۴۶ ـ محصولات شفاف و متالایز
نوع پوشش نیز میتواند بر قیمت اثر داشته باشد.
محصولات شفاف، برزنتی و متالایز ممکن است از نظر:
– قیمت مواد
– چاپ
– فرآیند تولید
– ظاهر
– بازار هدف
با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
بنابراین برای هر کاربرد باید هزینه و عملکرد جداگانه بررسی شود.
—
۹۲-۴۷ ـ طراحی برای تولید
یک محصول ممکن است از نظر ظاهری بسیار مناسب باشد، اما تولید آن دشوار باشد.
در طراحی اقتصادی باید از ابتدا به این سؤال توجه کرد:
آیا این محصول بهراحتی و با تکرارپذیری بالا قابل تولید است؟
ویژگیهای مطلوب برای تولید انبوه عبارتاند از:
– ابعاد مشخص
– وزن مشخص
– دوخت ساده
– پرکنی سریع
– مواد اولیه در دسترس
– بستهبندی ساده
– کنترل کیفیت آسان
—
۹۲-۴۸ ـ طراحی فرمول و فرآیند همزمان
اشتباه رایج این است که فقط فرمول اصلاح شود.
در حالی که عملکرد محصول نتیجه ترکیب:
[
Formula+Film+Filling+Sealing+Freezing
]
است.
بنابراین ممکن است یک فرمول مناسب با فیلم نامناسب عملکرد خوبی نداشته باشد.
همچنین فیلم مناسب با دوخت نامناسب میتواند محصول معیوب ایجاد کند.
—
۹۲-۴۹ ـ آزمایش قبل و بعد از بهینهسازی
برای سنجش اثر اصلاحات باید دو گروه داشته باشیم:
نمونه مرجع
و
نمونه اقتصادی
سپس هر دو از نظر موارد زیر مقایسه شوند:
– قیمت تمامشده
– وزن
– ابعاد
– نشتی
– استحکام
– زمان انجماد
– رفتار پس از انجماد
– دوام
– میزان ضایعات
به این ترتیب مشخص میشود که آیا کاهش هزینه واقعاً موفق بوده است یا خیر.
—
۹۲-۵۰ ـ محاسبه صرفهجویی
فرض کنیم قیمت تمامشده قبلی:
[
25,000
]
تومان باشد.
پس از بهینهسازی:
[
22,000
]
تومان شود.
صرفهجویی:
[
25,000-22,000=3,000
]
تومان به ازای هر محصول است.
در تولید ۱۰۰٬۰۰۰ عدد:
[
3,000\times100,000
]
برابر با:
[
300,000,000
]
تومان صرفهجویی خواهد بود.
—
۹۲-۵۱ ـ صرفهجویی از کاهش ضایعات
فرض کنیم تولید سالانه ۱۰۰٬۰۰۰ عدد باشد.
نرخ ضایعات از:
[
5%
]
به:
[
2%
]
کاهش یابد.
تعداد محصولات مردود از ۵۰۰۰ عدد به ۲۰۰۰ عدد کاهش پیدا میکند.
یعنی:
[
3000
]
محصول کمتر ضایع میشود.
ارزش اقتصادی آن باید براساس هزینه واقعی تولید محاسبه شود.
—
۹۲-۵۲ ـ صرفهجویی از افزایش بهرهوری
اگر تولید سالم روزانه از:
[
4000
]
به:
[
5000
]
عدد برسد، بدون افزایش متناسب هزینههای ثابت، سهم هزینه ثابت هر محصول کاهش پیدا میکند.
این موضوع یکی از مهمترین مزیتهای افزایش بهرهوری است.
—
۹۲-۵۳ ـ تحلیل حساسیت اقتصادی
برای پیدا کردن مهمترین عوامل هزینه، میتوان هر عامل را مثلاً ۱۰ درصد تغییر داد.
برای مثال:
– پلیآکریلات +۱۰٪
– فیلم +۱۰٪
– انرژی +۱۰٪
– نیروی انسانی +۱۰٪
– بستهبندی +۱۰٪
سپس اثر هرکدام بر قیمت تمامشده بررسی شود.
این تحلیل نشان میدهد کدام عامل ارزش بیشتری برای بهینهسازی دارد.
—
۹۲-۵۴ ـ بهینهسازی مرحلهای
بهتر است همه تغییرات همزمان انجام نشود.
روش مناسب:
مرحله اول: کاهش پرت فیلم
مرحله دوم: کنترل وزن
مرحله سوم: بهینهسازی پلیآکریلات
مرحله چهارم: بررسی فیلم
مرحله پنجم: بهینهسازی سرعت تولید
مرحله ششم: کاهش مصرف انرژی
مرحله هفتم: بهینهسازی بستهبندی
بعد از هر مرحله باید کیفیت و قیمت مجدداً بررسی شود.
—
جهت پیام به گردآورنده: ۰۹۳۸۸۴۰۶۷۱۶
۹۲-۵۵ ـ ماتریس تصمیمگیری اقتصادی
برای هر تغییر میتوان چهار شاخص تعریف کرد:
تغییر| کاهش هزینه| ریسک کیفیت| سرمایهگذاری| اولویت بررسی
کاهش پرت فیلم| زیاد| کم| کم| بالا
کنترل وزن| زیاد| کم| متوسط| بالا
کاهش پلیآکریلات| متوسط/زیاد| متوسط| کم| بالا
کاهش ضخامت فیلم| متوسط| متوسط/زیاد| کم| وابسته به آزمون
افزایش اتوماسیون| زیاد| کم/متوسط| زیاد| وابسته به تیراژ
بهینهسازی فریزر| متوسط| کم| متوسط| متوسط
تغییر بستهبندی| کم/متوسط| کم| کم| متوسط
این جدول باید براساس اطلاعات واقعی کارخانه تکمیل شود.
—
۹۲-۵۶ ـ فرمول جامع قیمت پس از بهینهسازی
میتوان قیمت جدید را با رابطه زیر محاسبه کرد:
[
C_{new}=
C_{materials,new}
+C_{film,new}
+C_{energy,new}
+C_{labor,new}
+C_{packaging,new}
+C_{overhead,new}
+C_{depreciation,new}
+C_{waste,new}
]
سپس:
[
Saving=C_{old}-C_{new}
]
به دست میآید.
—
۹۲-۵۷ ـ طراحی ژلپک اقتصادی برای تیراژ بالا
برای تولید انبوه بهتر است ابتدا یک مدل اقتصادی پایه تعریف شود.
مثلاً:
مدل استاندارد تولید انبوه
– ابعاد ثابت
– وزن ثابت
– فیلم مشخص
– فرمول ثابت
– فرآیند دوخت ثابت
– بستهبندی استاندارد
– آزمون کنترل کیفیت مشخص
پس از تثبیت این مدل، میتوان نسخههای سفارشی را جداگانه تولید کرد.
—
۹۲-۵۸ ـ طراحی ژلپک ارزان برای بازار عمده
در بازار عمده معمولاً قیمت تمامشده اهمیت زیادی دارد.
برای این بازار میتوان محصولی طراحی کرد که:
– ظاهر سادهتر
– بستهبندی اقتصادیتر
– ابعاد استاندارد
– وزن استاندارد
– تولید سریع
– ضایعات پایین
داشته باشد.
این محصول نباید صرفاً با «ارزانسازی مواد» طراحی شود؛ بلکه باید کل فرآیند اقتصادی شود.
—
۹۲-۵۹ ـ تفاوت محصول ارزان و محصول کمهزینه
این دو مفهوم متفاوت هستند.
محصول ارزان ممکن است فقط قیمت فروش پایینی داشته باشد.
اما:
محصول کمهزینه محصولی است که فرآیند تولید آن بهینه شده باشد.
ممکن است یک ژلپک با مواد باکیفیت تولید شود ولی به دلیل تولید بهینه، قیمت تمامشده رقابتی داشته باشد.
—
۹۲-۶۰ ـ اشتباهات رایج در اقتصادیسازی
چند اشتباه مهم عبارتاند از:
1. کاهش بیش از حد پلیآکریلات
2. استفاده از فیلم بسیار نازک بدون آزمون
3. حذف کنترل کیفیت
4. کاهش بیش از حد زمان انجماد
5. افزایش سرعت دستگاه بدون کنترل نشتی
۰ دیدگاه