۱۲
مهر

دانشنامه جامع اپوکسی عایق الکتریکی29

29

فصل ۲۹: رزین اپوکسی عایق برق در موتورها و سیم‌پیچ‌ها؛ اصول عایق‌کاری، کاربردها و کنترل کیفیت

مقدمه

موتورهای الکتریکی و سیم‌پیچ‌ها از مهم‌ترین تجهیزاتی هستند که کیفیت سیستم عایق آنها مستقیماً بر قابلیت بهره‌برداری، دوام و ایمنی الکتریکی تأثیر می‌گذارد. در این تجهیزات، عایق فقط وظیفه جلوگیری از عبور جریان ناخواسته را ندارد، بلکه باید در برابر عوامل مکانیکی، حرارتی، رطوبتی، شیمیایی و الکتریکی نیز مقاومت مناسبی داشته باشد.

رزین اپوکسی عایق برق یکی از موادی است که می‌تواند در برخی سیستم‌های عایق‌کاری موتور، سیم‌پیچ، اتصالات و قطعات الکتریکی مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، نحوه کاربرد رزین باید بر اساس طراحی موتور، نوع سیم‌پیچ، کلاس حرارتی، ولتاژ، روش تولید یا تعمیر و مشخصات فنی رزین تعیین شود.

در موتورهای الکتریکی، یک پوشش یا رزین نامناسب می‌تواند مشکلاتی مانند افزایش ضخامت در نقاط خاص، کاهش انتقال حرارت، ایجاد حباب، ترک، جداشدگی، کاهش انعطاف‌پذیری و تغییر شرایط خنک‌کاری ایجاد کند.

بنابراین استفاده از رزین اپوکسی عایق الکتریکی در موتور باید به عنوان بخشی از یک سیستم عایقی مهندسی‌شده بررسی شود، نه یک ماده مستقل که بتواند بدون توجه به طراحی تجهیز، جایگزین تمام اجزای عایق شود.

—

۱. وظیفه سیستم عایق در موتور الکتریکی

در موتور، سیم‌های رسانا با ولتاژهای مختلف در مجاورت یکدیگر و همچنین در مجاورت هسته، بدنه و سایر قطعات قرار دارند.

سیستم عایق باید از تماس ناخواسته این قسمت‌ها جلوگیری کند.

مهم‌ترین وظایف سیستم عایقی عبارت‌اند از:

– جداسازی الکتریکی هادی‌ها؛
– جلوگیری از اتصال هادی به هسته؛
– جلوگیری از اتصال کوتاه بین دورها؛
– مقاومت در برابر دمای کاری؛
– مقاومت در برابر ارتعاش؛
– تحمل تنش‌های مکانیکی؛
– مقاومت در برابر رطوبت؛
– مقاومت مناسب در برابر مواد شیمیایی محیط؛
– و حفظ عملکرد عایقی در طول عمر تجهیز.

رزین اپوکسی می‌تواند در بعضی از این وظایف نقش داشته باشد، اما عملکرد نهایی به کل سیستم عایقی وابسته است.

—

۲. اجزای سیستم عایق موتور

یک موتور معمولاً فقط یک نوع عایق ندارد.

بسته به طراحی، ممکن است از مجموعه‌ای از مواد استفاده شود، از جمله:

– لاک عایق؛
– نوارهای عایق؛
– کاغذهای عایق؛
– فیلم‌های پلیمری؛
– اسلات‌لاینر؛
– رزین؛
– مواد آغشته‌کننده؛
– عایق بین دورها؛
– عایق بین فازها؛
– عایق محل اتصال سیم‌ها.

بنابراین رزین اپوکسی عایق برق ممکن است یکی از اجزای سیستم باشد و نباید بدون بررسی سازگاری با سایر مواد، به صورت مستقل به کار رود.

—

۳. عایق بین دورهای سیم‌پیچ

در سیم‌پیچ، هادی ممکن است از چندین دور تشکیل شده باشد.

اختلاف پتانسیل بین دورهای مجاور می‌تواند قابل توجه باشد و به همین دلیل عایق بین دورها اهمیت دارد.

در این بخش، عایق باید:

– نازک و یکنواخت باشد؛
– چسبندگی مناسب داشته باشد؛
– در برابر ارتعاش مقاوم باشد؛
– در برابر دما پایدار باشد؛
– و در طول عمر موتور تخریب نشود.

افزایش بیش از حد ضخامت رزین در این قسمت همیشه مطلوب نیست، زیرا فضای موجود در ساختار سیم‌پیچ محدود است.

—

۴. عایق بین سیم‌پیچ و هسته

یکی دیگر از وظایف سیستم عایقی، جدا کردن الکتریکی سیم‌پیچ از هسته فلزی موتور است.

هرگونه ضعف عایقی بین سیم‌پیچ و هسته می‌تواند خطر ایجاد جریان نشتی یا خطای زمین را افزایش دهد.

در چنین کاربردی، چسبندگی رزین به سطح زیرکار و عدم وجود حفره اهمیت ویژه‌ای دارد.

—

۵. نقش رزین اپوکسی در تثبیت سیم‌پیچ

رزین می‌تواند علاوه بر نقش عایقی، برای تثبیت مکانیکی بخش‌هایی از سیم‌پیچ نیز استفاده شود.

سیم‌پیچ موتور هنگام کار با نیروها و ارتعاشات مختلف روبه‌رو می‌شود.

اگر سیم‌ها بیش از حد آزاد باشند، ارتعاش می‌تواند موجب:

– سایش عایق؛
– آسیب مکانیکی؛
– ایجاد صدا؛
– و در شرایط خاص ایجاد خرابی تدریجی

شود.

رزین می‌تواند با ایجاد اتصال میان بخش‌های مختلف، حرکت آنها را کاهش دهد.

اما مقدار و سختی رزین باید با شرایط مکانیکی موتور سازگار باشد.

—

۶. چرا رزین خیلی سخت همیشه بهترین انتخاب نیست؟

ممکن است تصور شود هرچه رزین سخت‌تر باشد، برای تثبیت سیم‌پیچ بهتر است.

در واقع، سیستم عایقی باید بین استحکام، چسبندگی، انعطاف‌پذیری، مقاومت حرارتی و مقاومت الکتریکی تعادل ایجاد کند.

اگر ماده بیش از حد سخت و شکننده باشد، تغییرات دمایی می‌تواند تنش بیشتری در مرز بین رزین و سیم یا سایر عایق‌ها ایجاد کند.

این مسئله در موتورهایی که مرتباً روشن و خاموش می‌شوند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

—

۷. انبساط حرارتی در سیم‌پیچ

هنگام کار موتور، دمای سیم‌پیچ افزایش پیدا می‌کند.

پس از خاموش شدن موتور، دما کاهش می‌یابد.

این چرخه ممکن است بارها تکرار شود.

مواد مختلف مانند:

– مس؛
– فولاد؛
– رزین؛
– عایق‌های پلیمری؛
– و مواد معدنی

ضریب انبساط حرارتی یکسانی ندارند.

در نتیجه، تغییرات دمایی می‌تواند تنش‌هایی در سیستم ایجاد کند.

رزین اپوکسی مورد استفاده در موتور باید از نظر این رفتار با سیستم عایقی سازگار باشد.

—

۸. کلاس حرارتی موتور و انتخاب رزین

انتخاب رزین باید با شرایط حرارتی موتور هماهنگ باشد.

کلاس حرارتی یک سیستم عایقی، موضوعی متفاوت از صرفاً «مقاوم بودن رزین در برابر حرارت» است.

برای انتخاب صحیح باید به موارد زیر توجه کرد:

– دمای واقعی سیم‌پیچ؛
– دمای محیط؛
– افزایش دمای موتور؛
– مدت زمان کار؛
– سیکل کاری؛
– شرایط خنک‌کاری؛
– و مشخصات کل سیستم عایق.

بنابراین اگر یک رزین در یک دمای مشخص دچار تخریب سریع نشود، این موضوع به تنهایی برای تعیین کلاس حرارتی سیستم موتور کافی نیست.

—

۹. تأثیر رزین بر خنک‌کاری موتور

یکی از نکات مهم در استفاده از رزین در سیم‌پیچ، انتقال حرارت است.

سیم‌پیچ در هنگام عبور جریان گرم می‌شود و این گرما باید به محیط یا سیستم خنک‌کننده منتقل شود.

اگر اجرای رزین باعث ایجاد یک لایه بسیار ضخیم یا ساختار نامناسب شود، ممکن است مسیر انتقال حرارت تغییر کند.

بنابراین در کاربردهای موتور باید همزمان به دو موضوع توجه شود:

عایق الکتریکی

و

مدیریت حرارتی

—

۱۰. حباب در رزین سیم‌پیچ

همان‌طور که در فصل قبل بررسی شد، حباب و حفره از عوامل مهم در کیفیت سیستم عایقی هستند.

در سیم‌پیچ موتور، حباب ممکن است در:

– بین سیم‌ها؛
– زیر رزین؛
– اطراف اتصالات؛
– گوشه‌ها؛
– یا داخل لایه رزین

محبوس شود.

در ولتاژهای بالاتر، وجود فضای خالی می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند و در شرایط خاص در رفتار تخلیه جزئی نقش داشته باشد.

به همین دلیل روش اجرای رزین باید برای کاهش فضاهای خالی طراحی شود.

—

۱۱. روش آغشته‌سازی سیم‌پیچ

در صنایع موتور، روش‌های مختلفی برای آغشته‌سازی سیم‌پیچ وجود دارد.

بسته به طراحی و تولید، ممکن است از روش‌هایی مانند:

– آغشته‌سازی معمولی؛
– غوطه‌وری؛
– خلأ؛
– فشار؛
– یا سیستم‌های رزینی تخصصی

استفاده شود.

هر روش، ویژگی‌های خاص خود را دارد.

بنابراین نمی‌توان گفت یک روش برای تمام موتورها بهترین است.

—

۱۲. روش غوطه‌وری

در روش غوطه‌وری، سیم‌پیچ در ماده عایقی قرار می‌گیرد تا رزین یا ماده آغشته‌کننده به بخش‌های مورد نظر نفوذ کند.

مزیت احتمالی این روش، پوشش‌دهی نسبتاً یکنواخت است.

اما عواملی مانند:

– ویسکوزیته رزین؛
– زمان غوطه‌وری؛
– هندسه سیم‌پیچ؛
– وجود فضاهای باریک؛
– و زمان پخت

بر کیفیت نهایی اثر دارند.

—

۱۳. آغشته‌سازی تحت خلأ

در کاربردهای صنعتی حساس‌تر ممکن است از فرایندهای مبتنی بر خلأ برای کمک به خارج کردن هوا و نفوذ ماده عایق استفاده شود.

هدف کلی این است که فضای خالی میان بخش‌های مختلف سیم‌پیچ کاهش یابد.

مزیت این روش می‌تواند بهبود نفوذ ماده در ساختارهای پیچیده باشد.

اما فرایند باید با رزین، تجهیزات و طراحی قطعه سازگار باشد.

—

۱۴. تزریق رزین

در برخی کاربردهای خاص، رزین به قسمت مشخصی از مجموعه تزریق می‌شود.

این روش می‌تواند برای:

– تعمیر؛
– پر کردن فضای خالی؛
– تثبیت موضعی؛
– یا تولید قطعات خاص

استفاده شود.

کنترل فشار، سرعت تزریق، مسیر جریان و خروج هوا اهمیت زیادی دارد.

اگر هوا مسیر خروج مناسبی نداشته باشد، ممکن است در قسمت داخلی محبوس شود.

—

۱۵. نقش ویسکوزیته رزین

ویسکوزیته رزین در نفوذ به فضاهای باریک اهمیت زیادی دارد.

رزین بسیار غلیظ ممکن است به خوبی وارد فضای بین سیم‌ها نشود.

رزین بسیار رقیق نیز ممکن است برای کاربرد مورد نظر مناسب نباشد یا رفتار متفاوتی در زمان پخت داشته باشد.

بنابراین ویسکوزیته باید مطابق مشخصات محصول و روش اجرا کنترل شود.

—

۱۶. زمان کارپذیری در آغشته‌سازی

پس از ترکیب اجزای رزین، معمولاً یک بازه زمانی برای استفاده از مخلوط وجود دارد.

با پیشرفت واکنش پخت، ویسکوزیته تغییر می‌کند.

اگر عملیات آغشته‌سازی بیش از زمان مناسب به تأخیر بیفتد، نفوذ رزین می‌تواند دشوارتر شود.

بنابراین در کارگاه باید:

– مقدار مورد نیاز مخلوط شود؛
– زمان شروع و پایان کار ثبت شود؛
– و ماده در محدوده زمانی مناسب مصرف شود.

—

۱۷. چسبندگی رزین به سیم و عایق‌های دیگر

رزین ممکن است با مواد مختلفی تماس داشته باشد:

– مس؛
– لاک سیم؛
– فیلم‌های پلیمری؛
– کاغذ عایق؛
– فلز؛
– چسب؛
– مواد کامپوزیتی.

چسبندگی رزین به همه این مواد یکسان نیست.

به همین دلیل پیش از استفاده در یک موتور واقعی، سازگاری رزین با سیستم عایقی موجود باید بررسی شود.

—

۱۸. خطر ناسازگاری شیمیایی

اگر رزین جدید روی یک سیستم عایقی قدیمی استفاده شود، ممکن است واکنش‌های نامطلوب رخ دهد.

برای مثال:

– نرم شدن لایه قبلی؛
– کاهش چسبندگی؛
– جداشدگی؛
– تغییر رنگ؛
– یا تغییر رفتار حرارتی

ممکن است ایجاد شود.

بنابراین در تعمیر موتور، شناخت ماده عایقی موجود اهمیت زیادی دارد.

—

۱۹. استفاده از رزین اپوکسی در تعمیر سیم‌پیچ

در تعمیرات موتور، رزین اپوکسی می‌تواند در برخی کاربردهای موضعی مورد استفاده قرار گیرد.

برای مثال:

– تثبیت مکانیکی؛
– پوشش بخش آسیب‌دیده؛
– عایق‌کاری برخی قسمت‌ها؛
– پر کردن برخی فضاهای خالی؛
– یا محافظت از اتصال

ممکن است از رزین استفاده شود.

اما پیش از تعمیر باید علت خرابی مشخص شود.

اگر سیم‌پیچ دچار سوختگی، اتصال کوتاه بین دورها یا تخریب گسترده عایق شده باشد، پوشاندن سطح با رزین الزاماً تعمیر واقعی محسوب نمی‌شود.

—

۲۰. عایق بین دورها با عایق سطحی تفاوت دارد

این نکته بسیار مهم است.

ممکن است یک رزین روی سطح سیم‌پیچ مقاومت عایقی خوبی ایجاد کند، اما این موضوع به معنی آن نیست که بتواند جایگزین عایق بین دورهای سیم شود.

در موتور، هر بخش سیستم عایقی وظیفه مشخصی دارد.

بنابراین هنگام تعمیر باید مشخص شود مشکل مربوط به:

– عایق سطحی؛
– عایق بین دورها؛
– عایق فاز به فاز؛
– یا عایق سیم‌پیچ نسبت به هسته

است.

—

۲۱. آزمون مقاومت عایقی موتور

پس از تعمیر یا اجرای سیستم عایقی، بسته به نوع موتور و استاندارد یا دستورالعمل مربوطه، ممکن است آزمون‌های الکتریکی انجام شود.

یکی از آزمون‌های رایج، اندازه‌گیری مقاومت عایقی است.

نتیجه آزمون باید با:

– ولتاژ آزمون؛
– دمای سیم‌پیچ؛
– شرایط رطوبتی؛
– وضعیت موتور؛
– و دستورالعمل تجهیز

تفسیر شود.

یک عدد مقاومت عایقی به تنهایی تمام وضعیت سیستم را مشخص نمی‌کند.

—

۲۲. آزمون ولتاژ تحمل

در برخی پروژه‌ها ممکن است آزمون ولتاژ تحمل نیز انجام شود.

هدف این آزمون بررسی توان سیستم عایقی در تحمل یک ولتاژ مشخص تحت شرایط تعریف‌شده است.

این آزمون باید توسط فرد یا مجموعه دارای تجهیزات و دانش لازم انجام شود، زیرا اعمال ولتاژ بالا به تجهیز می‌تواند خطرناک باشد.

همچنین آزمون باید بر اساس مشخصات واقعی موتور و الزامات مربوطه انتخاب شود.

—

۲۳. تخلیه جزئی در سیم‌پیچ

در موتورهای خاص و به‌ویژه تجهیزات ولتاژ بالاتر، تخلیه جزئی می‌تواند یکی از موضوعات مهم ارزیابی وضعیت عایق باشد.

وجود:

– حفره؛
– جداشدگی؛
– ترک؛
– آلودگی؛
– یا نقص در سیستم عایقی

می‌تواند در شرایط خاص با فعالیت تخلیه جزئی مرتبط باشد.

به همین دلیل در تجهیزات حساس، کیفیت اجرای رزین باید فراتر از ظاهر سطح بررسی شود.

—

۲۴. نقش رطوبت در عایق موتور

رطوبت می‌تواند خواص عایق‌های مختلف را تغییر دهد.

در موتورهایی که در محیط‌های مرطوب کار می‌کنند، سیستم عایقی باید برای چنین شرایطی طراحی شده باشد.

قبل از اجرای رزین در تعمیرات نیز باید تا حد امکان:

– رطوبت حذف شود؛
– سطح خشک شود؛
– آلودگی‌ها پاک شوند؛
– و شرایط محیطی کنترل شود.

اجرای رزین روی سطح مرطوب می‌تواند چسبندگی و عملکرد نهایی را تحت تأثیر قرار دهد.

—

۲۵. رزین اپوکسی در موتورهای ولتاژ پایین

در موتورهای ولتاژ پایین، کاربرد رزین ممکن است بیشتر در زمینه:

– تثبیت؛
– حفاظت؛
– پوشش اتصال؛
– ترمیم موضعی؛
– یا آغشته‌سازی

باشد.

اما حتی در این موتورها نیز انتخاب ماده باید با شرایط حرارتی و مکانیکی موتور هماهنگ باشد.

—

۲۶. رزین اپوکسی در موتورهای ولتاژ متوسط

در موتورهای ولتاژ متوسط حساسیت سیستم عایقی افزایش می‌یابد.

در این کاربردها باید موضوعاتی مانند:

– استقامت دی‌الکتریک؛
– تخلیه جزئی؛
– کیفیت نفوذ رزین؛
– ضخامت؛
– حباب؛
– چسبندگی؛
– دما؛
– و پیرشدگی

با دقت بیشتری بررسی شوند.

بنابراین صرفاً انتخاب یک رزین با عنوان «عایق برق» برای چنین کاربردی کافی نیست.

—

۲۷. رزین اپوکسی و سیم‌پیچ موتورهای صنعتی

در موتورهای صنعتی ممکن است شرایط کار بسیار سخت‌تر از موتورهای معمولی باشد.

برخی موتورها:

– ساعت‌های طولانی کار می‌کنند؛
– بار متغیر دارند؛
– در محیط گرم هستند؛
– با گردوغبار کار می‌کنند؛
– یا تحت ارتعاش قرار دارند.

در چنین شرایطی، سیستم عایقی باید متناسب با محیط واقعی انتخاب شود.

—

۲۸. تأثیر لرزش بر رزین

رزین سخت‌شده در کنار سیم، فلز و سایر مواد قرار دارد.

ارتعاش مداوم می‌تواند به مرور زمان باعث ایجاد تنش در مرز مواد شود.

اگر چسبندگی کافی نباشد یا رزین بیش از حد شکننده باشد، امکان ایجاد ترک یا جداشدگی افزایش پیدا می‌کند.

به همین دلیل مقاومت مکانیکی سیستم عایقی نیز باید در کنار مقاومت الکتریکی بررسی شود.

—

۲۹. ترمیم اتصال‌های سیم‌پیچ

اتصال‌های سیم‌پیچ از نقاط حساس هستند.

در این نقاط باید:

– اتصال الکتریکی مناسب باشد؛
– عایق‌کاری کامل انجام شود؛
– تنش مکانیکی کنترل شود؛
– و مسیر تخلیه حرارت مختل نشود.

رزین اپوکسی می‌تواند در برخی طراحی‌ها برای تثبیت و ایجاد پوشش عایقی استفاده شود، اما باید اطمینان حاصل شود که ماده با سیم، روکش موجود و دمای کاری سازگار است.

—

۳۰. آیا رزین اپوکسی عایق برق جایگزین لاک سیم‌پیچ است؟

به طور عمومی نمی‌توان چنین جایگزینی را بدون بررسی فنی انجام داد.

لاک سیم‌پیچ برای کاربرد خاصی طراحی می‌شود و ویژگی‌هایی مانند:

– ضخامت؛
– انعطاف‌پذیری؛
– نفوذ؛
– پخت؛
– کلاس حرارتی؛
– چسبندگی؛
– و رفتار مکانیکی

دارد.

رزین اپوکسی نیز ویژگی‌های خاص خود را دارد.

بنابراین اگر قرار باشد رزین اپوکسی جایگزین یا مکمل یک سیستم عایقی موجود شود، باید سازگاری آن با کل سیستم بررسی شود.

—

۳۱. رزین اپوکسی در موتورهای تعمیرشده

در تعمیر موتور، شرایط موجود با تولید کارخانه‌ای متفاوت است.

ممکن است:

– عایق قدیمی باقی مانده باشد؛
– سطح آلوده باشد؛
– رزین قدیمی وجود داشته باشد؛
– سیم‌ها آسیب دیده باشند؛
– یا بخشی از سیستم عایق تعویض شده باشد.

بنابراین پیش از استفاده از رزین اپوکسی عایق الکتریکی باید وضعیت موجود به دقت بررسی شود.

—

۳۲. کنترل کیفیت پس از اجرای رزین

کنترل کیفیت می‌تواند شامل چند مرحله باشد:

کنترل ظاهری

بررسی:

– حباب؛
– ترک؛
– شره؛
– پوشش ناقص؛
– آلودگی.

کنترل ضخامت

اندازه‌گیری در نقاط مختلف.

کنترل چسبندگی

در صورت امکان و متناسب با ساختار قطعه.

کنترل پخت

بررسی کامل‌شدن فرایند پخت طبق روش تعریف‌شده.

آزمون الکتریکی

در صورت نیاز، آزمون مناسب برای نوع موتور و سطح ولتاژ.

—

۳۳. اشتباهات رایج در استفاده از رزین برای موتور

اشتباه اول: استفاده از رزین صرفاً به دلیل عنوان «عایق»

عنوان عایق برق به تنهایی مشخص‌کننده مناسب بودن ماده برای موتور نیست.

اشتباه دوم: پوشاندن خرابی بدون پیدا کردن علت

اگر سیم‌پیچ دچار خرابی داخلی باشد، پوشش سطحی مشکل را حل نمی‌کند.

اشتباه سوم: اجرای ضخیم برای افزایش عایق

ضخامت بیش از حد می‌تواند مشکلات حرارتی و مکانیکی ایجاد کند.

اشتباه چهارم: بی‌توجهی به حباب

حباب‌های داخلی ممکن است در کاربردهای حساس مشکل‌ساز شوند.

اشتباه پنجم: بی‌توجهی به دمای کاری

مقاومت حرارتی رزین باید با شرایط واقعی موتور هماهنگ باشد.

—

۳۴. رزین اپوکسی عایق برق پادنار ۸۱۱۹ و کاربرد در موتور

طبق اطلاعات مرجع ارائه‌شده برای رزین اپوکسی عایق برق پادنار کد ۸۱۱۹، برای نمونه‌ای با ضخامت یک میلی‌متر روی سطح مقره چرخی، نتایج آزمون اعلام‌شده شامل موارد زیر است:

شرایط آزمون| ولتاژ شکست اعلام‌شده| ولتاژ تحمل یک‌دقیقه‌ای اعلام‌شده
خشک| ۲۱٬۰۰۰ ولت| ۳٬۵۰۰ ولت
مرطوب| ۱۴٬۰۰۰ ولت| ۲٬۵۰۰ ولت

مرجع اعلام‌شده برای این اطلاعات، وزارت نیرو – دانشکده شهید عباسپور و شماره تأیید اعلام‌شده 84-4-11 است.

این داده‌ها باید به عنوان اطلاعات آزمون همان نمونه و شرایط آزمایش تفسیر شوند. برای استفاده از ۸۱۱۹ در یک موتور مشخص، باید سازگاری آن با:

– نوع سیم‌پیچ؛
– دمای کاری؛
– سطح ولتاژ؛
– مواد عایقی موجود؛
– روش اجرا؛
– ضخامت؛
– شرایط رطوبتی؛
– و نیازهای مکانیکی

بررسی شود.

بنابراین نتیجه آزمون مقره یک‌میلی‌متری را نباید بدون آزمون یا ارزیابی تکمیلی، مستقیماً معادل مشخصات عایقی یک موتور خاص دانست.

—

۳۵. چه زمانی استفاده از رزین برای موتور نیازمند بررسی تخصصی است؟

هرچه اهمیت موتور بیشتر و شرایط کاری آن سخت‌تر باشد، بررسی تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

این بررسی به‌خصوص در موارد زیر اهمیت دارد:

– موتورهای ولتاژ متوسط؛
– موتورهای توان بالا؛
– موتورهای با دمای کاری زیاد؛
– موتورهای دارای سیکل حرارتی شدید؛
– موتورهای حیاتی صنعتی؛
– سیم‌پیچ‌های آسیب‌دیده؛
– تعمیرات عایقی گسترده؛
– یا زمانی که رزین قرار است بخشی از سیستم عایق اصلی باشد.

—

۳۶. چک‌لیست انتخاب رزین برای سیم‌پیچ موتور

پیش از استفاده، موارد زیر باید مشخص شوند:

– [ ] ولتاژ موتور مشخص است.
– [ ] دمای کاری مشخص است.
– [ ] نوع سیم‌پیچ مشخص است.
– [ ] جنس هادی مشخص است.
– [ ] نوع عایق موجود مشخص است.
– [ ] سازگاری رزین بررسی شده است.
– [ ] روش اجرا مشخص است.
– [ ] ضخامت هدف مشخص است.
– [ ] روش کنترل حباب مشخص است.
– [ ] زمان پخت مشخص است.
– [ ] شرایط رطوبتی مشخص است.
– [ ] آزمون نهایی مشخص شده است.

—

۳۷. جمع‌بندی

رزین اپوکسی عایق برق می‌تواند در برخی سیستم‌های عایق‌کاری، تثبیت و تعمیر موتور و سیم‌پیچ کاربرد داشته باشد، اما انتخاب آن باید بر اساس کل سیستم عایقی انجام شود.

در موتور، تنها مقاومت الکتریکی رزین مهم نیست. مجموعه‌ای از ویژگی‌ها باید همزمان بررسی شوند:

مقاومت الکتریکی + مقاومت حرارتی + چسبندگی + رفتار مکانیکی + کنترل حباب + سازگاری شیمیایی + قابلیت انتقال حرارت

در موتورهای ولتاژ متوسط و کاربردهای حساس، موضوعاتی مانند تخلیه جزئی، عایق بین دورها و کیفیت نفوذ رزین اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

همچنین در تعمیر موتور، رزین نباید صرفاً برای پوشاندن آثار خرابی استفاده شود؛ ابتدا باید علت و نوع آسیب مشخص شود.

رزین اپوکسی پادنار ۸۱۱۹ بر اساس داده‌های مرجع ارائه‌شده، دارای نتایج آزمون مشخصی برای نمونه یک‌میلی‌متری روی مقره چرخی است، اما تعیین مناسب‌بودن آن برای یک موتور یا سیم‌پیچ خاص نیازمند تطبیق مشخصات محصول با شرایط واقعی همان تجهیز است.

برای مشاوره فنی درباره کاربرد رزین اپوکسی عایق برق پادنار، شماره اعلام‌شده ۰۹۲۲۱۶۰۹۵۰۹ است.