دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ124
فصل ۱۲۴ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در مناطق پربارش و باران‌های طولانی‌مدت
تلفن مشاوره پیامکی: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
بارندگی کوتاه‌مدت معمولاً فرصت زیادی برای نفوذ آب به داخل مصالح ایجاد نمی‌کند، اما وقتی باران ساعت‌ها ادامه داشته باشد یا در چند روز متوالی تکرار شود، شرایط نمای ساختمان متفاوت می‌شود.
در مناطق پربارش، نما ممکن است مدت زیادی خیس بماند. آجر، سنگ متخلخل، سیمان و بتن می‌توانند در این فاصله آب بیشتری جذب کنند و قسمت‌هایی مانند بندها، درزها، اطراف پنجره‌ها و لبه‌های افقی نیز در معرض نفوذ آب قرار گیرند.
به همین دلیل، در چنین مناطقی کاهش جذب آب سطحی یکی از موضوعات قابل توجه در نگهداری نماست.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف، در صورت سازگاری با مصالح، می‌تواند به عنوان یک پوشش آب‌گریز سطحی مورد استفاده قرار گیرد؛ یعنی هدف اصلی آن کاهش تماس و جذب آب در سطح مصالح است، نه اینکه به تنهایی جایگزین تمام روش‌های آب‌بندی ساختمان شود.
چرا باران طولانی‌مدت با بارش کوتاه تفاوت دارد؟
وقتی باران فقط چند دقیقه یا مدت کوتاهی ادامه داشته باشد، سطح نما ممکن است پس از توقف بارندگی نسبتاً سریع خشک شود.
اما در بارندگی طولانی، سطح برای مدت بیشتری در تماس با آب باقی می‌ماند.
اگر بارندگی چند ساعت ادامه پیدا کند، ممکن است:
– منافذ سطحی کاملاً خیس شوند،
– آب بیشتری وارد مصالح متخلخل شود،
– بندهای فرسوده رطوبت بیشتری دریافت کنند،
– آب در قسمت‌های افقی جمع شود،
– درزهای ضعیف محل ورود آب شوند،
– رطوبت به لایه‌های زیرین منتقل شود.
در این شرایط، کیفیت مصالح و نحوه اجرای نما اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
عایق شفاف چگونه می‌تواند به حفاظت نما کمک کند؟
پوشش آب‌گریز شفاف می‌تواند با ایجاد تغییر در رفتار سطح نسبت به آب، میزان جذب آب سطحی را کاهش دهد.
در یک سطح آب‌گریز، قطرات آب معمولاً تمایل بیشتری به تشکیل قطره و حرکت روی سطح دارند.
این مسئله می‌تواند در برابر بارش مکرر مفید باشد، زیرا هرچه تماس آب با منافذ کاهش یابد، مقدار آب قابل جذب توسط سطح نیز می‌تواند کمتر شود.
البته میزان این اثر به نوع محصول و نوع مصالح بستگی دارد.
سطح متراکم، آجر متخلخل، سنگ طبیعی و بتن قدیمی رفتار یکسانی ندارند.
آیا عایق شفاف برای مناطق بارانی مناسب است؟
در اصل، آب‌گریز کردن سطح یکی از روش‌هایی است که می‌تواند برای حفاظت سطحی نما در مناطق بارانی مورد بررسی قرار گیرد.
اما پاسخ دقیق برای هر ساختمان باید بر اساس شرایط همان ساختمان داده شود.
برای مثال، اگر نمای یک ساختمان کاملاً ترک‌خورده باشد، آب از پشت نما وارد شود یا بندهای بین سنگ‌ها باز شده باشند، اجرای پوشش شفاف بدون اصلاح این مشکلات نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.
بنابراین ابتدا باید منشأ رطوبت مشخص شود.
نمای آجری در بارندگی‌های طولانی
آجر از مصالح متداول نماست و میزان جذب آب آن می‌تواند بسته به نوع آجر و فرآیند تولید متفاوت باشد.
در نمای آجری، علاوه بر خود آجر، بندهای ملات نیز باید بررسی شوند.
اگر ملات بین آجرها ترک خورده یا فرسوده شده باشد، آب می‌تواند از همان مسیر وارد دیوار شود.
در چنین شرایطی، حتی اگر سطح آجر آب‌گریز شود، مشکل بندکشی همچنان باقی خواهد ماند.
بنابراین قبل از اجرای عایق شفاف روی نمای آجری، بهتر است:
1. وضعیت آجرها بررسی شود.
2. بندهای آسیب‌دیده ترمیم شوند.
3. ترک‌ها بررسی شوند.
4. شوره و آلودگی حذف شود.
5. سپس آزمایش آب‌گریزی روی بخش کوچکی از نما انجام شود.
نمای سنگی در مناطق پربارش
در نماهای سنگی نیز میزان تخلخل اهمیت زیادی دارد.
برخی سنگ‌ها جذب آب پایینی دارند و برخی دیگر متخلخل‌تر هستند.
در سنگ‌های متخلخل، بارندگی طولانی می‌تواند موجب جذب آب بیشتری شود.
اگر هدف استفاده از عایق شفاف باشد، بهتر است قبل از اجرای کامل، یک قسمت کوچک از سنگ آزمایش شود.
این موضوع مخصوصاً در سنگ‌های طبیعی اهمیت دارد، زیرا بعضی پوشش‌ها ممکن است در شرایط خاص باعث تغییر ظاهری یا لکه‌دار شدن سطح شوند.
تراورتن و بارندگی مداوم
تراورتن دارای ساختار متخلخل است و رفتار آن در برابر آب به نوع سنگ، تراکم، فرآوری و وضعیت سطح بستگی دارد.
در مناطق پربارش، اگر تراورتن به طور مکرر خیس شود، کنترل جذب آب می‌تواند به عنوان بخشی از برنامه نگهداری آن مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، حفره‌ها، ترک‌ها و محل اتصال قطعات سنگ باید جداگانه بررسی شوند.
پوشش شفاف را نباید برای پر کردن حفره‌های بزرگ یا ترمیم ترک‌های سنگ در نظر گرفت.
نمای سیمانی در برابر بارندگی طولانی
سطوح سیمانی ممکن است در اثر بارندگی مکرر آب جذب کنند.
اگر سطح متراکم و سالم باشد، وضعیت آن با یک سطح سیمانی قدیمی و متخلخل متفاوت است.
در نمای سیمانی قدیمی ممکن است هم‌زمان موارد زیر دیده شود:
– ترک‌های مویی
– پوسته‌شدن
– گردشدگی سطح
– شوره
– آلودگی
– جداشدگی موضعی
در چنین شرایطی، ابتدا باید سطح آماده شود و سپس درباره اجرای آب‌گریزکننده تصمیم‌گیری شود.
بتن اکسپوز و آب باران
بتن اکسپوز معمولاً به دلیل ظاهر طبیعی خود بدون پوشش‌های رنگی استفاده می‌شود.
به همین دلیل، استفاده از پوشش شفاف برای آن می‌تواند جذاب باشد؛ زیرا در صورت سازگاری، ظاهر اصلی بتن حفظ می‌شود.
اما بتن اکسپوز نیز باید از نظر تخلخل، ترک، درز و کیفیت سطح بررسی شود.
در صورت وجود ترک‌های واقعی، ابتدا باید علت و روش ترمیم مشخص شود.
بارندگی و شوره نما
یکی از مشکلاتی که ممکن است در نماهای آجری و معدنی دیده شود، تشکیل شوره است.
آب می‌تواند نمک‌های محلول را در داخل مصالح جابه‌جا کند و پس از تبخیر، رسوبات سطحی باقی بگذارد.
اگر شوره فعال باشد، اجرای مستقیم پوشش روی آن راهکار مناسبی نیست.
ابتدا باید منشأ رطوبت بررسی شود.
ممکن است رطوبت از باران، خاک، پشت نما، درزها یا مسیر دیگری وارد ساختمان شده باشد.
پس از کنترل منبع رطوبت و آماده‌سازی سطح، می‌توان درباره آب‌گریز کردن نما تصمیم گرفت.
نقش درزها در نفوذ آب
در بارندگی‌های طولانی، درزها اهمیت زیادی پیدا می‌کنند.
یک درز کوچک که در باران کوتاه مشکل خاصی ایجاد نمی‌کند، ممکن است در اثر بارندگی چندساعته یا چندروزه به مسیر نفوذ آب تبدیل شود.
مهم‌ترین نقاطی که باید بررسی شوند عبارت‌اند از:
– اتصال پنجره و دیوار
– اتصال دو نوع مصالح
– درز انبساط
– محل اتصال بالکن به ساختمان
– اطراف لوله‌ها
– درز بین قطعات سنگ
– بندکشی آجر
– محل اتصال نما به سقف
هر یک از این نقاط ممکن است به روش آب‌بندی متفاوتی نیاز داشته باشد.
اطراف پنجره در مناطق پربارش
باران شدید معمولاً بیشترین فشار را به قسمت‌هایی وارد می‌کند که آب در آنها مسیر مشخصی برای تخلیه ندارد.
اطراف پنجره‌ها یکی از همین نقاط است.
اگر درزگیر پنجره فرسوده باشد، آب می‌تواند وارد لایه‌های زیرین شود.
در این حالت، عایق شفاف سطح نما نباید جایگزین تعویض یا اصلاح درزگیر شود.
ابتدا باید اتصال پنجره آب‌بندی شود و سپس در صورت نیاز، اطراف آن با یک پوشش آب‌گریز مناسب محافظت شود.
لبه‌های افقی و آب ماندگار
سطوح افقی یا کم‌شیب یکی از نقاط حساس در مناطق پربارش هستند.
مثلاً لبه بالکن یا جان‌پناه ممکن است در طول بارندگی آب را روی خود نگه دارد.
اگر شیب مناسب نباشد، آب به جای تخلیه سریع، مدت زیادی روی سطح باقی می‌ماند.
در این شرایط، اصلاح شیب‌بندی معمولاً مهم‌تر از افزایش تعداد لایه‌های پوشش است.
آب باید مسیر خروج داشته باشد.
هیچ پوشش سطحی نباید به عنوان جایگزین اصول صحیح دفع آب در ساختمان در نظر گرفته شود.
باران همراه با باد
باران در مناطق بادخیز فقط به صورت عمودی روی ساختمان نمی‌ریزد.
باد می‌تواند قطرات آب را به صورت مایل به سطح نما برخورد دهد.
در نتیجه قسمت‌هایی از نما که در حالت عادی کمتر خیس می‌شوند، ممکن است در معرض آب قرار گیرند.
این موضوع در ساختمان‌های مرتفع و نماهای دارای پیش‌آمدگی‌های متعدد اهمیت بیشتری دارد.
در چنین ساختمان‌هایی بهتر است نقاطی که سابقه نفوذ آب دارند، به صورت جداگانه شناسایی شوند.
آیا عایق شفاف جلوی نفوذ آب تحت فشار را می‌گیرد؟
نباید چنین برداشتی داشت.
آب‌گریز کردن سطح با آب‌بندی در برابر فشار آب تفاوت دارد.
اگر دیوار در معرض فشار آب قرار داشته باشد، مانند برخی دیوارهای زیرزمین یا سازه‌های زیر سطح زمین، ممکن است به سیستم آب‌بندی تخصصی نیاز داشته باشد.
پوشش شفاف نمای ساختمان عمدتاً برای کنترل آب سطحی و کاهش جذب آب مصالح مطرح است.
اجرای عایق شفاف روی نمای قدیمی
در نمای قدیمی، مرحله آماده‌سازی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
ممکن است سطح سال‌ها در معرض باران، گردوغبار، دوده و تغییرات دمایی قرار گرفته باشد.
قبل از اجرای محصول باید قسمت‌های سست، رنگ‌های جداشده و آلودگی‌های شدید برطرف شوند.
اگر سطح دارای شوره باشد، باید منشأ آن مشخص شود.
همچنین قسمت‌هایی که ترک یا جداشدگی دارند باید ترمیم شوند.
اجرای پوشش روی یک سطح معیوب، معمولاً مشکل اصلی را حل نمی‌کند.
آماده‌سازی سطح برای بارندگی‌های طولانی
یک سطح مناسب برای اجرای پوشش آب‌گریز باید تا حد امکان تمیز، سالم و عاری از مواد سست باشد.
در صورت وجود آلودگی چرب، دوده یا گردوغبار زیاد، چسبندگی و عملکرد پوشش می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد.
همچنین زمان اجرای کار اهمیت دارد.
اگر بعد از اجرای محصول بلافاصله باران شروع شود، ممکن است فرصت کافی برای تشکیل و تثبیت لایه فراهم نشود.
بنابراین باید شرایط جوی و زمان خشک‌شدن محصول در برنامه‌ریزی پروژه در نظر گرفته شود.
نسبت رقیق‌سازی محصول پادنار
بر اساس مشخصات ارائه‌شده برای محصول مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت رقیق‌سازی:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
با این حال، این نسبت به تنهایی میزان مصرف بر مترمربع را مشخص نمی‌کند.
مصرف نهایی می‌تواند با توجه به تخلخل و جذب سطح متفاوت باشد.
یک سطح آجری قدیمی ممکن است مقدار بیشتری جذب کند، در حالی که یک سطح بتنی متراکم رفتار متفاوتی داشته باشد.
به همین دلیل، اجرای آزمایشی روی یک بخش کوچک قبل از اجرای گسترده توصیه می‌شود.
تلفن مشاوره پیامکی: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
چه زمانی نباید عایق شفاف را اجرا کرد؟
اگر نما دارای مشکلات اساسی باشد، بهتر است ابتدا آنها برطرف شوند.
از جمله:
– ترک‌های قابل توجه
– جداشدگی مصالح
– نفوذ آب از پشت نما
– درزهای باز
– شوره فعال
– بندکشی فرسوده
– آب ایستاده
– خرابی آبرو
– مشکل آب‌بندی پنجره
در چنین شرایطی، پوشش شفاف می‌تواند کار را به تأخیر بیندازد، در حالی که علت اصلی هنوز برطرف نشده است.
تفاوت عایق رطوبتی و آب‌گریزکننده
در بازار گاهی هر ماده‌ای که جذب آب را کاهش دهد «عایق رطوبتی» نامیده می‌شود.
از نظر فنی بهتر است بین کاربردها تفاوت قائل شویم.
آب‌گریزکننده سطحی عمدتاً برای کاهش جذب آب مصالح استفاده می‌شود.
اما یک سیستم آب‌بندی ممکن است برای جلوگیری از عبور آب در شرایط مشخص طراحی شده باشد.
برای معرفی محصول شفاف نما بهتر است مشخص شود که کاربرد موردنظر محافظت سطحی و کاهش جذب آب است، مگر اینکه آزمایش و مستندات فنی دیگری برای کاربردهای خاص وجود داشته باشد.
آیا شفاف بودن محصول به معنی نامرئی بودن کامل است؟
نه الزاماً.
محصول ممکن است بی‌رنگ باشد، اما نتیجه نهایی به نوع سطح، میزان مصرف و نحوه اجرا بستگی دارد.
به همین دلیل آزمایش روی بخش کوچک توصیه می‌شود.
این کار مخصوصاً در نماهای سنگی گران‌قیمت یا ساختمان‌های قدیمی اهمیت دارد.
نگهداری پس از اجرای پوشش
پس از اجرای پوشش نیز نما باید مورد بازدید قرار گیرد.
بارندگی شدید می‌تواند نقاط ضعف موجود در ساختمان را آشکار کند.
بهتر است پس از یک دوره بارندگی طولانی، موارد زیر بررسی شوند:
– لکه‌های جدید رطوبت
– تغییر رنگ
– شوره
– ترک
– بازشدگی درزها
– خرابی درزگیر پنجره
– تجمع آب
– آسیب به بندکشی
در صورتی که مشکل در نقطه‌ای مشخص ظاهر شود، بهتر است همان نقطه به صورت موضعی بررسی و اصلاح شود.
تلفن مشاوره پیامکی: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
یک نگاه عملی به انتخاب پوشش برای نمای بارانی
برای تصمیم‌گیری درباره اجرای عایق شفاف، می‌توان این مسیر ساده را دنبال کرد:
۱. نوع مصالح را مشخص کنید.
آجر، سنگ، سیمان و بتن جذب آب متفاوتی دارند.
۲. مسیر ورود آب را پیدا کنید.
مشخص کنید آب از سطح، درز، ترک، پنجره یا پشت نما وارد می‌شود.
۳. عیوب نما را برطرف کنید.
پیش از پوشش، ترک‌ها و درزهای آسیب‌دیده اصلاح شوند.
۴. سطح را تمیز کنید.
آلودگی و مواد سست حذف شوند.
۵. آزمایش موضعی انجام دهید.
سازگاری محصول با مصالح بررسی شود.
۶. شرایط جوی را بررسی کنید.
زمان اجرا نباید با بارندگی فوری یا شرایط نامناسب خشک‌شدن هم‌زمان باشد.
۷. اجرای اصلی را انجام دهید.
طبق دستورالعمل محصول و با توجه به جذب سطح اجرا شود.
جمع‌بندی
در مناطق پربارش، نمای ساختمان ممکن است ساعت‌ها یا حتی روزها در معرض آب قرار داشته باشد. در چنین شرایطی، کاهش جذب آب مصالح می‌تواند یکی از اقدامات مفید برای نگهداری سطح نما باشد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف، در صورت سازگاری با سطح، می‌تواند برای ایجاد خاصیت آب‌گریزی و کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد.
اما این پوشش نباید جایگزین ترمیم ترک، درزگیری، اصلاح شیب‌بندی، تعمیر آبرو، آب‌بندی پنجره یا رفع نفوذ آب از پشت نما شود.
در یک ساختمان پربارش، حفاظت موفق از نما معمولاً نتیجه مجموعه‌ای از اقدامات است: مصالح مناسب، اجرای صحیح، تخلیه مناسب آب، نگهداری دوره‌ای و محافظت سطحی در صورت نیاز.
در مورد محصول پادنار، نسبت رقیق‌سازی ارائه‌شده برای این دانشنامه ۱ کیلوگرم محصول در ۸۰ لیتر آب است و مقدار مصرف واقعی باید با توجه به شرایط سطح و آزمایش موضعی تعیین شود.
تلفن مشاوره پیامکی: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
فصل بعد
در فصل ۱۲۵ به موضوع «عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در مناطق دارای رطوبت نسبی بالا و بارندگی مکرر» می‌پردازیم و نقش رطوبت هوای محیط، شبنم، خشک‌شدن دیرهنگام نما و جذب رطوبت توسط مصالح را بررسی خواهیم کرد.
۰ دیدگاه