دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ175
175
فصل ۱۷۵ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در محل نصب چراغ نما، پروژکتور و تجهیزات روشنایی خارجی
تلفن مشاوره و پیامک: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
مقدمه
چراغ‌های نما، پروژکتورهای خارجی، چراغ‌های محوطه، نورپردازی‌های خطی و سایر تجهیزات روشنایی بیرونی، علاوه بر نقش زیبایی و کاربردی، می‌توانند بر جزئیات رطوبتی نمای ساختمان نیز اثر بگذارند.
برای نصب این تجهیزات معمولاً از پیچ، رول‌بولت، براکت، پایه یا بست استفاده می‌شود. همچنین کابل برق یا کابل کنترل ممکن است از داخل یا روی نما عبور کند. در برخی موارد نیز برای عبور کابل سوراخی در سنگ، آجر، بتن یا سیمان ایجاد می‌شود.
هر یک از این نقاط می‌تواند در صورت اجرای نامناسب، به مسیری برای ورود آب باران تبدیل شود.
از طرف دیگر، خود سطح نما ممکن است در اطراف چراغ در معرض باران، برف، آب شست‌وشو، رطوبت و تغییرات دمایی قرار داشته باشد. اگر مصالح نما متخلخل باشند، بخشی از این آب می‌تواند در سطح جذب شود.
در چنین شرایطی، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف یا آبگریزکننده مناسب نما می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مصالح سازگار مورد بررسی قرار گیرد؛ اما نباید آن را جایگزین آب‌بندی اتصالات برق، سوراخ‌های نصب، کابل‌ها، جعبه‌های اتصال یا تعمیر نشتی دانست.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
۱. چرا محل نصب چراغ نما اهمیت دارد؟
نمای ساختمان در حالت عادی یک سطح نسبتاً پیوسته است، اما نصب چراغ و پروژکتور این پیوستگی را با ایجاد نقاط اتصال تغییر می‌دهد.
ممکن است برای نصب یک چراغ موارد زیر ایجاد شده باشد:
– سوراخ پیچ
– رول‌بولت
– براکت
– پایه فلزی
– بست
– سوراخ عبور کابل
– جعبه اتصال
– محل اتصال بدنه چراغ به دیوار
– شیار عبور سیم
– درز میان پایه و نما
اگر این قسمت‌ها به شکل مناسبی اجرا نشوند، باران می‌تواند از اطراف آنها به لایه‌های زیرین نما یا داخل دیوار نفوذ کند.
بنابراین محل نصب چراغ باید هم از نظر آب‌بندی اتصال و هم از نظر جذب آب سطح نما بررسی شود.
—
۲. تفاوت آبگریزی سطح و آب‌بندی چراغ
آبگریزکننده نما برای کاهش جذب آب در یک سطح مناسب استفاده می‌شود.
اما چراغ نما معمولاً دارای اتصال مکانیکی و مسیر عبور کابل است.
اگر بین بدنه چراغ و نما فاصله وجود داشته باشد، آبگریز کردن سطح اطراف لزوماً این فاصله را آب‌بندی نمی‌کند.
همچنین اگر کابل از یک سوراخ عبور کرده باشد و اطراف آن باز باشد، باید خود محل عبور کابل به شکل مناسب آب‌بندی شود.
بنابراین در این کاربرد باید دو اقدام از هم تفکیک شوند:
آب‌بندی محل نصب و عبور کابل
و
کاهش جذب آب سطحی نمای اطراف
این دو اقدام می‌توانند مکمل یکدیگر باشند.
—
۳. چراغ‌های دیواری نما
چراغ‌های دیواری معمولاً با یک صفحه یا پایه به نما متصل می‌شوند.
این صفحه ممکن است چند سوراخ برای پیچ داشته باشد. اگر محل پیچ‌ها یا قسمت پشت پایه به خوبی آب‌بندی نشده باشد، آب باران می‌تواند پشت پایه جمع شود.
در چنین شرایطی ابتدا باید اتصال بررسی شود.
اگر شکاف یا درز وجود دارد، باید با ماده مناسب آب‌بندی شود.
پس از اصلاح اتصال، در صورتی که سطح اطراف از مصالح مناسب و جاذب آب ساخته شده باشد، می‌توان آبگریزکننده شفاف را برای کاهش جذب آب سطحی بررسی کرد.
—
۴. پروژکتورهای خارجی
پروژکتورها معمولاً به دلیل وزن بیشتر و ابعاد بزرگ‌تر نسبت به برخی چراغ‌های نما، به پایه یا براکت محکم‌تری نیاز دارند.
در نتیجه ممکن است سوراخ‌های بیشتری در نما ایجاد شود.
محل نصب پروژکتور باید از نظر:
– استحکام پایه
– وضعیت پیچ‌ها
– ترک اطراف سوراخ
– درز پشت پایه
– مسیر کابل
– امکان تجمع آب
بررسی شود.
آبگریزکننده برای محافظت سطح مناسب اطراف کاربرد دارد، اما وظیفه تحمل بار پروژکتور یا آب‌بندی اتصال مکانیکی را بر عهده ندارد.
—
۵. عبور کابل برق از نما
یکی از مهم‌ترین نقاط رطوبتی در نصب تجهیزات روشنایی، محل عبور کابل است.
اگر کابل از داخل نما عبور کند و فضای خالی اطراف آن وجود داشته باشد، آب می‌تواند از همین مسیر وارد دیوار شود.
بنابراین ابتدا باید مسیر عبور کابل با روش مناسب آب‌بندی شود.
پس از آن، در صورت نیاز، سطح معدنی اطراف مسیر کابل می‌تواند با آبگریزکننده مناسب محافظت شود.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
۶. چراغ‌های خطی و نورپردازی طولانی
در بعضی ساختمان‌ها از چراغ‌های خطی برای نورپردازی لبه‌ها، قاب‌ها و خطوط معماری نما استفاده می‌شود.
این سیستم‌ها ممکن است دارای:
– بست‌های متعدد
– کابل‌های طولانی
– اتصالات متعدد
– جعبه‌های تقسیم
– پایه‌های فلزی
– محل‌های اتصال متعدد
باشند.
در این حالت تعداد نقاط بالقوه ورود آب بیشتر می‌شود.
به همین دلیل، پیش از اجرای هرگونه محافظ سطحی، تمام نقاط اتصال و عبور کابل باید بررسی شوند.
—
۷. نورپردازی زیر پیشانی بام
چراغ‌هایی که در زیر پیشانی بام یا لبه سقف نصب می‌شوند ممکن است در معرض بارش، آب برگشتی، آب ناشی از برف و آب حاصل از شست‌وشوی نما قرار گیرند.
در این قسمت، بررسی آبچکان، فلاشینگ و مسیر تخلیه آب اهمیت زیادی دارد.
اگر آب از بام یا لبه سقف به پشت چراغ هدایت شود، صرفاً آبگریز کردن نمای اطراف مشکل را برطرف نمی‌کند.
ابتدا باید مسیر آب اصلاح شود.
—
۸. چراغ در نمای سنگی
سنگ نما بسته به نوع سنگ، تراکم، تخلخل و نحوه فرآوری آن می‌تواند رفتار متفاوتی در برابر آب داشته باشد.
در سنگ‌های نسبتاً متخلخل، آبگریزکننده مناسب می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
با این حال، محل پیچ و پایه چراغ همچنان باید جداگانه آب‌بندی شود.
پیش از اجرای گسترده روی سنگ، بهتر است محصول روی قسمت کوچکی آزمایش شود تا تغییرات احتمالی در:
– رنگ
– براقیت
– ظاهر
– لکه‌پذیری
مشخص شود.
—
۹. چراغ‌های نصب‌شده روی نمای آجری
آجر می‌تواند مقدار قابل‌توجهی آب جذب کند و میزان جذب آن به نوع آجر و ویژگی‌های آن بستگی دارد.
اگر چراغ یا پروژکتور روی نمای آجری نصب شده باشد، آب باران ممکن است از سطح آجر یا اطراف سوراخ‌های نصب وارد شود.
پس از اصلاح اتصالات، آبگریزکننده مناسب می‌تواند برای کاهش جذب آب سطح آجر مورد بررسی قرار گیرد.
اما نباید انتظار داشت که یک آبگریزکننده، ترک یا سوراخ باز را به صورت کامل آب‌بندی کند.
—
۱۰. چراغ روی نمای سیمانی
نماهای سیمانی نیز بسته به ترکیب و کیفیت اجرا می‌توانند دارای منافذ مختلف باشند.
در چنین سطوحی، آبگریزکننده شفاف در صورت سازگاری با سطح می‌تواند برای کاهش جذب آب مورد استفاده قرار گیرد.
پیش از اجرا باید سطح از نظر ترک، پوسته‌شدن، شوره، گردوغبار، چربی و رطوبت فعال بررسی شود.
اگر سیمان ترک خورده یا بخشی از آن سست شده باشد، ابتدا باید تعمیر شود.
—
۱۱. چراغ روی بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، حفظ ظاهر معماری سطح اهمیت زیادی دارد.
به همین دلیل انتخاب محصولی که ظاهر بتن را تا حد امکان حفظ کند اهمیت دارد.
پیش از اجرای آبگریزکننده روی بتن اکسپوز اطراف چراغ، بهتر است یک آزمایش موضعی انجام شود.
همچنین محل پیچ‌ها، ترک‌های اطراف پایه و عبور کابل باید جداگانه بررسی شود.
—
۱۲. تجمع آب پشت پایه چراغ
یکی از مشکلات احتمالی این است که صفحه پشت چراغ یا براکت، آب را در یک ناحیه مشخص نگه دارد.
اگر طراحی اتصال به گونه‌ای باشد که آب نتواند آزادانه تخلیه شود، ممکن است رطوبت برای مدت بیشتری در تماس با نما باقی بماند.
در چنین شرایطی اصلاح هندسه اتصال، ایجاد مسیر تخلیه مناسب یا اصلاح درزگیری ممکن است ضروری باشد.
آبگریز کردن سطح می‌تواند نقش مکمل داشته باشد، ولی مشکل تجمع آب را به تنهایی حل نمی‌کند.
—
۱۳. چراغ‌های خارجی و باران همراه با باد
باران همراه با باد می‌تواند آب را به قسمت پشت یا کنار چراغ هدایت کند.
این موضوع به‌خصوص در نماهای بلند و ساختمان‌هایی که در معرض باد مستقیم قرار دارند اهمیت دارد.
در چنین شرایطی باید محل اتصال چراغ، مسیر کابل و درزهای اطراف با دقت بررسی شوند.
پس از آب‌بندی این نقاط، استفاده از آبگریزکننده مناسب برای سطح نما می‌تواند به عنوان اقدام تکمیلی بررسی شود.
—
۱۴. چراغ‌های محوطه نزدیک پای دیوار
برخی چراغ‌ها روی دیوار حیاط، دیوار پیرامونی یا قسمت پایینی نما نصب می‌شوند.
این نقاط علاوه بر باران ممکن است در معرض:
– آب آبیاری
– شست‌وشوی حیاط
– پاشش آب
– آب جمع‌شده روی زمین
– رطوبت باغچه
قرار داشته باشند.
اگر مشکل رطوبتی ناشی از تماس مستقیم آب با پای دیوار باشد، باید ابتدا مسیر آب اصلاح شود.
آبگریزکننده سطحی جایگزین عایق‌کاری پی یا درمان رطوبت صعودی نیست.
—
۱۵. چراغ‌های نزدیک استخر و آب‌نما
در ساختمان‌هایی که استخر، آب‌نما یا فضای آبی در نزدیکی نما دارند، رطوبت محیط می‌تواند بیشتر باشد.
همچنین پاشش آب ممکن است به دیوار و چراغ برسد.
در این شرایط باید ابتدا محل تجهیزات برقی و الزامات ایمنی آنها رعایت شود.
برای سطح نما نیز، اگر مصالح مناسب باشند، می‌توان آبگریزکننده شفاف را با هدف کاهش جذب آب بررسی کرد.
اما آب‌بندی تجهیزات برقی باید بر اساس الزامات فنی و ایمنی مربوط به همان تجهیزات انجام شود.
—
۱۶. تأثیر شست‌وشوی نما
چراغ‌ها و پروژکتورها هنگام شست‌وشوی نما نیز در معرض آب قرار می‌گیرند.
اگر محل عبور کابل یا پشت پایه به خوبی آب‌بندی نشده باشد، شست‌وشو می‌تواند آب را به این نقاط برساند.
به همین دلیل قبل از شست‌وشوی نما بهتر است اتصالات تجهیزات خارجی بررسی شوند.
پس از خشک شدن و تمیز شدن سطح، در صورت نیاز می‌توان عملیات آبگریزی را انجام داد.
—
۱۷. آماده‌سازی سطح قبل از اجرای آبگریزکننده
برای اجرای مناسب روی مصالح معدنی، سطح باید شرایط مناسبی داشته باشد.
موارد زیر باید بررسی شوند:
– گردوغبار
– چربی
– دوده
– شوره
– رنگ پوسته‌شده
– ملات سست
– ترک
– رطوبت فعال
– آلودگی شدید
اگر سطح دارای آلودگی یا مواد سست باشد، اجرای محصول ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد.
همچنین اگر منبع رطوبت همچنان فعال است، باید ابتدا منبع آن برطرف شود.
—
۱۸. آیا آبگریزکننده روی خود چراغ اجرا می‌شود؟
خیر.
عایق رطوبتی شفاف مورد بحث در این فصل برای سطح مناسب نمای ساختمان است، نه برای پوشاندن تجهیزات روشنایی.
چراغ‌ها، پروژکتورها، کابل‌ها، اتصالات برق و تجهیزات الکترونیکی باید مطابق دستورالعمل سازنده و الزامات ایمنی مربوط به خود نگهداری شوند.
استفاده از ماده مخصوص نمای ساختمان روی تجهیزات برقی بدون تأیید سازنده مناسب نیست.
—
۱۹. رقیق‌سازی محصول
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت رقیق‌سازی محصول:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
در نظر گرفته شده است.
با این حال، در اجرای واقعی باید مشخصات فنی و دستورالعمل محصول همان سری تولید نیز بررسی شود.
نوع مصالح، میزان جذب، شرایط محیطی و روش اجرا می‌تواند بر مصرف واقعی اثر بگذارد.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
۲۰. چه زمانی آبگریزکننده برای اطراف چراغ مناسب است؟
اگر سطح نما سالم باشد، مصالح برای محصول مناسب باشند و هدف اصلی کاهش جذب آب سطحی باشد، می‌توان استفاده از آبگریزکننده شفاف را بررسی کرد.
برای مثال ممکن است سطح اطراف چراغ از:
– سنگ متخلخل
– آجر
– سیمان
– بتن
– یا سایر مصالح معدنی مناسب
ساخته شده باشد.
در چنین شرایطی آبگریزکننده می‌تواند بخشی از برنامه حفاظت سطحی نما باشد.
—
۲۱. چه زمانی آبگریزکننده کافی نیست؟
اگر مشکل اصلی یکی از موارد زیر باشد، باید ابتدا همان مشکل برطرف شود:
– سوراخ باز
– درز پشت چراغ
– خرابی درزگیر
– ترک عمیق
– نشتی کابل
– خرابی آبرو
– نفوذ آب از پشت نما
– خرابی فلاشینگ
– رطوبت صعودی
– نشتی لوله
– آب جمع‌شده پشت پایه
در این موارد، آبگریزکننده تنها نمی‌تواند نقش آب‌بندی اصلی را ایفا کند.
—
۲۲. چراغ‌های قدیمی و محل‌های نصب قبلی
در ساختمان‌های قدیمی ممکن است چراغ‌های متعددی در گذشته نصب و سپس جابه‌جا شده باشند.
در نتیجه ممکن است سوراخ‌های متروک و محل‌های اتصال قدیمی روی نما باقی مانده باشد.
پیش از اجرای آبگریزکننده باید این نقاط شناسایی شوند.
سوراخ قدیمی باز باید به روش مناسب بسته شود و سپس سطح اطراف آن، در صورت نیاز، آبگریز شود.
—
۲۳. کنترل دوره‌ای محل نصب چراغ
پس از نصب چراغ، بهتر است محل اتصال در بازه‌های مناسب بررسی شود.
مواردی که می‌توان بررسی کرد عبارت‌اند از:
– ترک اطراف پیچ
– جداشدگی درزگیر
– شل‌شدن پایه
– خوردگی قطعات فلزی
– تغییر مسیر آب
– تجمع آب
– لکه رطوبت
– خرابی مسیر کابل
این بازدیدها می‌تواند از تبدیل یک مشکل کوچک اتصال به مشکل گسترده‌تر جلوگیری کند.
—
۲۴. ترکیب آب‌بندی و آبگریزی در حفاظت نما
در یک سیستم اصولی، هر ماده باید برای وظیفه مناسب خود استفاده شود.
درزگیر برای درز و اتصال مناسب است.
ماده تعمیراتی برای ترک یا نقص سطحی مناسب است.
فلاشینگ و آبچکان برای هدایت آب اهمیت دارند.
آبگریزکننده شفاف برای کاهش جذب آب سطحی مصالح سازگار کاربرد دارد.
بنابراین نتیجه بهتر زمانی حاصل می‌شود که این اجزا به جای جایگزین کردن یکدیگر، وظایف خود را به صورت مکمل انجام دهند.
—
۲۵. جمع‌بندی
چراغ‌های نما و پروژکتورهای خارجی به دلیل داشتن پایه، پیچ، براکت و مسیر کابل می‌توانند نقاط حساس رطوبتی در نمای ساختمان ایجاد کنند.
برای محافظت این قسمت‌ها ابتدا باید تمام نقاط ورود احتمالی آب بررسی شود. محل عبور کابل، پشت پایه، اطراف پیچ‌ها، درزهای اتصال و مسیر حرکت آب باید در شرایط مناسب آب‌بندی شوند.
پس از رفع مشکلات اجرایی، اگر سطح نما از مصالح مناسبی مانند سنگ، آجر، سیمان یا بتن ساخته شده باشد، می‌توان استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف را برای کاهش جذب آب سطحی بررسی کرد.
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت رقیق‌سازی محصول ۱ کیلوگرم در ۸۰ لیتر آب است؛ با این حال، دستورالعمل فنی محصول در زمان اجرای واقعی باید ملاک قرار گیرد.
مهم‌ترین نکته این است که آبگریزکننده نما، جایگزین آب‌بندی سوراخ‌های نصب، تعمیر ترک‌ها، اصلاح آبروها، تعمیر نشتی یا الزامات ایمنی تجهیزات برق نیست.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه