دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ176
176
فصل ۱۷۶ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در محل نصب جعبه برق، کنتور و تابلوهای خارجی
تلفن مشاوره و پیامک: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
مقدمه
در بسیاری از ساختمان‌ها، جعبه‌های برق، کنتورهای خارجی، تابلوهای برق، جعبه‌های مخابراتی و تجهیزات کنترل تأسیسات در بخش‌هایی از نمای ساختمان نصب می‌شوند. این تجهیزات ممکن است روی سنگ، آجر، سیمان، بتن یا سایر مصالح نما قرار گرفته باشند و برای نصب آنها معمولاً سوراخ‌هایی برای پیچ، رول‌بولت، براکت و عبور کابل ایجاد می‌شود.
محل نصب این تجهیزات از نظر رطوبتی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا علاوه بر خود سطح نما، نقاطی مانند محل عبور کابل، اطراف پیچ‌ها، پشت جعبه و محل اتصال قاب به دیوار ممکن است در معرض باران و رطوبت قرار بگیرند.
از طرف دیگر، اگر سطح نمای اطراف جعبه یا تابلو از مصالح متخلخل ساخته شده باشد، بارندگی و رطوبت می‌تواند موجب جذب آب در این مصالح شود.
در چنین شرایطی، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف یا آبگریزکننده مناسب نما می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مصالح سازگار مورد بررسی قرار گیرد؛ اما نباید آن را جایگزین آب‌بندی جعبه برق، تعمیر کابل، درزگیری قاب یا الزامات ایمنی تجهیزات برقی دانست.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
۱. چرا محل نصب جعبه برق در نما اهمیت دارد؟
نصب یک جعبه برق یا تابلو خارجی باعث ایجاد یک نقطه غیرپیوسته در نمای ساختمان می‌شود.
برای نصب ممکن است موارد زیر ایجاد شده باشد:
– سوراخ پیچ
– رول‌بولت
– براکت
– صفحه فلزی
– محل عبور کابل
– شیار کابل
– قاب اطراف جعبه
– درز بین جعبه و نما
– سوراخ‌های قدیمی تجهیزات قبلی
هر یک از این نقاط می‌تواند در صورت اجرای نامناسب، مسیر احتمالی ورود آب باشد.
بنابراین حفاظت رطوبتی این قسمت تنها به پوشش دادن سطح اطراف جعبه محدود نمی‌شود.
—
۲. تفاوت آبگریزی سطح نما و آب‌بندی تابلو برق
آبگریزکننده برای کاهش جذب آب سطحی یک مصالح مناسب به کار می‌رود.
اما اگر بین قاب تابلو و دیوار شکاف وجود داشته باشد، آبگریز کردن نمای اطراف لزوماً شکاف را آب‌بندی نمی‌کند.
همچنین اگر کابل از سوراخی عبور کرده باشد و اطراف آن فضای خالی وجود داشته باشد، باید خود مسیر عبور کابل به شکل مناسب آب‌بندی شود.
بنابراین باید میان دو کار تفاوت گذاشت:
آب‌بندی محل نصب و نفوذ تأسیسات
و
آبگریز کردن سطح مناسب نمای اطراف
این دو روش می‌توانند مکمل یکدیگر باشند.
—
۳. جعبه کنتور برق روی نمای ساختمان
در برخی ساختمان‌ها کنتور برق یا جعبه مربوط به آن در قسمت بیرونی ساختمان نصب شده است.
این جعبه ممکن است در معرض مستقیم باران و تابش خورشید قرار داشته باشد.
در چنین شرایطی باید ابتدا از سالم بودن خود جعبه، درپوش، قاب و مسیر ورود کابل اطمینان حاصل شود.
اگر اطراف جعبه دارای شکاف یا درز باز باشد، ابتدا باید این مشکل به روش مناسب برطرف شود.
آبگریزکننده نما تنها برای سطح مناسب اطراف جعبه کاربرد دارد و نباید روی قسمت‌های برقی یا داخل جعبه استفاده شود.
—
۴. تابلوهای برق خارجی
تابلوهای برق خارجی ممکن است ابعاد و وزن بیشتری نسبت به جعبه‌های کوچک داشته باشند.
در نتیجه معمولاً با پیچ و براکت به نما یا سازه متصل می‌شوند.
در این شرایط محل اتصال باید از نظر:
– استحکام
– ترک اطراف پیچ
– فاصله پشت تابلو
– مسیر آب
– آب‌بندی کابل‌ها
– وضعیت درزها
بررسی شود.
اگر سطح اطراف تابلو از مصالح معدنی مناسب باشد، آبگریزکننده شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی آن بررسی شود.
—
۵. محل عبور کابل برق
یکی از مهم‌ترین نقاط در حفاظت رطوبتی تجهیزات برقی، محل ورود و خروج کابل است.
اگر کابل از یک سوراخ در سنگ، آجر، بتن یا سیمان عبور کند و اطراف آن به خوبی بسته نشده باشد، آب باران می‌تواند از همین مسیر به داخل دیوار نفوذ کند.
در این حالت، ابتدا باید محل عبور کابل با روش مناسب و سازگار با شرایط نصب آب‌بندی شود.
پس از آن می‌توان سطح نمای اطراف را در صورت نیاز آبگریز کرد.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
۶. چرا نباید آبگریزکننده روی تجهیزات برقی اجرا شود؟
عایق رطوبتی شفاف نمای ساختمان برای مصالح ساختمانی طراحی شده است و نباید بدون تأیید سازنده روی تجهیزات برقی استفاده شود.
جعبه برق، کنتور، تابلو، کلیدها، اتصالات، ترمینال‌ها و قطعات الکترونیکی هرکدام شرایط فنی و ایمنی خاص خود را دارند.
بنابراین هدف از اجرای محصول در این فصل، محافظت از سطح نمای ساختمان در اطراف تجهیزات است، نه پوشاندن تجهیزات برقی.
—
۷. نمای سنگی اطراف جعبه برق
اگر جعبه برق روی نمای سنگی نصب شده باشد، سنگ اطراف آن ممکن است در معرض باران و رطوبت قرار بگیرد.
نوع سنگ اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سنگ‌های مختلف از نظر تخلخل و جذب آب یکسان نیستند.
در سنگ‌های مناسب، آبگریزکننده شفاف می‌تواند با هدف کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
قبل از اجرای کامل نیز آزمایش روی بخش کوچکی از سنگ توصیه می‌شود.
—
۸. نمای آجری اطراف تابلو
آجر نما معمولاً دارای منافذ است و می‌تواند آب را جذب کند.
اگر تابلو یا جعبه برق روی نمای آجری نصب شده باشد، آب ممکن است از سطح آجر یا اطراف سوراخ‌های نصب وارد شود.
پس از آب‌بندی محل‌های نفوذ، آبگریز کردن سطح مناسب آجر می‌تواند به عنوان اقدام مکمل بررسی شود.
اما آبگریزکننده نباید برای پر کردن سوراخ یا شکاف باز استفاده شود.
—
۹. نمای سیمانی و جعبه برق
نماهای سیمانی ممکن است در اثر باران و رطوبت آب جذب کنند.
در اطراف تابلوهای خارجی، علاوه بر خود سطح، سوراخ‌های نصب و محل عبور کابل نیز باید بررسی شوند.
اگر سطح سیمانی سالم و مناسب باشد، می‌توان استفاده از آبگریزکننده شفاف را برای کاهش جذب آب بررسی کرد.
وجود ترک‌های عمیق یا ملات سست باید پیش از اجرای محصول اصلاح شود.
—
۱۰. بتن اکسپوز اطراف تابلو
در بتن اکسپوز، ظاهر سطح اهمیت زیادی دارد.
اگر جعبه یا تابلو برق روی بتن اکسپوز نصب شده باشد، محل سوراخ‌های نصب ممکن است در اثر بارندگی در معرض آب قرار گیرد.
پس از اصلاح اتصالات، آبگریزکننده مناسب بتن می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
اجرای آزمایشی در بخش کوچکی از سطح پیش از اجرای گسترده توصیه می‌شود.
—
۱۱. درز بین جعبه و نما
گاهی جعبه یا تابلو مستقیماً روی سطح نما قرار گرفته و بین قاب و دیوار یک فضای باریک وجود دارد.
این درز در صورت نبود آب‌بندی مناسب می‌تواند به مسیر ورود آب تبدیل شود.
در چنین حالتی باید ابتدا مشخص شود که آیا درز نیازمند ماده درزگیر یا جزئیات آب‌بندی دیگری است یا خیر.
آبگریزکننده سطحی نمی‌تواند وظیفه یک درزگیر مناسب را به عهده بگیرد.
—
۱۲. باران همراه با باد
باران همراه با باد می‌تواند آب را به پشت جعبه و قسمت‌هایی از نما برساند که در بارش عمودی کمتر خیس می‌شوند.
به همین دلیل تجهیزات خارجی باید از نظر جهت نصب و آب‌بندی اتصالات بررسی شوند.
اگر اطراف تابلو در معرض باران مستقیم قرار دارد، سلامت درزها و مسیر کابل اهمیت زیادی دارد.
آبگریزکننده سطحی می‌تواند نقش مکمل داشته باشد، اما طراحی و آب‌بندی اتصال همچنان ضروری است.
—
۱۳. جعبه‌های برق قدیمی
در ساختمان‌های قدیمی ممکن است جعبه‌های برق چندین بار تعویض شده باشند.
در نتیجه ممکن است سوراخ‌های قدیمی، پیچ‌های متروک یا محل‌های عبور کابل قبلی روی نما باقی مانده باشد.
این نقاط باید قبل از اجرای آبگریزکننده بررسی شوند.
هر سوراخ باز باید به شکل مناسب بسته شود.
پس از اصلاح نقاط نفوذ، می‌توان سطح اطراف را در صورت نیاز آبگریز کرد.
—
۱۴. تابلوهای مخابراتی و اینترنت
برخی ساختمان‌ها دارای جعبه‌های مخابرات، فیبر نوری، تلفن یا تجهیزات اینترنت در نمای بیرونی هستند.
این تجهیزات نیز مشابه تابلوهای برق دارای مسیر کابل و نقاط اتصال هستند.
در این قسمت‌ها باید ابتدا وضعیت جعبه، درز قاب و کابل‌ها بررسی شود.
آبگریزکننده تنها برای سطح ساختمانی اطراف کاربرد دارد و نباید به عنوان ماده عایق الکتریکی یا محافظ داخلی تجهیزات تلقی شود.
—
۱۵. شست‌وشوی نما در اطراف تابلو برق
در زمان شست‌وشوی نما باید توجه شود که آب با فشار بالا به سمت جعبه‌های برق و محل عبور کابل هدایت نشود.
اگر تجهیزات یا اتصالات برای چنین شرایطی طراحی نشده باشند، آب می‌تواند از مسیرهای مختلف وارد شود.
پس از شست‌وشو، در صورت نیاز به آبگریزی سطح، باید اجازه داد مصالح به شرایط مناسب برای اجرای محصول برسند.
—
۱۶. آماده‌سازی سطح
قبل از اجرای آبگریزکننده، سطح باید از نظر شرایط زیر بررسی شود:
– گردوغبار
– دوده
– چربی
– شوره
– پوسته‌شدن
– ملات سست
– ترک
– رطوبت فعال
– آلودگی سطحی
سطح آلوده یا سست باید ابتدا اصلاح شود.
همچنین اگر رطوبت از پشت دیوار یا از داخل تأسیسات وارد می‌شود، باید منشأ آن برطرف شود.
—
۱۷. رقیق‌سازی محصول
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت رقیق‌سازی محصول:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
با این حال، در اجرای واقعی باید دستورالعمل فنی و مشخصات محصول همان سری تولید نیز بررسی شود.
جنس سطح، میزان تخلخل، شرایط محیطی و روش اجرا می‌تواند بر مصرف واقعی اثرگذار باشد.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
۱۸. آیا آبگریزکننده می‌تواند از نفوذ آب به داخل تابلو جلوگیری کند؟
نباید چنین انتظاری داشت.
آبگریزکننده سطح نما برای کاهش جذب آب مصالح مناسب طراحی شده است.
اگر آب از درز قاب، مسیر کابل، سوراخ نصب یا اتصال معیوب وارد تابلو شود، باید همان مسیر به صورت تخصصی بررسی و اصلاح شود.
به‌خصوص در تجهیزات برق، موضوع آب‌بندی باید همراه با رعایت الزامات ایمنی و فنی تجهیزات انجام شود.
—
۱۹. تأثیر بر ظاهر نما
یکی از مزایای مورد انتظار از یک محصول بی‌رنگ، حفظ ظاهر طبیعی مصالح است.
با این حال، بی‌رنگ بودن محصول به معنی تضمین عدم تغییر ظاهری در تمام سطوح نیست.
سنگ، آجر، سیمان و بتن ممکن است واکنش‌های متفاوتی نشان دهند.
بنابراین انجام آزمایش موضعی قبل از اجرای گسترده می‌تواند به ارزیابی تغییرات احتمالی کمک کند.
—
۲۰. چه زمانی استفاده از عایق شفاف مناسب است؟
اگر:
– منبع اصلی رطوبت برطرف شده باشد،
– درزهای اطراف جعبه آب‌بندی شده باشند،
– مسیر کابل اصلاح شده باشد،
– سطح نما سالم باشد،
– مصالح با محصول سازگار باشند،
– و هدف کاهش جذب آب سطحی باشد،
می‌توان استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف را بررسی کرد.
در این حالت محصول به عنوان یک محافظ سطحی مکمل مورد استفاده قرار می‌گیرد.
—
۲۱. مواردی که آبگریزکننده کافی نیست
در موارد زیر باید ابتدا مشکل اصلی برطرف شود:
– سوراخ باز اطراف کابل
– درز باز پشت تابلو
– خرابی قاب
– ترک عمیق
– نشتی کابل یا لوله
– نفوذ آب از پشت نما
– خرابی آبرو
– رطوبت صعودی
– خرابی عایق بام
– آب جمع‌شده پشت تابلو
در این موارد، آبگریزکننده به تنهایی راهکار آب‌بندی محسوب نمی‌شود.
—
۲۲. ترکیب اقدامات حفاظتی
برای حفاظت بهتر از نمای اطراف تجهیزات برقی می‌توان وظایف مختلف را از هم تفکیک کرد:
درزگیر: برای درز و اتصال مناسب
تعمیرات ساختمانی: برای ترک و نقص سطحی
فلاشینگ و آبچکان: برای هدایت آب
آب‌بندی محل کابل: برای کنترل نفوذ از مسیر تأسیسات
آبگریزکننده شفاف: برای کاهش جذب آب سطحی مصالح سازگار
این تفکیک باعث می‌شود هر ماده برای کاربرد مناسب خود استفاده شود.
—
۲۳. بازرسی دوره‌ای
جعبه‌های برق و تابلوهای خارجی بهتر است در دوره‌های مناسب از نظر وضعیت رطوبتی نیز بررسی شوند.
مواردی مانند:
– ترک اطراف پیچ
– جداشدن درزگیر
– خوردگی پایه
– تغییر مسیر آب
– تجمع آب
– لکه رطوبت
– خرابی پوشش نما
– بازشدن مسیر کابل
باید مورد توجه قرار گیرند.
بازرسی دوره‌ای می‌تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات کمک کند.
—
۲۴. اهمیت ایمنی برق
در تمام مراحل کار در اطراف تابلوها، کنتورها و جعبه‌های برق، ایمنی برق باید در اولویت باشد.
اجرای مواد ساختمانی نباید باعث تماس ناخواسته با قسمت‌های برقی یا ایجاد شرایط نامطمئن شود.
هرگونه باز کردن تابلو، جابه‌جایی کابل یا تعمیر قسمت‌های الکتریکی باید توسط فرد واجد صلاحیت و مطابق مقررات مربوط انجام شود.
آبگریزی نمای ساختمان نباید به عنوان عملیات تعمیر یا عایق‌کاری الکتریکی تجهیزات تلقی شود.
—
۲۵. جمع‌بندی
جعبه‌های برق، کنتورها، تابلوهای خارجی و تجهیزات مخابراتی نصب‌شده روی نما، به دلیل وجود پیچ، براکت، قاب و مسیر عبور کابل، می‌توانند نقاط حساس رطوبتی ایجاد کنند.
برای حفاظت صحیح این قسمت‌ها، ابتدا باید محل عبور کابل، پشت جعبه، اطراف پیچ‌ها و درزهای اتصال بررسی و در صورت نیاز آب‌بندی شوند.
پس از رفع مشکلات اصلی، اگر نمای اطراف از مصالح مناسب مانند سنگ، آجر، سیمان یا بتن ساخته شده باشد، می‌توان استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف را برای کاهش جذب آب سطحی بررسی کرد.
بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت رقیق‌سازی محصول ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است؛ با این حال، دستورالعمل فنی محصول در زمان اجرای واقعی باید ملاک نهایی باشد.
نکته اساسی این است که عایق رطوبتی شفاف نما، جایگزین آب‌بندی اتصالات برق، تعمیر ترک، اصلاح مسیر آب یا الزامات ایمنی تجهیزات الکتریکی نیست.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه