نوشته تکی بلاگ

دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ177

177

فصل ۱۷۷ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در اطراف دریچه‌های تهویه، هواکش و خروجی‌های هوا

تلفن مشاوره و پیامک: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

مقدمه

دریچه‌های تهویه، هواکش‌ها، خروجی‌های هوای سرویس‌های بهداشتی، آشپزخانه، موتورخانه، پارکینگ و فضاهای تأسیساتی از جمله تجهیزاتی هستند که ممکن است روی نمای خارجی ساختمان نصب شوند.

برای نصب این تجهیزات معمولاً بخشی از نما برای عبور کانال، لوله یا قاب دریچه باز می‌شود. همچنین اطراف قاب ممکن است دارای درز، اتصال، پیچ و بست باشد.

این نقاط، به‌خصوص در نماهای خارجی که در معرض باران و باد قرار دارند، باید از نظر احتمال نفوذ آب بررسی شوند.

از طرف دیگر، سطح نمای اطراف دریچه ممکن است از سنگ، آجر، سیمان، بتن یا مصالح معدنی متخلخل ساخته شده باشد و در اثر بارندگی، رطوبت سطحی جذب کند.

در چنین شرایطی، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف یا آبگریزکننده مناسب نما می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مصالح سازگار مورد بررسی قرار گیرد؛ اما نباید آن را جایگزین آب‌بندی قاب دریچه، درز کانال، تعمیر هواکش یا اصلاح مسیر تخلیه آب دانست.

تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

—

۱. چرا اطراف دریچه تهویه در معرض رطوبت است؟

یک دریچه تهویه معمولاً شامل قاب، کانال یا لوله، پیچ و گاهی شبکه یا پوشش محافظ است.

برای نصب آن ممکن است در نما سوراخ یا بازشویی ایجاد شده باشد.

اگر اتصال قاب به دیوار به خوبی آب‌بندی نشده باشد، آب باران می‌تواند از اطراف دریچه به داخل دیوار نفوذ کند.

همچنین ممکن است آب از قسمت بالایی دریچه وارد فضای پشت قاب شود و از طریق کانال یا درز به لایه‌های داخلی ساختمان برسد.

بنابراین اطراف دریچه باید به عنوان یک جزئیات اتصال نما و تأسیسات بررسی شود، نه صرفاً یک سطح قابل پوشش.

—

۲. تفاوت آبگریزی نما و آب‌بندی دریچه

آبگریزکننده سطحی برای کاهش جذب آب مصالح مناسب به کار می‌رود.

اما درز میان قاب دریچه و دیوار، یک اتصال ساختمانی است و در صورت وجود شکاف باید به روش مناسب آب‌بندی شود.

اگر اطراف کانال باز باشد، آبگریز کردن سطح اطراف کانال به معنی بستن این مسیر نیست.

بنابراین باید دو اقدام از یکدیگر تفکیک شوند:

آب‌بندی اتصال دریچه و کانال

و

آبگریزی سطح نمای اطراف

این دو می‌توانند به صورت مکمل اجرا شوند.

—

۳. دریچه تهویه سرویس بهداشتی

خروجی سرویس‌های بهداشتی معمولاً از طریق یک کانال به بیرون ساختمان هدایت می‌شود.

محل خروج کانال ممکن است در نمای سنگی، آجری، سیمانی یا بتنی قرار داشته باشد.

اگر اطراف قاب یا کانال به خوبی آب‌بندی نشده باشد، باران می‌تواند از قسمت اتصال وارد ساختمان شود.

ابتدا باید اتصال اصلاح شود.

پس از آن، در صورت مناسب بودن سطح نما، می‌توان برای کاهش جذب آب سطحی از آبگریزکننده شفاف استفاده کرد.

—

۴. هواکش آشپزخانه

هواکش آشپزخانه نیز ممکن است از طریق یک کانال به نمای بیرونی ساختمان متصل شود.

بخار و هوای خروجی می‌تواند در شرایط خاص روی قسمت اطراف دریچه اثر بگذارد.

علاوه بر آن، نمای خارجی در معرض بارندگی و آلودگی هوا قرار دارد.

در این شرایط باید مسیر خروج هوا، قاب دریچه و آب‌بندی محل اتصال بررسی شود.

آبگریزکننده برای کاهش جذب آب سطحی نمای مناسب کاربرد دارد، اما جایگزین آب‌بندی کانال نیست.

—

۵. خروجی هواکش پارکینگ

پارکینگ‌ها معمولاً دارای تهویه هستند و خروجی هوای آنها ممکن است در دیوار خارجی ساختمان قرار داشته باشد.

اطراف این دریچه‌ها ممکن است در معرض:

– باران
– گردوغبار
– آلودگی هوا
– رطوبت
– شست‌وشوی نما

باشد.

اگر سطح نما از مصالح معدنی متخلخل ساخته شده باشد، آبگریزکننده مناسب می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.

—

۶. دریچه‌های موتورخانه و تأسیسات

اتاق‌های تأسیسات، موتورخانه‌ها و فضاهای فنی ممکن است دارای خروجی‌های هوای خارجی باشند.

در برخی موارد این خروجی‌ها با قاب فلزی یا پلاستیکی روی نما نصب می‌شوند.

محل اتصال قاب به دیوار باید از نظر آب‌بندی بررسی شود.

اگر درز یا شکافی وجود داشته باشد، ابتدا باید آن مشکل برطرف شود.

—

۷. نمای سنگی اطراف دریچه

سنگ‌های نما از نظر میزان جذب آب متفاوت هستند.

برخی سنگ‌ها متخلخل‌تر هستند و برخی سنگ‌ها جذب آب کمتری دارند.

در صورت سازگاری محصول با سنگ، آبگریزکننده شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.

اما محل عبور کانال و اتصال قاب باید به صورت مستقل آب‌بندی شود.

پیش از اجرای کامل روی سنگ نیز انجام آزمایش موضعی توصیه می‌شود.

—

۸. نمای آجری اطراف هواکش

آجر نما می‌تواند در اثر بارندگی مقداری آب جذب کند.

اگر دریچه هواکش روی دیوار آجری نصب شده باشد، آب ممکن است هم از سطح آجر و هم از محل اتصال قاب وارد شود.

پس از آب‌بندی اتصال، آبگریز کردن سطح مناسب آجر می‌تواند به عنوان اقدام مکمل مورد بررسی قرار گیرد.

آبگریزکننده نباید برای پر کردن شکاف‌های باز یا سوراخ‌های بزرگ استفاده شود.

—

۹. نمای سیمانی اطراف دریچه

در نماهای سیمانی، منافذ سطح می‌توانند باعث جذب آب شوند.

اگر اطراف دریچه در معرض باران مستقیم باشد، استفاده از آبگریزکننده مناسب می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی بررسی شود.

پیش از اجرا باید ترک‌ها، بخش‌های سست، شوره و آلودگی‌ها بررسی و در صورت نیاز اصلاح شوند.

—

۱۰. بتن اکسپوز و خروجی هوا

در بتن اکسپوز، محل بازشوی دریچه و قاب خروجی ممکن است یکی از جزئیات حساس نما باشد.

اگر سطح بتن متخلخل باشد، می‌توان آبگریزکننده مناسب را برای کاهش جذب آب بررسی کرد.

با این حال، محل اتصال قاب و بتن باید جداگانه آب‌بندی شود.

—

۱۱. دریچه دارای کلاهک یا آبچکان

برخی دریچه‌های خارجی دارای کلاهک یا قسمت بالایی هستند که برای جلوگیری از ورود مستقیم باران طراحی شده است.

وجود این کلاهک می‌تواند مسیر برخورد آب را تغییر دهد.

اگر آب از بالای دریچه به سمت دیوار هدایت شود، باید مسیر آن بررسی شود.

گاهی ایجاد یا اصلاح آبچکان می‌تواند اهمیت بیشتری از اجرای پوشش سطحی داشته باشد.

—

۱۲. باران همراه با باد

در هنگام باران شدید همراه با باد، آب می‌تواند به پشت دریچه یا قسمت‌های جانبی قاب برسد.

این مسئله به‌خصوص در ساختمان‌های بلند یا نماهای در معرض باد اهمیت بیشتری دارد.

بنابراین درزهای اطراف دریچه باید برای شرایط واقعی ساختمان مناسب باشند.

آبگریزکننده سطحی می‌تواند مکمل باشد، اما جایگزین طراحی مناسب جزئیات دریچه نیست.

تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

—

۱۳. خروجی بخار و رطوبت

برخی خروجی‌های تهویه ممکن است هوای مرطوب را به بیرون منتقل کنند.

اگر رطوبت و بخار در نزدیکی سطح نما متراکم شود، ممکن است یک ناحیه مرطوب در اطراف دریچه شکل گیرد.

در چنین شرایطی باید مسیر خروج هوا و نحوه تخلیه آن بررسی شود.

آبگریزی سطح نما می‌تواند در صورت سازگاری با مصالح، جذب آب سطحی را کاهش دهد، اما جایگزین اصلاح تهویه یا مسیر خروج بخار نیست.

—

۱۴. تجمع آلودگی اطراف دریچه

هوای خروجی برخی فضاها ممکن است همراه با ذرات گردوغبار یا آلودگی باشد.

در نتیجه ممکن است اطراف دریچه نسبت به بخش‌های دیگر نما زودتر کثیف شود.

اگر سطح نما آب را بیشتر جذب کند، تمیزکاری و خشک‌شدن‌های مکرر می‌تواند بر ظاهر آن اثر بگذارد.

پس از پاک‌سازی مناسب، آبگریزکننده سازگار می‌تواند به عنوان بخشی از برنامه محافظت سطحی بررسی شود.

—

۱۵. دریچه‌های قدیمی

در ساختمان‌های قدیمی ممکن است دریچه‌های متعددی نصب و سپس تعویض شده باشند.

گاهی قاب جدید کوچک‌تر از بازشوی قدیمی است و اطراف آن با ملات یا مصالح دیگر پر شده است.

این نقاط باید از نظر ترک، درز و نفوذ احتمالی آب بررسی شوند.

پیش از آبگریزی، هر نقص ساختمانی باید اصلاح شود.

—

۱۶. آماده‌سازی سطح

قبل از اجرای عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف، سطح باید شرایط مناسبی داشته باشد.

وجود موارد زیر باید بررسی شود:

– گردوغبار
– چربی
– دوده
– شوره
– پوسته‌های سست
– ترک
– رطوبت فعال
– آلودگی شدید

سطح باید در حد لازم تمیز و آماده باشد.

اگر آب از پشت نما یا از داخل کانال وارد می‌شود، ابتدا باید منبع رطوبت اصلاح شود.

—

۱۷. رقیق‌سازی محصول

بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت رقیق‌سازی محصول:

۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب

است.

در اجرای واقعی، دستورالعمل فنی و مشخصات محصول همان سری تولید باید ملاک نهایی قرار گیرد.

میزان جذب مصالح، شرایط محیطی و روش اجرا می‌تواند بر میزان مصرف واقعی اثر بگذارد.

تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

—

۱۸. آیا آبگریزکننده داخل کانال اجرا می‌شود؟

خیر.

محصول مورد بحث برای سطح مناسب نمای ساختمان است و نباید بدون دستورالعمل تخصصی داخل کانال‌های تهویه، هواکش یا تجهیزات مکانیکی اجرا شود.

کانال تهویه وظیفه انتقال هوا را دارد و باید مطابق مشخصات فنی خود نگهداری شود.

آبگریز کردن نمای اطراف خروجی، موضوعی جدا از عملکرد داخلی کانال است.

—

۱۹. محل اتصال کانال به دیوار

محل اتصال کانال به دیوار یکی از مهم‌ترین نقاط برای بررسی نفوذ آب است.

اگر بین کانال و دیوار فاصله‌ای وجود داشته باشد، باران می‌تواند از این مسیر وارد ساختمان شود.

در این حالت ابتدا باید اتصال با روش مناسب آب‌بندی شود.

پس از آن، آبگریزی سطح اطراف می‌تواند به عنوان اقدام مکمل انجام شود.

—

۲۰. شست‌وشوی نما در اطراف دریچه

هنگام شست‌وشوی نما باید توجه داشت که آب با فشار زیاد مستقیماً به داخل دریچه یا محل اتصال قاب هدایت نشود.

پس از شست‌وشو، باید اجازه داده شود سطح شرایط مناسب برای اجرای آبگریزکننده پیدا کند.

وجود رطوبت فعال یا آب جمع‌شده پشت قاب مانع از آن است که صرفاً با اجرای یک ماده سطحی مشکل برطرف شود.

—

۲۱. چه زمانی آبگریزکننده مناسب است؟

اگر:

– محل اتصال دریچه سالم باشد،
– کانال به درستی آب‌بندی شده باشد،
– مسیر آب باران کنترل شده باشد،
– سطح نما سالم باشد،
– مصالح با محصول سازگار باشند،
– و هدف کاهش جذب آب سطحی باشد،

می‌توان استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف را بررسی کرد.

در این شرایط، محصول نقش یک محافظ سطحی مکمل را خواهد داشت.

—

۲۲. چه زمانی آبگریزکننده کافی نیست؟

در موارد زیر باید ابتدا مشکل اصلی رفع شود:

– شکاف اطراف دریچه
– خرابی درزگیر
– شکستگی قاب
– ترک عمیق
– نفوذ آب از پشت نما
– خرابی آبچکان
– ورود آب از کانال
– نشتی تأسیسات
– رطوبت صعودی
– خرابی عایق بام

در چنین مواردی، آبگریزکننده به تنهایی آب‌بندی کامل ایجاد نمی‌کند.

—

۲۳. ترکیب آب‌بندی و آبگریزی

حفاظت اصولی از نمای اطراف دریچه معمولاً نیازمند استفاده درست از چند راهکار است:

آبچکان و کلاهک: برای هدایت آب

درزگیر مناسب: برای درز اتصال

تعمیرات ساختمانی: برای ترک و نقص سطح

آب‌بندی محل کانال: برای جلوگیری از نفوذ آب

آبگریزکننده: برای کاهش جذب آب سطحی مصالح مناسب

این راهکارها جایگزین یکدیگر نیستند.

—

۲۴. بازرسی دوره‌ای

بهتر است اطراف دریچه‌های خارجی در دوره‌های مناسب بررسی شوند.

مواردی مانند:

– ترک اطراف قاب
– جداشدگی درزگیر
– تغییر رنگ
– لکه رطوبت
– تجمع آب
– شکستگی کلاهک
– گرفتگی خروجی
– خرابی آبچکان

باید مورد توجه قرار گیرند.

بازدید دوره‌ای می‌تواند مشکلات کوچک را پیش از گسترش شناسایی کند.

—

۲۵. جمع‌بندی

دریچه‌های تهویه، هواکش‌ها و خروجی‌های هوای نصب‌شده روی نمای ساختمان به دلیل وجود قاب، کانال، سوراخ و اتصال به دیوار، می‌توانند نقاط حساس رطوبتی باشند.

برای حفاظت این قسمت‌ها، ابتدا باید مسیر ورود احتمالی آب شناسایی و برطرف شود. محل اتصال قاب به نما، محل عبور کانال، کلاهک، آبچکان و مسیر حرکت آب باید بررسی شوند.

پس از رفع مشکلات اجرایی، اگر نمای اطراف از مصالحی مانند سنگ، آجر، سیمان یا بتن مناسب ساخته شده باشد، می‌توان از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای کاهش جذب آب سطحی استفاده کرد.

بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت رقیق‌سازی محصول ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است؛ با این حال، دستورالعمل فنی محصول هنگام اجرا باید ملاک نهایی باشد.

در نهایت، آبگریزکننده شفاف نمای ساختمان جایگزین آب‌بندی دریچه، تعمیر کانال، اصلاح آبچکان، رفع ترک یا برطرف کردن منبع واقعی نشتی نیست.

تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹