دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ207
207
فصل ۲۰۷ ـ عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف برای نمای ساختمان در محل نصب سنسورها و تجهیزات هوشمند ساختمان
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
امروزه در بسیاری از ساختمانها، تجهیزات هوشمند و انواع سنسورها در قسمتهای خارجی ساختمان نصب میشوند. سنسورهای حرکتی، سنسورهای روشنایی، حسگرهای محیطی، تجهیزات کنترل هوشمند، حسگرهای باران و برخی تجهیزات اندازهگیری ممکن است روی دیوار یا نمای خارجی نصب شوند.
این تجهیزات معمولاً از طریق پیچ، رولپلاک، براکت، پایه یا صفحات نگهدارنده به نما متصل میشوند. در نتیجه، محل نصب آنها ممکن است دارای سوراخ، پیچ، درز، اتصال و گاهی مسیر عبور کابل باشد.
در نمای سنگی، آجری، سیمانی و بتن اکسپوز، این نقاط میتوانند در برابر بارندگی و رطوبت حساس باشند. استفاده از عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف در سطح مناسب اطراف تجهیزات میتواند به کاهش جذب آب سطحی نما کمک کند.
اما یک اصل مهم باید همواره رعایت شود:
آبگریزی سطح نما با آببندی یا ضدآبکردن خود سنسور و تجهیزات الکترونیکی یکسان نیست.
محصول آبگریزکننده نما باید صرفاً در محدودهای استفاده شود که برای آن مناسب است و نباید بدون بررسی سازگاری روی سنسور، لنز، مدار، کانکتور، کابل یا سایر قسمتهای حساس تجهیزات اجرا شود.
—
چرا محل نصب سنسورها اهمیت دارد؟
سنسورهای خارجی معمولاً در محلهایی نصب میشوند که باید بتوانند شرایط محیطی را اندازهگیری یا تشخیص دهند.
به همین دلیل ممکن است دارای:
– سوراخهای تهویه
– حسگر
– لنز
– پنجره شفاف
– محفظه پلاستیکی
– کابل
– کانکتور
– پیچ
– پایه
– براکت
باشند.
وجود این اجزا باعث میشود عملیات آبگریزی اطراف آنها نیازمند دقت بیشتری باشد.
اگر محصول روی قسمت نامناسب تجهیزات اجرا شود، ممکن است عملکرد سنسور تحت تأثیر قرار گیرد. بنابراین هدف اصلی، حفاظت از بستر نما در اطراف محل نصب است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
عایق رطوبتی بیرنگ در اطراف سنسور چه کاربردی دارد؟
در صورتی که سطح اطراف سنسور از مصالح معدنی مانند سنگ، آجر، سیمان یا بتن اکسپوز باشد، میتوان موضوع کاهش جذب آب سطحی آن را بررسی کرد.
مطابق اطلاعات ارائهشده برای محصول پادنار، نسبت آمادهسازی محصول:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
محلول آمادهشده میتواند روی سطح مناسب نما اجرا شود تا خاصیت آبگریزی سطح افزایش پیدا کند و جذب آب کاهش یابد.
این عملیات میتواند بخشی از برنامه حفاظت سطحی نما در برابر بارندگی باشد.
اما اگر محل اتصال سنسور دارای ترک، سوراخ باز یا درز قابل توجه باشد، ابتدا باید آن مشکل برطرف شود.
—
تفاوت آبگریزی نما و آببندی سنسور
این دو موضوع نباید با یکدیگر اشتباه شوند.
آبگریزی نما
برای کاهش جذب آب در مصالح سطحی مانند سنگ، آجر، سیمان و بتن انجام میشود.
آببندی تجهیزات
برای جلوگیری از ورود آب به داخل محفظه سنسور، کانکتور، کابل یا مدار الکتریکی انجام میشود.
هر سنسور باید مطابق طراحی و مشخصات سازنده خود در برابر شرایط محیطی محافظت شود.
بنابراین نمیتوان گفت چون اطراف سنسور آبگریز شده است، خود سنسور نیز در برابر نفوذ آب کاملاً ایمن شده است.
—
سنسورهای نصبشده روی نمای سنگی
در نمای سنگی، محل نصب سنسور ممکن است شامل سوراخهایی برای پیچ و رولپلاک باشد.
اگر سنگ متخلخل باشد، اطراف این سوراخها ممکن است آب جذب کند.
در چنین شرایطی، پس از بررسی و اصلاح اتصال، میتوان سطح مناسب اطراف سنسور را با عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف آبگریز کرد.
اگر سنگ دارای ترک باشد، ابتدا باید ترک ترمیم شود.
آبگریزکننده برای پر کردن ترکهای سازهای یا درزهای باز طراحی نشده است.
—
سنسور روی نمای آجری
آجر نیز بسته به نوع و ساختار خود میتواند میزان جذب آب متفاوتی داشته باشد.
اگر سنسور روی آجر نصب شده باشد، محل سوراخهای نصب و وضعیت ملات اطراف آن باید بررسی شود.
در صورتی که ملات فرسوده یا سست باشد، ابتدا باید ترمیم شود.
پس از آمادهسازی بستر میتوان سطح مناسب اطراف محل نصب را آبگریز کرد.
این کار میتواند جذب آب سطحی آجر را کاهش دهد، ولی جایگزین تعمیر اتصال سنسور نیست.
—
سنسور روی نمای سیمانی
نمای سیمانی ممکن است دارای منافذ زیادی باشد و در زمان بارندگی آب جذب کند.
اطراف پایه سنسور معمولاً محل تمرکز سوراخ و اتصال است.
اگر سطح سالم باشد، اجرای آبگریزکننده میتواند به کاهش جذب آب کمک کند.
اما در صورتی که اطراف سنسور دارای ترک یا شکستگی باشد، باید ابتدا تعمیر شود.
همچنین اگر پیچها در اثر شلشدن اتصال باعث ایجاد حرکت پایه شدهاند، ابتدا باید مشکل مکانیکی برطرف شود.
—
سنسور روی بتن اکسپوز
در ساختمانهای مدرن، بسیاری از تجهیزات هوشمند روی بتن اکسپوز نصب میشوند.
در این حالت، علاوه بر حفاظت در برابر رطوبت، حفظ ظاهر طبیعی بتن نیز اهمیت دارد.
پیشنهاد میشود پیش از اجرای گسترده محصول، آزمایش کوچکی روی سطح انجام شود.
این آزمایش میتواند مشخص کند که پس از خشکشدن، تغییر قابلتوجهی در:
– رنگ
– براقیت
– بافت
– یکنواختی
ایجاد میشود یا خیر.
—
سنسورهای حرکتی
سنسورهای حرکتی ممکن است در ورودی ساختمان، پارکینگ، محوطه و مسیرهای عبور نصب شوند.
این تجهیزات معمولاً دارای قسمت حساس یا لنز هستند.
هنگام اجرای آبگریزکننده در اطراف آنها نباید محل تشخیص سنسور یا لنز به ماده آغشته شود.
بهتر است قسمت حساس تجهیز پوشانده یا از محدوده اجرای محصول خارج شود.
هدف، آبگریزی سطح نما در اطراف سنسور است، نه پوشش دادن بخش عملکردی سنسور.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
سنسورهای نور و روشنایی
برخی سیستمهای هوشمند دارای سنسور تشخیص نور هستند.
این سنسورها ممکن است دارای پنجره یا سطح حساس به نور باشند.
پوشاندن چنین قسمتهایی با هر مادهای میتواند عملکرد سنسور را تغییر دهد.
بنابراین در هنگام اجرای محصول، سطح حساس باید کاملاً محافظت شود.
در مقابل، اگر سطح اطراف از سنگ، آجر یا سیمان باشد، میتوان آن بخش را در صورت سازگاری آبگریز کرد.
—
سنسورهای باران و تجهیزات محیطی
برخی ساختمانها و سیستمهای هوشمند از حسگرهای محیطی مانند سنسور باران یا رطوبت استفاده میکنند.
این تجهیزات عمداً با محیط خارجی در تماس هستند.
بنابراین اجرای هر نوع پوشش روی بخش اندازهگیری آنها میتواند نتیجه اندازهگیری را تغییر دهد.
در چنین مواردی، آبگریزی باید فقط روی قسمتهای مناسب نما یا قسمتهای غیرحساس تجهیز انجام شود.
—
سنسورهای دارای کابل
برخی سنسورها از طریق کابل به سیستم مرکزی متصل میشوند.
در این حالت، محل عبور کابل از نما میتواند یک نقطه حساس در برابر آب باشد.
اگر کابل از سوراخی در نما عبور کرده باشد، باید وضعیت این سوراخ و نحوه آببندی آن بررسی شود.
استفاده از آبگریزکننده روی سطح اطراف، جایگزین آببندی مناسب مسیر عبور کابل نیست.
در صورت وجود فضای خالی، باید از ماده مناسب درزبندی استفاده شود.
—
سنسورهای بیسیم
سنسورهای بیسیم ممکن است کابل کمتری داشته باشند، اما معمولاً همچنان به وسیله پایه یا پیچ به نما متصل میشوند.
بنابراین سوراخهای نصب همچنان باید مورد توجه قرار گیرند.
در این حالت، آبگریزی سطح اطراف محل نصب میتواند بخشی از عملیات حفاظت نما باشد.
—
سنسورهای دارای محفظه پلاستیکی
محفظههای پلاستیکی ممکن است در برابر بعضی مواد شیمیایی حساس باشند.
بنابراین نباید محصول آبگریزکننده نما را بدون بررسی سازگاری روی بدنه پلاستیکی سنسور اجرا کرد.
این موضوع بهخصوص زمانی اهمیت دارد که بدنه دارای:
– چاپ
– نوشته
– پوشش
– شفافیت
– لنز
– پنجره سنسور
باشد.
—
تجهیزات هوشمند در معرض باران مستقیم
برخی تجهیزات روی نمای خارجی و بدون سایهبان نصب میشوند.
در این حالت، بارندگی مستقیم میتواند بهطور مداوم سطح اطراف پایه را خیس کند.
اگر بستر نما متخلخل باشد، کاهش جذب آب سطحی میتواند به عنوان یک اقدام حفاظتی مورد توجه قرار گیرد.
اما باید مسیر حرکت آب نیز بررسی شود.
وجود آبچکان، سایهبان، لبههای نما و جهت بارندگی میتواند بر میزان تماس آب با محل نصب اثر بگذارد.
—
بارندگی شدید و تجهیزات هوشمند
در مناطق پرباران، ممکن است آب با فشار بیشتری به نمای ساختمان برخورد کند.
در چنین شرایطی، محل نصب سنسورها باید از نظر:
– ترک
– درز
– سوراخ
– اتصال
– پایه
– مسیر کابل
بازرسی شود.
آبگریزی سطح میتواند جذب آب را کاهش دهد، اما در برابر یک مسیر باز و مشخص نفوذ آب، بهتنهایی راهکار کامل محسوب نمیشود.
—
مناطق سردسیر و یخبندان
در مناطق سرد، نفوذ آب به منافذ مصالح و سپس یخزدگی میتواند برای بعضی سطوح نامطلوب باشد.
محل نصب سنسور به دلیل سوراخها و اتصالات ممکن است حساستر باشد.
کاهش جذب آب سطحی اطراف محل نصب میتواند یکی از اقدامات مکمل حفاظت نما باشد.
ولی ترکها و سوراخهای عمیق باید به صورت جداگانه اصلاح شوند.
—
مناطق ساحلی و مرطوب
در مناطق ساحلی، علاوه بر رطوبت بالا، نمک و هوای شور نیز میتواند برای تجهیزات خارجی چالش ایجاد کند.
در این شرایط، جنس پیچ و براکت نیز اهمیت دارد.
عایق رطوبتی نما نمیتواند جایگزین پوشش ضدخوردگی مناسب برای فلز یا طراحی صحیح محفظه سنسور شود.
بنابراین حفاظت باید در دو بخش انجام شود:
حفاظت سطح نما
و
حفاظت خود تجهیزات
—
آیا میتوان روی پایه فلزی سنسور محصول اجرا کرد؟
این موضوع به جنس فلز و سازگاری شیمیایی محصول بستگی دارد.
اگر هدف اصلی حفاظت از سنگ، آجر یا سیمان اطراف پایه است، بهتر است محصول در محدوده بستر معدنی مناسب اجرا شود.
اگر قرار است پایه فلزی نیز پوشش داده شود، باید سازگاری محصول با فلز و پوشش موجود روی آن بررسی شود.
در صورت وجود رنگ یا پوشش ضدزنگ قبلی نیز آزمایش موضعی توصیه میشود.
—
آمادهسازی سطح
سطح نما قبل از اجرا باید از آلودگیهای قابل مشاهده پاک شود.
وجود:
– گردوغبار
– دوده
– چربی
– ذرات سست
– رسوبات
– رنگ پوستهشده
میتواند بر نتیجه کار اثر بگذارد.
همچنین اگر سطح با آب شسته شده است، باید شرایط مناسب برای خشکشدن آن فراهم شود.
—
روش کلی اجرای محصول
روش کلی را میتوان به شکل زیر در نظر گرفت:
۱. بررسی سنسور و پایه
ابتدا باید نوع تجهیز و محل اتصال مشخص شود.
۲. محافظت از قسمتهای حساس
لنز، حسگر، کانکتور، کابل و بخشهای الکترونیکی نباید بدون بررسی پوشش داده شوند.
۳. بررسی نما
نوع بستر و وضعیت ترک و درز مشخص شود.
۴. اصلاح عیوب
ترکها و درزهای باز قبل از اجرای آبگریزکننده اصلاح شوند.
۵. تمیزکاری
سطح از آلودگی پاک شود.
۶. آزمایش موضعی
سازگاری محصول با سطح بررسی شود.
۷. آمادهسازی محلول
مطابق نسبت تعیینشده، یعنی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب.
۸. اجرای محصول
روی سطح مناسب معدنی اطراف سنسور اجرا شود.
۹. کنترل نهایی
پس از خشکشدن، ظاهر و آبگریزی سطح بررسی شود.
—
آیا لازم است سنسور باز شود؟
خیر، لزوماً چنین ضرورتی وجود ندارد.
در بسیاری از موارد میتوان محدوده اجرای محصول را مشخص کرد و قسمتهای حساس تجهیز را پوشاند.
اگر باز کردن سنسور باعث آسیب به آببندی کارخانهای، کابل یا محفظه شود، نباید بدون ضرورت انجام شود.
در تجهیزات دارای درجه حفاظت مشخص در برابر آب و گردوغبار، دستکاری محفظه میتواند شرایط اولیه آن را تغییر دهد.
—
سنسورهای دارای درجه حفاظت در برابر آب
برخی تجهیزات خارجی با درجه حفاظت مشخص در برابر نفوذ آب و گردوغبار عرضه میشوند.
وجود چنین درجهای مربوط به طراحی خود تجهیز است و نباید با آبگریزی نمای اطراف آن اشتباه گرفته شود.
بنابراین اگر تجهیز برای فضای خارجی طراحی شده است، همچنان باید اتصال آن به نما و محل عبور کابل به صورت جداگانه بررسی شود.
—
آیا عایق رطوبتی شفاف باعث جلوگیری کامل از نفوذ آب میشود؟
نباید چنین ادعایی را به صورت مطلق مطرح کرد.
عایق رطوبتی شفاف نما در این کاربرد، عمدتاً برای کاهش جذب آب سطحی بستر مناسب استفاده میشود.
اگر آب از:
– ترک
– درز
– سوراخ
– اتصال معیوب
– پشت نما
– لوله
– کابل
وارد شود، باید منشأ آن جداگانه اصلاح شود.
بنابراین آبگریزی سطحی با آببندی کامل ساختمان متفاوت است.
—
حفظ ظاهر نما در اطراف تجهیزات هوشمند
در بسیاری از ساختمانهای جدید، تجهیزات هوشمند روی نما به شکلی نصب میشوند که ظاهر ساختمان اهمیت زیادی دارد.
محصول شفاف میتواند برای این نوع نما جذاب باشد، زیرا هدف ایجاد یک لایه کاملاً قابل مشاهده روی سطح نیست.
با این حال، پیش از اجرای کامل باید یک قسمت کوچک آزمایش شود.
این موضوع مخصوصاً برای سنگهای تزئینی، بتن اکسپوز و نماهای رنگ روشن اهمیت دارد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نظافت و نگهداری پس از اجرا
پس از اجرای صحیح آبگریزکننده، سطح نما همچنان به نظافت دورهای نیاز دارد.
وجود آبگریزی به معنای عدم نیاز به شستوشوی نما نیست.
گردوغبار، دوده و آلودگیهای شهری ممکن است روی سطح باقی بمانند.
همچنین وضعیت خود سنسور و پایههای آن باید در دورههای نگهداری ساختمان بررسی شود.
بهخصوص در مناطق بادخیز، لرزش پایه و شلشدن پیچها باید کنترل شود.
—
اهمیت بازرسی دورهای
در تجهیزات نصبشده روی نمای خارجی، بازرسی دورهای میتواند موارد زیر را مشخص کند:
– شلشدن پیچ
– خوردگی پایه
– ترک اطراف سوراخ
– جداشدگی ملات
– تغییر وضعیت درز
– آسیب کابل
– ورود آب
– تغییر ظاهر نما
اگر هر یک از این موارد مشاهده شود، ابتدا باید علت آن مشخص و اصلاح شود.
آبگریز کردن مجدد بدون رفع عیب اصلی ممکن است نتیجه مطلوبی ایجاد نکند.
—
جمعبندی فصل
محل نصب سنسورها و تجهیزات هوشمند ساختمان یکی از نقاطی است که به دلیل وجود پایه، پیچ، براکت، سوراخ و گاهی کابل، ممکن است در برابر رطوبت حساس شود.
در نماهای سنگی، آجری، سیمانی و بتن اکسپوز، استفاده از عایق رطوبتی بیرنگ و شفاف میتواند برای کاهش جذب آب سطحی اطراف محل نصب مورد استفاده قرار گیرد.
مطابق اطلاعات ارائهشده برای محصول پادنار، نسبت آمادهسازی محصول ۱ کیلوگرم + ۸۰ لیتر آب است.
با این حال، نباید محصول آبگریزکننده نما را روی قسمتهای حساس سنسور مانند لنز، حسگر، کانکتور، مدار، کابل یا دریچههای عملکردی بدون بررسی سازگاری اجرا کرد.
همچنین اگر اطراف محل نصب دارای ترک، درز یا مسیر مشخص نفوذ آب باشد، ابتدا باید عیب اصلی برطرف شود.
در نهایت، آبگریزی سطح نما، آببندی اتصال، حفاظت خود سنسور و حفاظت تجهیزات الکتریکی چهار موضوع متفاوت هستند و در اجرای اصولی باید هرکدام متناسب با نیاز خود بررسی شوند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه