دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ70
70
فصل هفتادم ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای جلوگیری از شوره، سفیدک و لکه‌های ناشی از رطوبت در نما
جهت مشاوره فنی درباره عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف و روش مناسب استفاده برای کاهش آثار رطوبت در نما: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
مقدمه
شوره، سفیدک و لکه‌های ناشی از رطوبت از مشکلات رایج در برخی نماهای آجری، سنگی، سیمانی و بتنی هستند. این پدیده‌ها معمولاً فقط به «خیس شدن سطح» مربوط نمی‌شوند، بلکه می‌توانند با حرکت آب در داخل مصالح، وجود نمک‌های محلول، رطوبت پشت نما، کیفیت ملات، درزها و مسیر تخلیه آب ارتباط داشته باشند.
به همین دلیل، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند در برخی سطوح به عنوان بخشی از برنامه کاهش جذب آب مورد استفاده قرار گیرد، اما نباید آن را راه‌حل مطلق برای تمام انواع شوره و سفیدک دانست.
در این فصل، ارتباط بین رطوبت و شوره، نحوه تشخیص اولیه، آماده‌سازی سطح و نقش آب‌گریزکننده شفاف در حفاظت نما بررسی می‌شود.
—
بخش اول ـ شوره چیست؟
۱. تعریف شوره
شوره معمولاً به رسوب قابل مشاهده نمک‌های محلول روی سطح مصالح گفته می‌شود.
این نمک‌ها می‌توانند همراه با آب حرکت کرده و پس از تبخیر آب روی سطح باقی بمانند.
—
۲. شوره در چه نماهایی دیده می‌شود؟
شوره ممکن است در:
– آجر
– سنگ
– سیمان
– بتن
– ملات
– دیوارهای آجری
مشاهده شود.
شدت آن به شرایط محیط و ساختار مصالح بستگی دارد.
—
بخش دوم ـ رابطه آب و شوره
۳. نقش آب
آب می‌تواند نمک‌های محلول را در داخل مصالح جابه‌جا کند.
پس از رسیدن آب به سطح و تبخیر آن، بخشی از مواد محلول ممکن است به صورت رسوب باقی بماند.
—
۴. چرا کاهش جذب آب اهمیت دارد؟
اگر سطح مصالح متخلخل آب زیادی جذب کند، احتمال انتقال رطوبت در داخل آن افزایش می‌یابد.
کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از اقدامات حفاظتی قابل بررسی باشد.
اما اگر منبع رطوبت از پشت دیوار باشد، آب‌گریزی سطح بیرونی به تنهایی مشکل را حل نمی‌کند.
—
بخش سوم ـ انواع ظاهری لکه‌های رطوبتی
۵. سفیدک پودری
ممکن است به شکل لایه‌ای سفید و پودری روی سطح مشاهده شود.
—
۶. لکه‌های تیره
برخی سطوح هنگام خیس شدن تیره‌تر می‌شوند.
اگر رطوبت برای مدت طولانی باقی بماند، ظاهر نما ممکن است تغییر کند.
—
۷. لکه‌های نامنظم
در برخی نماها، اختلاف جذب آب باعث ایجاد لکه‌های روشن و تیره می‌شود.
—
بخش چهارم ـ علت‌های ایجاد شوره
۸. نفوذ باران
باران می‌تواند وارد منافذ مصالح شود و در صورت وجود نمک‌های محلول، زمینه انتقال آنها را فراهم کند.
—
۹. رطوبت پشت نما
نفوذ آب از پشت دیوار یا سیستم زیرسازی یکی از موارد مهمی است که باید بررسی شود.
—
۱۰. ملات و مصالح
برخی مواد موجود در ملات یا مصالح ساختمانی می‌توانند منبع یون‌ها و نمک‌های محلول باشند.
—
۱۱. نبود مسیر مناسب تخلیه آب
آب محبوس‌شده در بخش‌هایی از نما می‌تواند مشکل رطوبت را تشدید کند.
—
بخش پنجم ـ آیا عایق شفاف شوره را از بین می‌برد؟
۱۲. پاسخ دقیق
خیر، لزوماً.
عایق شفاف یا آب‌گریزکننده معمولاً برای کاهش جذب آب سطحی استفاده می‌شود، نه برای حذف مستقیم تمام نمک‌های موجود در دیوار.
اگر شوره موجود باشد، ابتدا باید علت آن بررسی و سطح در صورت امکان پاک‌سازی شود.
—
۱۳. چه زمانی آب‌گریزی می‌تواند کمک‌کننده باشد؟
اگر بخش مهمی از رطوبت از بارندگی و جذب آب سطحی وارد مصالح شود، کاهش جذب آب می‌تواند یکی از اقدامات پیشگیرانه باشد.
—
بخش ششم ـ آماده‌سازی سطح شوره‌زده
۱۴. تشخیص علت
قبل از اجرا باید مشخص شود:
– آب از کجا وارد می‌شود؟
– آیا پشت نما مرطوب است؟
– آیا درزها سالم هستند؟
– آیا آبچکان مناسب است؟
– آیا شوره فعال است؟
—
۱۵. پاک‌سازی شوره
روش پاک‌سازی باید متناسب با نوع مصالح انتخاب شود.
در بعضی سطوح، برس خشک یا روش‌های مکانیکی کنترل‌شده مناسب‌تر است.
—
۱۶. احتیاط در شست‌وشوی اسیدی
استفاده از مواد اسیدی بدون شناخت مصالح می‌تواند به سنگ، آجر، ملات یا سطح سیمانی آسیب برساند.
بنابراین انتخاب ماده پاک‌کننده باید با توجه به جنس سطح انجام شود.
—
بخش هفتم ـ تست سطح
۱۷. تست جذب آب
پیش از اجرای عایق شفاف می‌توان میزان جذب آب سطح را به صورت مقایسه‌ای بررسی کرد.
—
۱۸. تست موضعی
یک قسمت کوچک از نما انتخاب شود.
پس از اجرای ماده، تغییرات ظاهری و میزان آب‌گریزی بررسی شود.
—
۱۹. مقایسه قبل و بعد
بهتر است از محل تست قبل و بعد از اجرا عکس تهیه شود.
این کار در پروژه‌های بزرگ به کنترل کیفیت کمک می‌کند.
—
بخش هشتم ـ نسبت آماده‌سازی محصول
۲۰. نسبت اعلام‌شده
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی نوع کنسانتره:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
اعلام شده است.
میزان مصرف روی هر سطح باید با توجه به تخلخل، میزان جذب و شرایط واقعی نما تعیین شود.
جهت مشاوره درباره کاربرد عایق شفاف در نماهای دارای شوره و آثار رطوبت: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
بخش نهم ـ اجرای عایق شفاف
۲۱. سطح باید آماده باشد
اجرای ماده روی سطحی که مقدار زیادی شوره، گردوغبار یا ذرات سست دارد، می‌تواند نتیجه نامناسبی ایجاد کند.
—
۲۲. روش اجرا
بسته به پروژه می‌توان از روش‌هایی مانند:
– اسپری
– غلتک مناسب
– قلم یا اجرای دستی
استفاده کرد، مشروط به اینکه روش با مشخصات محصول و سطح سازگار باشد.
—
۲۳. یکنواختی
در اجرای عایق شفاف، یکنواختی اهمیت زیادی دارد.
تجمع ماده در برخی قسمت‌ها می‌تواند باعث اختلاف ظاهری شود.
—
بخش دهم ـ شوره در نمای آجری
آجر به دلیل تخلخل می‌تواند در معرض انتقال رطوبت و نمک قرار گیرد.
در نمای آجری باید علاوه بر سطح آجر، وضعیت:
– بندکشی
– پشت دیوار
– لبه‌ها
– آبچکان
– محل اتصال پنجره
بررسی شود.
—
بخش یازدهم ـ شوره در نمای سنگی
در سنگ‌های مختلف، جذب آب متفاوت است.
تراورتن، مرمریت، گرانیت و لایمستون رفتار یکسانی ندارند.
بنابراین انتخاب روش آب‌گریزی باید بر اساس نوع سنگ باشد.
—
بخش دوازدهم ـ شوره در نمای سیمانی
در نماهای سیمانی ممکن است لکه‌های ناشی از رطوبت یا رسوبات سفید مشاهده شود.
در این موارد نیز ابتدا باید منبع آب شناسایی شود.
—
بخش سیزدهم ـ شوره در بتن
در بتن نیز وجود رطوبت و مواد محلول می‌تواند به ایجاد رسوبات سطحی منجر شود.
در بتن اکسپوز، هرگونه پاک‌سازی یا پوشش باید با توجه ویژه به ظاهر سطح انجام شود.
—
بخش چهاردهم ـ تفاوت شوره و کپک
۲۴. شوره
شوره معمولاً ماهیت معدنی و نمکی دارد.
—
۲۵. کپک
کپک منشأ زیستی دارد و در شرایط مرطوب می‌تواند رشد کند.
بنابراین روش برخورد با این دو پدیده یکسان نیست.
—
بخش پانزدهم ـ لکه‌های سیاه
لکه‌های سیاه روی نما همیشه به معنی شوره نیستند.
ممکن است ناشی از:
– آلودگی شهری
– دوده
– رشد زیستی
– رطوبت
– مواد آلی
باشند.
قبل از انتخاب روش پاک‌سازی باید علت مشخص شود.
—
بخش شانزدهم ـ جلوگیری از بازگشت شوره
۲۶. کنترل منبع آب
مهم‌ترین مرحله، کنترل منبع رطوبت است.
—
۲۷. اصلاح درزها
درزهای آسیب‌دیده باید تعمیر شوند.
—
۲۸. اصلاح آبچکان
آب باید از سطح نما به شکل صحیح تخلیه شود.
—
۲۹. کاهش جذب آب
پس از آماده‌سازی مناسب سطح، استفاده از آب‌گریزکننده شفاف می‌تواند به عنوان یکی از اقدامات حفاظتی بررسی شود.
—
بخش هفدهم ـ خطاهای رایج
۳۰. اجرای مستقیم روی شوره
ابتدا علت و وضعیت شوره باید بررسی شود.
۳۱. پوشاندن رطوبت پشت دیوار
این کار ممکن است مشکل اصلی را پنهان کند.
۳۲. شست‌وشوی شدید
فشار یا مواد شیمیایی نامناسب می‌تواند به سطح آسیب برساند.
۳۳. استفاده از اسید بدون تست
ممکن است باعث تغییر رنگ یا خوردگی سطح شود.
۳۴. اجرای بدون نمونه
احتمال تغییر ظاهر افزایش پیدا می‌کند.
—
بخش هجدهم ـ برنامه پیشنهادی کنترل شوره
مرحله| اقدام
۱| شناسایی نوع لکه
۲| بررسی منبع رطوبت
۳| بررسی درزها
۴| پاک‌سازی
۵| خشک‌شدن
۶| تست موضعی
۷| اجرای آب‌گریزکننده
۸| کنترل نتیجه
۹| بازرسی دوره‌ای
—
بخش نوزدهم ـ کاربرد در ساختمان‌های قدیمی
در ساختمان‌های قدیمی، ابتدا باید مشخص شود که رطوبت از:
– بارندگی
– زمین
– لوله‌ها
– پشت نما
– ترک‌ها
وارد می‌شود.
سپس می‌توان درباره آب‌گریزی سطح تصمیم گرفت.
—
بخش بیستم ـ کنترل کیفیت
پس از اجرای عایق شفاف، کنترل موارد زیر مفید است:
□ ظاهر نما
□ یکنواختی
□ آب‌گریزی
□ نبود شره
□ نبود لکه
□ وضعیت درزها
□ عدم ایجاد تغییر رنگ ناخواسته
—
بخش بیست‌ویکم ـ چک‌لیست نهایی
□ نوع شوره مشخص شده است.
□ منبع رطوبت بررسی شده است.
□ سطح پاک‌سازی شده است.
□ نمک‌های سطحی تا حد امکان حذف شده‌اند.
□ ترک‌ها تعمیر شده‌اند.
□ درزها بررسی شده‌اند.
□ آبچکان‌ها کنترل شده‌اند.
□ تست موضعی انجام شده است.
□ سازگاری محصول تأیید شده است.
□ میزان مصرف تعیین شده است.
□ اجرای نهایی کنترل شده است.
□ برنامه بازرسی دوره‌ای مشخص شده است.
—
جمع‌بندی فصل
شوره و سفیدک در نما معمولاً فقط یک مشکل ظاهری نیستند و می‌توانند نشانه حرکت رطوبت و مواد محلول در داخل مصالح باشند.
بنابراین استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف باید پس از بررسی علت رطوبت انجام شود.
آب‌گریزکننده شفاف می‌تواند در سطوح مناسب، با کاهش جذب آب سطحی، بخشی از برنامه حفاظت نما باشد؛ اما اگر آب از پشت دیوار، ترک‌ها، درزها، لوله‌ها یا سایر مسیرها وارد شود، ابتدا باید منشأ رطوبت اصلاح شود.
برای نماهای آجری، سنگی، سیمانی و بتنی، آماده‌سازی صحیح سطح و اجرای آزمایشی اهمیت زیادی دارد.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی نوع کنسانتره ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب اعلام شده است و میزان مصرف نهایی باید متناسب با نوع و جذب سطح تعیین شود.
جهت مشاوره فنی درباره عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف و کاربرد آن در کاهش جذب آب نما: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
در فصل بعد، به موضوع عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای جلوگیری از نفوذ آب باران به دیوارها و نماهای ساختمان می‌پردازیم.
شماره مشاوره: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه