دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ99
99
فصل ۹۹ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای کاهش جذب آب در آجر، سفال و بلوک‌های ساختمانی
مقدمه
آجر، سفال و بلوک‌های ساختمانی از مصالح پرکاربرد در ساخت دیوار و نما هستند. بخشی از این مصالح دارای ساختار متخلخل بوده و می‌توانند در تماس با باران، رطوبت و آب، مقداری از آن را جذب کنند.
میزان جذب آب در این مصالح یکسان نیست و به عواملی مانند نوع ماده اولیه، فرآیند تولید، میزان تخلخل، شکل و ارتباط منافذ، کیفیت پخت یا عمل‌آوری و وضعیت سطح بستگی دارد.
استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف یا آب‌گریزکننده مناسب می‌تواند در برخی سطوح متخلخل، با کاهش خیس‌شدن و جذب آب سطحی، به حفاظت نما کمک کند؛ اما نباید آن را جایگزین اصلاح ترک‌ها، بندهای باز، آب‌بندی اتصالات یا رفع رطوبت پشت دیوار دانست.
برای مشاوره درباره کاربرد عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف در آجر، سفال و بلوک‌های ساختمانی، می‌توانید به شماره ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
—
۱. چرا آجر، سفال و بلوک می‌توانند آب جذب کنند؟
بسیاری از مصالح معدنی دارای منافذ ریز و درشت هستند.
هنگامی که سطح چنین مصالحی با آب تماس پیدا می‌کند، بخشی از آب ممکن است وارد منافذ شود.
این فرآیند به عواملی مانند:
– اندازه منافذ
– پیوستگی منافذ
– تخلخل
– کیفیت سطح
– میزان تماس با آب
– مدت تماس
– شرایط محیطی
وابسته است.
بنابراین عبارت «آجر آب جذب می‌کند» به تنهایی اطلاعات کافی درباره رفتار یک محصول یا ساختمان مشخص ارائه نمی‌دهد.
—
۲. تفاوت آجر و سفال
آجر و سفال هر دو از خانواده مصالح رسی و سرامیکی هستند، اما شکل، روش تولید، میزان تخلخل و کاربرد آنها می‌تواند متفاوت باشد.
آجر نما معمولاً مستقیماً در معرض عوامل محیطی قرار دارد.
بلوک یا سفال دیواری ممکن است در داخل سیستم دیوار قرار گرفته و توسط لایه‌های دیگر محافظت شود.
به همین دلیل، روش حفاظت و محل اجرای پوشش باید متناسب با کاربرد واقعی مصالح تعیین شود.
—
۳. آجر نمای ساختمان
آجر نما مستقیماً با:
– باران
– برف
– مه
– شبنم
– گردوغبار
– تابش خورشید
– تغییرات دما
مواجه است.
اگر آجر متخلخل باشد، کاهش میزان خیس‌شدن و جذب آب سطحی می‌تواند در برنامه نگهداری نما اهمیت داشته باشد.
در چنین شرایطی آب‌گریزکننده شفاف می‌تواند به عنوان یکی از گزینه‌های حفاظتی مطرح شود.
—
۴. بلوک‌های ساختمانی
همه بلوک‌ها در معرض مستقیم باران نیستند.
بلوک ممکن است پشت یک لایه:
– سیمان
– گچ
– اندود
– سنگ
– آجر نما
– پوشش محافظ
قرار گرفته باشد.
بنابراین اگر مشکل رطوبت در دیوار مشاهده می‌شود، ابتدا باید مشخص شود که آب از کدام لایه وارد شده است.
—
۵. سفال دیواری
سفال‌های ساختمانی به دلیل ساختار خود ممکن است دارای منافذی باشند که آب در آنها حرکت کند.
اگر سفال در یک دیوار خارجی در معرض رطوبت قرار گیرد، طراحی صحیح لایه‌های دیوار اهمیت زیادی دارد.
در چنین شرایطی نباید صرفاً با پوشاندن سطح بیرونی، مشکل ورود آب از اتصالات یا پشت دیوار را نادیده گرفت.
—
۶. جذب آب از سطح آجر
در یک نمای آجری، باران ابتدا سطح آجر را خیس می‌کند.
اگر سطح قابلیت جذب داشته باشد، بخشی از آب ممکن است وارد منافذ شود.
آب‌گریزکننده سطحی مناسب می‌تواند میزان خیس‌شدن و تمایل به جذب آب را کاهش دهد.
اما مقدار واقعی کاهش جذب باید با آزمون مناسب همان آجر مشخص شود و نباید بدون آزمایش، درصد مشخصی از کاهش جذب را برای تمام آجرها اعلام کرد.
—
۷. نقش بندکشی در نفوذ آب
یکی از نکات بسیار مهم در نمای آجری، توجه به بندها است.
حتی اگر خود آجر آب‌گریز شده باشد، بندکشی ترک‌خورده یا باز می‌تواند مسیر ورود آب ایجاد کند.
بنابراین بررسی باید شامل:
– خود آجر
– بند افقی
– بند قائم
– محل اتصال به پنجره
– گوشه‌ها
– لبه‌های نما
باشد.
آب‌گریز کردن آجر جایگزین ترمیم بندهای معیوب نیست.
—
۸. آجر آب‌گریز و بندکشی آب‌گریز
این دو موضوع باید جداگانه بررسی شوند.
ممکن است یک محصول برای سطح آجر مناسب باشد، اما عملکرد آن روی ملات بندکشی متفاوت باشد.
به همین دلیل در اجرای پروژه‌های واقعی باید سازگاری محصول با کل سیستم سطح بررسی شود.
—
۹. ترک‌های موجود در آجر و ملات
اگر در آجر یا ملات ترک وجود داشته باشد، آب می‌تواند از مسیر ترک وارد ساختار شود.
آب‌گریزکننده برای پرکردن یا ترمیم ترک طراحی نشده است.
بنابراین قبل از اجرا باید ترک‌های موجود بررسی شوند.
ترک‌های فعال یا سازه‌ای نیز نیازمند ارزیابی تخصصی هستند.
—
۱۰. نقش آبچکان در نمای آجری
آبچکان باعث می‌شود آب به جای حرکت نامناسب روی سطح یا برگشت به داخل دیوار، از مسیر کنترل‌شده‌تری خارج شود.
در قسمت‌هایی مانند:
– لبه پنجره
– بالکن
– جان‌پناه
– لبه بام
– پیش‌آمدگی‌ها
وجود جزئیات مناسب دفع آب اهمیت زیادی دارد.
پوشش آب‌گریز نمی‌تواند جایگزین آبچکان نامناسب شود.
—
۱۱. اطراف پنجره و درهای خارجی
اتصال قاب پنجره به دیوار یکی از نقاط حساس نما است.
ممکن است آب از:
– درز قاب
– اتصال قاب و دیوار
– بندهای اطراف
– زیر پنجره
وارد شود.
اگر آب از این قسمت وارد پشت نما شود، آب‌گریز کردن سطح آجر به تنهایی مشکل را برطرف نمی‌کند.
—
۱۲. تفاوت کاهش جذب آب و آب‌بندی کامل
هدف آب‌گریزکننده شفاف، در این کاربرد، کاهش خیس‌شدن و جذب آب سطحی است.
اما آب‌بندی کامل ساختمان موضوع گسترده‌تری است.
آب‌بندی ممکن است نیازمند:
– ترمیم ترک
– آب‌بندی درز
– اصلاح آبچکان
– اصلاح ناودان
– عایق‌کاری بخش‌های خاص
– زهکشی
– اصلاح اتصالات
باشد.
بنابراین نباید تمام این وظایف را به یک پوشش شفاف نسبت داد.
—
۱۳. آجرهای قدیمی
آجرهای قدیمی ممکن است با مشکلاتی مانند:
– فرسایش
– شوره
– گردوغبار
– ترک
– کاهش استحکام سطح
– تخریب بندها
مواجه باشند.
در چنین شرایطی ابتدا باید وضعیت نما ارزیابی شود.
اجرای پوشش روی آجرهای سست یا پوسته‌شده ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد.
—
۱۴. شوره روی نمای آجری
شوره یکی از مشکلات شناخته‌شده نماهای آجری است.
وجود آب و املاح محلول می‌تواند در ایجاد و انتقال برخی رسوبات نقش داشته باشد.
اگر شوره فعال باشد، ابتدا باید منشأ رطوبت بررسی شود.
پوشاندن مستقیم شوره با پوشش شفاف، راهکار مناسبی برای رفع منشأ آن نیست.
—
۱۵. رابطه آب‌گریزی با شوره
اگر بخشی از شوره به دلیل ورود آب باران از سطح آجر ایجاد شود، کاهش جذب آب سطحی ممکن است به کاهش یکی از عوامل مؤثر در چرخه ایجاد شوره کمک کند.
اما اگر منشأ آب:
– زمین
– پشت دیوار
– لوله
– بام
باشد، آب‌گریزکننده سطحی به تنهایی مشکل را حل نمی‌کند.
—
۱۶. بلوک سیمانی
بلوک سیمانی نیز می‌تواند دارای ساختار متخلخل باشد.
در نمایی که بلوک سیمانی بدون پوشش مناسب در معرض باران قرار دارد، جذب آب می‌تواند اهمیت پیدا کند.
پیش از اجرای آب‌گریزکننده باید میزان جذب، وضعیت سطح و وجود ترک‌ها بررسی شود.
—
۱۷. بلوک سبک
بلوک‌های سبک ممکن است به دلیل ساختار و ترکیب متفاوت، رفتار متفاوتی نسبت به بلوک‌های معمولی داشته باشند.
به همین دلیل نباید یک روش اجرایی را بدون تست برای تمام انواع بلوک سبک تعمیم داد.
بهتر است ابتدا یک قسمت نمونه اجرا شود و رفتار سطح بررسی گردد.
—
۱۸. تمیزکاری قبل از اجرا
سطح آجر، سفال یا بلوک باید از نظر وجود:
– گردوغبار
– چربی
– دوده
– شوره
– آلودگی
– مواد سست
بررسی شود.
روش تمیزکاری نیز باید با جنس مصالح سازگار باشد.
استفاده از فشار آب بسیار زیاد یا روش‌های مکانیکی نامناسب ممکن است به برخی سطوح قدیمی آسیب وارد کند.
—
۱۹. خشک بودن سطح
قبل از اجرای پوشش باید شرایط رطوبتی سطح مطابق دستورالعمل محصول باشد.
اجرای محصول روی سطحی که به دلیل بارندگی یا نشتی دائماً خیس است، ممکن است عملکرد مورد انتظار را کاهش دهد.
اگر رطوبت از پشت دیوار وارد می‌شود، ابتدا باید علت آن بررسی و اصلاح شود.
—
۲۰. نسبت رقیق‌سازی محصول
بر اساس مشخصات اجرایی مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
به عنوان نسبت رقیق‌سازی مطرح شده است.
این نسبت باید با برگه مشخصات فنی و دستورالعمل همان محصول تطبیق داده شود.
در صورت تفاوت دستورالعمل سازنده، دستورالعمل رسمی محصول باید ملاک اجرای نهایی قرار گیرد.
—
۲۱. روش اجرای آب‌گریزکننده روی آجر
بسته به شرایط پروژه می‌توان از:
– اسپری
– غلتک
– قلم‌مو
استفاده کرد.
در سطح آجری باید توجه شود که میزان جذب در نقاط مختلف ممکن است یکسان نباشد.
در نتیجه اجرای یکنواخت اهمیت زیادی دارد.
—
۲۲. اجرای آزمایشی روی آجر
پیش از اجرای گسترده، بهتر است یک قسمت کوچک از نما آزمایش شود.
موارد زیر بررسی شوند:
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– ایجاد لکه
– یکنواختی سطح
– رفتار قطره آب
– سازگاری محصول
– ظاهر نهایی پس از خشک‌شدن
این کار در نماهای آجری رنگی و قدیمی اهمیت بیشتری دارد.
—
۲۳. آجرهای رنگی
برخی آجرها دارای رنگ و بافت ظاهری ویژه هستند.
هر نوع پوشش شفاف ممکن است از نظر ظاهری رفتار متفاوتی داشته باشد.
بنابراین نباید بدون تست قبلی، اجرای وسیع روی کل نما انجام شود.
هدف از آزمایش، بررسی این است که پوشش باعث تغییر ناخواسته ظاهر آجر نشود.
—
۲۴. آجر نسوز
آجرهای نسوز نیز از نظر ساختار و میزان جذب آب یکسان نیستند.
عبارت «نسوز» به تنهایی نشان‌دهنده رفتار آجر در برابر جذب آب نیست.
بنابراین برای استفاده از آب‌گریزکننده باید ویژگی‌های واقعی سطح بررسی شود.
—
۲۵. سفال و بلوک در دیوار خارجی
اگر سفال یا بلوک درون یک دیوار چندلایه قرار گرفته باشد، حفاظت در برابر رطوبت باید در قالب کل سیستم دیوار بررسی شود.
ممکن است مشکل اصلی از:
– نمای خارجی
– درزها
– لایه زیرین
– عایق
– اتصالات
– نفوذ از پنجره
باشد.
در چنین شرایطی اجرای محصول فقط روی یک لایه ممکن است کافی نباشد.
—
۲۶. رطوبت پشت بلوک یا سفال
اگر رطوبت از پشت بلوک وارد شود، ابتدا باید منشأ آن مشخص شود.
علل احتمالی:
– رطوبت زمین
– نشتی لوله
– بارندگی از سمت دیگر
– خرابی بام
– میعان
– آب جمع‌شده در فضای پشت دیوار
هستند.
پوشش شفاف سطحی برای چنین شرایطی باید تنها پس از تشخیص علت مورد استفاده قرار گیرد.
—
۲۷. نقش آب‌گریزکننده در کاهش خیس‌شدن نما
در مصالح متخلخل، کاهش میزان آب ورودی از سطح می‌تواند یکی از اهداف حفاظت نما باشد.
این موضوع به‌خصوص در نماهایی که مرتباً در معرض باران قرار دارند اهمیت پیدا می‌کند.
با این حال میزان اثرگذاری باید با شرایط واقعی پروژه ارزیابی شود.
—
۲۸. مناطق پرباران
در مناطق پرباران، نمای آجری یا بلوکی ممکن است دفعات بیشتری خیس شود.
در این مناطق علاوه بر آب‌گریزی سطح باید به موارد زیر نیز توجه شود:
– شیب‌بندی
– آبچکان
– ناودان
– درزها
– پنجره‌ها
– لبه‌های نما
– تخلیه آب
یک سیستم صحیح دفع آب، مکمل حفاظت سطحی است.
—
۲۹. مناطق سردسیر
در مناطق سردسیر، آب موجود در منافذ مصالح می‌تواند در معرض یخ‌زدگی قرار گیرد.
کاهش جذب آب سطحی ممکن است به عنوان یکی از اقدامات حفاظتی مطرح باشد، اما مقاومت واقعی در برابر چرخه انجماد و ذوب باید بر اساس ویژگی مصالح و آزمون مناسب بررسی شود.
نباید صرفاً با استفاده از پوشش شفاف، ادعای مقاومت کامل در برابر یخ‌زدگی مطرح کرد.
—
۳۰. مناطق ساحلی و مرطوب
در مناطق ساحلی، رطوبت بالا و وجود نمک‌ها می‌تواند شرایط نما را پیچیده‌تر کند.
در چنین محیط‌هایی علاوه بر جذب آب، باید موارد زیر نیز بررسی شوند:
– رسوب املاح
– شوره
– آلودگی سطح
– خوردگی اجزای فلزی مجاور
– وضعیت درزها
آب‌گریزکننده سطحی تنها یکی از اقدامات احتمالی حفاظت نما است.
—
۳۱. نقش آب‌گریزکننده در کاهش نیاز به تعمیرات
اگر محصول مناسب باشد و به‌درستی اجرا شود، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند به حفاظت بهتر برخی مصالح متخلخل کمک کند.
اما این موضوع به معنی حذف تعمیرات دوره‌ای نیست.
نما همچنان باید از نظر:
– ترک
– بندکشی
– آبچکان
– ناودان
– اتصالات
– شوره
بازرسی شود.
—
۳۲. اشتباهات رایج
اشتباه اول
تصور اینکه تمام آجرها جذب آب یکسانی دارند.
اشتباه دوم
اجرای محصول روی شوره فعال.
اشتباه سوم
نادیده گرفتن بندکشی.
اشتباه چهارم
استفاده از آب‌گریزکننده برای ترمیم ترک.
اشتباه پنجم
پوشاندن نشتی لوله با عایق شفاف.
اشتباه ششم
اجرای محصول بدون تست روی آجرهای رنگی.
اشتباه هفتم
تعمیم یک میزان جذب یا یک میزان کاهش جذب به تمام آجرها و بلوک‌ها.
—
۳۳. چک‌لیست اجرای عایق رطوبتی شفاف روی آجر و بلوک
قبل از اجرا:
☐ نوع مصالح مشخص شده است.
☐ میزان تخلخل و جذب آب بررسی شده است.
☐ منشأ رطوبت مشخص شده است.
☐ ترک‌ها بررسی شده‌اند.
☐ بندکشی بررسی شده است.
☐ شوره فعال بررسی و علت آن مشخص شده است.
☐ سطح تمیز است.
☐ شرایط رطوبتی سطح مناسب است.
☐ تست آزمایشی انجام شده است.
☐ نسبت رقیق‌سازی بررسی شده است.
☐ روش اجرا انتخاب شده است.
☐ شرایط آب‌وهوایی مناسب است.
—
۳۴. نگهداری پس از اجرا
پس از اجرای آب‌گریزکننده نیز بازرسی دوره‌ای اهمیت دارد.
به‌خصوص باید قسمت‌های زیر کنترل شوند:
– اطراف پنجره
– لبه بام
– آبچکان‌ها
– ناودان‌ها
– بندهای نما
– گوشه‌های ساختمان
– قسمت‌های در معرض باران شدید
هرگونه نم یا شوره جدید باید از نظر منشأ بررسی شود.
—
۳۵. جمع‌بندی فنی
آجر، سفال و بلوک‌های ساختمانی از نظر جذب آب رفتار یکسانی ندارند.
تخلخل، ساختار منافذ، روش تولید، کیفیت سطح و شرایط محیطی همگی بر رفتار آنها اثر می‌گذارند.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف در صورت سازگاری با سطح می‌تواند برای کاهش خیس‌شدن و جذب آب سطحی برخی مصالح مورد استفاده قرار گیرد.
اما عملکرد آن نباید با آب‌بندی کامل دیوار، ترمیم ترک یا جلوگیری از ورود آب از پشت نما اشتباه گرفته شود.
برای دریافت مشاوره درباره کاربرد عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف روی آجر، سفال و بلوک‌های ساختمانی، ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
—
۳۶. نتیجه نهایی
حفاظت مناسب از نمای آجری و بلوکی یک فرآیند چندمرحله‌ای است.
در مرحله اول باید منشأ آب مشخص شود. سپس وضعیت مصالح، تخلخل، ترک‌ها، بندکشی، آبچکان‌ها و اتصالات بررسی گردد.
در صورتی که مشکل اصلی، جذب آب باران از سطح یک مصالح متخلخل باشد، استفاده از آب‌گریزکننده شفاف می‌تواند بخشی از برنامه حفاظت سطحی باشد.
در مقابل، اگر آب از پشت دیوار، زمین، لوله، بام یا درزهای ساختمانی وارد شود، ابتدا باید مسیر ورود آب اصلاح شود.
بنابراین بهترین نتیجه زمانی حاصل می‌شود که آب‌گریزی سطحی در کنار طراحی صحیح دفع آب، نگهداری نما و رفع عیوب ساختمانی مورد استفاده قرار گیرد.
برای مشاوره درباره انتخاب و کاربرد عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای آجر، سفال، بلوک و سایر مصالح ساختمانی، با ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
فصل بعدی
فصل ۱۰۰ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای کاهش جذب آب در نمای سنگی و بررسی تفاوت سنگ‌های متخلخل و متراکم
در فصل ۱۰۰، تفاوت رفتار تراورتن، مرمریت، لایمستون، گرانیت و سایر سنگ‌های نما در برابر آب، تخلخل، جذب موئینگی، شوره و انتخاب روش مناسب آب‌گریز کردن سطح بررسی خواهد شد.
۰ دیدگاه