دانشنامه جامع کمپرس یخ95
فصل ۹۵
دانشنامه جامع کمپرس یخ، ژلپک و زنجیره سرد
طراحی بستهبندی و زنجیره سرد ژلپک؛ انتخاب عایق، تعداد کمپرس، چیدمان، زمان حمل و کنترل دما
۹۵-۱ ـ مقدمه
تولید یک ژلپک باکیفیت، پایان کار نیست.
وقتی ژلپک قرار است برای حمل مواد غذایی، محصولات آزمایشگاهی، فرآوردههای حساس به دما، محصولات آرایشی، نمونههای تحقیقاتی یا سایر کالاهای حساس استفاده شود، مرحله دیگری آغاز میشود:
طراحی سیستم بستهبندی حرارتی.
در این مرحله تنها سؤال این نیست که:
«چند عدد ژلپک داخل کارتن قرار دهیم؟»
بلکه باید مجموعهای از عوامل بررسی شود:
– دمای اولیه محصول
– دمای اولیه ژلپک
– دمای محیط
– مدت حمل
– حجم محصول
– جرم محصول
– نوع عایق
– ضخامت عایق
– ابعاد بسته
– تعداد ژلپک
– وزن هر ژلپک
– محل قرارگیری ژلپک
– میزان فضای خالی
– دفعات باز شدن بسته
– نوع وسیله حمل
– تابش خورشید
– فصل
– مسیر حمل
بنابراین ژلپک بهتنهایی یک زنجیره سرد کامل نیست.
ژلپک یکی از اجزای سیستم مدیریت حرارتی بسته است.
—
۹۵-۲ ـ تفاوت ژلپک با بستهبندی زنجیره سرد
ژلپک وظیفه ذخیره انرژی حرارتی و جذب بخشی از گرمای ورودی به بسته را بر عهده دارد.
اما بستهبندی عایق وظیفه کاهش سرعت ورود گرما را دارد.
بهصورت ساده:
ژلپک = ظرفیت حرارتی
عایق = کاهش انتقال گرما
بستهبندی = ایجاد محیط کنترلشده
بنابراین بهترین نتیجه معمولاً از ترکیب مناسب هر سه حاصل میشود.
—
۹۵-۳ ـ چرا فقط افزایش تعداد ژلپک همیشه راهحل نیست؟
فرض کنید یک بسته با عایق بسیار ضعیف طراحی شده باشد.
اگر تعداد ژلپک دو برابر شود، ممکن است مدت زمان نگهداری دما افزایش پیدا کند؛ اما همچنان گرمای محیط با سرعت زیادی وارد بسته شود.
از طرف دیگر، افزایش بیش از حد ژلپک میتواند:
– وزن بسته را افزایش دهد.
– هزینه حمل را افزایش دهد.
– فضای محصول را کاهش دهد.
– هزینه تولید را بالا ببرد.
بنابراین باید تعداد بهینه تعیین شود.
—
۹۵-۴ ـ نقش عایق
عایق حرارتی سرعت انتقال گرما را کاهش میدهد.
انواع مواد عایق مورد استفاده در بستهبندی سرد میتوانند شامل مواد سلولی و فومی، ساختارهای چندلایه و مواد عایق تخصصی باشند.
انتخاب عایق به موارد زیر بستگی دارد:
– هدایت حرارتی
– ضخامت
– چگالی
– قیمت
– وزن
– مقاومت مکانیکی
– قابلیت تولید
– شرایط رطوبت
– ابعاد بسته
—
۹۵-۵ ـ ضخامت عایق
افزایش ضخامت عایق معمولاً انتقال گرما را کاهش میدهد، اما همیشه از نظر اقتصادی بهینه نیست.
مثلاً ممکن است افزایش ضخامت از:
۲ سانتیمتر
به:
۴ سانتیمتر
عملکرد حرارتی را بهتر کند، ولی حجم خارجی بسته و هزینه حمل نیز افزایش پیدا کند.
بنابراین باید بین:
عملکرد حرارتی + هزینه + حجم + وزن
تعادل ایجاد شود.
—
۹۵-۶ ـ محاسبه ساده انتقال حرارت
برای یک مدل ساده انتقال حرارت هدایتی میتوان از رابطه تقریبی زیر استفاده کرد:
[
Q=\frac{kA\Delta T}{L}t
]
که در آن:
– (Q) انرژی حرارتی
– (k) ضریب هدایت حرارتی
– (A) سطح
– (\Delta T) اختلاف دما
– (L) ضخامت عایق
– (t) زمان
است.
این رابطه سادهشده است و بستهبندی واقعی عوامل دیگری نیز دارد.
—
۹۵-۷ ـ نتیجه مهم رابطه حرارتی
از رابطه بالا مشخص است که افزایش ضخامت عایق (L) در شرایط مشابه میتواند انتقال حرارت را کاهش دهد.
همچنین هرچه سطح بسته بزرگتر باشد، سطح انتقال حرارت افزایش مییابد.
بنابراین:
بسته بزرگتر لزوماً بسته حرارتی بهتری نیست.
—
۹۵-۸ ـ اهمیت نسبت سطح به حجم
یکی از مفاهیم مهم در بستهبندی حرارتی، نسبت سطح خارجی به حجم داخلی است.
دو بسته با حجم داخلی مشابه ممکن است شکلهای متفاوتی داشته باشند.
بستهای که سطح خارجی بیشتری دارد، معمولاً سطح بیشتری برای تبادل حرارت خواهد داشت.
بنابراین طراحی فشرده و مناسب میتواند از نظر حرارتی مفید باشد.
—
۹۵-۹ ـ انتخاب ابعاد کارتن
ابعاد کارتن باید بر اساس محصول نهایی تعیین شود.
نباید ابتدا یک کارتن بزرگ انتخاب کرد و سپس تلاش کرد با تعداد زیادی ژلپک آن را سرد نگه داشت.
روش مناسبتر:
محصول → فضای موردنیاز → عایق → ژلپک → کارتن خارجی
است.
—
۹۵-۱۰ ـ فضای خالی داخل بسته
فضای خالی زیاد میتواند حجم بسته را افزایش دهد و ممکن است باعث حرکت محصول و ژلپک شود.
اما مقدار مشخصی فضای لازم برای:
– قرارگیری ژلپک
– عایق
– محافظت مکانیکی
– چیدمان مناسب
وجود دارد.
هدف حذف کامل فضای خالی نیست؛ هدف کنترل فضای غیرضروری است.
—
۹۵-۱۱ ـ محل قرارگیری ژلپک
چیدمان ژلپک اهمیت زیادی دارد.
قرار دادن تمام ژلپکها در یک طرف بسته ممکن است باعث توزیع نامناسب سرمایش شود.
در بسیاری از طراحیها میتوان ژلپک را:
– در بالا
– پایین
– اطراف
– بین محصولات
قرار داد.
اما بهترین چیدمان باید با آزمون واقعی مشخص شود.
—
۹۵-۱۲ ـ ژلپک بالای محصول
قرار دادن ژلپک در قسمت بالایی بسته میتواند در برخی طراحیها مفید باشد، زیرا هوای گرمتر تمایل به حرکت به سمت بالا دارد.
اما این موضوع به شکل بسته، جریان هوا، محصول و عایق بستگی دارد.
بنابراین نباید آن را یک قانون مطلق دانست.
—
۹۵-۱۳ ـ ژلپک زیر محصول
قرار دادن ژلپک زیر محصول نیز میتواند در برخی بستهبندیها مفید باشد.
اما باید وزن محصول، استحکام بسته و احتمال فشار مکانیکی بر ژلپک در نظر گرفته شود.
—
۹۵-۱۴ ـ ژلپک در اطراف محصول
قرار دادن ژلپک در اطراف محصول میتواند به توزیع بهتر سرمایش کمک کند.
این روش بهخصوص زمانی قابل بررسی است که محصول حجم زیادی دارد و فاصله آن از دیواره زیاد است.
—
۹۵-۱۵ ـ تماس مستقیم ژلپک با محصول
تماس مستقیم همیشه مطلوب نیست.
در برخی کاربردها ممکن است دمای سطح ژلپک بسیار پایینتر از دمای مطلوب محصول باشد.
همچنین احتمال ایجاد:
– فشار
– رطوبت
– تراکم آب
– آسیب بسته محصول
وجود دارد.
بنابراین استفاده از جداکننده یا لایه محافظ در صورت نیاز باید بررسی شود.
—
۹۵-۱۶ ـ خطر یخزدگی ناخواسته محصول
اگر محصول نباید یخ بزند، طراحی بسته باید طوری باشد که ژلپک بسیار سرد مستقیماً روی آن قرار نگیرد.
در این شرایط میتوان:
– از فاصله مناسب
– جداکننده
– عایق داخلی
– چیدمان متفاوت
استفاده کرد.
هدف فقط «سردتر کردن» نیست؛ هدف رسیدن به محدوده دمایی موردنیاز محصول است.
—
جهت پیام به گردآورنده: ۰۹۳۸۸۴۰۶۷۱۶
۹۵-۱۷ ـ دمای اولیه ژلپک
دمای اولیه ژلپک یکی از مهمترین متغیرهاست.
دو ژلپک مشابه که یکی در دمای بالاتر و دیگری در دمای پایینتر شروع به کار کنند، الزاماً عملکرد یکسانی در حمل نخواهند داشت.
بنابراین در آزمونهای واقعی باید دمای اولیه ثبت شود.
—
۹۵-۱۸ ـ دمای اولیه محصول
دمای محصول نیز اهمیت دارد.
اگر محصول قبل از بستهبندی گرم باشد، بخش زیادی از ظرفیت حرارتی ژلپک صرف پایین آوردن دمای اولیه محصول خواهد شد.
اما اگر محصول قبلاً در محدوده مناسب قرار گرفته باشد، ژلپک عمدتاً وظیفه مقابله با گرمای ورودی را خواهد داشت.
—
۹۵-۱۹ ـ پیشسرد کردن محصول
در بسیاری از سیستمهای زنجیره سرد، پیشسرد کردن محصول میتواند نقش مهمی داشته باشد.
ژلپک نباید بهعنوان جایگزین کامل فرآیند سردسازی محصول در نظر گرفته شود.
بهتر است محصول در صورت امکان قبل از بستهبندی به دمای مناسب کاربرد خود برسد.
—
۹۵-۲۰ ـ دمای محیط
دمای محیط یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده عملکرد بسته است.
یک بسته ممکن است در محیط:
۲۰°C
عملکرد قابل قبولی داشته باشد، ولی در محیط بسیار گرم عملکرد متفاوتی نشان دهد.
بنابراین آزمون تابستانی و شرایط سخت اهمیت دارد.
—
۹۵-۲۱ ـ مدت زمان حمل
باید مشخص شود بسته برای چه مدت طراحی میشود:
– چند ساعت
– یک روز
– دو روز
– چند روز
هرچه مدت حمل افزایش پیدا کند، طراحی حرارتی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
—
۹۵-۲۲ ـ حمل کوتاهمدت
برای حمل چندساعته ممکن است یک بسته ساده با مقدار مشخصی ژلپک کافی باشد.
اما این موضوع باید با آزمون واقعی تأیید شود.
—
۹۵-۲۳ ـ حمل طولانیمدت
برای حمل طولانیتر معمولاً باید موارد بیشتری بررسی شوند:
– عایق بهتر
– جرم حرارتی مناسب
– چیدمان دقیقتر
– کاهش باز شدن بسته
– شرایط وسیله حمل
– دمای محیط
– ثبت دما
—
۹۵-۲۴ ـ حمل در تابستان
در تابستان، تابش خورشید و دمای بالای محیط میتواند بار حرارتی بسته را افزایش دهد.
بنابراین آزمون در شرایط گرم میتواند اطلاعات واقعیتری نسبت به آزمایش در محیط خنک ارائه کند.
—
۹۵-۲۵ ـ حمل در زمستان
در زمستان نیز شرایط متفاوت است.
اگر محصول نباید بیش از حد سرد یا یخزده شود، طراحی باید از سرمای شدید محیط نیز جلوگیری کند.
بنابراین زنجیره سرد همیشه به معنی «هرچه سردتر بهتر» نیست.
—
۹۵-۲۶ ـ تعداد ژلپک
تعداد موردنیاز ژلپک به عوامل زیادی بستگی دارد.
از جمله:
– جرم محصول
– گرمای ویژه محصول
– دمای اولیه
– دمای هدف
– دمای محیط
– زمان حمل
– کیفیت عایق
– جرم هر ژلپک
بنابراین نمیتوان برای تمام بستهها یک عدد ثابت تعیین کرد.
—
۹۵-۲۷ ـ جرم ژلپک
دو بسته ممکن است هر دو دارای چهار ژلپک باشند، اما اگر جرم ژلپکها متفاوت باشد، ظرفیت حرارتی کل نیز میتواند متفاوت باشد.
به همین دلیل در طراحی باید جرم کل ژلپک نیز ثبت شود.
—
۹۵-۲۸ ـ ظرفیت حرارتی تقریبی
در سادهترین مدل:
[
Q=m c \Delta T
]
است.
که در آن:
– (m) جرم
– (c) ظرفیت گرمایی ویژه
– (\Delta T) تغییر دما
است.
در ژلپک واقعی، ترکیب ژل، آب، پلیمر و رفتار آن در محدوده دمایی موردنظر باید در طراحی واقعی لحاظ شود.
—
۹۵-۲۹ ـ مفهوم ظرفیت حرارتی مؤثر
همه ظرفیت حرارتی موجود در ژلپک الزاماً به یک شکل در اختیار محصول قرار نمیگیرد.
سرعت انتقال حرارت، مقاومت بستهبندی و عایق تعیین میکنند انرژی با چه سرعتی مبادله شود.
بنابراین محاسبه تئوری باید با آزمون واقعی تکمیل شود.
—
۹۵-۳۰ ـ طراحی با آزمون حرارتی
روش عملی مناسب این است که یک بسته آزمایشی ساخته شود و:
– دمای محصول
– دمای ژلپک
– دمای داخل بسته
– دمای محیط
در طول زمان ثبت شوند.
سپس نمودار دما-زمان تهیه شود.
—
۹۵-۳۱ ـ ثبت دما
برای آزمون حرفهای بهتر است از دیتالاگر یا دماسنج ثبتکننده استفاده شود.
ثبت دما به جای اندازهگیری فقط در ابتدا و انتها، اطلاعات بسیار بیشتری میدهد.
ممکن است دما در یک نقطه از بسته مناسب باشد اما در نقطهای دیگر افزایش بیشتری پیدا کند.
—
۹۵-۳۲ ـ چند نقطه اندازهگیری
در بستههای بزرگ بهتر است در صورت امکان چند نقطه بررسی شود:
– مرکز محصول
– نزدیک دیواره
– نزدیک ژلپک
– قسمت بالایی
– قسمت پایینی
این کار امکان شناسایی نقاط گرمتر و سردتر را فراهم میکند.
—
۹۵-۳۳ ـ نقاط بحرانی دمایی
ممکن است یک بسته میانگین دمای مناسبی داشته باشد اما یک نقطه آن از محدوده مجاز خارج شود.
بنابراین در کاربردهای حساس باید به بدترین نقطه نیز توجه کرد.
—
۹۵-۳۴ ـ آزمون باز و بسته شدن
اگر بسته در حملونقل واقعی ممکن است باز شود، باید اثر این کار بررسی شود.
باز شدن بسته باعث ورود هوای گرم میشود.
بنابراین طراحی برای بستهای که هیچگاه باز نمیشود با بستهای که چند بار باز میشود یکسان نیست.
—
۹۵-۳۵ ـ آزمون حمل واقعی
آزمایش آزمایشگاهی بسیار مفید است، اما در صورت اهمیت کاربرد، آزمون واقعی حمل نیز میتواند اطلاعات بیشتری ارائه دهد.
در آزمون واقعی باید ثبت شود:
– زمان ارسال
– زمان دریافت
– شرایط محیط
– دمای داخل
– وضعیت بسته
– وضعیت ژلپک
– وضعیت محصول
—
۹۵-۳۶ ـ مقایسه چند طراحی
میتوان سه طراحی آزمایشی ایجاد کرد:
طرح A: عایق کم + ژلپک زیاد
طرح B: عایق متوسط + ژلپک متوسط
طرح C: عایق بهتر + ژلپک کمتر
سپس عملکرد حرارتی و هزینه هر سه مقایسه شود.
ممکن است طرحی که ژلپک بیشتری دارد، الزاماً اقتصادیترین طرح نباشد.
—
۹۵-۳۷ ـ معیار انتخاب اقتصادی
میتوان هزینه کل سیستم را در نظر گرفت:
[
Total\ Cost=
Pack+Insulation+Gel\ Packs+Shipping+Labor
]
و سپس هزینه را نسبت به عملکرد حرارتی ارزیابی کرد.
—
۹۵-۳۸ ـ وزن بسته
وزن بالاتر میتواند هزینه حمل را افزایش دهد.
افزایش تعداد ژلپک بدون توجه به وزن ممکن است از نظر اقتصادی نامناسب باشد.
بنابراین طراحی باید همزمان:
عملکرد حرارتی + وزن
را در نظر بگیرد.
—
۹۵-۳۹ ـ حجم بسته
حجم خارجی نیز مهم است.
بسته بزرگتر ممکن است:
– فضای بیشتری در خودرو بخواهد.
– هزینه حمل بیشتری داشته باشد.
– نیاز به عایق بیشتری داشته باشد.
بنابراین طراحی فشرده میتواند مزیت اقتصادی داشته باشد.
—
۹۵-۴۰ ـ بستهبندی چندلایه
یک سیستم مناسب ممکن است شامل:
محصول
+
جداکننده یا لایه داخلی
+
ژلپک
+
عایق
+
کارتن یا پوشش خارجی
باشد.
هر لایه باید وظیفه مشخصی داشته باشد.
—
جهت پیام به گردآورنده: ۰۹۳۸۸۴۰۶۷۱۶
۹۵-۴۱ ـ نقش کارتن خارجی
کارتن وظیفه اصلی عایق حرارتی را بر عهده ندارد، مگر اینکه ساختار آن برای این منظور طراحی شده باشد.
وظیفه اصلی کارتن معمولی بیشتر:
– محافظت مکانیکی
– نگهداری اجزا
– سهولت حمل
– چاپ و شناسایی
است.
—
۹۵-۴۲ ـ محافظت در برابر رطوبت
ژلپک سرد میتواند باعث ایجاد تراکم رطوبت در برخی شرایط شود.
بنابراین طراحی بسته باید در صورت نیاز برای کنترل رطوبت نیز پیشبینی داشته باشد.
—
۹۵-۴۳ ـ احتمال نشتی
ژلپک باید قبل از ورود به بستهبندی حمل، از نظر نشتی و سلامت دوخت کنترل شود.
یک ژلپک نشتیدار میتواند:
– محصول را آلوده کند.
– بسته را خیس کند.
– عایق را تحت تأثیر قرار دهد.
– باعث نارضایتی مشتری شود.
—
۹۵-۴۴ ـ چیدمان ضدحرکت
در زمان حمل، ژلپکها نباید بهطور آزادانه در بسته حرکت کنند.
حرکت شدید ممکن است:
– محصول را جابهجا کند.
– بسته را آسیب بزند.
– توزیع حرارتی را تغییر دهد.
استفاده از فضای مناسب یا جداکننده میتواند به تثبیت چیدمان کمک کند.
—
۹۵-۴۵ ـ طراحی بسته برای فروش اینترنتی
در فروش اینترنتی، زمان حمل ممکن است قابل پیشبینی کامل نباشد.
ممکن است بسته:
– در انبار بماند.
– در مرکز توزیع توقف کند.
– در آخر هفته جابهجا شود.
بنابراین برای سفارشهای اینترنتی باید حاشیه اطمینان مناسبی در طراحی حرارتی در نظر گرفته شود.
—
۹۵-۴۶ ـ ارسال شهری
در حمل شهری معمولاً زمان کوتاهتر است.
اما ممکن است بسته چند بار در خودرو جابهجا شود یا در شرایط گرم باقی بماند.
بنابراین آزمون واقعی شهری نیز مفید است.
—
۹۵-۴۷ ـ ارسال بینشهری
در حمل بینشهری، عواملی مانند:
– زمان توقف
– نوع خودرو
– دمای محیط
– مسیر
– تأخیر
– شرایط انبار
مهمتر میشوند.
—
۹۵-۴۸ ـ ارسال هوایی
در حمل هوایی محدودیتهای وزن و ابعاد میتوانند اهمیت زیادی داشته باشند.
بنابراین طراحی سبک و فشرده اهمیت بیشتری پیدا میکند.
همچنین باید مقررات شرکت حمل برای نوع محصول و بستهبندی بررسی شود.
—
۹۵-۴۹ ـ ارسال با خودرو یخچالدار
در خودروهای یخچالدار، ژلپک ممکن است نقش مکمل داشته باشد.
در این حالت طراحی باید براساس شرایط واقعی حمل انجام شود و نباید فرض کرد ژلپک بهتنهایی وظیفه کنترل کامل دما را بر عهده دارد.
—
۹۵-۵۰ ـ تفاوت بستهبندی با و بدون خودرو سرد
در حمل بدون خودرو سرد، بسته باید بخش بیشتری از بار حرارتی را تحمل کند.
در حمل با خودرو سرد، محیط بیرونی کنترلشدهتر است.
بنابراین طراحی بستهبندی برای این دو حالت میتواند متفاوت باشد.
—
۹۵-۵۱ ـ اهمیت فصل
یک طراحی ممکن است برای بهار و پاییز مناسب باشد ولی در تابستان نیاز به اصلاح داشته باشد.
بنابراین برای محصولات حساس بهتر است آزمون فصلی یا شرایط شبیهسازیشده انجام شود.
—
۹۵-۵۲ ـ طراحی برای بدترین شرایط معقول
اگر هدف استفاده تجاری گسترده باشد، بهتر است بسته در شرایط سخت اما منطقی آزمایش شود.
مثلاً:
– دمای محیط بالا
– مدت حمل طولانیتر
– تأخیر احتمالی
– بارگیری کامل
اما شرایط آزمون باید با کاربرد واقعی ارتباط داشته باشد.
—
۹۵-۵۳ ـ حاشیه اطمینان
اگر طراحی دقیقاً در مرز عملکرد موردنیاز قرار گیرد، یک تأخیر کوچک میتواند باعث خروج دما از محدوده مطلوب شود.
بنابراین حاشیه اطمینان حرارتی اهمیت دارد.
البته افزایش بیش از حد حاشیه اطمینان نیز هزینه را افزایش میدهد.
—
۹۵-۵۴ ـ طراحی اقتصادی حاشیه اطمینان
هدف این نیست که برای هر حمل، تعداد بسیار زیادی ژلپک استفاده شود.
هدف ایجاد حاشیه اطمینان متناسب با ریسک واقعی است.
—
۹۵-۵۵ ـ طراحی برای ژلپکهای مختلف
ژلپکهای مختلف از نظر:
– وزن
– ابعاد
– نوع روکش
– ترکیب داخلی
– انعطافپذیری
ممکن است متفاوت باشند.
بنابراین سیستم بستهبندی باید براساس مدل واقعی ژلپک آزمایش شود.
—
۹۵-۵۶ ـ استفاده از ژلپک ۲۵×۱۵
ژلپک ۲۵×۱۵ سانتیمتر میتواند برای بستههایی که سطح تماس بیشتری نیاز دارند گزینهای قابل بررسی باشد.
اما تعداد موردنیاز آن باید براساس آزمون و جرم محصول تعیین شود.
—
۹۵-۵۷ ـ ژلپکهای کوچک
مدلهایی مانند:
۱۰×۸
یا
۱۵×۱۰
میتوانند برای بستههای کوچکتر یا فضاهایی که نیاز به انعطاف در چیدمان دارند مورد استفاده قرار گیرند.
مزیت اصلی آنها امکان تنظیم بهتر چیدمان است.
—
۹۵-۵۸ ـ ژلپکهای بزرگ
مدلهای بزرگتر میتوانند با تعداد کمتر، جرم حرارتی موردنیاز را تأمین کنند.
اما باید محدودیت فضای بسته و وزن را در نظر گرفت.
—
۹۵-۵۹ ـ مزیت استفاده از چند اندازه
در برخی سیستمها ترکیب ژلپکهای بزرگ و کوچک میتواند فضای موجود را بهتر پر کند.
مثلاً ژلپک بزرگ برای بخش اصلی و مدل کوچک برای فضاهای محدود.
این روش باید با آزمون حرارتی و اقتصادی تأیید شود.
—
۹۵-۶۰ ـ استانداردسازی بستهبندی
اگر تعداد زیادی سفارش مشابه وجود دارد، بهتر است چند مدل استاندارد تعریف شود.
مثلاً:
بسته کوچک
بسته متوسط
بسته بزرگ
برای هر مدل:
– ابعاد کارتن
– ضخامت عایق
– تعداد ژلپک
– محل قرارگیری
– وزن نهایی
مشخص شود.
—
۹۵-۶۱ ـ مزیت استانداردسازی
استانداردسازی باعث میشود:
– آموزش آسانتر شود.
– خطا کاهش یابد.
– خرید مواد سادهتر شود.
– قیمتگذاری دقیقتر شود.
– زمان بستهبندی کاهش یابد.
—
۹۵-۶۲ ـ طراحی اختصاصی برای مشتری
برای مشتریان عمده میتوان بستهبندی اختصاصی طراحی کرد.
مثلاً:
– ابعاد اختصاصی
– تعداد مشخص ژلپک
– چاپ اختصاصی
– رنگ اختصاصی
– لوگو
– شعار
– وزن مشخص
در این حالت بهتر است نمونه اولیه قبل از تولید انبوه آزمایش شود.
—
۹۵-۶۳ ـ آزمون نمونه اولیه
قبل از تولید تعداد زیاد، چند بسته آزمایشی ساخته شود.
سپس:
1. بستهبندی شود.
2. ژلپکها در شرایط مشخص آماده شوند.
3. محصول در دمای مشخص قرار گیرد.
4. دیتالاگر نصب شود.
5. بسته در شرایط واقعی یا شبیهسازیشده قرار گیرد.
6. دما ثبت شود.
7. نتیجه بررسی شود.
—
۹۵-۶۴ ـ آزمون تکرارپذیری
یک بار موفقیت برای نتیجهگیری کافی نیست.
بهتر است آزمون چند بار تکرار شود.
اگر نتایج بسیار متفاوت باشند، باید علت نوسان بررسی شود.
—
۹۵-۶۵ ـ ثبت مشخصات آزمون
برای هر آزمون بهتر است موارد زیر ثبت شوند:
– تاریخ
– نوع ژلپک
– تعداد
– وزن
– دمای اولیه
– نوع عایق
– ضخامت عایق
– ابعاد بسته
– محصول
– دمای محیط
– مدت آزمون
– نتیجه
—
۹۵-۶۶ ـ ساخت ماتریس آزمون
میتوان چند متغیر را تغییر داد:
آزمون| عایق| ژلپک| زمان
A| کم| زیاد| ۲۴ ساعت
B| متوسط| متوسط| ۲۴ ساعت
C| زیاد| کم| ۲۴ ساعت
سپس نتیجه با هزینه مقایسه شود.
—
۹۵-۶۷ ـ انتخاب طرح نهایی
طرح نهایی نباید صرفاً براساس کمترین تعداد ژلپک انتخاب شود.
باید همزمان بررسی شود:
– عملکرد حرارتی
– هزینه
– وزن
– حجم
– ایمنی
– سهولت بستهبندی
– قابلیت تکرار تولید
—
۹۵-۶۸ ـ اشتباه رایج: افزایش بیهدف ژلپک
گاهی تصور میشود:
ژلپک بیشتر = سرمای بیشتر = بسته بهتر
اما این رابطه همیشه برقرار نیست.
ممکن است مقدار بیشتر باعث:
– وزن زیاد
– هزینه بالا
– کاهش فضای محصول
– احتمال تماس نامناسب
شود.
—
۹۵-۶۹ ـ اشتباه رایج: حذف عایق
اشتباه دیگر این است که برای کاهش هزینه، عایق حذف شود و تنها به ژلپک تکیه شود.
این کار ممکن است برای برخی حملهای کوتاه مناسب باشد، اما برای حملهای طولانی یا شرایط گرم میتواند عملکرد را کاهش دهد.
—
۹۵-۷۰ ـ اشتباه رایج: استفاده از یک نسخه برای همه محصولات
یک بستهبندی مناسب برای محصول A الزاماً برای محصول B مناسب نیست.
جرم، حساسیت دمایی، حجم، نوع بسته و شرایط حمل متفاوت است.
بنابراین بستهبندی باید کاربردمحور باشد.
—
جهت پیام به گردآورنده: ۰۹۳۸۸۴۰۶۷۱۶
۹۵-۷۱ ـ مدل ساده طراحی بستهبندی
میتوان فرآیند طراحی را در ۱۰ مرحله خلاصه کرد:
۱. تعیین محصول
۲. تعیین محدوده دمایی موردنیاز
۳. تعیین مدت حمل
۴. تعیین شرایط محیط
۵. انتخاب عایق
۶. انتخاب اندازه ژلپک
۷. تعیین تعداد اولیه
۸. طراحی چیدمان
۹. انجام آزمون حرارتی
۱۰. اصلاح و استانداردسازی
—
۹۵-۷۲ ـ فرم پیشنهادی طراحی
برای هر بسته میتوان یک فرم مشخص داشت:
کد بسته:
محصول:
ابعاد:
عایق:
ضخامت:
ژلپک:
تعداد:
وزن هر ژلپک:
وزن کل ژلپک:
دمای اولیه:
مدت حمل:
شرایط محیط:
نتیجه آزمون:
—
۹۵-۷۳ ـ ارتباط فصل ۹۵ با فصلهای قبل
فصل ۹۱ درباره قیمت تمامشده بود.
فصل ۹۲ درباره طراحی اقتصادی ژلپک بود.
فصل ۹۳ درباره کنترل کیفیت بود.
فصل ۹۴ درباره بهینهسازی خط تولید بود.
اکنون فصل ۹۵ این زنجیره را به مرحله مصرف و حمل منتقل میکند:
تولید اقتصادی → تولید پایدار → بستهبندی حرارتی → حمل کنترلشده
—
۹۵-۷۴ ـ نتیجهگیری نهایی
طراحی زنجیره سرد با ژلپک یک مسئله چندعاملی است.
تعداد ژلپک تنها یکی از متغیرهای طراحی است.
یک سیستم مناسب باید همزمان موارد زیر را در نظر بگیرد:
– نوع محصول
– محدوده دمایی
– جرم محصول
– دمای اولیه
– دمای محیط
– زمان حمل
– نوع عایق
– ضخامت عایق
– تعداد ژلپک
– وزن ژلپک
– ابعاد بسته
– چیدمان
– رطوبت
– احتمال نشتی
– شرایط حمل
– هزینه
مهمترین اصل این است که ژلپک را نباید بهتنهایی بهعنوان زنجیره سرد در نظر گرفت.
ژلپک، عایق، بستهبندی و روش حمل باید بهصورت یک سیستم واحد طراحی شوند.
همچنین ادعای مدت نگهداری دما، مانند «چند ساعت» یا «تا ۱۵ ساعت»، باید وابسته به شرایط آزمون بیان شود؛ زیرا عملکرد واقعی با تغییر دمای محیط، جرم محصول، نوع عایق، تعداد ژلپک و نحوه چیدمان تغییر میکند.
در نتیجه، بهترین روش برای طراحی حرفهای یک سیستم حمل سرد این است:
محاسبه اولیه → ساخت نمونه → آزمون دما → اصلاح طراحی → تکرار آزمون → استانداردسازی → تولید و استفاده تجاری
این رویکرد باعث میشود ژلپک از یک محصول ساده سرمایشی به بخشی از یک راهکار مهندسیشده زنجیره سرد تبدیل شود.
جهت پیام به گردآورنده: ۰۹۳۸۸۴۰۶۷۱۶
۰ دیدگاه