دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ127
فصل ۱۲۷ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر رطوبت صبحگاهی و شبانه
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
رطوبت صبحگاهی و شبانه یکی از عواملی است که ممکن است بدون بارندگی مستقیم، سطح نمای ساختمان را مرتباً مرطوب کند. این وضعیت در مناطق مرطوب، سردسیر، کوهستانی، ساحلی و مناطقی که اختلاف دمای شب و روز زیاد است، بیشتر دیده می‌شود.
گاهی صبح هنگام، قطرات آب روی سنگ، آجر، سیمان یا بتن نما دیده می‌شوند؛ در حالی که در طول شب بارانی نباریده است. در بعضی ساختمان‌ها نیز این رطوبت تا ساعت‌ها روی نما باقی می‌ماند و فرصت کافی برای خشک‌شدن سطح وجود ندارد.
در چنین شرایطی، استفاده از یک ماده آبگریز و عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند به کاهش جذب آب سطحی مصالح کمک کند؛ البته باید توجه داشت که آبگریزکننده، عامل ایجاد شبنم یا رطوبت هوا را حذف نمی‌کند و نباید آن را جایگزین سیستم کامل آب‌بندی ساختمان دانست.
تلفن مشاوره و پیامک: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
رطوبت صبحگاهی چگونه روی نما ایجاد می‌شود؟
در طول شب، دمای سطح ساختمان می‌تواند کاهش پیدا کند. اگر سطح نما به دمایی برسد که با شرایط رطوبت هوا امکان تشکیل قطرات آب فراهم شود، بخار آب موجود در هوای مجاور می‌تواند به قطرات مایع تبدیل شود.
صبح، این قطرات روی سطح نما قابل مشاهده هستند.
در نماهای متخلخل، بخشی از این آب ممکن است وارد منافذ سطح شود. هرچه سطح قابلیت جذب آب بیشتری داشته باشد، احتمال باقی ماندن رطوبت در لایه‌های نزدیک به سطح نیز بیشتر خواهد بود.
بنابراین مسئله اصلی برای یک آبگریزکننده، جلوگیری از تشکیل شبنم نیست؛ بلکه کاهش جذب آب مایع توسط مصالح است.
رطوبت شبانه چه تفاوتی با بارندگی دارد؟
بارندگی معمولاً حجم قابل توجهی آب را در مدت نسبتاً کوتاهی روی نما وارد می‌کند، در حالی که رطوبت شبانه ممکن است به شکل قطرات بسیار ریز یا لایه‌ای از رطوبت سطحی ایجاد شود.
با وجود تفاوت در مقدار آب، تکرار این فرآیند می‌تواند اهمیت داشته باشد.
برای مثال، ممکن است یک دیوار هر شب در معرض شبنم قرار گیرد و صبح خشک شود. اگر این چرخه بارها تکرار شود، مصالح متخلخل دائماً با تغییر وضعیت خشک و مرطوب مواجه خواهند بود.
در چنین شرایطی، کاهش جذب آب می‌تواند یکی از اقدامات محافظتی برای نما باشد.
نقش اختلاف دمای شب و روز
هرچه اختلاف دمای شب و روز بیشتر باشد، رفتار حرارتی سطح نما نیز می‌تواند تغییرات بیشتری داشته باشد.
در مناطق کویری، کوهستانی و بعضی مناطق خشک، ممکن است دمای سطح در شب به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند و سپس در طول روز با تابش خورشید افزایش یابد.
در مناطق مرطوب نیز رطوبت نسبی بالا می‌تواند شرایط را برای تشکیل شبنم فراهم کند.
بنابراین هنگام بررسی عملکرد عایق رطوبتی شفاف، تنها میزان بارندگی نباید مورد توجه قرار گیرد؛ شرایط دمایی و رطوبت محیط نیز اهمیت دارند.
تأثیر سایه بر ماندگاری رطوبت
نمایی که در معرض نور مستقیم خورشید قرار دارد معمولاً پس از طلوع آفتاب سریع‌تر گرم می‌شود.
در مقابل، نمای شمالی یا نمایی که توسط ساختمان مجاور، درختان، دیوارها یا سازه‌های دیگر سایه‌اندازی شده است ممکن است دیرتر گرم شود.
در نتیجه، قطرات شبنم یا رطوبت صبحگاهی ممکن است مدت بیشتری روی چنین سطحی باقی بمانند.
این مسئله در انتخاب روش محافظت از نما اهمیت دارد، زیرا هدف فقط مقابله با یک بارش شدید نیست؛ بلکه کاهش تماس طولانی‌مدت مصالح با آب نیز اهمیت دارد.
رطوبت صبحگاهی در نمای آجری
آجر به دلیل وجود منافذ می‌تواند آب را جذب کند. میزان جذب نیز به نوع آجر، روش پخت، ساختار داخلی، عمر مصالح و شرایط سطح بستگی دارد.
اگر نمای آجری هر روز صبح در معرض شبنم یا مه قرار گیرد، آبگریزی سطح می‌تواند در کاهش جذب آب نقش داشته باشد.
البته اگر دیوار آجری از پشت دچار نفوذ آب یا رطوبت صعودی باشد، آبگریز کردن نمای بیرونی به تنهایی مشکل را برطرف نمی‌کند.
بنابراین در نمای آجری باید میان رطوبت ناشی از محیط بیرونی و رطوبت ناشی از داخل دیوار یا زمین تفاوت قائل شد.
رطوبت صبحگاهی در نمای سنگی
رفتار سنگ‌ها در برابر رطوبت یکسان نیست.
برخی سنگ‌های متراکم آب کمی جذب می‌کنند، در حالی که برخی سنگ‌های متخلخل مانند بسیاری از انواع تراورتن ظرفیت جذب بیشتری دارند.
برای سنگ‌های متخلخل، استفاده از یک آبگریزکننده مناسب می‌تواند در کاهش جذب آب سطحی مؤثر باشد.
اما پیش از اجرای کامل، بهتر است یک قسمت کوچک از سنگ آزمایش شود تا مشخص شود محصول باعث تغییر ناخواسته در رنگ، براقیت یا ظاهر سنگ نمی‌شود.
رطوبت صبحگاهی در نمای سیمانی
سطوح سیمانی ممکن است به دلیل ساختار مویرگی خود آب را جذب کنند.
اگر نمای سیمانی هر شب مرطوب شود و در طول روز فرصت کافی برای خشک شدن نداشته باشد، رطوبت می‌تواند برای مدت بیشتری در سطح باقی بماند.
آبگریز کردن مناسب چنین سطحی می‌تواند به کاهش تماس و جذب آب مایع کمک کند.
اما ترک‌های موجود در سیمان باید به صورت جداگانه بررسی و ترمیم شوند.
رطوبت شبانه در بتن اکسپوز
بتن اکسپوز معمولاً به عنوان یک سطح معماری و نمایان استفاده می‌شود و حفظ ظاهر آن اهمیت زیادی دارد.
در چنین سطحی، آبگریزی شفاف می‌تواند گزینه‌ای برای کاهش جذب آب باشد؛ مشروط بر اینکه محصول با بتن سازگار باشد و ظاهر سطح را به شکل نامطلوب تغییر ندهد.
بتن اکسپوز دارای ترک، حفره، درز یا نقص اجرایی نیازمند اقدامات ترمیمی جداگانه است.
آیا آبگریزکننده مانع تشکیل شبنم می‌شود؟
خیر.
این نکته باید به شکل واضح بیان شود.
تشکیل شبنم به شرایط فیزیکی هوا و دمای سطح وابسته است. حتی یک سطح آبگریز نیز ممکن است در شرایط مناسب با قطرات شبنم پوشیده شود.
تفاوت اصلی این است که سطح آبگریز می‌تواند تمایل آب به نفوذ و جذب در منافذ را کاهش دهد.
بنابراین عبارت مناسب برای معرفی چنین محصولی این است:
«کاهش جذب آب ناشی از رطوبت، مه و شبنم»
و نه:
«جلوگیری قطعی از تشکیل شبنم».
آیا عایق شفاف جلوی رطوبت هوا را می‌گیرد؟
خیر.
رطوبت موجود در هوا را نمی‌توان صرفاً با یک آبگریزکننده سطحی حذف کرد.
اگر هوای محیط دارای رطوبت نسبی بالا باشد، همچنان امکان تشکیل شبنم یا تراکم روی سطوح سرد وجود دارد.
بنابراین نقش اصلی محصول، اصلاح رفتار سطح در برابر آب مایع است، نه کنترل رطوبت نسبی محیط.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
آماده‌سازی نما برای اجرای آبگریزکننده
سطح باید تا حد امکان تمیز، سالم و عاری از آلودگی‌های مزاحم باشد.
مواردی مانند گردوغبار، دوده، چربی، رنگ سست، شوره شدید و لایه‌های قبلی ناسازگار می‌توانند بر عملکرد محصول تأثیر بگذارند.
اگر روی نما شوره وجود دارد، بهتر است ابتدا منشأ آن بررسی شود.
شوره ممکن است نتیجه حرکت آب از داخل مصالح به سمت بیرون باشد. بنابراین پوشاندن آن بدون اصلاح منشأ رطوبت ممکن است نتیجه مطلوبی ایجاد نکند.
آیا سطح باید کاملاً خشک باشد؟
شرایط دقیق اجرا باید بر اساس دستورالعمل فنی محصول تعیین شود.
در بسیاری از سیستم‌های آبگریزکننده، وجود آب آزاد روی سطح می‌تواند بر تماس محصول با مصالح و میزان نفوذ آن تأثیر بگذارد.
بنابراین باید میان «نمای مرطوب به دلیل رطوبت هوا» و «سطحی که آب آزاد روی آن وجود دارد» تفاوت گذاشت.
قبل از اجرای گسترده، آزمایش در بخش کوچکی از نما می‌تواند اطلاعات عملی مناسبی در اختیار مجری قرار دهد.
میزان رقیق‌سازی
بر اساس مشخصات ارائه‌شده برای محصول مورد استفاده در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
این نسبت باید در زمان مصرف با مشخصات فنی و دستورالعمل همان محصول تطبیق داده شود.
تغییر فرمول، غلظت یا نوع محصول می‌تواند نسبت مصرف را تغییر دهد.
اجرای آزمایشی
اجرای آزمایشی مخصوصاً برای نماهای قدیمی اهمیت زیادی دارد.
یک قسمت کوچک از نما را انتخاب کنید و محصول را اجرا کنید. پس از خشک‌شدن، موارد زیر بررسی شوند:
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– یکنواختی سطح
– میزان آبگریزی
– رفتار قطرات آب
– سازگاری با پوشش قبلی
– تغییر احتمالی ظاهر سنگ یا آجر
پس از تأیید نتیجه، اجرای کامل نما منطقی‌تر خواهد بود.
آیا عایق شفاف برای رطوبت شبانه کافی است؟
این موضوع به منشأ رطوبت بستگی دارد.
اگر مسئله اصلی، تماس سطح نما با شبنم، مه یا رطوبت محیط باشد، آبگریزی سطح می‌تواند بخشی از راهکار محافظتی باشد.
اما اگر رطوبت ناشی از ترک، درز، خرابی آبرو، نشتی لوله، نفوذ آب از پشت نما، رطوبت زمین یا خرابی عایق باشد، باید منبع اصلی نیز اصلاح شود.
به همین دلیل نمی‌توان برای تمام ساختمان‌ها یک نسخه واحد ارائه کرد.
تفاوت آبگریزی با عایق‌کاری کامل
آبگریزکننده سطحی عمدتاً برای کاهش جذب آب توسط سطح استفاده می‌شود.
عایق‌کاری کامل رطوبتی ممکن است به لایه‌ها، درزگیری، آب‌بندی ترک‌ها، جزئیات اجرایی، شیب‌بندی و کنترل مسیرهای ورود آب نیاز داشته باشد.
بنابراین استفاده از عبارت «عایق رطوبتی شفاف» نباید باعث شود تصور کنیم این ماده برای تمام مشکلات رطوبتی ساختمان کافی است.
آبگریزی سطح ≠ آب‌بندی کامل ساختمان
این تفکیک از نظر فنی و تبلیغاتی اهمیت زیادی دارد.
رطوبت صبحگاهی و شوره نما
یکی از آثار احتمالی تکرار رطوبت و خشک‌شدن، فراهم شدن شرایط برای جابه‌جایی نمک‌های محلول در مصالح است.
اگر آب وارد ساختار دیوار شود و سپس در سطح تبخیر گردد، ممکن است مواد محلول همراه آب به سطح منتقل شوند.
با کاهش ورود آب از سمت باران و رطوبت محیط، می‌توان در برخی شرایط میزان این چرخه را کاهش داد؛ اما اگر منبع آب از داخل دیوار باشد، آبگریزی بیرونی به تنهایی کافی نیست.
نگهداری پس از اجرای عایق شفاف
پس از اجرای محصول، بهتر است نما در فواصل زمانی مناسب بازدید شود.
ترک‌های جدید، خرابی بندها، جداشدگی سنگ یا آجر، آسیب آبروها و نفوذ آب از اطراف بازشوها باید به موقع بررسی شوند.
آبگریز کردن یک سطح، نیاز به نگهداری ساختمان را از بین نمی‌برد.
همچنین در صورت شست‌وشوی شدید یا اجرای عملیات ساختمانی جدید روی نما، ممکن است نیاز به بررسی مجدد خاصیت آبگریزی وجود داشته باشد.
جمع‌بندی
رطوبت صبحگاهی و شبانه می‌تواند بدون بارندگی مستقیم، سطح نما را مرتباً در معرض آب قرار دهد. شبنم، مه و تراکم بخار آب از جمله عواملی هستند که در این وضعیت نقش دارند.
در نماهای متخلخل مانند آجر، برخی سنگ‌ها، سیمان و بتن، کاهش جذب آب می‌تواند به محافظت از سطح کمک کند.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار، بر اساس مشخصات ارائه‌شده برای این محصول، می‌تواند به عنوان یک روش آبگریزکننده برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد. نسبت رقیق‌سازی مورد استفاده در این دانشنامه ۱ کیلوگرم محصول در ۸۰ لیتر آب است.
با این حال، محصول نباید به عنوان وسیله‌ای برای حذف رطوبت هوا، جلوگیری قطعی از تشکیل شبنم یا درمان تمام انواع نم ساختمان معرفی شود.
تشخیص منشأ رطوبت، آماده‌سازی مناسب سطح، آزمایش موضعی، رعایت شرایط اجرا و ترمیم ترک‌ها و درزهای موجود، همگی در نتیجه نهایی مؤثر هستند.
برای مشاوره درباره انتخاب و اجرای عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
فصل بعد
فصل ۱۲۸ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر رطوبت مداوم و خیس‌ماندن طولانی‌مدت سطح
۰ دیدگاه