دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ83
83
فصل هشتاد و سوم
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای دیوارهای آجری، بلوکی و سفالی و نقش آن در کاهش جذب آب و شوره‌زدگی
مقدمه
دیوارهای آجری، بلوکی و سفالی از مصالح متداول در ساختمان‌سازی و اجرای دیوارهای پیرامونی، محوطه، ویلا، باغ، سوله و ساختمان‌های مسکونی و تجاری هستند. بسیاری از این مصالح دارای ساختار متخلخل بوده و در صورت تماس با باران، رطوبت زمین یا آب شست‌وشو می‌توانند مقداری از آب را جذب کنند.
تداوم خیس‌شدن و خشک‌شدن دیوار ممکن است باعث ایجاد تغییرات ظاهری، لکه‌های رطوبتی، شوره، سفیدک و در برخی شرایط آسیب‌های مرتبط با چرخه‌های انجماد و ذوب شود.
در چنین شرایطی، استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف یا محلول آب‌گریز می‌تواند به عنوان یک راهکار محافظت سطحی برای کاهش جذب آب در مصالح متخلخل مورد بررسی قرار گیرد.
با این حال، همانند فصل‌های قبل، باید میان آب‌گریزی سطحی و آب‌بندی کامل سازه تفاوت قائل شد. اگر آب از ترک، درز، پی، خاک یا فشار هیدرواستاتیک وارد دیوار شود، صرفاً اجرای یک پوشش آب‌گریز شفاف الزاماً مشکل را برطرف نمی‌کند.
جهت دریافت مشاوره درباره عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار برای دیوارهای آجری، بلوکی و سفالی، می‌توانید به شماره ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ پیام دهید.
—
۱. چرا دیوارهای آجری و بلوکی آب جذب می‌کنند؟
آجر، بلوک سیمانی و بسیاری از مصالح سفالی دارای منافذ و مسیرهای موئین هستند.
هنگامی که آب با سطح این مصالح تماس پیدا می‌کند، بخشی از آن ممکن است وارد منافذ شود.
میزان جذب آب به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
– نوع مصالح
– میزان تخلخل
– اندازه منافذ
– روش تولید
– تراکم
– کیفیت پخت آجر
– کیفیت ملات
– سن ساختمان
– وضعیت سطح
– شرایط محیطی
بنابراین نمی‌توان برای تمام آجرها یا بلوک‌ها یک میزان جذب آب یکسان در نظر گرفت.
—
۲. عایق رطوبتی بی‌رنگ برای آجر نما
آجر نما معمولاً علاوه بر نقش سازه‌ای یا پوششی، نقش مهمی در ظاهر ساختمان دارد.
به همین دلیل، استفاده از محصولی که رنگ و بافت آجر را تا حد امکان حفظ کند، می‌تواند مورد توجه قرار گیرد.
یک محلول آب‌گریز شفاف در صورت سازگاری با آجر می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد.
پیش از اجرای کامل، آزمایش روی قسمت کوچکی از نما اهمیت زیادی دارد.
—
۳. تفاوت آجر معمولی و آجر نسوز
آجرهای مختلف از نظر:
– تخلخل
– جذب آب
– بافت
– زبری
– مواد اولیه
– روش تولید
با یکدیگر متفاوت هستند.
بنابراین عملکرد یک محصول آب‌گریز روی آجر معمولی الزاماً با عملکرد آن روی آجر نسوز یکسان نیست.
به همین دلیل، توصیه می‌شود قبل از اجرای کامل روی آجر نسوز نیز تست سازگاری انجام شود.
—
۴. آجر سنتی و ساختمان‌های قدیمی
آجرهای سنتی ممکن است نسبت به مصالح جدید رفتار متفاوتی داشته باشند.
در ساختمان‌های قدیمی احتمال وجود موارد زیر نیز بیشتر است:
– ملات فرسوده
– ترک
– شوره قدیمی
– آلودگی
– رنگ یا پوشش قبلی
– نم ناشی از پی
– تعمیرات متعدد
بنابراین اجرای عایق شفاف روی ساختمان قدیمی باید پس از بررسی زیرکار انجام شود.
—
۵. شوره روی آجر چیست؟
شوره معمولاً به شکل رسوبات سفیدرنگ روی سطح مصالح دیده می‌شود.
یکی از عوامل مهم ایجاد آن، حرکت آب درون مصالح و انتقال مواد محلول به سطح است.
وقتی آب به سطح می‌رسد و تبخیر می‌شود، ممکن است بخشی از املاح باقی بماند.
به همین دلیل، اگر علت اصلی رطوبت برطرف نشود، پاک‌کردن شوره به‌تنهایی ممکن است کافی نباشد.
—
۶. نقش آب‌گریزی در کاهش شوره
اگر منشأ رطوبت، جذب آب باران از سطح خارجی آجر باشد، کاهش جذب آب می‌تواند در برنامه پیشگیری از رطوبت سطحی و برخی انواع شوره مؤثر باشد.
اما اگر آب از:
– پی
– خاک
– پشت دیوار
– ترک
– درز
وارد شود، اجرای محصول روی سطح بیرونی به‌تنهایی نمی‌تواند علت اصلی را حذف کند.
—
۷. دیوار بلوک سیمانی
بلوک سیمانی یکی از مصالح متداول برای دیوارهای پیرامونی و محوطه است.
سطح بلوک سیمانی ممکن است نسبتاً متخلخل باشد و هنگام بارندگی خیس شود.
در چنین شرایطی، آب‌گریزی شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
قبل از اجرا باید سطح از نظر ترک، ملات، آلودگی و پوشش قبلی بررسی شود.
—
۸. دیوار بلوک سفالی
بلوک‌های سفالی نیز دارای ساختار متخلخل هستند و در شرایط خاص می‌توانند رطوبت جذب کنند.
در ساختمان‌هایی که بلوک سفالی در معرض مستقیم باران قرار دارد، باید توجه داشت که عملکرد واقعی سیستم فقط به خود بلوک وابسته نیست.
موارد زیر نیز اهمیت دارند:
– پوشش سطح
– ملات
– اندود
– ترک‌های سطحی
– بندها
– اتصالات
– جزئیات اطراف پنجره و بازشو
—
۹. آیا عایق شفاف روی آجر باعث آب‌بندی کامل می‌شود؟
خیر.
هدف اصلی یک محصول آب‌گریز شفاف، در شرایط مناسب، کاهش جذب آب سطحی است.
اگر دیوار دارای ترک یا درز باز باشد، باید ابتدا آن قسمت تعمیر شود.
اگر آب از پشت دیوار وارد شود، باید مسیر ورود آب بررسی شود.
بنابراین نباید عبارت «عایق رطوبتی بی‌رنگ» را به معنای «آب‌بندی کامل تمام مشکلات دیوار» تلقی کرد.
—
۱۰. آماده‌سازی آجر قبل از اجرا
قبل از اجرای محصول بهتر است سطح:
– تمیز باشد.
– گردوغبار نداشته باشد.
– چربی نداشته باشد.
– پوسته‌های سست نداشته باشد.
– شوره شدید نداشته باشد.
– ترک‌های مهم آن بررسی شده باشد.
– از پوشش ناسازگار قبلی پاک شده باشد.
آماده‌سازی صحیح یکی از عوامل مهم در عملکرد پوشش‌های سطحی است.
—
۱۱. پاک‌سازی شوره قبل از آب‌گریزی
اگر سطح دارای شوره است، ابتدا باید منشأ آن بررسی شود.
در صورت امکان باید رسوبات سطحی به روش مناسب پاک شوند.
استفاده از روش‌های بسیار خشن ممکن است به سطح آجر آسیب بزند.
پس از پاک‌سازی، شرایط خشک‌شدن و وضعیت رطوبت زیرکار باید بررسی شود.
—
۱۲. اجرای تست روی آجر
آجرها ممکن است از نظر رنگ و تخلخل تفاوت زیادی داشته باشند.
برای همین بهتر است قبل از اجرای کامل، قسمتی کوچک انتخاب شود.
پس از اجرای آزمایشی موارد زیر بررسی شود:
مورد| هدف
تغییر رنگ| بررسی ظاهر
افزایش براقیت| کنترل ظاهر
لکه| بررسی یکنواختی
جذب آب| بررسی آب‌گریزی
تغییر بافت ظاهری| بررسی سازگاری
یکنواختی اجرا| کنترل کیفیت
در صورت مناسب بودن نتیجه، اجرای کامل قابل بررسی است.
—
۱۳. نسبت آماده‌سازی محلول
بر اساس نسبت مورد استفاده در این دانشنامه، محلول عایق شفاف می‌تواند با نسبت:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
آماده شود.
با این حال، این نسبت باید با دستورالعمل فنی محصول تطبیق داده شود و میزان مصرف واقعی بر اساس تخلخل و شرایط زیرکار تعیین گردد.
—
۱۴. نحوه کلی اجرای محصول روی آجر
فرآیند عمومی می‌تواند شامل مراحل زیر باشد:
مرحله اول
بازرسی کامل دیوار.
مرحله دوم
پاک‌سازی سطح.
مرحله سوم
رفع نقاط سست و آسیب‌دیده.
مرحله چهارم
بررسی ترک و درزها.
مرحله پنجم
انجام تست اولیه.
مرحله ششم
آماده‌سازی محلول.
مرحله هفتم
اجرای یکنواخت.
مرحله هشتم
خشک‌شدن مطابق دستورالعمل.
مرحله نهم
کنترل نهایی.
—
۱۵. بهترین روش اجرا چیست؟
روش اجرا باید با توجه به مشخصات محصول، ابعاد پروژه و میزان تخلخل سطح انتخاب شود.
در پروژه‌های بزرگ می‌توان از روش‌هایی مانند:
– اسپری
– قلم‌مو
– غلطک
استفاده کرد؛ مشروط به اینکه روش انتخاب‌شده با محصول و سطح سازگار باشد.
مهم‌ترین اصل، یکنواختی اجرا و جلوگیری از ایجاد نقاط بیش‌ازحد اشباع یا اجرا نشده است.
—
۱۶. دیوار آجری در معرض باران
نمای آجری که مستقیماً در معرض باران است، ممکن است بارها خیس و خشک شود.
این چرخه می‌تواند باعث تغییر ظاهری و در شرایط خاص انتقال رطوبت در مصالح شود.
کاهش جذب آب سطحی یکی از اهداف استفاده از پوشش آب‌گریز شفاف در چنین کاربردهایی است.
—
۱۷. عایق شفاف برای دیوار باغ
دیوارهای باغ معمولاً در معرض:
– باران
– آبیاری
– خاک
– گیاهان
– رطوبت زمین
– تغییرات دمایی
قرار دارند.
در این شرایط، علاوه بر اجرای پوشش، باید مسیر آبیاری و تجمع آب نیز کنترل شود.
—
۱۸. دیوار بلوکی محوطه
دیوارهای بلوکی محوطه ممکن است بدون پوشش نهایی باقی بمانند.
در چنین شرایطی، جذب آب باران می‌تواند ظاهر بلوک را تغییر دهد.
اجرای یک پوشش آب‌گریز شفاف در صورت سازگاری با سطح می‌تواند به عنوان یک روش محافظت سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
—
۱۹. دیوارهای آجری مناطق پرباران
در مناطق پربارش، کنترل آب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
مواردی مانند:
– پیش‌آمدگی سقف
– آبچکان
– ناودان
– شیب‌بندی
– آبرو
– زهکشی
می‌توانند تماس آب با دیوار را کاهش دهند.
عایق شفاف بهتر است بخشی از یک برنامه جامع حفاظت از دیوار باشد.
—
۲۰. چرخه خیس و خشک شدن
دیوارهای آجری و بلوکی ممکن است بارها در طول سال خیس و خشک شوند.
این فرآیند می‌تواند باعث تغییرات رطوبتی در مصالح شود.
کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از روش‌های مدیریت این چرخه باشد، اما دوام واقعی باید با توجه به نوع محصول و شرایط پروژه بررسی شود.
—
۲۱. مناطق سردسیر و یخبندان
در مناطق سرد، آب موجود در منافذ مصالح می‌تواند در شرایط انجماد یخ بزند.
به همین دلیل، کنترل ورود آب به مصالح یکی از موضوعات قابل توجه در حفاظت سطحی ساختمان است.
با این حال، ادعای مقاومت در برابر چرخه‌های یخ‌زدگی و ذوب باید بر اساس داده‌های آزمون معتبر همان محصول و زیرکار بیان شود.
—
۲۲. عایق رطوبتی بی‌رنگ برای دیوارهای روستایی
ساختمان‌های روستایی ممکن است دارای دیوارهای:
– آجری
– بلوکی
– خشتی
– سنگی
– سیمانی
باشند.
در مورد مصالح سنتی و قدیمی، ابتدا باید میزان تخلخل و وضعیت رطوبت بررسی شود.
برای مصالح حساس، تست موضعی اهمیت بیشتری دارد.
—
۲۳. آجر و حفظ ظاهر طبیعی نما
یکی از مزایای احتمالی پوشش شفاف، حفظ ظاهر اصلی مصالح است.
در نماهای آجری، معمولاً هدف این است که:
– رنگ آجر حفظ شود.
– بافت آجر دیده شود.
– سطح پوشانده نشود.
– ظاهر مصنوعی ایجاد نشود.
با این حال، نتیجه نهایی به نوع محصول و آجر وابسته است و باید با تست مشخص شود.
—
۲۴. عایق شفاف و جلوگیری از لکه‌های رطوبتی
آب می‌تواند روی مصالح متخلخل باعث ایجاد لکه‌های تیره یا ناهمگون شود.
کاهش جذب آب سطحی ممکن است به کاهش این نوع لکه‌ها کمک کند.
اما اگر لکه از داخل دیوار ناشی شود، باید منشأ آن مشخص شود.
—
۲۵. تأثیر ملات روی عملکرد دیوار
در دیوارهای آجری و بلوکی، فقط خود مصالح اهمیت ندارد.
ملات بین قطعات نیز می‌تواند مسیر ورود آب باشد.
بنابراین باید:
– ترک‌های ملات
– جداشدگی
– حفره‌ها
– فرسایش
– بندهای باز
بررسی شوند.
اجرای پوشش روی یک دیوار دارای بندهای کاملاً باز بدون ترمیم آن‌ها ممکن است نتیجه مطلوب نداشته باشد.
—
۲۶. اطراف پنجره و بازشوها
یکی از نقاط حساس دیوارهای آجری و بلوکی، محل اتصال دیوار به پنجره و در است.
آب ممکن است از:
– درز اطراف قاب
– بندها
– ترک‌های کناری
– آبچکان نامناسب
وارد شود.
بنابراین اگر مشکل رطوبت در اطراف پنجره دیده می‌شود، فقط اجرای آب‌گریز روی آجر کافی نیست و جزئیات اتصال نیز باید بررسی شود.
—
۲۷. تاج دیوار
تاج دیوار یکی از نقاطی است که بارندگی مستقیم دریافت می‌کند.
اگر تاج دیوار فاقد جزئیات مناسب باشد، آب می‌تواند از قسمت بالایی وارد مصالح شود.
در نتیجه، محافظت از تاج دیوار می‌تواند به اندازه سطح جانبی آن اهمیت داشته باشد.
—
۲۸. دیوار آجری بدون اندود
در دیوارهای آجری بدون اندود، سطح آجر مستقیماً در معرض محیط قرار دارد.
در صورت متخلخل بودن آجر، اجرای آب‌گریز شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.
اما وضعیت بندکشی باید هم‌زمان بررسی شود.
—
۲۹. دیوار بلوکی بدون پوشش
در بلوک‌های سیمانی بدون پوشش، سطح متخلخل ممکن است آب را جذب کند.
در چنین شرایطی، قبل از اجرای محصول باید:
– سطح تمیز شود.
– ترک‌ها بررسی شوند.
– حفره‌ها اصلاح شوند.
– تست انجام شود.
سپس می‌توان اجرای کامل را بررسی کرد.
—
۳۰. عایق شفاف روی دیوار قدیمی
در دیوار قدیمی، بهتر است ابتدا وضعیت کلی مشخص شود.
اگر سطح دارای:
– رنگ قدیمی
– سیمان سست
– شوره
– نم
– ترک
– کپک یا آلودگی
باشد، اجرای مستقیم محصول توصیه نمی‌شود مگر اینکه سازگاری و روش آماده‌سازی آن مشخص شده باشد.
—
۳۱. کنترل رطوبت قبل از اجرا
یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها این است:
آب از کجا وارد دیوار می‌شود؟
اگر پاسخ «باران از سطح خارجی» باشد، آب‌گریزی سطحی می‌تواند راهکار قابل بررسی باشد.
اگر پاسخ «خاک پشت دیوار» یا «پی ساختمان» باشد، باید مسیر رطوبت بررسی و اصلاح شود.
—
۳۲. عایق شفاف و تنفس مصالح
در انتخاب یک پوشش آب‌گریز برای آجر و مصالح معدنی، ویژگی‌های انتقال بخار آب و سازگاری پوشش با زیرکار اهمیت دارد.
هدف نباید صرفاً جلوگیری از تماس آب با سطح باشد، بلکه باید عملکرد کل سیستم در شرایط واقعی ساختمان بررسی شود.
به‌خصوص در ساختمان‌های قدیمی، حبس رطوبت در شرایط نامناسب می‌تواند مشکل‌ساز شود.
—
۳۳. اشتباهات رایج
اجرای روی سطح کثیف
آلودگی می‌تواند عملکرد محصول را کاهش دهد.
اجرای بدون تست
ممکن است ظاهر آجر تغییر کند.
پوشاندن شوره بدون تشخیص علت
شوره ممکن است مجدداً ایجاد شود.
نادیده گرفتن بندها
آب می‌تواند از ملات وارد شود.
اجرای روی ترک‌های باز
ابتدا باید ترک بررسی و ترمیم شود.
تصور آب‌بندی کامل
آب‌گریزی سطحی با آب‌بندی سازه‌ای متفاوت است.
—
۳۴. جدول کاربرد
نوع زیرکار| هدف احتمالی
آجر نما| کاهش جذب آب سطحی
آجر سنتی| محافظت سطحی پس از تست
آجر نسوز| بررسی آب‌گریزی پس از تست
بلوک سیمانی| کاهش جذب آب
بلوک سفالی| محافظت سطحی
دیوار محوطه| کاهش تماس آب باران
دیوار باغ| کاهش جذب رطوبت سطحی
دیوار قدیمی| محافظت پس از بررسی زیرکار
—
۳۵. کنترل کیفیت پس از اجرا
پس از خشک‌شدن پوشش می‌توان سطح را بررسی کرد.
موارد قابل بررسی:
– یکنواختی
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– نقاط بدون پوشش
– لکه
– رفتار آب روی سطح
برای پروژه‌های بزرگ بهتر است نمونه‌های کنترل در نقاط مختلف گرفته شود.
—
۳۶. نگهداری دیوار پس از اجرای عایق
اجرای پوشش به معنای حذف نیاز به نگهداری نیست.
دیوار باید به‌صورت دوره‌ای از نظر:
– ترک
– شوره
– جداشدگی ملات
– آسیب مکانیکی
– نفوذ آب
– رشد گیاه
– آسیب آبروها
بررسی شود.
رفع زودهنگام مشکلات می‌تواند از گسترش آسیب جلوگیری کند.
—
۳۷. عایق شفاف و کاهش هزینه تعمیرات
کاهش جذب آب سطحی، در شرایط مناسب، می‌تواند بخشی از برنامه پیشگیرانه نگهداری ساختمان باشد.
با این حال، صرفه اقتصادی واقعی باید برای هر پروژه جداگانه محاسبه شود.
عوامل مؤثر عبارت‌اند از:
– متراژ
– میزان تخلخل
– هزینه آماده‌سازی
– مقدار مصرف
– هزینه تعمیرات
– شرایط آب‌وهوایی
– دسترسی به سطح
—
۳۸. کاربرد عایق شفاف در پروژه‌های بازسازی
در بازسازی ساختمان‌های قدیمی، حفظ ظاهر مصالح موجود اهمیت زیادی دارد.
به همین دلیل، پوشش شفاف می‌تواند در پروژه‌هایی که نیاز به محافظت از آجر یا سنگ بدون پوشاندن کامل آن وجود دارد، مورد بررسی قرار گیرد.
اما هر پروژه بازسازی باید پس از بررسی شرایط واقعی زیرکار تصمیم‌گیری شود.
—
۳۹. چک‌لیست اجرای عایق شفاف روی آجر و بلوک
مورد| وضعیت
نوع مصالح مشخص شده است؟| ☐
میزان تخلخل بررسی شده است؟| ☐
شوره بررسی شده است؟| ☐
ترک‌ها بررسی شده‌اند؟| ☐
ملات سالم است؟| ☐
سطح تمیز شده است؟| ☐
رطوبت زیرکار کنترل شده است؟| ☐
تست اولیه انجام شده است؟| ☐
تغییر رنگ بررسی شده است؟| ☐
شرایط آب‌وهوایی مناسب است؟| ☐
اجرای نهایی کنترل شده است؟| ☐
—
۴۰. جمع‌بندی نهایی
دیوارهای آجری، بلوکی و سفالی به دلیل ساختار متخلخل می‌توانند در برابر بارندگی و رطوبت محیطی آب جذب کنند. این موضوع ممکن است در طول زمان بر ظاهر و وضعیت سطح اثر بگذارد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند در شرایط مناسب به عنوان راهکاری برای کاهش جذب آب سطحی و محافظت از ظاهر مصالح مورد بررسی قرار گیرد.
مهم‌ترین نکته این است که ابتدا علت رطوبت مشخص شود.
اگر مشکل اصلی بارندگی مستقیم باشد، آب‌گریزی سطحی می‌تواند یک گزینه قابل بررسی باشد.
اگر مشکل از ترک، درز یا حفره باشد، ابتدا باید تعمیر انجام شود.
اگر آب از خاک یا پی وارد شود، باید مسیر انتقال رطوبت بررسی شود.
اگر فشار آب وجود داشته باشد، سیستم آب‌بندی و زهکشی مهندسی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
بنابراین یک فرآیند منطقی عبارت است از:
تشخیص منشأ رطوبت ← آماده‌سازی زیرکار ← ترمیم نقاط معیوب ← تست سازگاری ← اجرای عایق شفاف ← کنترل نتیجه ← نگهداری دوره‌ای
برای دریافت اطلاعات فنی و مشاوره درباره کاربرد عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار روی آجر، بلوک، سفال، بتن و مصالح معدنی، ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹ در دسترس است.
فصل بعد
در فصل هشتاد و چهارم، به بررسی عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای کف، دیوار و نمای ساختمان‌های مناطق پرباران و مرطوب و روش انتخاب و اجرای صحیح آن در شرایط بارندگی مداوم خواهیم پرداخت.
۰ دیدگاه