دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ144
فصل ۱۴۴ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر بارندگی شدید و آب باران با شدت بالا
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
باران شدید با بارندگی معمولی تفاوت دارد. در یک بارش شدید، علاوه بر افزایش حجم آب، سرعت برخورد قطرات با سطح، جریان یافتن آب روی نما و احتمال ورود آب از نقاط ضعیف نیز بیشتر می‌شود.
نمای ساختمان در چنین شرایطی ممکن است در مدت کوتاهی مقدار زیادی آب دریافت کند. اگر سطح نما متخلخل باشد، بخشی از آب می‌تواند جذب مصالح شود و اگر درز، ترک، اتصال یا جزئیات اجرایی مناسبی وجود نداشته باشد، آب ممکن است از مسیرهای مشخصی به لایه‌های زیرین برسد.
به همین دلیل، محافظت از نما در برابر بارندگی شدید باید فقط با نگاه کردن به خود پوشش سطحی انجام نشود؛ بلکه کل مسیر ورود و خروج آب باید بررسی شود.
تلفن مشاوره و پیامک پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
بارندگی شدید چگونه به نما فشار بیشتری وارد می‌کند؟
در بارندگی شدید، آب با سرعت بیشتری به نما برخورد می‌کند و حجم بیشتری از آب نیز در واحد زمان روی سطح جریان پیدا می‌کند.
این موضوع به‌خصوص در نماهای عمودی، گوشه‌های ساختمان، اطراف پنجره‌ها و قسمت‌های زیر لبه‌های بام اهمیت دارد.
اگر سطح آب را جذب کند، مقدار آب واردشده به منافذ افزایش پیدا می‌کند.
اگر هم مسیرهای باز وجود داشته باشد، آب می‌تواند به جای نفوذ تدریجی، از یک مسیر مشخص به لایه‌های زیرین منتقل شود.
تفاوت بارندگی شدید با بارندگی طولانی
بارندگی شدید بیشتر به شدت بارش در واحد زمان مربوط است.
بارندگی طولانی بیشتر به مدت تماس نما با آب مربوط می‌شود.
گاهی یک بارش کوتاه اما بسیار شدید می‌تواند آب زیادی روی نما وارد کند؛ در حالی که بارش دیگری با شدت کمتر ممکن است چندین ساعت ادامه داشته باشد.
هر دو شرایط باید در طراحی و نگهداری نما مورد توجه قرار گیرند.
نقش آبگریزکننده شفاف در بارندگی شدید
آبگریزکننده شفاف می‌تواند برای برخی مصالح متخلخل به عنوان روشی برای کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد.
این موضوع به‌خصوص برای مصالحی مانند بعضی سنگ‌های طبیعی، آجر، بتن و سطوح سیمانی قابل بررسی است.
هدف اصلی چنین پوششی، کاهش تمایل سطح به جذب آب است؛ نه ایجاد یک لایه ضخیم آب‌بندی روی تمام ترک‌ها و درزها.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
آیا آبگریزی مانع ورود هر مقدار آب می‌شود؟
خیر.
عملکرد آبگریزکننده به نوع سطح، وضعیت زیرکار، روش اجرا و مشخصات خود محصول بستگی دارد.
ضمن اینکه آب ممکن است از محل‌هایی وارد شود که ارتباط مستقیمی با جذب سطحی ندارند.
برای مثال، ترک باز در اطراف پنجره ممکن است در هنگام بارندگی شدید باعث نفوذ آب شود، حتی اگر سطح اطراف آن آبگریز شده باشد.
اهمیت تخلخل مصالح
مصالح متخلخل می‌توانند مقدار مشخصی آب را در منافذ خود جذب کنند.
هرچه تخلخل و قابلیت جذب آب بیشتر باشد، کنترل جذب سطحی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
البته نباید تنها بر اساس ظاهر مصالح درباره میزان جذب آن تصمیم گرفت.
در صورت امکان، مشخصات فنی یا آزمون جذب آب مصالح باید بررسی شود.
سنگ‌های نما
سنگ‌های طبیعی از نظر تخلخل و جذب آب یکسان نیستند.
برخی سنگ‌ها متراکم‌تر هستند و برخی دیگر منافذ بیشتری دارند.
در سنگ‌های متخلخل، استفاده از آبگریزکننده شفاف می‌تواند به عنوان بخشی از برنامه محافظت از نما بررسی شود.
تراورتن در بارندگی شدید
تراورتن به دلیل ساختار متخلخل خود می‌تواند در برابر جذب آب حساس‌تر باشد.
در بارندگی شدید، آب ممکن است به سرعت روی سطح آن جریان پیدا کند و وارد حفره‌ها و منافذ شود.
پیش از اجرای آبگریزکننده، حفره‌های باز، ترک‌ها و بندهای آسیب‌دیده باید بررسی شوند.
آجر و آجرنما
آجر نیز بسته به نوع تولید و ساختار خود میزان جذب آب متفاوتی دارد.
در باران شدید، اگر بندهای بین آجرها آسیب دیده باشند، مسیر ورود آب می‌تواند از خود بندها ایجاد شود.
بنابراین آبگریز کردن سطح آجر نباید جایگزین تعمیر بندکشی آسیب‌دیده تلقی شود.
نمای سیمانی
سطوح سیمانی ممکن است دارای منافذ ریز و درشت باشند.
اگر سطح سالم و متخلخل باشد، کاهش جذب آب می‌تواند برای آن قابل بررسی باشد.
اما اگر سطح ترک‌خورده یا پوسته‌شده باشد، ابتدا باید مشکل زیرکار برطرف شود.
بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، ظاهر نما اهمیت زیادی دارد.
به همین دلیل، قبل از اجرای هر ماده آبگریز شفاف، تست روی بخش کوچکی از نما توصیه می‌شود.
در این تست می‌توان تغییر رنگ، براقیت، یکنواختی و رفتار آب روی سطح را بررسی کرد.
باران همراه با باد
یکی از حالت‌های مهم بارندگی شدید، باران همراه با باد است.
در این حالت، قطرات آب می‌توانند با زاویه بیشتری به نما برخورد کنند.
نماهایی که در حالت عادی کمتر در معرض باران هستند نیز ممکن است خیس شوند.
گوشه‌های ساختمان و نماهای مرتفع در این شرایط اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
گوشه‌های ساختمان
گوشه‌ها می‌توانند محل تجمع یا تغییر مسیر آب باشند.
همچنین در ساختمان‌های بلند، جریان باد ممکن است آب را در امتداد گوشه‌ها هدایت کند.
در بازدید نما باید این قسمت‌ها به صورت جداگانه بررسی شوند.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
اطراف پنجره‌ها
پنجره‌ها از حساس‌ترین نقاط در هنگام بارندگی شدید هستند.
آب‌بندی قاب، درزگیرها، اتصال نما به قاب و شیب قسمت پایین پنجره باید بررسی شود.
اگر از اطراف پنجره آب وارد می‌شود، صرفاً اجرای آبگریزکننده روی نمای اطراف نمی‌تواند علت را برطرف کند.
لبه بام و جان‌پناه
در باران شدید، حجم زیادی از آب ممکن است از بام یا جان‌پناه به سمت نما هدایت شود.
آبچکان مناسب می‌تواند آب را از سطح نما دور کند.
در صورت خرابی یا طراحی نامناسب این جزئیات، حتی یک نمای سالم نیز ممکن است در برابر آب باران دچار مشکل شود.
آبچکان و قرنیز
قرنیزها و آبچکان‌ها باید به گونه‌ای باشند که آب را به سمت خارج ساختمان هدایت کنند.
اگر آب مستقیماً روی نما تخلیه شود، یک قسمت مشخص از سطح مرتباً خیس خواهد شد.
این حالت می‌تواند در طول زمان باعث ایجاد لکه، شوره یا افزایش جذب آب در همان محدوده شود.
درزهای ساختمانی
درزهای حرکتی و ساختمانی باید با مواد مناسب و انعطاف‌پذیر آب‌بندی شوند.
پر کردن درزهای حرکتی با ماده نامناسب ممکن است باعث ترک خوردن یا جدا شدن آن شود.
آبگریزکننده سطحی جایگزین سیستم آب‌بندی درزهای حرکتی نیست.
ترک‌های نما
ترک‌ها باید پیش از آبگریز کردن سطح بررسی شوند.
ترک مویی سطحی با ترک فعال یا سازه‌ای یکسان نیست.
در صورت وجود ترک‌های مهم، ابتدا باید علت و نوع ترک مشخص شود.
بارندگی شدید و شوره
در بارندگی شدید، آب می‌تواند املاح موجود در ملات و مصالح را جابه‌جا کند.
پس از خشک شدن سطح، ممکن است رسوبات سفیدرنگ روی نما مشاهده شوند.
اگر شوره ناشی از ورود مداوم آب باشد، فقط پاک کردن ظاهری آن راه‌حل کامل نیست و باید مسیر ورود آب بررسی شود.
بارندگی شدید و آلودگی شهری
در شهرها، آب باران می‌تواند ذرات گردوغبار و آلودگی‌های موجود در هوا را روی نما منتقل کند.
در سطحی که آب به راحتی جذب می‌شود، این آلودگی‌ها ممکن است با رطوبت ترکیب شده و تمیز کردن نما را دشوارتر کنند.
کاهش جذب آب می‌تواند بخشی از برنامه نگهداری سطح باشد، اما به معنی خودتمیزشوندگی کامل نما نیست.
نمای قدیمی
در نمای قدیمی باید ابتدا وضعیت پوشش موجود بررسی شود.
ممکن است روی نما چند لایه رنگ، رزین، تعمیرات موضعی یا مواد مختلف وجود داشته باشد.
اجرای مستقیم محصول روی چنین سطحی بدون آزمایش می‌تواند نتیجه نامشخصی داشته باشد.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
آماده‌سازی سطح
پیش از اجرای آبگریزکننده، سطح باید تا حد امکان عاری از گردوغبار، چربی، مواد سست و آلودگی‌های مزاحم باشد.
شوره‌های فعال و پوسته‌های جداشده نیز باید بررسی شوند.
سطح باید به اندازه‌ای پایدار باشد که ماده بتواند روی آن عملکرد مناسبی داشته باشد.
اجرای آزمایشی
اجرای آزمایشی یکی از مراحل مهم در استفاده از پوشش‌های شفاف است.
یک قسمت کوچک از نما انتخاب می‌شود و محصول روی آن اجرا می‌گردد.
پس از خشک شدن، تغییرات ظاهری و رفتار آب بررسی می‌شود.
در نمایی که ظاهر سنگ یا آجر اهمیت دارد، این مرحله اهمیت بیشتری دارد.
نسبت رقیق‌سازی
بر اساس مشخصات مورد استفاده برای محصول پادنار در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
میزان مصرف واقعی می‌تواند با توجه به جذب و زبری سطح متفاوت باشد.
برای اجرای پروژه واقعی، دستورالعمل فنی و شرایط درج‌شده توسط تولیدکننده باید ملاک قرار گیرد.
زمان مناسب اجرای محصول
در زمان اجرای آبگریزکننده نباید بارندگی، آب آزاد یا شرایط نامناسب جوی عملکرد محصول را مختل کند.
اجرای محصول درست قبل از بارندگی شدید نیز ممکن است فرصت کافی برای تثبیت و خشک شدن را کاهش دهد.
بنابراین برنامه‌ریزی زمانی اجرای پروژه اهمیت دارد.
آیا آبگریزکننده برای باران شدید کافی است؟
این موضوع به شرایط نما بستگی دارد.
اگر مشکل فقط جذب آب سطحی در یک مصالح متخلخل باشد، آبگریزی می‌تواند یکی از اقدامات قابل بررسی باشد.
اما اگر آب از ترک، درز، پنجره، بام، پشت نما یا لوله وارد شود، باید مسیر نفوذ به صورت جداگانه اصلاح شود.
تفاوت با عایق‌کاری کامل
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف را نباید بدون بررسی فنی معادل یک سیستم آب‌بندی کامل ساختمان دانست.
آب‌بندی استخر، مخزن، زیرزمین، دیوار در تماس با خاک یا سازه تحت فشار هیدرواستاتیک، معمولاً به سیستم‌های متفاوتی نیاز دارد.
باران شدید در مناطق کوهستانی
در مناطق سردسیر ممکن است باران شدید پس از کاهش دما با یخ‌زدگی همراه شود.
اگر آب در منافذ مصالح باقی بماند، چرخه یخ‌زدگی و ذوب می‌تواند برای برخی مصالح مشکل‌ساز باشد.
به همین دلیل، کنترل جذب آب و تخلیه مناسب آب در چنین مناطقی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
بارندگی شدید در مناطق ساحلی
در مناطق ساحلی، بارندگی ممکن است با رطوبت زیاد و ذرات نمک همراه باشد.
در چنین شرایطی علاوه بر سطح نما، اتصالات فلزی، پیچ‌ها، قاب‌ها و اجزای فلزی نیز باید کنترل شوند.
آبگریزکننده سنگ و آجر، جایگزین حفاظت ضدخوردگی فلزات نیست.
ساختمان‌های بلند
در ساختمان‌های بلند، فشار باد و نحوه حرکت آب روی نما می‌تواند با ساختمان‌های کوتاه متفاوت باشد.
به همین دلیل، بازدید نما باید شامل بررسی گوشه‌ها، درزها، پنجره‌ها، لبه‌ها و نقاط تخلیه آب باشد.
بالکن و تراس
باران شدید می‌تواند در بالکن و تراس مقدار زیادی آب ایجاد کند.
در این قسمت‌ها شیب‌بندی، کف‌شور، آبرو و محل اتصال کف به دیوار اهمیت زیادی دارد.
آبگریز کردن سطح نباید جایگزین اصلاح شیب‌بندی یا آب‌بندی اصلی شود.
دیوارهای مجاور فضای سبز
در برخی ساختمان‌ها، آبیاری باغچه یا فضای سبز نیز می‌تواند سطح دیوار را مرتباً خیس کند.
اگر دیوار در معرض هم‌زمان باران و آبیاری قرار داشته باشد، باید هر دو منبع رطوبت بررسی شود.
بازدید پس از بارندگی
یکی از بهترین زمان‌ها برای شناسایی مسیرهای نفوذ آب، بازدید از ساختمان در هنگام بارندگی یا بلافاصله پس از آن است.
در این زمان می‌توان مسیر جریان آب، تجمع آب، لکه‌های مرطوب و نقاط آسیب‌پذیر را بهتر مشاهده کرد.
نگهداری دوره‌ای
آبگریزی نما یک دلیل برای کنار گذاشتن بازدیدهای دوره‌ای نیست.
پس از بارندگی‌های شدید باید قسمت‌های حساس بررسی شوند.
خرابی درزگیرها، ترک‌های جدید، آسیب آبچکان و تغییرات سطحی باید به موقع شناسایی شوند.
جمع‌بندی
بارندگی شدید می‌تواند در مدت کوتاهی حجم قابل توجهی آب را به نمای ساختمان وارد کند.
در مصالح متخلخل، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از روش‌های قابل بررسی برای حفاظت از نما باشد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار، بر اساس مشخصات مورد استفاده در این دانشنامه، با نسبت ۱ کیلوگرم محصول به ۸۰ لیتر آب رقیق می‌شود.
با این حال، عملکرد پوشش به نوع مصالح، آماده‌سازی، شرایط محیطی و کیفیت اجرا وابسته است.
تلفن مشاوره پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
مهم‌تر از همه، آبگریزی سطحی نباید با آب‌بندی کامل اشتباه گرفته شود. ترک‌ها، درزها، اتصالات پنجره، لبه بام، آبچکان، شیب‌بندی و مسیرهای ورود آب باید جداگانه بررسی و در صورت نیاز اصلاح شوند.
بنابراین بهترین رویکرد در برابر بارندگی شدید، ترکیبی از طراحی صحیح جزئیات نما، تخلیه مناسب آب، تعمیر نقاط آسیب‌دیده، کاهش جذب آب مصالح متخلخل و نگهداری دوره‌ای است.
برای مشاوره درباره عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف پادنار: ۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
فصل بعد
فصل ۱۴۵ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در برابر بارندگی چندروزه و اشباع مکرر سطح
۰ دیدگاه