دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ206
206
فصل ۲۰۶ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در محل نصب پرچم، پایه پرچم و تجهیزات هویتی خارجی
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
پرچم، پایه پرچم و تجهیزات هویتی نصب‌شده روی نمای ساختمان، علاوه بر نقش ظاهری و شناسایی، می‌توانند نقاطی باشند که در آنها چند جزء مختلف به یکدیگر متصل می‌شوند. پایه‌های فلزی، براکت‌ها، پیچ‌ها، رول‌بولت‌ها، صفحات اتصال و گاهی کابل‌های روشنایی یا تجهیزات جانبی، همگی ممکن است در تماس مستقیم با نمای ساختمان قرار داشته باشند.
هرگاه چنین تجهیزاتی روی نمای سنگی، آجری، سیمانی یا بتن اکسپوز نصب شوند، محل اتصال آنها باید از نظر نفوذ و جذب آب بررسی شود. وجود سوراخ‌های نصب، درزهای کوچک، ترک‌های اطراف اتصال و فضاهای خالی میان پایه و نما می‌تواند در زمان بارندگی به مسیرهای موضعی ورود رطوبت تبدیل شود.
در چنین شرایطی، استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف روی سطح مناسب نما می‌تواند به کاهش جذب آب سطحی در اطراف محل نصب کمک کند.
با این حال، باید میان آبگریزی سطح نما و آب‌بندی کامل پایه، پیچ، صفحه اتصال، کابل یا خود پرچم تفاوت گذاشت. محصول آبگریزکننده نما قرار نیست جایگزین عملیات مکانیکی، درزبندی یا آب‌بندی تخصصی اتصال شود.
—
محل نصب پرچم چرا می‌تواند در برابر رطوبت حساس باشد؟
پایه پرچم معمولاً برای تحمل نیروهای ناشی از وزن پرچم و حرکت آن در اثر باد طراحی و به یک سطح ثابت متصل می‌شود.
برای نصب ممکن است از موارد زیر استفاده شود:
– پیچ و رول‌پلاک
– رول‌بولت
– انکر مکانیکی
– صفحه فلزی
– براکت
– پایه فاصله‌دار
– پیچ‌های مخصوص سنگ
– اتصالات ترکیبی
هر یک از این روش‌ها ممکن است نیازمند ایجاد سوراخ یا برقراری اتصال مستقیم با بستر نما باشد.
اگر اطراف این نقاط به‌خوبی آماده نشده باشد، آب باران می‌تواند در فضای بین پایه و نما یا اطراف سوراخ‌ها نفوذ کند.
در نماهای متخلخل، علاوه بر نفوذ موضعی، خود سطح اطراف پایه نیز می‌تواند آب را جذب کند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نقش عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف در این محل
هدف از اجرای عایق رطوبتی شفاف در اطراف پایه پرچم، ایجاد یک سطح آبگریز روی بستر مناسب نما است.
در محصول مورد استفاده در این دانشنامه، مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
این محلول پس از آماده‌سازی می‌تواند روی سطح معدنی مناسب اجرا شود تا میزان جذب آب سطحی کاهش پیدا کند.
در نمای سنگی، آجری، سیمانی و بتن اکسپوز، چنین عملیاتی می‌تواند به عنوان بخشی از برنامه حفاظت سطحی در برابر بارندگی و رطوبت مورد استفاده قرار گیرد.
اما اگر محل اتصال دارای سوراخ باز یا درز قابل مشاهده باشد، ابتدا باید آن عیب به روش مناسب اصلاح شود.
—
تفاوت آبگریزی نما و آب‌بندی پایه پرچم
یکی از مهم‌ترین نکات در این کاربرد، تشخیص تفاوت میان دو عملیات است.
آبگریزی نما
هدف آن کاهش جذب آب سطحی مصالحی مانند:
– سنگ
– آجر
– سیمان
– بتن اکسپوز
است.
آب‌بندی پایه پرچم
هدف آن جلوگیری از عبور آب از محل اتصال پایه به نما یا از اطراف پیچ و انکر است.
این دو موضوع می‌توانند هم‌زمان در یک پروژه مورد نیاز باشند، اما جایگزین یکدیگر نیستند.
برای مثال، اگر اطراف یک رول‌بولت فاصله قابل توجهی وجود داشته باشد، پوشاندن سطح اطراف آن با آبگریزکننده نمی‌تواند فضای خالی را به شکل اصولی پر کند.
در این حالت ابتدا باید اتصال اصلاح و درز مربوطه با ماده مناسب آب‌بندی شود.
—
پرچم روی نمای سنگی
نصب پایه پرچم روی سنگ نیازمند توجه ویژه به نوع سنگ است.
سنگ‌های متخلخل مانند بعضی انواع تراورتن، نسبت به سنگ‌های متراکم‌تر آب بیشتری جذب می‌کنند.
اگر پایه پرچم در چنین نمایی نصب شده باشد، آب باران ممکن است اطراف سوراخ‌ها و لبه‌های اتصال جمع شود.
اجرای عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف روی سطح مناسب اطراف پایه می‌تواند به کاهش جذب آب سنگ کمک کند.
پیش از اجرا باید سطح کاملاً تمیز باشد و سنگ دارای قسمت‌های سست یا پوسته‌شده نباشد.
همچنین اگر سنگ ترک دارد، ابتدا باید ترک بررسی و در صورت نیاز ترمیم شود.
—
پرچم روی نمای آجری
در نمای آجری، محل اتصال پایه پرچم می‌تواند روی خود آجر یا روی بند ملات قرار گیرد.
اگر آجر متخلخل باشد، آب باران می‌تواند وارد منافذ آن شود.
در صورتی که پایه روی بند ملات نصب شده باشد، کیفیت ملات اهمیت زیادی دارد.
ملات فرسوده، پوک یا جداشده باید قبل از عملیات آبگریزی اصلاح شود.
آبگریزکننده نمی‌تواند جایگزین ترمیم ملات تخریب‌شده شود.
پس از اصلاح بستر، می‌توان سطح مناسب را با محصول آبگریزکننده پوشش داد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
پرچم روی نمای سیمانی
نمای سیمانی به دلیل ساختار معدنی و تخلخل احتمالی می‌تواند آب باران را جذب کند.
اطراف پایه پرچم معمولاً دارای چند نقطه تمرکز است:
– سوراخ پیچ
– محل اتصال پایه
– ترک‌های احتمالی
– لبه صفحه فلزی
– فضای پشت براکت
در صورت سالم بودن زیرکار، آبگریزی سطح می‌تواند به کاهش جذب آب کمک کند.
اما در صورت وجود ترک یا بازشدگی اتصال، ابتدا باید تعمیر انجام شود.
—
بتن اکسپوز و پایه پرچم
بتن اکسپوز معمولاً به دلیل ظاهر معماری خود نیازمند حفظ بافت و نمای طبیعی است.
اگر پایه پرچم روی بتن اکسپوز نصب شده باشد، اجرای محصول شفاف می‌تواند در صورت سازگاری با سطح، برای کاهش جذب آب اطراف محل نصب بررسی شود.
بهتر است قبل از اجرای کامل، آزمایش موضعی انجام شود.
این آزمایش می‌تواند مشخص کند که آیا محصول پس از خشک‌شدن تغییر قابل توجهی در رنگ یا ظاهر بتن ایجاد می‌کند یا خیر.
—
پایه‌های فلزی پرچم
بسیاری از پایه‌های پرچم از فولاد، استیل، آلومینیوم یا سایر فلزات ساخته می‌شوند.
در این شرایط، باید دو موضوع جداگانه بررسی شود:
حفاظت سطح معدنی نما
و
حفاظت خود فلز
آبگریزکننده نمای ساختمان الزاماً یک پوشش ضدخوردگی فلز نیست.
بنابراین اگر پایه فلزی دچار زنگ‌زدگی یا خوردگی است، ابتدا باید عملیات مناسب حفاظت از فلز انجام شود.
نباید صرفاً با اجرای محصول روی نمای اطراف، خوردگی پایه را برطرف‌شده تلقی کرد.
—
آب باران و پایه پرچم
پایه‌های پرچم معمولاً در قسمت‌هایی از ساختمان نصب می‌شوند که مستقیماً در معرض بارندگی هستند.
باران ممکن است از قسمت بالای پایه به سمت پایین حرکت کند و در محل اتصال با نما متمرکز شود.
اگر سطح اطراف پایه متخلخل باشد، آب می‌تواند در آن جذب شود.
آبگریز کردن سطح مناسب اطراف پایه می‌تواند میزان این جذب را کاهش دهد.
با این حال، طراحی مسیر تخلیه آب و وضعیت آبچکان‌ها و لبه‌های نما نیز باید بررسی شود.
—
اثر باد و حرکت پرچم بر اتصال
پرچم در اثر باد حرکت می‌کند و این حرکت می‌تواند نیرویی را به پایه و اتصالات وارد کند.
بنابراین آب‌بندی محل نصب نباید با بی‌توجهی به عملکرد مکانیکی پایه انجام شود.
اگر پایه لق باشد یا اتصال آن به نما استحکام کافی نداشته باشد، استفاده از عایق رطوبتی مشکل مکانیکی را حل نمی‌کند.
ابتدا باید استحکام اتصال بررسی شود.
پس از اطمینان از سلامت اتصال، عملیات حفاظت رطوبتی سطح می‌تواند انجام شود.
—
محل نصب پرچم روی ساختمان‌های بلند
در ساختمان‌های بلند، محل نصب پرچم ممکن است در ارتفاع زیادی قرار داشته باشد.
اجرای عایق رطوبتی در چنین نقاطی باید با رعایت کامل اصول ایمنی کار در ارتفاع انجام شود.
استفاده از داربست، بالابر یا روش دسترسی مناسب باید متناسب با ارتفاع و شرایط ساختمان انتخاب شود.
همچنین اجرای پوشش در شرایط وزش باد شدید می‌تواند باعث پاشش ناخواسته مواد به اطراف شود.
بنابراین شرایط جوی هنگام اجرای عملیات اهمیت زیادی دارد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
آبگریزی پایه پرچم در مناطق پرباران
در مناطق با بارندگی زیاد، دفعات تماس نما با آب افزایش پیدا می‌کند.
در چنین شرایطی، بررسی وضعیت پایه پرچم و سطح اطراف آن اهمیت بیشتری دارد.
قبل از اجرای محصول باید موارد زیر بررسی شوند:
– وجود ترک
– باز بودن درز
– لق بودن پایه
– وضعیت پیچ‌ها
– خوردگی فلز
– وضعیت آبچکان
– مسیر تخلیه آب
– وجود فضای خالی پشت صفحه پایه
اگر آب از یک مسیر مشخص وارد پشت پایه می‌شود، ابتدا باید آن مسیر اصلاح شود.
آبگریزی سطح به تنهایی نمی‌تواند جایگزین رفع مسیر نفوذ آب باشد.
—
مناطق سردسیر و یخبندان
در مناطق سرد، وجود آب در منافذ مصالح و تکرار یخ‌زدگی و ذوب‌شدن می‌تواند برای برخی مصالح نما نامطلوب باشد.
در اطراف پایه پرچم، به دلیل وجود سوراخ‌ها و اتصالات، ممکن است آب در نقاط خاصی باقی بماند.
کاهش جذب آب سطحی می‌تواند یکی از اقدامات حفاظتی برای سطح نما باشد.
با این حال، درزهای باز، ترک‌ها و سوراخ‌های نصب باید جداگانه بررسی و اصلاح شوند.
—
مناطق ساحلی
در مناطق ساحلی، علاوه بر رطوبت، نمک‌های موجود در محیط نیز می‌توانند بر بعضی مصالح و تجهیزات فلزی اثرگذار باشند.
در این مناطق لازم است:
– جنس پایه بررسی شود
– وضعیت پیچ‌ها کنترل شود
– خوردگی فلز بررسی شود
– وضعیت سطح نما ارزیابی شود
– مسیر آب باران کنترل شود
عایق رطوبتی شفاف برای سطح نما نباید به‌عنوان جایگزین پوشش ضدخوردگی مناسب برای فلز معرفی شود.
—
آیا می‌توان خود پرچم را با عایق رطوبتی نما پوشاند؟
به طور عمومی نباید صرفاً به دلیل شفاف بودن محصول، آن را برای پارچه پرچم، پلاستیک، چاپ، رنگ یا سایر مواد به کار برد.
هر ماده‌ای رفتار متفاوتی در برابر پوشش‌های شیمیایی دارد.
به‌ویژه در مورد پرچم‌های دارای:
– چاپ رنگی
– نوشته
– پوشش خاص
– الیاف مصنوعی
– روکش
– قطعات پلاستیکی
ابتدا باید سازگاری بررسی شود.
تمرکز اصلی این فصل بر سطح نمای ساختمان و محل اتصال تجهیزات به نما است.
—
پرچم‌های دارای روشنایی
برخی پرچم‌ها یا تابلوهای هویتی ممکن است دارای چراغ یا سیستم روشنایی باشند.
در این حالت، کابل‌ها و اتصالات برقی باید از نظر نفوذ آب به صورت جداگانه بررسی شوند.
نباید محصول آبگریزکننده نما را بدون بررسی روی:
– کانکتور
– سیم برق
– منبع تغذیه
– LED
– جعبه برق
– ترمینال
اعمال کرد.
برای آب‌بندی تجهیزات برقی باید از روش‌ها و مواد سازگار با همان تجهیزات استفاده شود.
—
آماده‌سازی سطح اطراف پایه
قبل از اجرای محصول، سطح اطراف پایه باید از آلودگی‌ها پاک شود.
وجود گردوغبار یا چربی می‌تواند بر کیفیت اجرای پوشش اثر بگذارد.
همچنین باید قسمت‌های سست، پوسته‌های جداشونده و مصالح تخریب‌شده حذف یا اصلاح شوند.
اگر نمای مورد نظر قبلاً با ماده دیگری پوشش داده شده است، سازگاری آن پوشش با محصول جدید باید بررسی شود.
در صورت شک، اجرای آزمایشی در قسمت کوچکی از سطح مناسب است.
—
نسبت آماده‌سازی محصول
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول مورد استفاده در این دانشنامه، نسبت مصرف مورد نظر:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
مقدار واقعی مورد نیاز برای یک پروژه به مساحت سطح، میزان تخلخل و قابلیت جذب بستر بستگی دارد.
نباید صرفاً بر اساس مساحت ظاهری پایه پرچم، مقدار محصول را تعیین کرد؛ زیرا سطح اطراف اتصال و میزان جذب مصالح می‌تواند متفاوت باشد.
—
اجرای موضعی یا اجرای کامل نما؟
در بعضی پروژه‌ها ممکن است هدف تنها حفاظت از محدوده اطراف پایه پرچم باشد.
در پروژه‌های دیگر، این نقاط بخشی از برنامه کامل آبگریزی کل نما هستند.
اگر کل نما قرار است آبگریز شود، بهتر است محل پایه‌های پرچم نیز در برنامه کلی اجرا دیده شود تا سطح اطراف تجهیزات از قلم نیفتد.
اگر تنها یک نقطه موضعی اجرا می‌شود، باید مرز اجرای محصول به شکل مناسبی انتخاب شود تا اختلاف ظاهری میان قسمت اجراشده و اجرا نشده ایجاد نشود.
—
آبگریزی و جلوگیری از کثیف‌شدن اطراف پایه
در برخی نماها، آب باران پس از عبور از قسمت‌های آلوده، ذرات گردوغبار را روی سطح اطراف پایه باقی می‌گذارد.
کاهش جذب آب سطحی می‌تواند در برخی شرایط به کاهش ماندگاری رطوبت روی سطح کمک کند، اما نباید از آن انتظار جلوگیری کامل از کثیفی یا شست‌وشوی خودکار نما داشت.
گردوغبار، دوده، ذرات معلق و آلودگی‌های شهری همچنان ممکن است روی سطح بنشینند.
—
اگر اطراف پایه قبلاً لکه‌دار شده باشد چه کنیم؟
اگر اطراف پایه پرچم دارای لکه‌های آب، شوره یا رسوبات باشد، ابتدا باید منشأ و نوع لکه مشخص شود.
اجرای مستقیم آبگریزکننده روی سطح آلوده می‌تواند نتیجه نامناسبی ایجاد کند.
بهتر است ابتدا:
1. نوع لکه شناسایی شود.
2. علت رطوبت مشخص شود.
3. سطح تمیز شود.
4. بخش‌های آسیب‌دیده ترمیم شوند.
5. سطح خشک شود.
6. آزمایش موضعی انجام شود.
7. سپس عملیات آبگریزی اجرا شود.
این ترتیب، احتمال ایجاد مشکل ظاهری پس از اجرا را کاهش می‌دهد.
—
آیا عایق شفاف جایگزین درزگیر اطراف پایه است؟
خیر.
اگر بین پایه پرچم و سطح نما یک درز باز وجود داشته باشد، ابتدا باید درز با ماده مناسب و سازگار با شرایط اتصال آب‌بندی شود.
سپس می‌توان سطح معدنی مجاور را آبگریز کرد.
بنابراین در پروژه‌های واقعی ممکن است ترتیب کار به این شکل باشد:
اصلاح اتصال → درزبندی → خشک‌شدن → آماده‌سازی سطح → آبگریزی نما
—
نکات مهم برای حفظ ظاهر طبیعی نما
در نماهای سنگی و آجری، هدف از استفاده از محصول بی‌رنگ و شفاف معمولاً حفظ ظاهر موجود و کاهش جذب آب بدون ایجاد یک لایه ظاهری ضخیم است.
با این حال، هیچ اجرای شیمیایی را نباید بدون آزمایش روی سطح واقعی پروژه کاملاً بی‌اثر از نظر ظاهری فرض کرد.
آزمایش در بخش کوچکی از نما می‌تواند امکان بررسی موارد زیر را فراهم کند:
– تغییر رنگ
– تغییر میزان براقیت
– یکنواختی
– تغییر بافت ظاهری
– میزان آبگریزی
پس از تأیید نتیجه، اجرای اصلی انجام می‌شود.
—
جمع‌بندی فصل
محل نصب پرچم و پایه‌های پرچم از جمله نقاطی در نمای ساختمان هستند که به دلیل وجود پیچ، رول‌بولت، براکت، صفحات فلزی و سوراخ‌های نصب، ممکن است در معرض ورود و تجمع موضعی آب قرار گیرند.
در نماهای سنگی، آجری، سیمانی و بتن اکسپوز، استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند به عنوان یکی از اقدامات حفاظت سطحی برای کاهش جذب آب مورد بررسی قرار گیرد.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، محلول مصرفی با نسبت ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب آماده می‌شود.
با این حال، آبگریزی سطح نما با آب‌بندی اتصال پایه پرچم تفاوت دارد. ترک، درز باز، سوراخ بزرگ، اتصال لق، خوردگی فلز یا مسیر مشخص ورود آب باید به صورت جداگانه اصلاح شود.
همچنین نباید محصول مخصوص آبگریزی نما را بدون بررسی سازگاری روی پارچه پرچم، تجهیزات برقی، کابل‌ها، کانکتورها یا سایر اجزای حساس اجرا کرد.
در نهایت، بررسی زیرکار، سلامت مکانیکی پایه، آب‌بندی صحیح اتصالات، اجرای آزمایشی و رعایت ایمنی کار در ارتفاع از مهم‌ترین عوامل اجرای صحیح این نوع عملیات هستند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه