دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ222
222
فصل ۲۲۲ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نماهای متخلخل و دارای جذب آب بالا
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
بعضی از نماها به دلیل ساختار متخلخل، هنگام تماس با آب مقدار قابل توجهی از آن را جذب می‌کنند. سنگ‌های طبیعی متخلخل، برخی انواع تراورتن، آجر، سیمان، بتن و مصالح معدنی از جمله سطوحی هستند که ممکن است چنین رفتاری داشته باشند.
در این نماها، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند با هدف کاهش جذب آب سطحی و ایجاد خاصیت آبگریزی مورد بررسی قرار گیرد.
اما جذب آب بالا همیشه به معنای وجود یک مشکل ساده در سطح نیست. ممکن است منشأ رطوبت از پشت نما، ترک، درز، اتصالات یا سیستم دفع آب ساختمان باشد. بنابراین قبل از اجرای محصول باید علت جذب و نفوذ آب بررسی شود.
—
منظور از نمای متخلخل چیست؟
مصالح متخلخل دارای منافذ و فضاهای خالی در ساختار خود هستند.
این منافذ می‌توانند:
– بسیار ریز،
– متوسط،
– یا نسبتاً درشت
باشند.
آب می‌تواند بسته به اندازه منافذ و ویژگی مصالح، وارد این فضاها شود.
هرچه سطح متخلخل‌تر باشد، احتمال جذب آب بیشتر می‌شود؛ البته میزان واقعی جذب باید برای همان مصالح و شرایط سطح بررسی شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
چرا جذب آب زیاد اهمیت دارد؟
جذب آب می‌تواند باعث شود سطح نما هنگام بارندگی تغییر ظاهر دهد.
برای مثال ممکن است:
– سنگ تیره‌تر شود،
– آجر تغییر رنگ موقت داشته باشد،
– بتن خیس‌تر و تیره‌تر دیده شود،
– سطح سیمانی لکه‌های آب نشان دهد.
همچنین خیس و خشک‌شدن مکرر سطح می‌تواند شرایط متفاوتی برای مصالح ایجاد کند.
کاهش جذب آب سطحی یکی از اهدافی است که می‌توان برای استفاده از آبگریزکننده در نظر گرفت.
—
تفاوت جذب آب و نفوذ آب
این دو مفهوم باید از یکدیگر تفکیک شوند.
جذب آب می‌تواند به ورود آب به منافذ سطح مصالح مربوط باشد.
اما نفوذ آب ممکن است از ترک، درز، اتصال، سوراخ یا مسیر مشخصی در ساختمان اتفاق بیفتد.
اگر مشکل اصلی نفوذ آب از یک ترک یا اتصال باشد، آبگریز کردن کل سطح لزوماً مشکل را برطرف نمی‌کند.
—
سنگ‌های متخلخل
بسیاری از سنگ‌های طبیعی دارای درجات مختلفی از تخلخل هستند.
تراورتن یکی از نمونه‌های شناخته‌شده است، اما حتی بین تراورتن‌های مختلف نیز میزان تخلخل یکسان نیست.
نوع سنگ، معدن، فرآوری، رزین‌کاری، ساب و وضعیت سطح می‌توانند بر رفتار آب تأثیر بگذارند.
بنابراین آزمایش روی نمونه واقعی اهمیت زیادی دارد.
—
تراورتن و جذب آب
تراورتن به دلیل ساختار طبیعی خود می‌تواند آب را جذب کند.
در صورتی که هدف کاهش جذب آب سطحی باشد، استفاده از یک ماده آبگریزکننده می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد.
اما میزان اثرگذاری را نمی‌توان بدون آزمایش برای تمام تراورتن‌ها یکسان در نظر گرفت.
حتی دو سنگ با رنگ مشابه ممکن است رفتار متفاوتی داشته باشند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
آجرهای متخلخل
آجر نیز می‌تواند دارای تخلخل قابل توجه باشد.
در هنگام بارندگی، آب وارد منافذ آجر شده و ممکن است باعث تغییر موقت رنگ آن شود.
آبگریزی سطح می‌تواند با هدف کاهش جذب آب مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، در صورت وجود شوره یا رطوبت از پشت دیوار، باید منشأ آن نیز بررسی شود.
—
بتن متخلخل
بتن از نظر ساختار یک ماده کاملاً یکسان نیست.
میزان تخلخل بتن به عواملی مانند طرح اختلاط، عمل‌آوری، نسبت آب به سیمان و شرایط ساخت وابسته است.
بنابراین برخی سطوح بتنی ممکن است آب بیشتری جذب کنند.
در چنین سطوحی، آبگریزی می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی بررسی شود.
—
سیمان و ملات‌های معدنی
سطوح سیمانی و ملات‌های معدنی نیز ممکن است به دلیل ساختار متخلخل، آب را جذب کنند.
اگر هدف کاهش این جذب باشد، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد.
اما ترک، پوسته‌شدن یا ضعف زیرسازی باید پیش از اجرای محصول برطرف شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
چرا تست جذب آب اهمیت دارد؟
قبل از اجرای محصول می‌توان رفتار سطح در برابر آب را بررسی کرد.
پس از اجرای نمونه نیز می‌توان رفتار همان قسمت را با بخش اجرا نشده مقایسه نمود.
این مقایسه می‌تواند نشان دهد که آیا میزان خیس‌شدن و جذب ظاهری آب کاهش یافته است یا خیر.
با این حال، تست ساده آب جایگزین آزمون فنی و مشخصات رسمی محصول نیست.
—
آبگریزی سطح متخلخل
در یک سطح آبگریز، آب تمایل کمتری به خیس‌کردن و جذب‌شدن در سطح دارد.
این ویژگی می‌تواند در مصالح متخلخل مفید باشد، زیرا هدف آن کاهش تماس مؤثر آب با ساختار سطحی است.
اما میزان آبگریزی باید بر اساس محصول و نوع مصالح ارزیابی شود.
—
آیا آبگریزی تمام منافذ را مسدود می‌کند؟
خیر.
آبگریزی الزاماً به معنی پر کردن یا مسدود کردن تمام منافذ مصالح نیست.
عملکرد آبگریزکننده می‌تواند بر رفتار سطح در برابر آب تأثیر بگذارد بدون اینکه الزاماً تمام ساختار متخلخل مصالح را به یک لایه کاملاً نفوذناپذیر تبدیل کند.
به همین دلیل آبگریزی را نباید معادل آب‌بندی کامل دانست.
—
ارتباط تخلخل و شوره
در مصالح متخلخل، آب می‌تواند نمک‌های محلول موجود در ساختار مصالح را جابه‌جا کند.
پس از رسیدن رطوبت به سطح و تبخیر آب، ممکن است رسوبات نمکی باقی بمانند.
به همین دلیل در نماهای متخلخل، کنترل رطوبت و منشأ آب اهمیت زیادی دارد.
اگر شوره از پشت نما ایجاد شود، فقط اجرای ماده آبگریز روی سطح کافی نیست.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نماهای متخلخل قدیمی
نماهای قدیمی ممکن است علاوه بر تخلخل، دارای گردوغبار، شوره، رنگ قدیمی، آلودگی و بخش‌های سست باشند.
بنابراین پیش از آبگریزی باید وضعیت سطح بررسی شود.
قسمت‌های سست باید اصلاح شوند و سطح آلوده باید به روش مناسب تمیز شود.
اجرای محصول روی مصالح ضعیف یا پوسته‌شده، مشکل زیرسازی را حل نمی‌کند.
—
نقش شست‌وشوی نما
شست‌وشو می‌تواند آلودگی‌های سطحی را حذف کند.
اما پس از شست‌وشو باید اجازه داد رطوبت سطح به شرایط مناسب برسد.
در غیر این صورت، رطوبت موجود در منافذ ممکن است نتیجه اجرای محصول را تحت تأثیر قرار دهد.
همچنین پس از شست‌وشو ممکن است ترک‌ها یا عیوبی آشکار شوند که باید پیش از آبگریزی اصلاح شوند.
—
نماهای متخلخل و بارندگی شدید
در مناطق پرباران، مصالح متخلخل دفعات بیشتری در معرض آب قرار می‌گیرند.
در چنین شرایطی، کاهش جذب آب سطحی می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
اما در بارندگی شدید، مسیر تخلیه آب، آبچکان، لبه‌های نما و شیب سطوح نیز اهمیت دارند.
آبگریزی به تنهایی جایگزین سیستم صحیح دفع آب نیست.
—
نماهای متخلخل در مناطق سرد
اگر سطح متخلخل بارها خیس و سپس در معرض سرمای شدید قرار گیرد، شرایط حرارتی و رطوبتی آن باید مورد توجه قرار گیرد.
آب موجود در منافذ در صورت یخ‌زدگی می‌تواند شرایط متفاوتی برای مصالح ایجاد کند.
بنابراین در مناطق سرد، بررسی وضعیت مصالح و طراحی صحیح نما اهمیت زیادی دارد.
آبگریزی را نیز باید به عنوان یکی از اقدامات محافظتی احتمالی، نه تنها اقدام لازم، در نظر گرفت.
—
نماهای متخلخل در مناطق ساحلی
هوای مرطوب و وجود نمک در محیط ساحلی می‌تواند شرایط سطح نما را تحت تأثیر قرار دهد.
در چنین مناطقی، انتخاب مصالح مناسب، نگهداری نما و کنترل مسیرهای ورود آب اهمیت زیادی دارد.
آبگریزی می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی بررسی شود، اما نباید انتظار داشت که به تنهایی تمام آثار محیط دریایی را حذف کند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نماهای متخلخل و آلودگی شهری
سطوح متخلخل ممکن است آلودگی و گردوغبار را در منافذ خود نگه دارند.
وقتی این آلودگی با رطوبت ترکیب شود، لکه‌ها ممکن است بیشتر دیده شوند.
کاهش جذب آب می‌تواند به کاهش تماس آب با سطح کمک کند، اما تمیزکاری و نگهداری دوره‌ای همچنان اهمیت دارد.
—
اهمیت سازگاری با ظاهر نما
در نماهای متخلخل، جذب محصول ممکن است نسبت به سطوح متراکم بیشتر باشد.
به همین دلیل ممکن است ظاهر سطح پس از اجرا تغییر کند.
پیش از اجرای کامل باید موارد زیر بررسی شود:
– تغییر رنگ
– تغییر براقیت
– ایجاد لکه
– یکنواختی
– تغییر بافت ظاهری
—
آزمایش نمونه
بهتر است نمونه آزمایشی روی همان مصالح اجرا شود.
نمونه باید از نظر تخلخل و شرایط سطح تا حد امکان مشابه قسمت اصلی نما باشد.
پس از خشک‌شدن، سطح از فاصله نزدیک و دور بررسی شود.
در صورت رضایت از نتیجه ظاهری و عملکرد مورد انتظار، اجرای گسترده‌تر می‌تواند انجام شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
مقدار آماده‌سازی محصول پادنار
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه، نسبت آماده‌سازی محصول:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
اما میزان مصرف نهایی روی هر مترمربع ممکن است با توجه به تخلخل، زبری و میزان جذب سطح متفاوت باشد.
بنابراین بهتر است پیش از اجرای کامل، میزان مصرف واقعی روی نمونه آزمایش شود.
—
آیا هرچه سطح متخلخل‌تر باشد محصول بیشتری لازم است؟
ممکن است میزان جذب محصول در سطح متخلخل بیشتر باشد، اما نمی‌توان فقط بر اساس یک شاخص تخلخل، مقدار دقیق مصرف را تعیین کرد.
جنس مصالح، اندازه منافذ، وضعیت سطح، میزان رطوبت و روش اجرا نیز مؤثر هستند.
بنابراین تعیین مقدار مصرف باید بر اساس مشخصات فنی و آزمون واقعی انجام شود.
—
ترک در نمای متخلخل
وجود تخلخل با وجود ترک تفاوت دارد.
یک سطح می‌تواند متخلخل باشد ولی ترک نداشته باشد.
از طرف دیگر ممکن است سطح متخلخل دارای ترک‌های قابل توجه نیز باشد.
ترک‌ها باید جداگانه تعمیر شوند؛ زیرا آبگریزی سطح جایگزین ترمیم ترک نیست.
—
درزهای نما
درزهای باز، درزهای حرکتی و اتصالات نما می‌توانند مسیرهای مشخص ورود آب باشند.
در چنین مواردی باید از مواد و روش‌های مناسب آب‌بندی استفاده شود.
اجرای آبگریزکننده روی سطح اطراف درز به معنی آب‌بندی خود درز نیست.
—
آبچکان و لبه‌های افقی
در نماهای متخلخل، آبچکان‌ها اهمیت زیادی دارند.
اگر آب از یک لبه به صورت متمرکز روی سطح بریزد، احتمال ایجاد لکه و خیس‌شدن موضعی افزایش می‌یابد.
بنابراین قبل از اجرای عایق رطوبتی، مسیر حرکت آب باید بررسی شود.
—
جمع‌بندی
نماهای متخلخل و دارای جذب آب بالا از مهم‌ترین سطوحی هستند که می‌توان برای آنها استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف را با هدف کاهش جذب آب سطحی بررسی کرد.
سنگ‌های متخلخل، تراورتن، آجر، سیمان و برخی انواع بتن از جمله مصالحی هستند که ممکن است چنین ویژگی‌ای داشته باشند.
با این حال، میزان تخلخل و جذب آب در همه مصالح یکسان نیست و حتی دو محصول با ظاهر مشابه می‌توانند رفتار متفاوتی داشته باشند.
برای دستیابی به نتیجه مناسب باید:
1. سطح از نظر تخلخل و جذب آب بررسی شود.
2. شوره و آلودگی برطرف شود.
3. ترک‌ها و درزهای مشکل‌دار اصلاح شوند.
4. سطح در شرایط مناسب رطوبتی قرار گیرد.
5. تست نمونه انجام شود.
6. تغییرات ظاهری پس از اجرا بررسی شود.
7. میزان مصرف واقعی روی سطح مشخص شود.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.
در نهایت، آبگریزی سطح با آب‌بندی کامل ساختمان تفاوت دارد. اگر منشأ نفوذ آب ترک، درز، اتصال، لوله، سقف یا پشت نما باشد، باید آن منشأ به صورت جداگانه اصلاح شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه