۱۲
مهر

دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ229

229
فصل ۲۲۹ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نماهای در معرض پاشش مداوم آب

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

برخی از نماهای ساختمان تنها در زمان بارندگی خیس نمی‌شوند، بلکه به صورت مکرر و حتی روزانه در معرض پاشش آب قرار دارند. این وضعیت می‌تواند در اطراف فضای سبز، آب‌نما، استخر، سیستم‌های آبیاری، شست‌وشوی نما، پارکینگ‌ها، مسیرهای شست‌وشو و محل خروج آب از تأسیسات ساختمان ایجاد شود.

در چنین شرایطی، کاهش جذب آب سطحی مصالح می‌تواند یکی از اهداف استفاده از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف باشد؛ اما قبل از اجرای آن باید مشخص شود که پاشش آب از کجا ایجاد می‌شود و آیا می‌توان مسیر آب را اصلاح کرد یا خیر.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

پاشش مداوم آب چه تفاوتی با بارندگی دارد؟

بارندگی معمولاً یک پدیده دوره‌ای است؛ اما پاشش آب ممکن است روزانه و در یک نقطه مشخص اتفاق بیفتد.

برای مثال، اگر یک آبپاش هر روز آب را به دیوار ساختمان بپاشد، همان قسمت ممکن است بارها خیس و خشک شود.

در چنین شرایطی، مسئله فقط مقدار آب نیست، بلکه تکرار چرخه خیس‌شدن و خشک‌شدن نیز اهمیت دارد.

—

منابع متداول پاشش آب روی نما

پاشش مستقیم آب می‌تواند از منابع مختلفی ایجاد شود، از جمله:

– آبپاش باغچه،
– سیستم آبیاری فضای سبز،
– آب‌نمای ساختمان،
– استخر،
– شست‌وشوی نما،
– شست‌وشوی حیاط،
– شلنگ آب،
– شیرهای خارجی،
– خروجی کولر،
– تخلیه آب تجهیزات،
– و حتی مسیر نامناسب آب باران.

تشخیص منبع آب قبل از اجرای عایق اهمیت زیادی دارد.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

نمای کنار آبپاش

اگر آبپاش فضای سبز مستقیماً به نما برخورد کند، حتی یک نمای نسبتاً مقاوم نیز ممکن است به مرور با لکه‌های آب، آلودگی یا رسوبات مواجه شود.

در چنین شرایطی، نخستین اقدام منطقی اصلاح جهت آبپاش است.

آبگریزکردن نما می‌تواند به عنوان اقدام محافظتی تکمیلی مورد بررسی قرار گیرد، نه جایگزین اصلاح سیستم آبیاری.

—

پاشش آب در قسمت پایین نما

قسمت پایینی ساختمان معمولاً بیشتر در معرض پاشش آب قرار دارد.

علت می‌تواند نزدیک‌بودن به:

– باغچه،
– چمن،
– آبپاش،
– کف‌شویی،
– حیاط،
– پارکینگ،
– یا مسیر تخلیه آب

باشد.

اگر بخش پایینی نما از سنگ، آجر یا سیمان متخلخل ساخته شده باشد، میزان جذب آب باید مورد توجه قرار گیرد.

—

پاشش آب روی سنگ طبیعی

سنگ‌های طبیعی از نظر تخلخل و جذب آب یکسان نیستند.

به همین دلیل، قبل از اجرای هر محصول شفاف، بهتر است نوع سنگ و میزان جذب آب آن بررسی شود.

در سنگ‌های متخلخل، آبگریزی می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد بررسی قرار گیرد.

اما درزهای باز، ترک‌ها و مسیرهای نفوذ آب باید جداگانه اصلاح شوند.

—

تراورتن در معرض پاشش آب

تراورتن به دلیل ساختار متخلخل خود ممکن است در برابر تماس مکرر با آب رفتار متفاوتی از سنگ‌های متراکم داشته باشد.

اگر آب به صورت مستقیم و مکرر روی تراورتن پاشیده شود، بررسی لکه‌های آب، رسوبات و تغییر ظاهر سطح اهمیت پیدا می‌کند.

اجرای آزمایشی روی بخش کوچکی از سنگ می‌تواند پیش از اجرای کامل، اطلاعات عملی درباره ظاهر سطح پس از آبگریزی فراهم کند.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

آجر نما در معرض پاشش آب

آجر نما نیز بسته به نوع و ساختار خود می‌تواند آب را جذب کند.

در نمای آجری که مرتباً توسط آبپاش یا شست‌وشو خیس می‌شود، باید وضعیت آجر و بندکشی هر دو بررسی شوند.

اگر بندها ترک‌خورده یا فرسوده باشند، اجرای آبگریزکننده به تنهایی مشکل ورود آب از بندها را برطرف نمی‌کند.

—

بتن اکسپوز و پاشش آب

بتن اکسپوز ممکن است در اثر خیس‌شدن مکرر تغییر ظاهری پیدا کند.

در برخی سطوح، خیس‌شدن باعث تیره‌ترشدن موقت بتن می‌شود.

اگر هدف استفاده از عایق شفاف، کاهش جذب آب باشد، بهتر است قبل از اجرای کامل، نمونه آزمایشی انجام شود تا تغییر احتمالی رنگ، براقیت و ظاهر مشخص شود.

—

سیمان و سطوح معدنی

نماهای سیمانی نیز ممکن است در برابر پاشش مداوم آب، به‌ویژه در قسمت‌های متخلخل، آب جذب کنند.

در چنین سطوحی، تمیزی، خشکی، سلامت سطح و نبود ترک‌های فعال از عوامل مهم پیش از اجرا هستند.

—

پاشش آب و لکه‌های معدنی

یکی از مشکلات رایج در مناطقی که آب دارای املاح است، تشکیل لکه پس از خشک‌شدن قطرات آب است.

قطره آب روی سطح باقی می‌ماند، تبخیر می‌شود و بخشی از مواد محلول ممکن است روی سطح باقی بماند.

آبگریزی ممکن است تماس و ماندگاری قطرات را کاهش دهد، اما نباید آن را تضمین قطعی جلوگیری از تمام رسوبات معدنی دانست.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

آب سخت و پاشش مکرر

اگر آب مورد استفاده برای آبیاری یا شست‌وشو سخت باشد، احتمال ایجاد رسوب سطحی بیشتر می‌شود.

در این شرایط، علاوه بر انتخاب روش محافظت سطحی، باید منبع آب و روش شست‌وشوی نما نیز مورد توجه قرار گیرد.

—

پاشش آب از استخر

نمای مجاور استخر ممکن است در اثر فعالیت شناگران، باد یا سیستم گردش آب مرتباً خیس شود.

در این حالت باید مشخص شود که آیا رطوبت صرفاً روی سطح نما قرار می‌گیرد یا از درزها و اتصالات وارد ساختمان می‌شود.

این دو وضعیت از نظر فنی یکسان نیستند.

—

نمای اطراف آب‌نما

آب‌نماها معمولاً محیطی با رطوبت بالا ایجاد می‌کنند.

اگر قطرات آب به صورت مداوم روی نمای اطراف پاشیده شوند، انتخاب مصالح مناسب و نگهداری منظم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

محافظ شفاف سطحی می‌تواند در صورت سازگاری با مصالح، بخشی از برنامه نگهداری باشد.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

پاشش آب هنگام شست‌وشوی نما

گاهی خود عملیات نظافت باعث می‌شود نما برای مدت کوتاه یا طولانی خیس شود.

اگر پس از شست‌وشو سطح به‌درستی خشک شود، شرایط با پاشش روزانه آب متفاوت است.

اما اگر شست‌وشو با فشار بالا انجام شود، آب ممکن است به درزها و قسمت‌های آسیب‌دیده نفوذ کند.

—

آیا آبگریزکننده مانع ورود آب با فشار می‌شود؟

نباید چنین نتیجه‌ای را به صورت کلی گرفت.

آبگریزی سطحی عمدتاً برای کاهش جذب آب سطحی مطرح می‌شود.

اگر آب با فشار یا از مسیر ترک و درز وارد ساختمان شود، ممکن است نیاز به روش‌های آب‌بندی و تعمیرات ساختمانی وجود داشته باشد.

بنابراین آبگریزی با آب‌بندی تحت فشار یکسان نیست.

—

پاشش آب از شیرهای خارجی

در برخی ساختمان‌ها، شیرهای آب در نزدیکی دیوار خارجی قرار دارند.

نشتی جزئی شیر یا اتصال آن ممکن است باعث خیس‌شدن مکرر قسمت مشخصی از نما شود.

پیش از اجرای عایق شفاف، بهتر است خود شیر، اتصال و مسیر لوله بررسی شود.

—

خروج آب کولر

آب حاصل از تخلیه کولر نیز می‌تواند به صورت مداوم روی بخشی از نما بریزد.

این وضعیت ممکن است باعث ایجاد لکه، تغییر رنگ یا رسوب شود.

بهتر است ابتدا مسیر تخلیه به شکلی اصلاح شود که آب مستقیماً روی نما نریزد.

—

آب حاصل از تجهیزات تأسیساتی

تجهیزات مختلف ساختمان ممکن است آب تولید یا تخلیه کنند.

اگر این آب روی نما تخلیه شود، حتی در صورت استفاده از آبگریزکننده نیز بهتر است مسیر خروجی اصلاح شود.

محافظ سطحی نباید جایگزین اصلاح تأسیسات باشد.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

پاشش آب و چرخه خیس و خشک شدن

تکرار خیس‌شدن و خشک‌شدن می‌تواند برای سطح نما اهمیت داشته باشد.

مثلاً ممکن است یک دیوار روزانه چندین بار توسط آبپاش خیس شود و سپس در معرض نور خورشید قرار گیرد.

این چرخه می‌تواند با چرخه طبیعی بارندگی متفاوت باشد.

—

اهمیت تابش خورشید پس از خیس‌شدن

اگر سطح بلافاصله پس از پاشش آب در معرض آفتاب شدید قرار گیرد، خشک‌شدن سریع اتفاق می‌افتد.

در این حالت، لکه‌ها و رسوبات ممکن است به صورت موضعی باقی بمانند.

به همین دلیل، بررسی مسیر آب و نحوه خشک‌شدن نما اهمیت دارد.

—

پاشش آب همراه با گردوغبار

در مناطق پرگردوغبار، قطرات آب می‌توانند ذرات معلق را روی سطح نما بنشانند.

به همین دلیل ممکن است قسمتی از نما که بیشتر در معرض آب قرار دارد، از قسمت‌های دیگر کثیف‌تر به نظر برسد.

آبگریزی به معنی خودتمیزشوندگی قطعی نیست.

—

آماده‌سازی نما پیش از اجرا

برای اجرای محصول شفاف، سطح باید تا حد امکان:

– تمیز،
– عاری از چربی،
– بدون آلودگی گیاهی،
– بدون شوره فعال،
– و مناسب برای اجرای محصول

باشد.

ترک‌ها و درزهای آسیب‌دیده نیز باید قبل از اجرای پوشش یا آبگریزکننده بررسی شوند.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

اجرای تست نمونه

در نماهای دائماً در معرض پاشش آب، تست نمونه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

بهتر است نمونه در همان قسمتی اجرا شود که:

– جنس مصالح مشابه باشد،
– میزان تخلخل مشابه باشد،
– شدت پاشش آب مشابه باشد،
– و شرایط نور و دما نیز تا حد امکان مشابه باشد.

پس از خشک‌شدن و گذشت زمان مناسب، ظاهر و رفتار سطح بررسی شود.

—

نسبت آماده‌سازی محصول پادنار

مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه، نسبت آماده‌سازی محصول:

۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب

است.

میزان مصرف واقعی ممکن است با توجه به نوع مصالح، تخلخل، زبری، شرایط سطح و روش اجرا متفاوت باشد.

بنابراین برای سطحی که به طور غیرعادی جاذب است، بهتر است قبل از اجرای گسترده، نمونه عملی انجام شود.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

آیا اجرای چندلایه بهتر است؟

افزایش تعداد لایه‌ها نباید بدون توجه به دستورالعمل فنی محصول انجام شود.

در برخی مواد، اجرای بیش از مقدار لازم ممکن است ظاهر سطح را تغییر دهد یا باعث ایجاد لایه ناخواسته شود.

بنابراین تعداد دفعات اجرا باید بر اساس مشخصات واقعی محصول، جذب سطح و نتیجه تست تعیین شود.

—

پاشش آب و بندکشی نما

در بسیاری از نماها، خود مصالح تنها مسیر ورود آب نیستند.

بندهای بین سنگ‌ها، درزهای اجرایی، محل اتصال قاب‌ها و اطراف تجهیزات می‌توانند مسیر ورود آب باشند.

اگر بندکشی آسیب دیده باشد، آبگریزکردن سطح سنگ لزوماً مشکل را برطرف نمی‌کند.

—

نقش آبچکان و لبه‌های افقی

لبه‌های افقی و آبچکان‌ها می‌توانند مسیر حرکت آب را تعیین کنند.

اگر طراحی یا اجرای آبچکان مناسب نباشد، ممکن است آب مستقیماً روی قسمت خاصی از نما تخلیه شود.

در این شرایط، اصلاح جزئیات معماری می‌تواند اهمیت بیشتری از اجرای یک پوشش سطحی داشته باشد.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

نمایی که دائماً خیس است

اگر بخشی از نما تقریباً همیشه خیس است، باید علت آن پیدا شود.

دلایل احتمالی عبارت‌اند از:

– نشتی لوله،
– آب آبیاری،
– خروج آب کولر،
– آب‌نمای نزدیک،
– استخر،
– بارندگی شدید،
– نقص آبرو،
– یا رطوبت ناشی از خاک.

اجرای عایق بدون تشخیص علت ممکن است فقط مشکل ظاهری را برای مدتی تغییر دهد.

—

آیا عایق شفاف برای چنین نماهایی مناسب است؟

مناسب‌بودن محصول به جنس سطح، میزان تخلخل، وضعیت زیرکار، منبع آب و هدف پروژه بستگی دارد.

اگر هدف کاهش جذب آب سطحی باشد، آبگریزکننده می‌تواند یکی از گزینه‌های مورد بررسی باشد.

اما اگر هدف جلوگیری از ورود آب از ترک، درز یا فشار آب باشد، باید روش آب‌بندی مناسب همان مشکل انتخاب شود.

—

نگهداری پس از اجرا

پس از آبگریزی نیز باید منبع پاشش آب کنترل شود.

همچنین بهتر است به صورت دوره‌ای موارد زیر بررسی شوند:

– لکه‌های آب،
– رسوبات،
– شوره،
– ترک‌ها،
– بندها،
– تغییر ظاهر،
– و مسیر تخلیه آب.

این بررسی‌ها کمک می‌کنند مشکل در مراحل اولیه شناسایی شود.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

جمع‌بندی

نماهایی که به صورت مداوم در معرض پاشش آب قرار دارند، شرایط متفاوتی از نماهایی دارند که فقط در زمان بارندگی خیس می‌شوند.

آبپاش باغچه، آب‌نما، استخر، شست‌وشوی نما، خروج آب کولر، شیرهای خارجی و مسیرهای تخلیه آب از جمله منابع احتمالی پاشش هستند.

در چنین شرایطی، ابتدا باید منبع آب تا حد امکان اصلاح شود. سپس، در صورت سازگاری محصول با مصالح، می‌توان از عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای کاهش جذب آب سطحی استفاده کرد.

مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.

با این حال، آبگریزی سطحی را نباید با آب‌بندی کامل اشتباه گرفت. ترک، درز، بندکشی خراب، نشتی لوله، رطوبت خاک و ورود آب تحت فشار، هرکدام ممکن است به راهکار تخصصی جداگانه نیاز داشته باشند.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹