نوشته تکی بلاگ

دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ210

210
فصل ۲۱۰ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان در محل نصب جعبه‌های تأسیسات و محفظه‌های خدماتی

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

جعبه‌های تأسیسات و محفظه‌های خدماتی از اجزایی هستند که در بسیاری از ساختمان‌ها روی دیوار خارجی یا داخل نمای ساختمان نصب می‌شوند. این جعبه‌ها ممکن است برای تجهیزات برق، مخابرات، اینترنت، کنترل، تأسیسات مکانیکی، شیرآلات، کنتورها، سیستم‌های حفاظتی یا سایر تجهیزات خدماتی مورد استفاده قرار گیرند.

محل نصب این جعبه‌ها معمولاً دارای قاب، پیچ، رول‌پلاک، براکت، سوراخ عبور کابل و اتصال میان دو جنس متفاوت است. به همین دلیل، در معرض بارندگی قرار گرفتن این نقاط می‌تواند باعث ایجاد مشکلات موضعی در نمای ساختمان شود.

عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند در قسمت مناسب و معدنی نمای اطراف جعبه برای کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد.

اما باید توجه داشت که آبگریزی نمای اطراف جعبه با آب‌بندی خود جعبه، کابل‌ها، تجهیزات داخلی یا محل اتصال آن یکسان نیست.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

اهمیت جعبه‌های تأسیسات در نمای ساختمان

جعبه‌های خدماتی معمولاً برای دسترسی به تجهیزات طراحی می‌شوند و ممکن است در طول عمر ساختمان بارها باز و بسته شوند.

این باز و بسته شدن می‌تواند به مرور زمان باعث فرسودگی برخی قسمت‌ها شود؛ برای مثال:

– واشر یا نوار آب‌بندی
– پیچ‌ها
– لولا
– قفل
– درز بین قاب و نما
– محل عبور کابل
– محل اتصال جعبه به دیوار

بنابراین هنگام بررسی رطوبت اطراف این تجهیزات، فقط خود سطح نما نباید مورد توجه قرار گیرد.

—

عایق رطوبتی شفاف در اطراف جعبه تأسیسات

اگر نمای اطراف جعبه از سنگ، آجر، سیمان یا بتن اکسپوز ساخته شده باشد، این مصالح ممکن است مقداری از آب باران را جذب کنند.

در چنین شرایطی، پس از آماده‌سازی سطح، می‌توان بخش مناسب نمای معدنی اطراف جعبه را با عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف آبگریز کرد.

هدف اصلی، کاهش جذب آب سطحی است.

این عملیات به‌ویژه در نقاطی اهمیت پیدا می‌کند که آب باران مستقیماً به سطح اطراف جعبه برخورد می‌کند.

—

تفاوت نمای ساختمان و بدنه جعبه

جعبه تأسیسات ممکن است از:

– فلز
– آلومینیوم
– فولاد
– پلاستیک
– کامپوزیت
– مواد پلیمری

ساخته شده باشد.

در مقابل، نمای ساختمان ممکن است سنگی، آجری، سیمانی یا بتنی باشد.

بنابراین محصولی که برای آبگریزی نمای معدنی استفاده می‌شود، الزاماً برای بدنه جعبه مناسب نیست.

به همین دلیل، محل اجرای محصول باید مشخص و محدود به سطح مناسب باشد.

—

جعبه‌های برق روی نمای ساختمان

برخی ساختمان‌ها دارای جعبه‌های برق یا محفظه‌های تجهیزات الکتریکی در نمای خارجی هستند.

در این حالت باید از تماس محصول با قسمت‌های برقی جلوگیری شود.

نباید عایق رطوبتی نما به طور مستقیم روی:

– فیوز
– کلید
– ترمینال
– سیم
– کابل
– کانکتور
– برد الکترونیکی
– منبع تغذیه

اجرا شود، مگر اینکه سازنده تجهیز سازگاری ماده را تأیید کرده باشد.

هدف اصلی، آبگریزی سطح معدنی اطراف محفظه است.

—

جعبه‌های مخابرات و اینترنت

جعبه‌های مخابراتی و اینترنتی نیز ممکن است در نمای خارجی ساختمان نصب شوند.

این تجهیزات معمولاً دارای کابل‌های ورودی و خروجی هستند.

محل عبور کابل از جعبه باید از نظر نفوذ آب بررسی شود.

اگر اطراف کابل فضای خالی وجود داشته باشد، صرفاً اجرای آبگریزکننده روی سطح نما نمی‌تواند این فضای خالی را به طور کامل آب‌بندی کند.

در این حالت، ابتدا باید درزبندی مناسب انجام شود.

—

جعبه کنتور و تجهیزات اندازه‌گیری

کنتورهای برق، آب یا سایر تجهیزات اندازه‌گیری ممکن است در محفظه‌هایی روی نمای ساختمان قرار داشته باشند.

اطراف این محفظه‌ها باید از نظر جذب آب، ترک و وضعیت قاب بررسی شود.

اگر سطح معدنی اطراف جعبه متخلخل باشد، می‌توان آبگریزی سطح را بررسی کرد.

اما خود کنتور و قسمت‌های عملکردی آن نباید بدون بررسی سازگاری پوشانده شوند.

—

محفظه‌های خدماتی در نمای سنگی

در نمای سنگی، اتصال جعبه به سنگ می‌تواند یک نقطه متفاوت از نظر رفتار رطوبتی ایجاد کند.

اگر سنگ متخلخل باشد، آب باران می‌تواند در اطراف محل نصب جذب شود.

اجرای آبگریزکننده روی سطح مناسب سنگ می‌تواند به کاهش جذب آب کمک کند.

اما اگر اتصال مکانیکی جعبه دارای فضای خالی یا ترک باشد، ابتدا باید آن قسمت اصلاح شود.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

—

محفظه‌های خدماتی در نمای آجری

آجرهای نما، به‌خصوص آجرهای متخلخل، ممکن است آب باران را جذب کنند.

اگر جعبه خدماتی روی دیوار آجری نصب شده باشد، اطراف قاب و پیچ‌ها باید بررسی شود.

بندهای ملات اطراف نیز باید سالم باشند.

در صورت وجود بندهای فرسوده، ابتدا ترمیم و سپس آبگریزی سطح مناسب انجام می‌شود.

—

جعبه تأسیسات روی نمای سیمانی

در نمای سیمانی ممکن است اطراف جعبه ترک‌های موضعی ایجاد شود.

این ترک‌ها می‌توانند در اثر حرکت سازه، تغییرات دما، انقباض و انبساط یا اجرای نامناسب ایجاد شده باشند.

قبل از آبگریزی باید ترک‌های باز بررسی و در صورت نیاز ترمیم شوند.

آبگریزکننده نباید به عنوان ماده پرکننده ترک معرفی شود.

—

محفظه‌های نصب‌شده روی بتن اکسپوز

در بتن اکسپوز، حفظ ظاهر طبیعی نما اهمیت زیادی دارد.

اگر سطح اطراف جعبه از بتن اکسپوز باشد، استفاده از محصول بی‌رنگ و شفاف می‌تواند در صورت سازگاری با بستر بررسی شود.

اجرای آزمایشی در یک قسمت کوچک به ویژه در بتن‌های معماری توصیه می‌شود.

پس از آزمایش، تغییر رنگ، لکه، براقیت و یکنواختی سطح بررسی شود.

—

اهمیت محل اتصال جعبه به نما

مهم‌ترین قسمت در بسیاری از این کاربردها، خود جعبه نیست؛ بلکه محل اتصال جعبه به نمای ساختمان است.

این قسمت ممکن است شامل:

– پیچ
– رول‌بولت
– براکت
– واشر
– درزگیر
– ملات
– چسب
– سوراخ عبور کابل

باشد.

هر یک از این اجزا باید جداگانه بررسی شوند.

—

آب‌بندی محل اتصال

اگر در اطراف جعبه شکاف وجود داشته باشد، باید ابتدا مشخص شود که آیا این شکاف برای حرکت یا انبساط در نظر گرفته شده یا ناشی از خرابی اتصال است.

در صورت نیاز، از درزگیر یا روش آب‌بندی مناسب استفاده می‌شود.

پس از اصلاح اتصال، می‌توان سطح معدنی اطراف آن را آبگریز کرد.

این دو عملیات نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

—

آبگریزی سوراخ‌های پیچ

گاهی جعبه با چند پیچ به دیوار متصل شده است.

اگر سوراخ پیچ باز باشد، آب می‌تواند از اطراف پیچ وارد مصالح شود.

آبگریز کردن سطح اطراف پیچ به معنی پر کردن سوراخ نیست.

برای چنین نقاطی باید در صورت نیاز از روش مناسب آب‌بندی اتصال استفاده شود.

—

محل عبور کابل

کابل‌های برق، شبکه، مخابرات یا کنترل ممکن است از داخل جعبه به ساختمان وارد شوند.

این مسیرها باید از نظر وجود شکاف و آب‌بندی بررسی شوند.

اگر کابل از یک سوراخ بزرگ‌تر عبور کرده باشد، فاصله اطراف آن باید به صورت اصولی آب‌بندی شود.

پس از آن می‌توان سطح نمای اطراف را آبگریز کرد.

—

جعبه‌های دارای تهویه

بعضی محفظه‌های خدماتی دارای دریچه یا سوراخ تهویه هستند.

این منافذ برای خروج گرما یا گردش هوا طراحی شده‌اند.

نباید آبگریزکننده یا پوشش دیگری این منافذ را مسدود کند.

بنابراین هنگام اجرا باید محدوده تهویه کاملاً مشخص باشد.

—

جعبه‌های دارای تجهیزات حساس

برخی محفظه‌ها شامل تجهیزات الکترونیکی یا کنترلی هستند.

در این موارد بهتر است عملیات آبگریزی روی نمای اطراف انجام شود و تجهیزات داخل محفظه دستکاری نشوند.

اگر درپوش باز شود، احتمال آسیب به آب‌بندی کارخانه‌ای یا اتصالات وجود دارد.

—

مناطق پرباران

در مناطق با بارندگی زیاد، جعبه‌های نصب‌شده روی نما ممکن است بارها خیس شوند.

در چنین مناطقی بهتر است موارد زیر کنترل شود:

– شیب بالای جعبه
– آبچکان
– وضعیت درزگیر
– سلامت قاب
– مسیر تخلیه آب
– سوراخ‌های نصب
– وضعیت سطح اطراف

کاهش جذب آب سطحی می‌تواند بخشی از برنامه حفاظت نما باشد.

—

مناطق سرد و یخبندان

در مناطق سرد، آب موجود در ترک‌ها و منافذ ممکن است یخ بزند.

تکرار یخ‌زدگی و ذوب می‌تواند برای برخی مصالح مناسب نباشد.

آبگریزی سطح می‌تواند جذب آب را کاهش دهد، اما ترک‌ها و درزهای باز همچنان نیازمند رسیدگی جداگانه هستند.

—

مناطق ساحلی

در مناطق ساحلی، رطوبت، بارندگی و نمک موجود در محیط می‌توانند روی مصالح و اتصالات اثر بگذارند.

اگر جعبه فلزی باشد، احتمال خوردگی آن نیز باید بررسی شود.

عایق رطوبتی نمای معدنی، جایگزین پوشش ضدخوردگی فلز نیست.

برای بدنه فلزی باید از روش مناسب همان جنس استفاده شود.

—

ساختمان‌های قدیمی

در ساختمان‌های قدیمی ممکن است جعبه تأسیسات روی نمایی نصب شده باشد که قبلاً چند بار ترمیم یا رنگ شده است.

در چنین شرایطی ممکن است سطح اطراف جعبه شامل چند نوع بستر باشد.

قبل از اجرا باید مشخص شود:

– سطح اصلی چیست؟
– پوشش قبلی چیست؟
– آیا سطح سست است؟
– آیا ترک وجود دارد؟
– آیا رنگ پوسته شده است؟
– آیا رطوبت از پشت وارد می‌شود؟

پس از بررسی می‌توان روش مناسب را تعیین کرد.

—

آیا می‌توان روی رنگ قدیمی اجرا کرد؟

این موضوع به نوع رنگ و میزان چسبندگی آن بستگی دارد.

محصولی که برای سطح معدنی مناسب است الزاماً برای همه پوشش‌های رنگی مناسب نیست.

بهتر است ابتدا در بخش کوچکی آزمایش شود.

اگر تغییر رنگ، پوسته‌شدن یا جداشدگی مشاهده شد، اجرای گسترده بدون بررسی بیشتر توصیه نمی‌شود.

—

آماده‌سازی سطح

پیش از اجرای عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف، سطح مناسب نما باید:

– تمیز باشد
– گردوغبار نداشته باشد
– چربی نداشته باشد
– ذرات سست نداشته باشد
– ترک‌های باز آن اصلاح شده باشد
– از نظر رطوبت بررسی شده باشد

همچنین قسمت‌های حساس جعبه باید با روش مناسب محافظت شوند.

—

نسبت آماده‌سازی محصول

مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه:

۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب

به عنوان نسبت آماده‌سازی در نظر گرفته می‌شود.

با توجه به تفاوت تخلخل سطوح، بهتر است پیش از اجرای گسترده، آزمایش موضعی انجام شود.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹

—

آیا عایق رطوبتی باعث آب‌بندی کامل جعبه می‌شود؟

خیر.

عایق رطوبتی سطحی نباید به عنوان راهکار کامل آب‌بندی جعبه معرفی شود.

اگر آب از:

– شکاف قاب
– محل کابل
– سوراخ پیچ
– درزگیر خراب
– ترک دیوار
– اتصال معیوب

وارد می‌شود، ابتدا باید همان مسیر اصلاح شود.

آبگریزکننده فقط می‌تواند برای کاهش جذب آب سطح مناسب نما مورد استفاده قرار گیرد.

—

نکات مهم هنگام اجرای محصول

هنگام اجرای محصول اطراف جعبه‌های تأسیسات باید موارد زیر رعایت شود:

اول: محدوده اجرای محصول مشخص شود.

دوم: قسمت‌های حساس تجهیزات پوشانده شوند.

سوم: سطح آزمایش شود.

چهارم: ترک‌ها و درزهای باز اصلاح شوند.

پنجم: محل عبور کابل بررسی شود.

ششم: در صورت وجود فلز، خوردگی آن بررسی شود.

هفتم: نسبت آماده‌سازی محصول رعایت شود.

هشتم: پس از خشک‌شدن، عملکرد جعبه کنترل شود.

—

کنترل نهایی

پس از اجرای عایق رطوبتی باید بررسی شود که:

– درپوش آزادانه باز و بسته شود.
– قفل و لولا عملکرد طبیعی داشته باشند.
– کابل‌ها آسیب ندیده باشند.
– دریچه‌های تهویه مسدود نشده باشند.
– ظاهر نما تغییر نامطلوب نکرده باشد.
– اطراف جعبه لکه ایجاد نشده باشد.
– مسیر آب باران مسدود نشده باشد.

این کنترل‌ها به‌خصوص برای جعبه‌هایی که دسترسی دوره‌ای به آنها لازم است اهمیت دارند.

—

نگهداری دوره‌ای

پس از اجرای آبگریزی، جعبه‌های تأسیساتی همچنان باید به صورت دوره‌ای بازرسی شوند.

آبگریزی سطح نما به این معنا نیست که دیگر نیازی به بررسی درزگیر، پیچ، قاب و خود جعبه وجود ندارد.

هرگونه:

– ترک
– شل‌شدن پیچ
– خوردگی
– شکستگی
– جداشدگی درزگیر
– نفوذ آب

باید بررسی و در صورت نیاز اصلاح شود.

—

جمع‌بندی فصل

جعبه‌های تأسیسات و محفظه‌های خدماتی از نقاط مهم در نمای ساختمان هستند، زیرا محل اتصال تجهیزات خارجی با مصالح نما را ایجاد می‌کنند.

در صورتی که سطح اطراف آنها از سنگ، آجر، سیمان یا بتن اکسپوز باشد، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند برای کاهش جذب آب سطحی مورد استفاده قرار گیرد.

مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.

با این حال، آبگریزی سطح نما نباید با آب‌بندی جعبه، کابل، درزگیر، سوراخ پیچ یا تجهیزات داخلی اشتباه گرفته شود.

قسمت‌های الکتریکی، الکترونیکی، دریچه‌های تهویه، کابل‌ها، کانکتورها و بخش‌های حساس نیز نباید بدون بررسی سازگاری با محصول پوشانده شوند.

در نهایت، حفاظت مناسب این نقاط زمانی حاصل می‌شود که سطح نما، اتصال جعبه، مسیرهای نفوذ آب و خود تجهیزات به صورت جداگانه بررسی و نگهداری شوند.

۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹