دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ227
227
فصل ۲۲۷ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نماهای در معرض آب سخت و رسوبات معدنی
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
در بعضی ساختمان‌ها، نمای خارجی به طور مکرر با آبی تماس دارد که دارای مقدار قابل توجهی املاح معدنی است. آب ناشی از شست‌وشوی نما، آبپاشی فضای سبز، آب فواره یا استخر، آب خروجی برخی تجهیزات و حتی آب باران در شرایط خاص می‌تواند پس از تبخیر، آثار و رسوبات متفاوتی روی سطح ایجاد کند.
این آثار ممکن است به صورت لکه‌های سفید، حلقه‌های رسوبی، نقاط مات، خطوط آب یا تغییر ظاهری سطح دیده شوند.
در چنین شرایطی، عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند به عنوان یک اقدام محافظتی برای کاهش جذب آب سطحی بعضی مصالح مورد بررسی قرار گیرد؛ اما نباید تصور کرد که آبگریزکننده می‌تواند رسوبات موجود را پاک کند یا تمام مشکلات ناشی از آب سخت را برطرف نماید.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
آب سخت چیست؟
آب سخت به آبی گفته می‌شود که مقدار نسبتاً بالاتری از برخی یون‌ها و املاح معدنی، به‌ویژه کلسیم و منیزیم، دارد.
وقتی چنین آبی روی سطح باقی می‌ماند و تبخیر می‌شود، ممکن است بخشی از مواد محلول به صورت رسوب روی سطح باقی بمانند.
مقدار و نوع این رسوبات به کیفیت آب، شرایط سطح و شرایط محیطی بستگی دارد.
—
تفاوت رسوب آب سخت با شوره نما
هر لکه سفید روی نما الزاماً شوره ساختمانی نیست.
شوره ساختمانی معمولاً با حرکت رطوبت از داخل مصالح و انتقال مواد محلول به سطح ارتباط دارد، در حالی که رسوب آب سخت می‌تواند مستقیماً از آبی ایجاد شود که از بیرون روی سطح ریخته و پس از تبخیر، املاح خود را باقی گذاشته است.
البته در عمل ممکن است هر دو پدیده هم‌زمان وجود داشته باشند و تشخیص قطعی نیازمند بررسی شرایط ساختمان باشد.
—
آب سخت چگونه روی نما لکه ایجاد می‌کند؟
اگر قطرات آب روی نما باقی بمانند، آب به تدریج تبخیر می‌شود.
اگر آب دارای املاح باشد، بخشی از این مواد ممکن است روی سطح باقی بماند.
تکرار این چرخه می‌تواند باعث تجمع تدریجی رسوبات شود.
این اتفاق در قسمت‌هایی که دائماً در معرض پاشش آب قرار دارند، بیشتر قابل مشاهده است.
—
نماهای نزدیک فضای سبز
آبیاری چمن، درختان و باغچه‌ها ممکن است باعث پاشش آب روی نما شود.
اگر آب آبیاری دارای املاح باشد و قطرات به طور مکرر روی سنگ یا آجر بنشینند، احتمال ایجاد لکه‌های ناشی از رسوب افزایش می‌یابد.
در این شرایط، اصلاح مسیر آبپاشی اهمیت زیادی دارد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
آبپاش‌های فضای سبز و نمای ساختمان
گاهی آبپاش به گونه‌ای تنظیم شده که بخشی از آب مستقیماً به نمای ساختمان برخورد می‌کند.
در چنین شرایطی حتی اگر نما با یک محصول آبگریز محافظت شده باشد، ادامه پاشش آب می‌تواند باعث باقی‌ماندن قطرات و در نهایت ایجاد رسوب شود.
بنابراین بهتر است ابتدا زاویه و مسیر آبپاش اصلاح شود.
—
نمای نزدیک استخر
نماهای اطراف استخر ممکن است مرتب در معرض پاشش آب قرار داشته باشند.
آب استخر نیز بسته به شرایط نگهداری و مواد محلول موجود در آن می‌تواند پس از تبخیر آثار مختلفی روی سطح ایجاد کند.
در چنین نماهایی، جلوگیری از پاشش مداوم آب و پاک‌سازی مناسب سطح اهمیت زیادی دارد.
—
فواره و آب‌نما
در ساختمان‌هایی که دارای آب‌نما یا فواره هستند، بعضی قسمت‌های نما ممکن است دائماً در معرض قطرات آب قرار گیرند.
در این نقاط، مسئله فقط نفوذ آب نیست؛ بلکه تکرار خیس‌شدن و خشک‌شدن نیز می‌تواند باعث تجمع رسوبات شود.
آبگریزی سطح می‌تواند یک اقدام محافظتی باشد، اما جایگزین کنترل مسیر پاشش آب نیست.
—
شست‌وشوی مکرر نما با آب سخت
اگر ساختمان مرتب با آب شسته شود و آب مصرفی دارای املاح قابل توجه باشد، ممکن است پس از خشک‌شدن لکه‌هایی روی سطح باقی بماند.
در این حالت، روش شست‌وشو و کیفیت آب مورد استفاده باید مورد توجه قرار گیرد.
گاهی استفاده از آب مناسب‌تر یا خشک‌کردن و جمع‌آوری آب اضافی می‌تواند از تشکیل رسوب جلوگیری کند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
آیا آبگریزکننده از تشکیل لکه جلوگیری می‌کند؟
نمی‌توان این اثر را به صورت مطلق تضمین کرد.
کاهش جذب آب سطحی ممکن است در شرایط مناسب باعث شود آب کمتر وارد منافذ مصالح شود، اما قطرات آب همچنان می‌توانند روی سطح باقی بمانند و پس از تبخیر، املاح خود را بر جای بگذارند.
بنابراین آبگریزی و جلوگیری کامل از لکه‌های ناشی از آب سخت دو موضوع یکسان نیستند.
—
آبگریزی و سنگ طبیعی
سنگ‌های طبیعی از نظر تخلخل و واکنش سطحی متفاوت هستند.
در سنگ‌های متخلخل، کاهش جذب آب می‌تواند یکی از اهداف استفاده از آبگریزکننده باشد.
اما اگر رسوب روی سطح ایجاد شده باشد، اجرای ماده جدید بدون پاک‌سازی مناسب می‌تواند نتیجه مطلوبی نداشته باشد.
—
تراورتن و لکه‌های آب سخت
تراورتن به دلیل ساختار متخلخل خود ممکن است نسبت به آب و رسوبات حساس‌تر باشد.
در صورت پاشش مکرر آب سخت، ممکن است آثار قطرات روی سطح قابل مشاهده شود.
پیش از اجرای هرگونه محافظ شفاف، بهتر است سطح تمیز شود و روی بخش کوچکی آزمایش انجام گیرد.
—
نمای آجری
در آجرهای متخلخل نیز تماس مکرر با آب می‌تواند موجب جذب آب و در شرایط مناسب باقی‌ماندن رسوبات شود.
اگر آجر دارای بافت زبر باشد، رسوبات ممکن است در فرورفتگی‌های سطح بیشتر دیده شوند.
پاک‌سازی مناسب و کنترل منبع آب باید در کنار آبگریزی مورد توجه قرار گیرد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
بتن و سیمان
سطوح سیمانی و بتن اکسپوز نیز می‌توانند آثار قطرات آب را نشان دهند.
در بتن‌های متخلخل، آب ممکن است وارد منافذ شود و در صورت تبخیر، مواد محلول موجود در آب یا مصالح در ظاهر سطح اثر بگذارند.
نوع رسوب باید قبل از انتخاب روش پاک‌سازی مشخص شود.
—
آیا اسیدشویی برای رسوب آب سخت مناسب است؟
استفاده از مواد اسیدی بدون شناخت نوع مصالح می‌تواند خطرناک باشد.
بعضی سنگ‌ها و مصالح ممکن است در برابر اسید حساس باشند و دچار تغییر رنگ، خوردگی یا زبری شوند.
بنابراین روش حذف رسوب باید بر اساس نوع رسوب و جنس سطح انتخاب شود.
—
پاک‌سازی قبل از آبگریزی
اگر سطح دارای رسوب قابل مشاهده باشد، بهتر است ابتدا روش پاک‌سازی مناسب مشخص شود.
پس از پاک‌سازی باید بررسی شود که:
– رسوب کاملاً حذف شده است،
– سطح آسیب ندیده است،
– مواد سست باقی نمانده‌اند،
– و شرایط سطح برای اجرای محصول مناسب است.
سپس می‌توان تست نمونه انجام داد.
—
اجرای محصول روی رسوب
اجرای عایق رطوبتی روی سطحی که رسوبات معدنی قابل مشاهده دارد، می‌تواند باعث باقی‌ماندن رسوب در زیر یا روی لایه محافظ شود.
همچنین ممکن است یکنواختی ظاهر کاهش پیدا کند.
به همین دلیل بهتر است محصول روی سطح تمیز و آماده اجرا شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
لکه‌های سفید ناشی از آبپاشی
گاهی مالک تصور می‌کند لکه‌های سفید ایجادشده روی نما حتماً ناشی از شوره ساختمان هستند.
اما اگر این لکه‌ها فقط در مسیر آبپاش یا خروجی آب دیده شوند، احتمال ارتباط آنها با آب بیرونی نیز باید بررسی شود.
محل دقیق لکه‌ها می‌تواند سرنخ مهمی برای تشخیص منشأ آن باشد.
—
خطوط آب روی نما
آب ممکن است از یک نقطه به سمت پایین حرکت کند و پس از تبخیر، مسیر مشخصی روی نما باقی بگذارد.
این خطوط ممکن است در اطراف:
– لبه پنجره،
– قرنیز،
– آبچکان،
– ناودان،
– خروجی آب،
– یا آبپاش
دیده شوند.
در این شرایط، اصلاح مسیر حرکت آب بسیار مهم است.
—
چرا آبچکان اهمیت دارد؟
آبچکان مناسب باعث می‌شود آب از سطح نما فاصله بگیرد و به قسمت‌های پایین‌تر نریزد.
اگر آبچکان ناقص باشد، ممکن است آب بارها روی یک قسمت از نما جاری شود.
در نتیجه حتی پس از اجرای آبگریزکننده، ممکن است آثار جریان آب در همان ناحیه باقی بماند.
—
تأثیر آب سخت بر نمای سفید
در نماهای سفید و روشن، رسوبات معدنی معمولاً بیشتر به چشم می‌آیند.
به همین دلیل در این نماها باید کیفیت آب مورد استفاده برای شست‌وشو و آبیاری اطراف ساختمان نیز مورد توجه قرار گیرد.
تست نمونه قبل از اجرای محصول شفاف اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
تأثیر آب سخت بر نماهای تیره
در نماهای تیره نیز لکه‌های ناشی از تبخیر آب ممکن است بسیار واضح باشند.
قطرات خشک‌شده می‌توانند به صورت نقاط یا حلقه‌های روشن روی سطح دیده شوند.
در این شرایط، کاهش تماس مستقیم نما با آب و کنترل مسیر پاشش اهمیت زیادی دارد.
—
آیا آبگریزکننده رسوب را نامرئی می‌کند؟
خیر.
یک محصول شفاف نباید به عنوان ماده‌ای برای پنهان‌کردن رسوبات موجود معرفی شود.
اگر سطح دارای لکه یا رسوب است، ابتدا باید علت و روش پاک‌سازی آن بررسی شود.
پس از آماده‌سازی مناسب می‌توان وضعیت سطح را برای آبگریزی ارزیابی کرد.
—
تأثیر تکرار چرخه خیس و خشک
اگر یک قسمت از نما روزانه چند بار خیس و خشک شود، احتمال ایجاد آثار آب بیشتر می‌شود.
این وضعیت در نزدیکی:
– استخر،
– فواره،
– آبپاش،
– خروجی کولر،
– شیر آب،
– و محل شست‌وشوی مکرر
بیشتر دیده می‌شود.
کنترل منبع آب باید در کنار محافظت سطحی انجام شود.
—
نسبت آماده‌سازی محصول پادنار
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه، نسبت آماده‌سازی محصول:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
است.
این نسبت مربوط به آماده‌سازی محصول است و به معنی حذف کامل رسوبات آب سخت یا تضمین جلوگیری از لکه‌های معدنی نیست.
مقدار مصرف و نحوه اجرای نهایی باید با توجه به شرایط سطح و دستورالعمل محصول انجام شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
تست نمونه روی نمای دارای رسوب قبلی
اگر سطح قبلاً دچار رسوبات شدید بوده است، بهتر است ابتدا قسمت کوچکی از آن پاک‌سازی شود.
سپس محصول روی همان بخش اجرا شود.
بعد از خشک‌شدن می‌توان موارد زیر را بررسی کرد:
– تغییر رنگ،
– براقیت،
– یکنواختی،
– جذب آب،
– و باقی‌ماندن آثار لکه.
—
اگر رسوب دوباره برگردد
اگر پس از پاک‌سازی، رسوب در همان محل دوباره ایجاد شود، باید منبع آب بررسی شود.
ممکن است آبپاش، خروجی کولر، آبرو، شیر آب یا مسیر شست‌وشو همچنان سطح را خیس کند.
در این حالت، اجرای مجدد آبگریزکننده بدون اصلاح منبع آب ممکن است نتیجه پایدار مورد انتظار را ایجاد نکند.
—
نقش شست‌وشوی صحیح
پاک‌سازی نما باید متناسب با نوع مصالح انجام شود.
فشار بیش از حد آب یا استفاده از مواد شیمیایی نامناسب می‌تواند به بعضی سطوح آسیب برساند.
به ویژه در سنگ‌های طبیعی، مصالح قدیمی و نماهای فرسوده، انتخاب روش پاک‌سازی اهمیت زیادی دارد.
—
آب سخت و بندکشی
رسوبات ممکن است در بندها بیشتر دیده شوند، زیرا سطح بندکشی معمولاً از نظر بافت و تخلخل با مصالح اطراف تفاوت دارد.
اگر بندها ترک یا فرسودگی داشته باشند، علاوه بر مسئله رسوب باید وضعیت آب‌بندی آنها نیز بررسی شود.
—
تفاوت رسوب سطحی با نفوذ آب
وجود رسوب روی سطح الزاماً به معنی نفوذ آب به داخل ساختمان نیست.
اما اگر هم‌زمان نشانه‌هایی مانند:
– نم داخلی،
– پوسته‌شدن رنگ،
– رطوبت پشت نما،
– شوره مکرر،
– یا خرابی مصالح
وجود داشته باشد، باید احتمال نفوذ آب نیز بررسی شود.
—
آبگریزی برای محافظت از سطح
در صورت مناسب‌بودن مصالح و آماده‌سازی صحیح، آبگریزکردن می‌تواند به کاهش جذب آب سطحی کمک کند.
این موضوع می‌تواند برای مصالح متخلخل اهمیت داشته باشد.
با این حال، عملکرد واقعی باید بر اساس نوع محصول، نوع سطح و شرایط اجرا ارزیابی شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
جمع‌بندی
نماهایی که به طور مکرر در معرض آب سخت یا آب دارای املاح قرار دارند، ممکن است به مرور دچار لکه‌ها و رسوبات معدنی شوند.
این رسوبات با شوره ساختمانی یکسان نیستند و ممکن است منشأ آنها صرفاً آب خارجی باشد؛ به همین دلیل تشخیص محل و مسیر ورود آب اهمیت زیادی دارد.
آبپاشی فضای سبز، استخر، فواره، شست‌وشوی مکرر، خروجی تجهیزات و آبروهای نامناسب می‌توانند باعث خیس‌شدن مکرر یک قسمت از نما شوند.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف می‌تواند در شرایط مناسب برای کاهش جذب آب سطحی مصالح مورد استفاده قرار گیرد، اما نباید آن را ماده‌ای برای حذف رسوبات یا جلوگیری قطعی از تمام لکه‌های ناشی از آب سخت دانست.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.
برای دستیابی به نتیجه مناسب، ابتدا باید سطح از رسوبات و آلودگی‌های قابل رفع پاک شود، منبع آب اضافی کنترل گردد و سپس با اجرای آزمایشی، سازگاری محصول و وضعیت ظاهری سطح بررسی شود.
در نهایت، آبگریزی سطحی با آب‌بندی کامل تفاوت دارد و اگر مشکل اصلی از ترک، درز، آبرو، لوله یا سایر مسیرهای ورود آب باشد، باید علت اصلی نیز جداگانه اصلاح شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه