دانشنامه جامع عایق رطوبتی بی رنگ212
212
فصل ۲۱۲ ـ عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای نمای ساختمان قبل و بعد از شست‌وشوی نما
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
شست‌وشوی نما یکی از عملیات‌های رایج برای نگهداری ساختمان است. با گذشت زمان، سطح نما در معرض گردوغبار، دوده، آلودگی هوا، رسوبات ناشی از بارندگی، فضولات پرندگان، ذرات معلق و سایر آلودگی‌های محیطی قرار می‌گیرد.
در بسیاری از ساختمان‌ها، پس از شست‌وشوی نما، سطح آن تمیزتر و ظاهر آن یکنواخت‌تر می‌شود. همین زمان می‌تواند فرصت مناسبی برای بررسی وضعیت واقعی مصالح و تصمیم‌گیری درباره آبگریزی سطح باشد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف را نباید روی سطحی که هنوز آلوده، خیس یا دارای رسوبات سست است اجرا کرد. از طرف دیگر، اجرای آن پیش از شست‌وشوی نما نیز ممکن است باعث شود پوشش ایجادشده در معرض عملیات شست‌وشو قرار گیرد.
بنابراین در بسیاری از کاربردها، موضوع اصلی این است که چه زمانی سطح شسته شود و چه زمانی آبگریزکننده اجرا گردد.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
چرا تمیزی سطح اهمیت دارد؟
آبگریزکننده برای اثرگذاری مناسب باید با سطح بستر تماس داشته باشد.
اگر سطح دارای:
– گردوغبار
– دوده
– چربی
– رسوبات
– شوره
– مواد سست
– بقایای رنگ
– آلودگی‌های سطحی
باشد، ممکن است عملکرد محصول یکنواخت نباشد.
به همین دلیل، آماده‌سازی سطح بخش مهمی از فرآیند آبگریزی است.
—
آیا ابتدا باید نما را شست؟
در بسیاری از پروژه‌ها، اگر نما آلوده باشد، ابتدا شست‌وشوی مناسب انجام می‌شود.
پس از شست‌وشو باید اجازه داد سطح به شرایط مناسب اجرای محصول برسد.
سپس وضعیت نما بررسی می‌شود.
ممکن است پس از تمیزشدن سطح مشخص شود که:
– ترک وجود دارد.
– بندها خراب هستند.
– سنگی لق شده است.
– شوره باقی مانده است.
– پوشش قبلی پوسته شده است.
– قسمتی از نما نیاز به ترمیم دارد.
در چنین شرایطی، این مشکلات باید پیش از اجرای آبگریزکننده بررسی شوند.
—
چرا اجرای عایق قبل از شست‌وشو همیشه مناسب نیست؟
اگر محصول آبگریزکننده پیش از شست‌وشوی نما اجرا شود، عملیات شست‌وشو ممکن است بخشی از اثر سطحی آن را تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل، اگر شست‌وشوی کامل نما در برنامه باشد، بهتر است ترتیب عملیات از ابتدا مشخص شود.
در بسیاری از موارد ترتیب منطقی چنین است:
بازرسی → شست‌وشو → خشک‌شدن → ترمیم → آزمایش → آبگریزی
البته ترتیب دقیق می‌تواند به وضعیت پروژه و نوع مصالح بستگی داشته باشد.
—
شست‌وشوی نما و حفظ مصالح قدیمی
هر روش شست‌وشویی برای هر نمایی مناسب نیست.
نمای سنگی، آجری، سیمانی و بتن اکسپوز هرکدام رفتار متفاوتی دارند.
فشار زیاد آب ممکن است برای بعضی سطوح مناسب نباشد.
مواد شوینده اسیدی نیز نباید بدون بررسی روی مصالح مختلف استفاده شوند.
هدف از شست‌وشو باید پاک‌سازی کنترل‌شده باشد، نه آسیب رساندن به سطح.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
نمای سنگی
سنگ‌های طبیعی با توجه به نوع و میزان تخلخل خود ممکن است به روش‌های مختلفی برای شست‌وشو نیاز داشته باشند.
در سنگ‌های متخلخل، نفوذ آب و مواد شوینده اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
پس از شست‌وشو، باید اجازه داد سطح به شرایط مناسب برسد.
سپس می‌توان آبگریزی سطح را آزمایش کرد.
—
نمای آجری
آجر می‌تواند آب و مواد شوینده را جذب کند.
به همین دلیل پس از شست‌وشوی نمای آجری، خشک‌شدن و خروج رطوبت اهمیت دارد.
اگر بندهای ملات آسیب دیده باشند، ابتدا باید آنها بررسی و در صورت نیاز ترمیم شوند.
بعد از آماده شدن سطح، آبگریزی می‌تواند به عنوان مرحله تکمیلی انجام شود.
—
نمای سیمانی
در نمای سیمانی ممکن است شست‌وشو باعث آشکارشدن ترک‌ها و نقاط سست شود.
این موضوع در واقع یک مزیت تشخیصی دارد، زیرا پس از پاک‌شدن آلودگی‌ها، وضعیت واقعی نما بهتر دیده می‌شود.
قبل از اجرای آبگریزکننده، قسمت‌های سست و ترک‌های قابل توجه باید بررسی شوند.
—
بتن اکسپوز
در بتن اکسپوز، روش شست‌وشو باید با توجه به حفظ ظاهر سطح انتخاب شود.
پس از شست‌وشو، ممکن است تفاوت رنگ بخش‌های مختلف نمایان شود.
بنابراین پیش از اجرای آبگریزکننده، بهتر است سطح از نظر یکنواختی بررسی شود.
در صورت حساس بودن ظاهر، اجرای آزمایشی اهمیت بیشتری دارد.
—
شست‌وشوی نما با آب پرفشار
آب پرفشار می‌تواند برای برخی نماها کاربرد داشته باشد، اما فشار بیش از حد ممکن است باعث آسیب شود.
برای مثال ممکن است:
– ملات از بین برود.
– بندها باز شوند.
– سطح سنگ آسیب ببیند.
– رنگ جدا شود.
– آب به عمق ترک‌ها نفوذ کند.
بنابراین فشار شست‌وشو باید با جنس و وضعیت نما هماهنگ باشد.
—
پس از شست‌وشو چه مدت صبر کنیم؟
یک زمان ثابت برای تمام نماها نمی‌توان تعیین کرد.
مدت مورد نیاز به عواملی مانند:
– جنس مصالح
– میزان تخلخل
– شرایط آب‌وهوایی
– دمای محیط
– رطوبت هوا
– شدت شست‌وشو
– میزان آب جذب‌شده
وابسته است.
معیار اصلی، رسیدن سطح به شرایط مناسب اجرای محصول است، نه صرفاً گذشت یک تعداد ساعت مشخص.
—
اجرای محصول روی سطح مرطوب
نباید فرض کرد که هر سطحی که از بیرون خشک به نظر می‌رسد، در عمق نیز کاملاً خشک است.
این موضوع در آجر، سنگ متخلخل و بتن اهمیت بیشتری دارد.
بنابراین وضعیت رطوبت بستر باید با شرایط فنی مورد نیاز محصول تطبیق داده شود.
—
شست‌وشو برای حذف شوره
اگر هدف شست‌وشو حذف شوره باشد، باید ابتدا علت ایجاد شوره مشخص شود.
ممکن است شوره ناشی از حرکت آب در داخل مصالح باشد.
اگر منبع رطوبت همچنان وجود داشته باشد، صرفاً شست‌وشوی سطح و سپس آبگریزی ممکن است مشکل را به طور کامل حل نکند.
بنابراین در چنین شرایطی منشأ رطوبت اهمیت زیادی دارد.
—
آیا آبگریزی بعد از شست‌وشو مانع کثیف شدن نما می‌شود؟
آبگریزی را نباید به عنوان یک پوشش ضدآلودگی کامل معرفی کرد.
کاهش جذب آب می‌تواند رفتار سطح در برابر آب را تغییر دهد، اما آلودگی هوا، گردوغبار و دوده همچنان می‌توانند روی نما قرار گیرند.
بنابراین نگهداری و شست‌وشوی دوره‌ای همچنان لازم است.
—
آبگریزی بعد از شست‌وشوی نمای قدیمی
برای نمای قدیمی، شست‌وشو می‌تواند یک مرحله تشخیصی مهم باشد.
پس از پاک‌شدن آلودگی‌ها مشخص می‌شود که کدام قسمت‌ها:
– سالم
– ترک‌خورده
– پوسته‌شده
– شوره‌زده
– فرسوده
هستند.
اجرای آبگریزکننده باید بعد از تعیین وضعیت این قسمت‌ها انجام شود.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
—
آیا شست‌وشوی مجدد پس از آبگریزی امکان‌پذیر است؟
امکان شست‌وشوی نما پس از آبگریزی به نوع محصول، روش اجرا و دستورالعمل نگهداری آن بستگی دارد.
نباید فرض کرد هر روش شست‌وشویی برای سطح آبگریز شده مناسب است.
خصوصاً استفاده از فشار بسیار زیاد یا مواد شیمیایی قوی می‌تواند به مصالح یا پوشش سطحی آسیب بزند.
روش نگهداری باید متناسب با سیستم اجراشده انتخاب شود.
—
شست‌وشوی نقاط اطراف تجهیزات
اگر روی نما تجهیزات مختلفی مانند:
– چراغ
– دوربین
– تابلو
– جعبه تأسیسات
– سنسور
– کابل
– دریچه
وجود داشته باشد، باید هنگام شست‌وشو از آنها محافظت شود.
آبگریزی سطح نیز باید بدون آسیب به این تجهیزات انجام شود.
—
نماهای دارای درزگیر
درزگیرها ممکن است در اثر شست‌وشوی نامناسب آسیب ببینند.
اگر درزگیر ترک خورده یا جدا شده باشد، ابتدا باید تعمیر شود.
آبگریزکننده جایگزین درزگیر نیست.
این موضوع به ویژه در اطراف پنجره‌ها، دریچه‌ها و اتصالات اهمیت دارد.
—
نماهای دارای رنگ قدیمی
اگر نمای قدیمی قبلاً رنگ شده باشد، شست‌وشو ممکن است بخشی از رنگ ضعیف را جدا کند.
در این شرایط نباید بلافاصله بعد از شست‌وشو آبگریزکننده اجرا شود.
ابتدا باید میزان چسبندگی و سلامت رنگ بررسی شود.
اگر رنگ پوسته شده باشد، باید روش مناسب ترمیم یا حذف آن تعیین شود.
—
آیا شست‌وشو باعث کاهش جذب آب می‌شود؟
خود شست‌وشو معمولاً به معنی آبگریز شدن نما نیست.
شست‌وشو آلودگی‌ها را حذف می‌کند، در حالی که آبگریزکننده برای کاهش جذب آب سطحی طراحی شده است.
این دو عملیات هدف متفاوتی دارند.
به همین دلیل می‌توان آنها را به صورت دو مرحله مجزا در برنامه نگهداری نما در نظر گرفت.
—
نسبت آماده‌سازی محصول
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار در این دانشنامه:
۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب
نسبت آماده‌سازی مورد استفاده است.
محصول باید پس از آماده‌سازی روی سطح مناسب و آماده اجرا شود.
همچنین پیش از اجرای گسترده، بهتر است یک بخش کوچک آزمایش شود.
—
شست‌وشوی نما قبل از اجرای محصول
یک ترتیب عمومی می‌تواند به شکل زیر باشد:
مرحله اول: بررسی نما.
مرحله دوم: تعیین روش مناسب شست‌وشو.
مرحله سوم: شست‌وشوی کنترل‌شده.
مرحله چهارم: خشک‌شدن مناسب سطح.
مرحله پنجم: ترمیم عیوب.
مرحله ششم: آزمایش محصول.
مرحله هفتم: اجرای آبگریزکننده.
این ترتیب باید با وضعیت واقعی پروژه تطبیق داده شود.
—
چرا آزمایش بعد از شست‌وشو اهمیت دارد؟
ممکن است سطح قبل از شست‌وشو یک رنگ و ظاهر داشته باشد و بعد از شست‌وشو ظاهر واقعی آن مشخص شود.
در نتیجه، آزمایش محصول روی سطح تمیز معمولاً اطلاعات دقیق‌تری درباره نتیجه نهایی ارائه می‌دهد.
این موضوع در سنگ‌های طبیعی، آجرهای قدیمی و بتن‌های معماری اهمیت بیشتری دارد.
—
نمای پرباران
اگر ساختمان در منطقه پرباران قرار دارد، اجرای آبگریزی بعد از آماده‌سازی کامل سطح می‌تواند بخشی از برنامه حفاظت نما باشد.
اما زمان اجرای محصول باید با شرایط آب‌وهوایی هماهنگ باشد.
بارندگی نزدیک به زمان اجرا می‌تواند نتیجه عملیات را تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین باید شرایط لازم برای اجرای محصول رعایت شود.
—
نمای سردسیر
در مناطق سرد، پس از شست‌وشو باید به خشک‌شدن مناسب سطح توجه ویژه شود.
وجود آب در منافذ و سپس یخ‌زدگی می‌تواند برای بعضی مصالح مناسب نباشد.
همچنین اجرای محصول باید در محدوده شرایط دمایی مناسب محصول انجام شود.
—
نمای ساحلی و مرطوب
در مناطق ساحلی، رطوبت هوا ممکن است خشک‌شدن سطح را کندتر کند.
بنابراین بعد از شست‌وشو باید شرایط واقعی سطح بررسی شود.
صرفاً لمس خشک سطح همیشه برای تشخیص شرایط فنی کافی نیست.
—
چه زمانی آبگریزی انجام نشود؟
اگر نما دارای یکی از شرایط زیر باشد، بهتر است ابتدا مشکل اصلی بررسی شود:
– ترک فعال
– سنگ لق
– شوره شدید
– رطوبت پشت نما
– درز باز
– نشتی لوله
– خرابی آبچکان
– رنگ پوسته‌شده
– سطح بسیار آلوده
– رطوبت نامناسب بستر
آبگریزی نباید برای پوشاندن مشکلات اساسی نما استفاده شود.
—
نکات ایمنی در شست‌وشو و اجرای نما
کار روی نمای ساختمان ممکن است در ارتفاع انجام شود.
بنابراین علاوه بر مسائل فنی، ایمنی کارگران، تجهیزات دسترسی و شرایط آب‌وهوایی باید مورد توجه قرار گیرد.
در زمان بارندگی، باد شدید یا شرایط نامناسب، عملیات نمای ساختمان باید طبق الزامات ایمنی متوقف یا به زمان مناسب منتقل شود.
—
جمع‌بندی فصل
شست‌وشوی نما و آبگریزی دو عملیات متفاوت اما مرتبط در نگهداری ساختمان هستند.
برای بسیاری از نماها، ابتدا پاک‌سازی سطح، سپس خشک‌شدن مناسب، بررسی و ترمیم عیوب و در نهایت اجرای آبگریزکننده می‌تواند ترتیب منطقی عملیات باشد.
عایق رطوبتی بی‌رنگ و شفاف برای کاهش جذب آب سطحی استفاده می‌شود و نباید آن را جایگزین ترمیم ترک، آب‌بندی درزها، اصلاح آبچکان یا رفع نشتی دانست.
مطابق اطلاعات ارائه‌شده برای محصول پادنار، نسبت آماده‌سازی ۱ کیلوگرم محصول + ۸۰ لیتر آب است.
همچنین در نماهای قدیمی و حساس، آزمایش موضعی پس از شست‌وشو اهمیت زیادی دارد، زیرا ظاهر واقعی و وضعیت مصالح پس از حذف آلودگی‌ها بهتر مشخص می‌شود.
در نهایت، هدف از اجرای صحیح این سیستم، آماده‌سازی مناسب سطح، کاهش جذب آب و کمک به حفاظت نما، بدون ایجاد تغییر نامطلوب در ظاهر آن است.
۰۹۲۲۱۶۹۶۵۰۹
۰ دیدگاه